III SA/Kr 583/24
WyrokWSA w Krakowie2024-09-25
Skład orzekający: Katarzyna Marasek-Zybura, Elżbieta Czarny-Drożdżejko, Ewelina Dziuban
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarządzenie o zamknięciu sprawy o egzekucję alimentów wydane na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu jest zasadne, jeśli postanowienie o zabezpieczeniu utraciło moc w związku z prawomocnym oddaleniem powództwa o alimenty?Ratio decidendi
Zarządzenie o zamknięciu sprawy o egzekucję alimentów wydane na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu jest zasadne, gdy postanowienie o zabezpieczeniu utraciło moc prawną w związku z prawomocnym oddaleniem powództwa o alimenty. Upadek zabezpieczenia, zgodnie z art. 744 § 1 k.p.c., powoduje zniweczenie skutków postanowienia o zabezpieczeniu, co czyni dalsze postępowanie egzekucyjne bezpodstawnym i uzasadnia jego umorzenie na podstawie art. 824 § 1 pkt 5 k.p.c.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła o egzekucję alimentów od dłużnika zamieszkałego w Niemczech na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu wydanego przez Sąd Okręgowy w Krakowie. Prezes Sądu Okręgowego w Krakowie zarządził zamknięcie sprawy, wskazując na brak tytułu egzekucyjnego w związku z prawomocnym oddaleniem powództwa o alimenty przez Sąd Okręgowy i Sąd Apelacyjny, co spowodowało upadek zabezpieczenia. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. poprzez zaniechanie zebrania materiału dowodowego, brak podstawy prawnej oraz naruszenie zasad dobrej administracji.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
|Sygn. akt III SA/Kr 583/24 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 25 września 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Marasek-Zybura, Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko, Asesor WSA Ewelina Dziuban (spr.), , Protokolant: Starszy Referent Monika Tuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2024 r., sprawy ze skargi L. W. na zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 27 lutego 2024 roku, zarządzenie Adm.SO.-552-56/22 w przedmiocie zamknięcia sprawy o egzekucję alimentów oddala skargę.
Prezes Sądu Okręgowego w Krakowie działając na podstawie Rozporządzenia Rady (WE) nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych (Dz. U. UE. L. z dnia 10 stycznia 2009 r.) po zapoznaniu się ze sprawą z wniosku L. W. o egzekucję alimentów od A. W. zamieszkałego w Niemczech zarządzeniem z dnia 27 lutego 2024 r. zarządził zamknięcie sprawy.
Organ w uzasadnieniu wskazał, że skarżąca złożyła w tut. Sądzie wniosek o egzekucję alimentów od dłużnika A. W. zamieszkałego w Niemczech, na podstawie postanowienia o zabezpieczeniu wydanego przez Sąd Okręgowy w Krakowie, Wydział XI Cywilny- Rodzinny z dnia 21 stycznia 2020 r. sygn. akt [...].
Jednakże, w dacie wydania zaskarżonego zarządzenia, z uwagi na brak tytułu egzekucyjnego, prowadzenie sprawy o sygnaturze akt Adm.So.-552-56/22 uznano za bezpodstawne.
Powyższe zarządzenie wydane zostało w następującym stanie faktycznym i prawnym:
L. W., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika adwokat N. S., w dniu 5 lutego 2020 r. złożyła w Sądzie Okręgowym w Krakowie "wniosek o pomoc prawną związaną z procedurą dochodzenia roszczeń alimentacyjnych na podstawie Rozporządzenia Rady (WE) nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r." (k. 7 i następne akt Adm.So.-552-56/22). Do wniosku dołączono tytuł wykonawczy - postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie Wydział XI Cywilny- Rodzinny z dnia 21 stycznia 2020 r. sygn. akt [...], w którym postanowiono "do czasu prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania (o rozwód- dopisek tut. Sądu) udzielić zabezpieczenia w ten sposób, że zobowiązać pozwanego A. W. do przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny poprzez przekazywanie do rak powódki L. W. kwoty po 2000 (dwa tysiące) złotych miesięcznie, płatnej z góry do dnia 10 każdego po sobie następującego miesiąca, począwszy od dnia 16 stycznia 2020 roku (...)" (k. 4 ww. akt).
Prezes Sądu Okręgowego w Krakowie – jako organ przesyłający wnioski o egzekucje alimentów od osób zamieszkałych za granicą, za pismem z dnia 7 lutego 2020 r. przesłał pełnomocnikowi skarżącej komplet dokumentów koniecznych do złożenia wniosku w trybie ww. Rozporządzenia nr 4/2009 (tj. wniosek w postępowaniu o uznanie stwierdzenia wykonalności orzeczenia w języku polskim i niemieckim oraz oświadczenia o zaległościach) – wzywając do przedłożenia wypełnionych dokumentów w terminie 30 dni. (k. 8 a.a.).
Pismem z dnia 18 marca 2020 r. Prezes Sądu Okręgowego w Krakowie przesłał stronie niemieckiej, właściwej ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika, formularz wniosku skarżącej.
Sąd Okręgowy w Krakowie w piśmie z dnia 22 czerwca 2020 r. (w odpowiedzi na pismo organu niemieckiego z dnia 27 maja 2020 r.) wezwał pełnomocnika skarżącej o podanie formy dokonania płatności z tytułu alimentów.
Pismem z dnia 2 września 2020 r. pełnomocnik skarżącej wystąpił do Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie z wnioskiem o ponaglenie strony niemieckiej. W związku z tym, pismem z dnia 8 września 2020 r. Prezes Sądu Okręgowego w Krakowie zwrócił się do strony niemieckiej o podanie na jakim etapie jest przedmiotowa sprawa i jakie są możliwości jej pozytywnego załatwienia.
Strona niemiecka pismem z dnia 17 sierpnia 2020 r. poinformowała polski organ, że otrzymała płatność i zwróciła się o przesłanie prawidłowo wypełnionego formularza dot. aktualnego numeru konta bankowego skarżącej.
W odpowiedzi na wezwanie sadu z 28 września 2020 r. pełnomocnik skarżącej przesłał formularz dot. aktualnego konta skarżącej.
Powyższe zostało wysłane stronie niemieckiej za pismem z dnia 9 października 2020 r. wraz z żądaniem skutecznej egzekucji alimentów.
W drodze mailowej (29 grudnia 2020 ) pełnomocnik skarżącej zawrócił się do Sekcji ds. obrotu prawnego z zagranicą przy S.O. w Krakowie o skierowanie zapytania do strony niemieckiej z czego wynika brak kolejnych płatności (skarżąca uzyskała od strony niemieckiej pierwszą wpłatę).
W odpowiedzi na powyższe Prezes Sądu Okręgowego w Krakowie pismem z dnia 31 grudnia 2020 r. wskazał pełnomocnikowi skarżącej, że od 25 września 2020 r. nie otrzymał zdanej odpowiedź od strony niemieckiej. Poinformował też pełnomocnika skarżącej, że Sąd Okręgowy w Krakowie Sekcja ds. obrotu prawnego z zagranicą w przedmiotowej sprawie nie działa jako organ egzekucyjny. Wszelka inicjatywa w zakresie ewentualnych pism ponaglających do organów zagranicznych, w przypadku nieotrzymania alimentów, należy do wnioskodawcy. Zatem pełnomocnik skarżącej może wystosować ponaglenie, które wraz z tłumaczeniem zostanie przekazane za pośrednictwem sekcji do strony niemieckiej.
Pismem z dnia 8 stycznia 2021 r. pełnomocnik skarżącej złożył do Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie wniosek o ponaglenie strony niemieckiej.
Powyższy wniosek sekcja ds. obrotu prawnego z zagranicą skierowała do tłumacza przysięgłego języka niemieckiego za pismem z 14 stycznia 2021 r.
Pismem z dnia 15 marca 2021 r. strona niemiecka przesłała stornie polskiej dowód wpłaty bezpośredniej na rzecz wierzyciela przez dłużnika alimentacyjnego. Powyższe zostało przesłane przez Sekcja ds. obrotu prawnego z zagranicą za pismem z dnia 15 marca pełnomocnikowi strony skarżącej wzywając do ustosunkowania się. Zwarto również w tym piśmie pouczenie, że "Sąd Okręgowy w Krakowie, Samodzielna Sekcja ds. obrotu prawnego z zagranicą w przedmiotowej sprawie nie działa jako organ egzekucyjny. Wszelka inicjatywa w zakresie ewentualnych pism ponaglających do organów zagranicznych, w przypadku nieotrzymania alimentów, należy do wnioskodawcy".
Pismem z dnia 29 kwietnia 2021 r. poinformowano Samodzielną Sekcję ds. obrotu prawnego z zagranicą o otrzymaniu przez skarżącą, za pośrednictwem strony niemieckiej, kwoty 2000 euro w dniu 19 lutego 2021 r. i wniesiono o egzekucję pozostałej zaległej należności oraz alimentów bieżących.
W piśmie z 17 września 2021 r. poinformowano Samodzielną Sekcję ds. obrotu prawnego z zagranicą o otrzymaniu przez skarżącą za pośrednictwem strony niemieckiej kwoty 1000 euro (31.05.2021 ); 1000 euro (21.06.2021); 500 euro (31.08.2021).
Samodzielna Sekcja ds. obrotu prawnego z zagranicą w piśmie z 25 stycznia 2022 r. wezwała pełnomocnika skarżącej o sporządzenie aktualnego zestawienia zaległości od początku powstania zobowiązania.
27 stycznia 2022 r. pełnomocnik skarżącej złożył do Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie kolejny wniosek o ponaglenie strony niemieckiej.
W dniu 11 marca 2022 r. pełnomocnik przesłał do Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie zestawienie zaległości A. W. w płatności alimentów na rzecz skarżącej.
Za pismem z dnia 24 marca 2022 r. pełnomocnik przesłał poprawnie sporządzone zestawienie zaległości za lata 2020, 2021 oraz na dzień 24 marca 2022 r. Powyższe zostało przesłane przez Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie stronie niemieckiej za pismem z 28 marca 2022 r.
Następnie Samodzielna Sekcja ds. obrotu prawnego z zagranicą w piśmie z 17 marca 2022 r. wezwała pełnomocnika skarżącej o wypełnienie tabeli zgodnie z wytycznymi naniesionymi na druku tabeli zaległości.
W piśmie z 4 sierpnia 2022 r. poinformowano Samodzielną Sekcję ds. obrotu prawnego z zagranicą o otrzymaniu przez skarżącą za pośrednictwem strony niemieckiej kwoty 700 euro (04.05.2022 ); 700 euro (31.05.2022); 700 euro (13.07.2022). Wskazano, że zaległość dłużnika wynosi 21.676,67 zł.
W dalszej korespondencji strona niemiecka zwróciła się do strony polskiej o przekazanie informacji w przedmiocie toczącej się sprawy rozwodowej wierzycielki z dłużnikiem.
Pismem z dnia 4 października 2022 r. pełnomocnik skarżącej poinformowała Samodzielną Sekcję ds. obrotu prawnego z zagranicą o otrzymaniu przez skarżącą za pośrednictwem strony niemieckiej kwoty 500 euro 21 września 2022 r.
Na wezwanie Samodzielnej Sekcji ds. obrotu prawnego z zagranicą pełnomocnik skarżącej za pismem z 24 listopada 2022 r. przesłał zestawienie zaległości dłużnika na rok 2022. Powyższe zostało przesłane do strony niemieckiej pismem z dnia 28 listopada 2022 r.
Strona niemiecka mailem z dnia 20 grudnia 2022 r. poinformowała Samodzielną Sekcję ds. obrotu prawnego z zagranicą o otrzymaniu przez skarżącą za pośrednictwem strony niemieckiej kwoty 700 euro za październik 2020 r. Zwrócono się też o wskazanie, czy w toczącym się postępowaniu rozwodowym zapadło orzeczenie.
W związku z pismem organu niemieckiego, przesłanym za pośrednictwem Samodzielnej Sekcji ds. obrotu prawnego z zagranicą – skarżąca przy piśmie z 24 lutego 2023 r. przesłała zestawienie zaległości na dzień 24 lutego 2023 r. Powyższe tabele zaległości alimentacyjnych zostały przesłane stronie niemieckiej przez Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie w piśmie z 28 lutego 2023 r.
Za pismem z dnia 31 maja 2023 r. Prezes Sądu Okręgowego w Krakowie przesłał do strony niemieckiej wniosek pełnomocnika skarżącej 29 maja 2023 r. o ponaglenie.
Kolejny wniosek o ponaglenie pełnomocnik skarżącej przesłał w piśmie z 29 września 2023 r.
Samodzielna Sekcja ds. obrotu prawnego z zagranicą w piśmie z 11 października 2023 r. wezwała pełnomocnika skarżącej o przesłanie tabeli zaległości alimentacyjnej za 2023 r. Powyższe zostało nadesłane za pismem skarżącej z 30 października 2023 r.
Pełnomocnik skarżącej w piśmie z 22 grudnia 2023 r. przesłał na wezwanie Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie uzupełniony formularz wniosku.
Wyrokiem z dnia 20 października 2023 r., sygn. akt [...] Sąd Apelacyjny w Krakowie oddalił apelację skarżącej od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie z 30 listopada 2021 r., sygn. [...], w którym rozwiązano przez rozwód maleństwo powódki L. W. i poznawanego A. W. (pkt 1) oraz oddalono żądanie alimentacyjne powódki (pkt 2 wyroku).
W konsekwencji powyższego zapadło opisane na wstępie zarządzenie z dnia 27 lutego 2024 r.
W skardze zawartej w piśmie z 2 kwietnia 2024 r. wniesionej do WSA w Krakowie pełnomocnik strony skarżącej "zaskarżonej decyzji" zarzucił naruszenie prawa procesowego, tj.:
art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., polegające na zaniechaniu zebrania całego materiału dowodowego w sprawie i w wyniku tego zaniechania pominięcie tej okoliczności, iż w dacie wydawania zarządzenia o zamknięciu sprawy istniała do wyegzekwowania na rzecz skarżącej od dłużnika wierzytelność z tytułu alimentów zaległych na kwotę ponad 40 tyś zł, a organ polski winien był domagać się egzekwowania tej wierzytelności przez stronę niemiecką na podstawie tytułu wykonawczego - postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 21 stycznia 2020 r. sygn. akt: [...];
art. 107 § 1 k.p.a. gdyż organ nie wskazał podstawy prawnej dla wydanego rozstrzygnięcia, a samo zamknięcie sprawy egzekucyjnej skarżącej nastąpiło na podstawie jedynie przyjęcia przez organ, że skoro brak jest tytułu wykonawczego do dalszego prowadzenia sprawy, to jej prowadzenie stało się bezpodstawne;
- naruszenie zasad dobrej administracji poprzez brak wskazania podstawy prawnej dla wydania rozstrzygnięcia o zamknięciu sprawy, brak dokładnego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy oraz poprzez brak załatwienia sprawy mając na uwadze interes społeczny oraz słuszny interes skarżącej - obywatelki Polski, albowiem organ winien był domagać się dalszego egzekwowania wierzytelności skarżącej przez stronę niemiecką, gdyż dalsze prowadzenie tej egzekucji było tak zasadne, jak i możliwe; dłużnik celowo nie dokonywał wpłat świadczeń alimentacyjnych na rzecz skarżącej, posiadając jednak majątek i pobierając dochody na terytorium Niemiec.
Na tej podstawie wniesiono o: uchylenie w całości zarządzenia oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania; zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Powyższe zarzuty zostały rozwinięte w uzasadnieniu skargi.
Prezes Sądu Okręgowego w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu podano, że zaskarżone zarządzenie podyktowane zostało wyrokiem Sądu Okręgowego w Krakowie o rozwód z dnia 30 listopada 2021 r. (który się uprawomocnił w dniu 20 października 2023 r. na skutek wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie).
Podkreślono, że z treści wyżej wymienionego orzeczenia wynika, iż powództwo wierzyciela o zasądzenie alimentów nie zostało uwzględnione i z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia sądu, w tym wypadku oddalającego żądanie, następuje upadek zabezpieczenia na podstawie art 744 § 1 k.p.c. Upadek zabezpieczenia oznacza zniweczenie z mocy prawa bezpośrednich skutków postanowienia o zabezpieczeniu. Postanowienie prowadzone w trybie egzekucji świadczeń pieniężnych na podstawie postanowienia o udzieleniu zabezpieczenia podlega umorzeniu po przedłożeniu orzeczenia pozbawiającego postanowienie o udzieleniu zabezpieczenia wykonalności. Upadek zabezpieczenia ma takie samo znaczenie jak uchylenie orzeczenia, na którym oparto klauzulę wykonalności. Upadek zabezpieczenia następuje ex lege z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia kończącego postępowanie w sposób prowadzący do odmowy udzielenia roszczeniu uprawnionego ochrony prawnej. Zgdonie z art. 363 § 1 k.p.c. orzeczenie sądu staje się prawomocne, jeżeli nie przysługuje co do niego środek odwoławczy lub inny środek zaskarżenia.
Prezes Sądu Okręgowego w Krakowie, na podstawie art. 824 pkt 5 k.p.c. umorzył postępowanie egzekucyjne wydając zarządzenie o jego zamknięciu.
Zatem, w ocenie organu, sprawa o egzekucję alimentów z wniosku L. W. od A. W. nie mogła nadal być prowadzona z uwagi na brak tytułu egzekucyjnego i uznał prowadzenie postępowania za bezpodstawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują, m.in. wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.) dalej - p.p.s.a.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie ma jednak obowiązku badania tych zarzutów i wniosków, które nie mają znaczenia dla oceny legalności zaskarżonego aktu (tak NSA w wyroku z dnia 11 października 2005 r., sygn. akt: FSK 2326/04).
Wady skutkujące koniecznością uchylenia aktu, stwierdzenia jego nieważności bądź wydania z naruszeniem prawa, przewidziane są w art. 145 § 1 p.p.s.a. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a.
Zaskarżone w tej sprawie zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie zostało wydane na podstawie Rozporządzenia Rady (WE) nr 4/2009 z dnia 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych (Dz. U. UE. L. 2009.7.1 z dnia 2009.01.10).
W odniesieniu do postępowania uregulowanego w ratyfikowanej przez Polskę Konwencji o dochodzeniu roszczeń alimentacyjnych za granicą sporządzonej w Nowym Jorku w dniu 20 czerwca 1956 r. (Dz. U. z 1961r. nr 17, poz. 87) Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 23 marca 1998 r., sygn. akt OPS 10/97 (ONSA 1998/3/75) wyjaśnił, iż sprawa o przekazanie przez polski organ przyjmujący organowi przyjmującemu innego państwa wniosku osoby uprawnionej, w którym domaga się ona od zobowiązanego dostarczenia utrzymania, na podstawie art. 3 i 4 Konwencji jest załatwiana w postępowaniu administracyjnym, do którego nie mają zastosowania przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd wskazał, że organ przesyłający nie załatwia sprawy w zakresie uznania i wykonania zobowiązania alimentacyjnego między uprawnionym a zobowiązanym, lecz jedynie ułatwia uprawnionemu załatwienie takiej sprawy w innym państwie przez jej przekazanie w trybie Konwencji organowi przyjmującemu, z czym wiąże się obowiązek podjęcia określonych działań przez organ przyjmujący. Oznacza to, że przedmiotem sprawy załatwianej przez organ przesyłający jest podjęcie ściśle określonych działań techniczno-organizacyjnych, dotyczących jedynie sprawy z zakresu prawa rodzinnego. W razie złożenia wniosku przez osobę uprawnioną powstaje stosunek prawny pomiędzy tą osobą a organem przesyłającym, którego istota sprowadza się do konkretyzacji przez organ przesyłający uprawnienia tej osoby, którego treścią jest prawo domagania się przekazania wniosku organowi przyjmującemu w innym państwie, stosunek ten spełnia cechy stosunku administracyjnoprawnego. Sprawa administracyjna załatwiana w trybie art. 3 i 4 Konwencji jest załatwiana przez organ przesyłający w postępowaniu uregulowanym wyłącznie przepisami Konwencji (vide NSA w wyroku z 24 maja 2024 r., I OSK 1035/23; WSA w Krakowie w wyrokach z dnia: 11 października 2022 r., III SA/Kr 118/22; 6 listopada 2018 r., III SA/Kr 879/18).
W kontrolowanej sprawie niewątpliwie zaskarżone zarządzenie Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie mieści się w kategorii czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącej uprawnień i obowiązków wynikających z przepisów prawa. Skarga zatem, jako dopuszczalna, podlega rozpoznaniu przez tutejszy Sąd.
Należy wskazać, że celem Rozporządzenia Rady (WE) nr 4/2009 z 18 grudnia 2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych jest aby dłużnik alimentacyjny, który wyjechał za granicę lub tam mieszka, nie unikał zapłaty alimentów, a zasądzone alimenty zostały wyegzekwowane dla uprawnionego wierzyciela. Przepisy unijne i zharmonizowane z nimi przepisy polskie pozwalają wierzycielom alimentacyjnym sięgnąć po przychody osiągane przez dłużników za granicą celem zaspokojenia należności alimentacyjnych. Procedura egzekwowania alimentów za granicą nie jest skomplikowana, ponieważ odbywa się za pośrednictwem sądu polskiego i nie wiąże się z kosztami, a ponadto wierzyciel może liczyć na pomoc sądu polskiego (co jak wynika z wyżej opisanego stanu faktycznego sprawy miało w kontrolowanej sprawie).
Jak wynika bowiem z akt przedmiotowej sprawy, organ procedował w oparciu o wniosek skarżącej z dnia 5 lutego 2020 r., do którego dołączono tytuł wykonawczy - postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie, Wydział XI Cywilny- Rodzinny z dnia 21 stycznia 2020 r., sygn. akt [...], w którym postanowiono, że "do czasu prawomocnego zakończenia niniejszego postępowania (o rozwód- dopisek tut. sądu) udzielić zabezpieczenia w ten sposób, że zobowiązać pozwanego A. W. do przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny poprzez przekazywanie do rąk powódki L. W. kwoty 2000 (dwa tysiące) złotych miesięcznie, płatnej z góry do dnia 10 każdego po sobie następującego miesiąca, począwszy od dnia 16 stycznia 2020 roku" (...) (k. 4 ww. akt).
W ramach tego postępowania – skarżąca za pośrednictwem strony niemieckiej otrzymała kwotę 2000 euro w dniu 19 lutego 2021 r. Stronia niemiecka kolejno w piśmie z 17 września 2021 r. poinformowała o otrzymaniu przez skarżącą za pośrednictwem strony niemieckiej kwoty 1000 euro (31.05.2021 ); 1000 euro (21.06.2021); 500 euro (31.08.2021). następnie w piśmie z 4 sierpnia 2022 r. poinformowano Samodzielną Sekcję ds. obrotu prawnego z zagranicą o otrzymaniu przez skarżącą za pośrednictwem strony niemieckiej kwoty 700 euro (04.05.2022 ); 700 euro (31.05.2022); 700 euro (13.07.2022), 500 euro (21.09.2020), 700 euro (10.2020).
Co ma szczególnie istotne znaczenie w tej sprawie i jest bezsporne - w dniu 20 października 2023 r. uprawomocnił się wyrok Sądu Okręgowego w Krakowie z 30 listopada 2021 r., sygn. akt [...], oddalający żądanie alimentacyjne skarżącej, co spowodowało tym samym upadek zabezpieczenia na podstawie art. 744 § 1 k.p.c. (vide postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie Wydział XI Cywilny- Rodzinny z dnia 21 stycznia 2020 r. sygn. akt [...]). Przepis ten stanowi, że w razie prawomocnego zwrotu albo odrzucenia pozwu lub wniosku, oddalenia powództwa lub wniosku albo umorzenia postępowania, zabezpieczenie upada.
W tym stanie rzeczy zasadne jest twierdzenie organu – Prezesa Sądu Okręgowego, że wobec prawomocnego oddalenia żądań alimentacyjnych powódki i odpadnięcia podstawy prawnej do egzekucji alimentów (z uwagi na bezsporny upadek zabezpieczenia), przedmiotową sprawę należało uznać za bezprzedmiotową i tym samym wydać zaskarżone zarządzenie. Jak wynika z przytoczonego w odpowiedzi na skargę przepisu art. 824 § 1 pkt 5 k.p.c. – postępowanie sądowe umarza się z urzędu - jeżeli prawomocnym orzeczeniem tytuł wykonawczy został pozbawiony wykonalności albo orzeczenie, na którym oparto klauzulę wykonalności, zostało uchylone lub utraciło moc
Nie mniej zaznaczyć należy, że pomimo prawidłowego wydania przedmiotowego zarządzenia, mogło dojść do naruszania art. 107 § 1 i 3 k.p.a., gdyż uzasadnienie było lakoniczne, a podstawa prawna została dopiero przywołana w odpowiedzi na skargę. Jednakże mając na uwadze poczynione na wstępie uwagi teoretyczne oraz fakt, że skarżąca była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarówno w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonego zarządzenia jak i postępowaniu sądowoadministracyjnym, naruszenie to nie miało, w ocenie Sądu, istotnego wpływu na wynik sprawy.
Odnosząc się do zarzutów skarżącej wskazać należy, że podnoszone przez nią uchybienia co do prowadzonego przez organ przesyłający postępowania, w kontekście uprawomocnienia się z dniem 20 października 2023 r. wyroku z dnia 31 listopada z 2021 r. oddalającego żądanie alimentacyjne powódki, a tym samym spowodowanie upadku zabezpieczenia - będącego podstawą egzekucji (postanowienie Sądu Okręgowego w Krakowie Wydział XI Cywilny- Rodzinny z dnia 21 stycznia 2020 r. sygn. akt [...]), nie mogą odnieść żądanego przez skarżącą rezultatu, bowiem są bezzasadne. Kontrolowana sprawa dotyczy legalności wydania przez Prezesa Sądu Okręgowego w Krakowie zarządzenia z dnia 27 lutego 2024 r., które jak już wskazano wyżej jest prawidłowe.
Ponadto zauważyć należy, że jak wielokrotnie wyjaśniał w pismach kierowanych do skarżącej organ - Sąd Okręgowy w Krakowie, Samodzielna Sekcja ds. obrotu prawnego z zagranicą w przedmiotowej sprawie nie działa jako organ egzekucyjny. Wszelka inicjatywa w zakresie ewentualnych pism ponaglających do organów zagranicznych, w przypadku nieotrzymania alimentów, należy do wnioskodawcy. Inicjatywa skarżącej w prowadzonym postępowaniu ograniczyła się w głównej mierze do kierowania do Prezesa Sądu Okręgowego właśnie pism zawierających wnioski o ponaglenie strony niemieckiej (które za każdym razem były przez polski organ przesyłane do strony niemieckiej). Zaznaczenia też wymaga, że strona skarżąca niejednokrotnie była również wzywana przez organ administracyjny o uzupełnienie braków formalnych przesłanego wniosku czy też składnej na późniejszym etapie dokumentacji, co również mogło mieć wpływ na efekt finalny skuteczności prowadzonej za granicą egzekucji alimentów na podstawie tytułu wykonawczego – postanowienia Sądu Okręgowego w Krakowie Wydział XI Cywilny- Rodzinny z dnia 21 stycznia 2020 r. sygn. akt [...], bowiem przyczyniło się do przedłużenia tego postępowania.
Jak słusznie wskazał NSA w wyroku z 24 maja 2024 r. I OSK 1035/23 - zgodnie z postanowieniami Konwencji wniosek osoby uprawnionej rozpatrywany jest zgodnie z prawem państwa, w którym przebywa zobowiązany, a organ przesyłający nie załatwia sprawy w zakresie uznania i wykonania zobowiązania alimentacyjnego między uprawnionym a zobowiązanym, lecz jedynie ułatwia uprawnionemu załatwienie takiej sprawy w innym państwie przez jej przekazanie w trybie Konwencji organowi przyjmującemu (por. A. Juryk, 3.2.1. Konwencja nowojorska z 1956 r. (ogólna charakterystyka) [w:] Alimenty w prawie prywatnym międzynarodowym, Warszawa 2011 oraz uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 23 marca 1998 r., sygn. akt OPS 10/97).
Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako całkowicie pozbawioną racji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło