III SA/Kr 575/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Zawadzka Sędziowie WSA Renata Czeluśniak WSA Katarzyna Marasek-Zybura (spr.) po rozpoznaniu w dniu 21 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 15 lutego 2021 r., znak: [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kategorii C skargę oddala. Decyzją z dnia [...] 2020 r., nr [...] Starosta orzekł o skierowaniu K. B. (dalej: skarżący) na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kat. C, której posiadanie potwierdza dokument prawa jazdy numer [...], numer druku [...], wydany dnia 23 sierpnia 2018 r. przez Starostę. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że decyzją z dnia [...] 2005 r. orzekł o wydaniu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami kat. C, natomiast decyzją z dnia [...] 2005 r. orzekł o wydaniu skarżącemu uprawnień kat C+E. Dalej organ wskazał, że 17 kwietnia 2013 r. Prokurator Rejonowy Prokuratury wniósł sprzeciw od ww. decyzji z [...] 2005 r., w którym wskazał, że skarżący nie uczestniczył w pełnym kursie na prawo jazdy kat. C+E, organizowanym przez Ośrodek Szkolenia "S. W.", przedstawione przez skarżącego zaświadczenie o odbytym szkoleniu poświadcza nieprawdę, a wynik egzaminu końcowego został ustalony i opłacony z góry. Organ podał, że w związku z powyższym sprzeciwem, w dniu 22 kwietnia 2013 r. wznowił postępowanie w sprawie wydania skarżącemu prawa jazdy kat. C+E. Następnie ustalił, że wyrokiem z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt [...], Sąd Rejonowy orzekł, między innymi o tym, że skarżący uzyskał prawo jazdy kat. C w wyniku przestępstwa. W związku z powyższym, w dniu 24 stycznia 2020 r. wznowił także postępowanie w sprawie wydania skarżącemu prawa jazdy kat. C. Następnie, decyzją z dni [...] 2020 r. stwierdził wydanie z naruszeniem prawa decyzji z dnia [...] 2005 r., orzekającej o uzyskaniu przez skarżącego prawa jazdy kat C. Organ podał, że w wyniku odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławczego decyzją z [...] 2020 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję z dnia 9 marca 2020 r. W związku z powyższym, w dniu 25 września 2020 r. wszczął postępowanie w sprawie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie kat. C prawa jazdy. Organ wskazał ww. prawomocny wyrok Sądu Rejonowego i podał, że zachodzą zastrzeżenia, co do kwalifikacji kierowcy i co do wykonywania zawodu na stanowisku kierowcy kierującego pojazdami kat. C. W związku z tym organ I instancji skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w zakresie kat. C prawa jazdy. W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżący podniósł, że brak podstaw do skierowania go na egzamin kontrolny sprawdzający kwalifikacje w zakresie kat. C prawa jazdy, gdyż przeszedł odpowiednie szkolenie w części teoretycznej i praktycznej. Skarżący wskazał, że jeździ od wielu lat i jest bardzo dobrym kierowcą, nie miał żadnej kolizji a kwalifikacje zdobył uczciwie. Decyzją z dnia 15 lutego 2021 r., znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz.U.2021 r., poz.1268, dalej: u.k.p.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. 2021 r,, poz. 735, dalej: k.p.a.) utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu Kolegium wskazało na treść art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p. Dalej Kolegium podało, że prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego z dnia 5 marca 2015 r., sygn. akt [...] S. W. został uznany za winnego m.in. tego, że w okresie od czerwca do 19 lipca 2005 r., w zamian za korzyść majątkową w kwocie 1000 zł otrzymaną od skarżącego, podjął się pośrednictwa w załatwieniu pozytywnego wyniku egzaminu na prawo jazdy kat. C, bez względu na wykazane na egzaminie umiejętności, oraz udzielił korzyści majątkowej w nieustalonej kwocie egzaminatorowi Ośrodka. W związku z powyższym, w ocenie Kolegium, nie budzi wątpliwości, że istnieją uzasadnione wątpliwości co do kwalifikacji skarżącego jako kierowcy, gdyż zdobył kwalifikacje prawa jazdy kat. C w wyniku przestępstwa, bez względu na wykazane na egzaminie umiejętności. Tym samym, w ocenie Kolegium, uzasadnione jest skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skarżący podniósł, że zdobył uczciwie kwalifikacje kat. C odbywając egzamin teoretyczny i praktyczny, stąd – w jego ocenie, brak podstaw by kierować go na badania kontrole sprawdzenia jego kwalifikacji. Podał, że od 14 lat jeździ zawodowo, co stanowi jego jedyne źródło utrzymania. Podał też, ze nigdy nie spowodował kolizji na drodze. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie podtrzymując zajęte w sprawie stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r. poz. 2167) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego w sposób, który miał wpływ na wynik sprawy bądź przepisów postępowania w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Zdaniem Sądu skarga nie jest uzasadniona. Zgodnie z art. 99 ust. 1 u.k.p. Starosta wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do ich kwalifikacji. Celem tego przepisu jest zapewnienie bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Nie budzi wątpliwości, że cel ten można osiągnąć wówczas, gdy w ruchu drogowym nie będą uczestniczyć kierujący, co do których istnieją uzasadnione wątpliwości odnośnie posiadania kwalifikacji do kierowania pojazdami. Uzyskanie formalnych kwalifikacji do kierowania pojazdami stanowi pierwszy etap tworzenia stanu bezpieczeństwa na drogach publicznych. Sformalizowanie procedury uzyskiwania tych uprawnień, w tym ujednolicenie zasad kształcenia i weryfikacji osiągniętej wiedzy oraz umiejętności kursantów, w swym zamierzeniu, mają prowadzić do pozyskania minimalnych kwalifikacji przez kierujących pojazdami, co, w założeniu ustawodawcy, ma zapewnić bezpieczeństwo w ruchu drogowym. Jest przy tym oczywistym, że osiągnięcie wymienionego celu jest możliwe jedynie wtedy, gdy proces szkolenia i egzaminowania kursantów będzie odbywać się zgodnie z bezwzględnie obowiązującymi zasadami. Faktem powszechnie znanym, a więc niewymagającym przeprowadzenia dowodów, jest fakt, że niejednokrotnie dochodzi do naruszania zasad zdobywania uprawnień do kierowania pojazdami po drogach publicznych. Równocześnie, samo uzyskanie formalnych uprawnień do kierowania pojazdami, nie zawsze gwarantuje, że kierowca rzeczywiście ma niezbędną wiedzę i umiejętności w tym zakresie. Względy bezpieczeństwa publicznego wymagają, aby istniała możliwość zweryfikowania aktualnego stanu rzeczy odnośnie konkretnego kierowcy, czemu ma służyć norma prawna wywiedziona z art. 99 ust. 1 u.k.p. We wskazanym przepisie określono przesłankę obligującą do jego zastosowania, polegającą na wystąpieniu uzasadnionych zastrzeżeń co do kwalifikacji kierowcy. Pojęcie uzasadnionych zastrzeżeń nie zostało zdefiniowane w u.k.p. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazano, że "ustawa z 2011 r. o kierujących pojazdami nie zawiera definicji "uzasadnione zastrzeżenia", dlatego przy wykładaniu tego zwrotu należy zastosować wykładnię językową. Pojęcie "uzasadniony" jest rozumiane jako oparty na obiektywnych racjach podstawowych, słusznych, usprawiedliwionych, natomiast zwrot "zastrzeżenie" oznacza, wątpliwość dotycząca jakiegoś szczegółu, słabej strony czegoś lub czyjejś. W konsekwencji poprzez użyte przez ustawodawcę wyrażenie "uzasadnione zastrzeżenia" należy rozumieć oparte na obiektywnych racjach, powzięte z wiarygodnego źródła wątpliwości co do kwalifikacji kierującego pojazdem. Istota powyższego rozwiązania to zaistnienie takich okoliczności, z których będzie wynikało, że dana osoba może obecnie nie posiadać umiejętności lub wiadomości potwierdzonych w przeszłości dokumentem uprawniającym do kierowania pojazdami - a więc dających podstawę do tych "uzasadnionych zastrzeżeń"" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 lutego 2018 r., sygn. II SA/Gl 880/17, LEX nr 2449496). W ocenie Sądu, organ II instancji słusznie uznał, że w tej sprawie zachodzi przypadek uzasadnionych zastrzeżeń. Podstawowe znaczenie należy przypisać wyrokowi skazującemu wydanemu w sprawie karnej. Ustalenia, wydanego w postępowaniu karnym, prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa, wiążą sąd administracyjny (art. 11 p.p.s.a.). Zakres związania sądu administracyjnego wynika z treści sentencji wyroku skazującego i obejmuje ustalenia w zakresie tego kto i jakiego czynu zabronionego się dopuścił (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2017 r., sygn. I FSK 2204/15, LEX nr 2359741). Konsekwencją jest to, że skarżący nie jest w stanie skutecznie zakwestionować faktu popełnienia przez S. W. czynu polegającego na przyjęciu korzyści majątkowej od skarżącego w kwocie 1 000 zł, podjęcia się pośrednictwa w załatwieniu pozytywnego wyniku na prawo jazdy kat. C bez względu na wykazane na egzaminie umiejętności oraz udzieleniu korzyści majątkowej w nieustalonej kwocie egzaminatorowi ośrodka. Wobec powyższego czyn popełniony przez S. W. stał się częścią stanu faktycznego niniejszej sprawy, na podstawie którego należało udzielić odpowiedzi, czy ujawnione okoliczności przemawiają za przyjęciem, że wystąpiły uzasadnione zastrzeżenia co do kwalifikacji skarżącego jako kierującego. Czyn ten, jako godzący w podstawowe wartości związane z zapewnieniem bezpieczeństwa w ruchu lądowym, stawia pod znakiem zapytania, jak kształtowały się umiejętności (kwalifikacje) skarżącego w dacie przystąpienia przez niego do egzaminu. Wątpliwości te mogą zostać rozwiane lub też potwierdzone – zgodnie z wolą ustawodawcy – wyłącznie poprzez kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego, zgodnie z art. 99 ust. 1 u.k.p. W tej sytuacji nie mogły odnieść skutku twierdzenia skarżącego zawarte w skardze do Sądu, że jest kierowcą zawodowym od 14 lat, nie był sprawcą kolizji oraz zdał w przeszłości różnego rodzaju egzaminy. Również okoliczności wskazane przez skarżącego, a odnoszące się do jego sytuacji rodzinnej i źródła utrzymania siebie i jego rodziny, nie mogły zostać uwzględnione przez organy administracyjne z podanych powyżej przyczyn. Istotnym jest także, że na mocy ostatecznej decyzji Starosty z dnia [...] 2020 r., stwierdzono że decyzja z dnia [...] 2005 r. orzekająca o uzyskaniu przez skarżącego prawa jazdy kat. C została wydana z naruszeniem prawa. Istnienie tej decyzji oraz jej moc wiążąca zaprzeczają stanowisku skarżącego, że nie wystąpiły jakiekolwiek nieprawidłowości w uzyskaniu przez niego uprawnień do kierowania pojazdami na podstawie prawa jazdy kat. C. Wobec powyższego należy przyjąć, że organy administracyjne należycie zgromadziły materiał dowodowy w postępowaniu i dokonały jego właściwej oceny pod kątem ziszczenia się przesłanki uzasadnionych zastrzeżeń, o której mowa w art. 99 ust. 1 u.k.p., w konsekwencji czego zasadnie orzekły o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako bezzasadną.