III SA/Kr 581/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner ( spr.) Sędziowie NSA Grażyna Danielec WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2013 r. sprawy ze skargi M. P. na pismo Dyrektora [...] z dnia 28 marca 2013r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy Miejskiej postanawia: I. odrzucić skargę, II. przyznać od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata T. Z. - Kancelaria Adwokacka, ul. [....] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Wnioskiem z dnia 23 października 2013r. skarżący M. P. zwrócił się do Urzędu Miasta o udzielenie pomocy mieszkaniowej poprzez przydział lokalu mieszkalnego z zasobów Gminy. Prezydent Miasta pismem z dnia 11 lutego 2013r. nr [...] poinformował skarżącego, że odstępuje od rozpatrzenia sprawy pod kątem udzielenia gminnej pomocy mieszkaniowej z uwagi na fakt, że żona skarżącego M. P. zataiła fakt posiadania i zbycia uprawnień na rzecz syna R. W. do spółdzielczego lokalu mieszkalnego na os. Z. Organ wyjaśnił, że zgodnie z § 45 ust.4 uchwały Nr [...] Rady Miasta z dnia 10 października 2012r. w sprawie zasad wynajmowania lokali wchodzących w skład mieszkaniowego zasobu Gminy oraz tymczasowych pomieszczeń (Dz.Urz. Województwa z dnia 9 listopada 2012r. poz.5817) – złożenie przez wnioskodawcę oświadczeń zawierających nieprawdziwe dane lub zatajenie danych dotyczących własnej sytuacji mieszkaniowej i materialnej , w zakresie wymaganym uchwałą , skutkuje odstąpieniem od realizacji jego wniosku. Pismem z dnia 18 lutego 2013r. skarżący wezwał Prezydenta Miasta do usunięcia naruszenia prawa .Skarżący podniósł , że oświadczenie co do jego osoby zawarte we wniosku zostało wypełnione skrupulatnie i poświadczone w odniesieniu do jego osoby przez członków jego rodziny. W ocenie skarżącego ,pozostawienie wniosku bez rozpatrzenia nastąpiło z powodów niezawinionych przez skarżącego, a wynika z faktu , że formularz wniosku jest źle opisany i mało czytelny . Po rozpatrzeniu wezwania do usunięcia naruszenia prawa , Dyrektor Wydziału Mieszkalnictwa Urzędu Miasta pismem z dnia 28 marca 2012r. podtrzymał stanowisko zawarte w piśmie z dnia 11 lutego 2013r. nr [...]. Na powyższe pismo skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie , w której zarzucił , że został wprowadzony w błąd i nie został pouczony o procedurze składania wniosku o udzielenie pomocy mieszkaniowej z zasobów Gminy. Ponadto skarżący opisał swoją trudną sytuację mieszkaniową oraz brak możliwości zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych we własnym zakresie. W odpowiedzi na skargę Prezydent Miasta wniósł o jej odrzucenie , gdyż skarga na czynność organu w przedmiocie odmowy pomocy mieszkaniowej nie podlega kognicji sądów administracyjnych , ewentualnie o jej oddalenie jako nieuzasadnionej. Ustanowiony w sprawie pełnomocnik z urzędu, w piśmie procesowym z dnia 06 września 2013r. zarzucił , że zapadłe w sprawie rozstrzygnięcie jest niezgodne z prawem , bowiem zgodnie z obowiązującą uchwałą na którą powołał się organ , brak jest wymogu składania oświadczenia co do faktu zbycia w przeszłości jakiegokolwiek tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego lub innej nieruchomości. Podstawą rozstrzygnięcia nie były zatem przepisy prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył , co następuje : Stosownie do art.1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.153.1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem . Oznacza to , że przedmiotem kontroli Sądu jest zgodność zaskarżonego pisma z przepisami prawa . W rozpatrywanej sprawie przedmiotem skargi jest pismo Dyrektora Wydziału Mieszkalnictwa Urzędu Miasta z dnia 28 marca 2013r. nr [...]. W związku z powyższym należy stwierdzić ,że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności jest zobowiązany do zbadania, czy ww. skarga jest dopuszczalna. Zakres kontroli działalności administracji publicznej i stosowania przez wojewódzkie sądy administracyjne środków przewidzianych w ustawie z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270), określa art. 3 tej ustawy. Zgodnie z § 2 tego przepisu, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zgodnie z § 3 sądy administracyjne orzekają także w sprawach , w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądowa kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W rozpatrywanej sprawie zaskarżone pismo Dyrektora Wydziału Mieszkalnictwa Urzędu Miasta z dnia 28 marca 2013r. nie należy do żadnej z wyżej wymienionych kategorii aktów prawnych lub czynności mogących być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego. Przedmiotowe pismo nie jest bowiem ani decyzją , ani postanowieniem na które służy zażalenie albo kończące postępowanie , czy rozstrzygające sprawę co do istoty , ani też nie jest postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnym , czy zabezpieczającym. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko wyrażone w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2012r. , sygn. akt I OSK 1922/12 ( http://orzeczenia.nsa.gov.pl) , a które zostało przytoczone przez Prezydenta Miasta w odpowiedzi na skargę. Zauważyć należy , że postanowienie zostało wydane w sprawie odmowy realizacji wniosku strony w kwestii przyznania lokalu mieszkalnego z zasobu Gminy, jednak argumentacja zawarta w tym postanowieniu dotyczy również rozpatrywanej sprawy. Zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w ww. postanowieniu, przedmiotem skargi do sądu administracyjnego na zasadzie przytoczonego wyżej przepisu art.3 § 2 pkt.4 ww. ustawy , mogą być jedynie takie akty lub czynności organu , które łącznie spełniają następujące przesłanki : a. mają charakter władczy, chociaż nie mają charakteru decyzji lub postanowienia , te bowiem są zaskarżalne na podstawie art. 3 § 2 pkt.1 – 3 ww. ustawy ; b. są podejmowane w sprawach indywidualnych , ponieważ akty o charakterze ogólnym zostały wymienione w art.3 § 2 pkt.5 i 6 ustawy ; c. muszą mieć charakter publicznoprawny , ponieważ działalność administracji została poddana kontroli tylko w zakresie sprawowania administracji publicznej ; d. dotyczą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. ; oznacza to , że musi istnieć ścisły i bezpośredni związek między działaniem (zaniechaniem określonego działania ) organu administracji , a możliwością realizacji uprawnienia ( obowiązku ) wynikającego z przepisu prawa przez podmiot niepowiązany organizacyjnie z organem wydającym dany akt lub podejmującym dana czynność – por.post.NSA z dnia 27 września 1996r. , sygn..akt I SA 1326/96 ( Lex Polonica 329052). Zdaniem Sądu orzekającego w niniejszej sprawie , zaskarżone pismo Dyrektora Wydziału Mieszkalnictwa Urzędu Miasta nie spełnia przesłanek wskazanych w punktach a i d . Przedmiotowe pismo nie jest jednostronnym i władczym aktem administracyjnym , ale oświadczeniem woli związanym z wynikami kontroli wniosku skarżącego w zakresie zgodności jego realizacji z uchwałą Nr [...] Rady Miasta z dnia 10 października 2012r. Odstąpienie od realizacji wniosku skarżącego jest czynnością z zakresu władztwa właścicielskiego gminy , a nie aktem z zakresu władztwa publicznego przysługującego Prezydentowi Miasta jako organowi władzy publicznej. W konsekwencji należy stwierdzić , że rozpoznawanie wszelkich sporów na tym etapie udzielania pomocy mieszkaniowej przez gminę należy do właściwości sądów powszechnych na zasadzie art. 2 w związku z art. 37 Kodeksu postępowania cywilnego. W związku z tym w niniejszej sprawie nie jest spełniona przesłanka wymieniona w pkt.a. Odnośnie przesłanki wymienionej w pkt. d należy stwierdzić , że uprawnienie do lokalu mieszkalnego z mieszkaniowego zasobu gminy nie wynika wprost z przepisu ustawy , lecz powstaje w następstwie zawarcia umowy najmu (art. 20 ustawy z dnia 21 czerwca 2011r. o ochronie praw lokatorów , mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego – Dz.U.2005.266). Z tych powodów nie jest spełniona w rozpatrywanej sprawie przesłanka określona w pkt. d. Dodać należy, że w ślad za stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w przytoczonym wyżej postanowieniu z dnia 16 listopada 2012r , sygn. akt I OSK 1922/12 , a także wyrażonym w uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 21 lipca 2008r. sygn. akt I OPS 4/08 ( ONSAiWSA 2006, nr 6, poz.90 ) , Sąd orzekający w niniejszej sprawie stoi na stanowisku , że zakresem kognicji sądów administracyjnych objęte są jedynie uchwały ( zarządzenia) organów gminy w przedmiocie zakwalifikowania i umieszczenia na liście osób oczekujących na najem lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy , a także skreślenia z tej listy. Sąd w rozpatrywanej sprawie nie mógł jednak odnieść się do innych kwestii , niż będące przedmiotem zaskarżenia pismo Dyrektora Wydziału Mieszkalnictwa Urzędu Miasta. Wniesiona w niniejszej sprawie skarga nie należy do właściwości sądów administracyjnych , w związku z tym podlega odrzuceniu na podstawie art.58 § 1 pkt.1 ww. ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O wynagrodzeniu wyznaczonego dla skarżącego adwokata orzeczono na podstawie art. 250 tej ustawy w związku z art.29 ust.1 ustawy z dnia z 26 maja 1982r. – Prawo o adwokaturze (Dz.U.2009.146.1188) , określając ich wysokości na podstawie § 19 pkt.1 i § 18 ust.1 pkt.1 c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U.2002.163.1348).