III SA/Kr 583/25

WyrokWSA w Krakowie2025-11-06

Skład orzekający: WSA Urszula Zięba, WSA Michał Niedźwiedź, WSA Bogusław Wolas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej jest zobowiązany do wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie strony w celu unieważnienia i usunięcia operatu geodezyjnego z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeśli przepisy prawa nie przewidują takiego trybu?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej nie są zobowiązane do wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie strony w celu unieważnienia i usunięcia operatu geodezyjnego z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, ponieważ przepisy prawa nie przewidują takiego trybu. Operat geodezyjny jest dokumentacją techniczną, a jego przyjęcie do zasobu następuje w trybie czynności materialno-technicznej. Strona nie jest uprawniona do żądania wyłączenia dokumentacji z zasobu, jeśli nie zgadza się z jej treścią, a odmowa wszczęcia postępowania w takiej sytuacji jest uzasadniona na podstawie art. 61a § 1 k.p.a.
Stan faktyczny
Skarżąca U. K. wniosła skargę na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, które utrzymało w mocy postanowienie Starosty Krakowskiego o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie unieważnienia i usunięcia operatu geodezyjnego z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. oraz niewłaściwe działanie urzędników, twierdząc, że jej granica działki została przesunięta i że geodeci samowolnie przesunęli słupki graniczne. Wniosła o zmianę postanowienia i cofnięcie operatu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

|Sygn. akt III SA/Kr 583/25 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 6 listopada 2025 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Urszula Zięba, Sędziowie: WSA Michał Niedźwiedź, WSA Bogusław Wolas (spr.), po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym, w dniu 6 listopada 2025 roku, sprawy ze skargi U. K. na postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 17 marca 2025 r. nr IG-I.7220.1.2.2025.TD w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania oddala skargę. Małopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego postanowieniem z dnia 17 marca 2025 r. znak sprawy: IG-I.7220.1.2.2025.TD na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. 2024 póz. 572 - dalej: k.p.a.) oraz art. 7b ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. 2024 póz. 1151 ze zm. - dalej: ustawa Pgik), po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej – U. K., na postanowienie Starosty Krakowskiego z 9 stycznia 2025 r. znak GKJK-I.6620.2.532.2023.AL o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie unieważnienia i usunięcia operatu geodezyjnego [...] z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następującym stanie faktycznym i prawnym. Wyrokiem z 7 maja 2024 r. sygn. akt III SAB/Kr 75/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie orzekł o bezczynności Starosty Krakowskiego w przedmiocie rozpoznania wniosku skarżącej z 13 stycznia 2023 r. i zobowiązał wymieniony organ do wydania aktu lub podjęcia czynności w terminie miesiąca od doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Starosta Krakowski zastosował się do zaleceń Sądu zawartych w uzasadnieniu wymienionego wyroku, w którym Sąd wskazał, że organ powinien w pierwszej kolejności ustalić rzeczywistą treść wniosku skarżącej, ponieważ skarżąca we wniosku z dnia 13 stycznia 2023 r. wskazywała, że domaga się wszczęcia postępowania z uwagi na naruszenie przepisów k.p.a., a w konsekwencji wadliwe wyznaczenie granicy nieruchomości stanowiącej własność skarżącej. W ponagleniu z kolei, skarżąca domagała się wszczęcia postępowania w sprawie wycofania operatu geodezyjnego z państwowego zasobu geodezyjnego, organ pismem z 11 września 2024 r. znak GKiK-1.6620.2.532.2023.AL wystąpił do skarżącej o sprecyzowanie wniosku poprzez jednoznaczne wskazanie przedmiotu postępowania w terminie 14 dni od daty odbioru niniejszego pisma. Wobec niejednoznacznej, w ocenie Starosty Krakowskiego, odpowiedzi skarżącej z 10 października 2024 r. organ ten pismem z 4 listopada 2024 r. znak GKJK-1.6620.2.532.2023.AL ponownie wezwał ją do sprecyzowania wniosku. Dnia 2 grudnia 2024 r. do Starosty Krakowskiego wpłynęło pismo skarżącej, w którym zwróciła się o wszczęcie postępowania w sprawie unieważnienia i usunięcia operatu geodezyjnego nr [...] z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a 20 grudnia 2024 r. złożyła kolejne wystąpienie dotyczące wniosku z 2 grudnia 2024 r. z dodatkowym uzasadnieniem w sprawie cofnięcia operatu nr [...] z zasobu. Ostatecznie po rozpatrzeniu wniosku skarżącej, Starosta Krakowski działając na podstawie art. 61 a § 1 i 2 i art. 123 k.p.a., art. 1 i art. 40 ust. 4 i 8 ustawy Pgik oraz rozporządzenia Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii z dnia 2 kwietnia 2021 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. 2021 póz. 820 ze zm.) - dalej: rozporządzenie w sprawie zasobu, postanowieniem z 9 stycznia 2025 r. znak GKiK-1.6620.2.532.2023.AL odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie unieważnienia i usunięcia operatu geodezyjnego [...] z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. W uzasadnieniu Starosta opisał przebieg prowadzonej sprawy, przybliżył regulacje prawne zawarte w k.p.a. uzasadniające wydanie przedmiotowego postanowienia oraz przedstawił przepisy prawa określające tryb wyłączania materiałów z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, a także sposób ich przekazywania do właściwych archiwów państwowych. Starosta stwierdził, że obowiązujące przepisy prawa nie wskazują by wyłączenie materiałów (dokumentacji) z zasobu mogło nastąpić na żądanie strony, która nie zgadza się z ich treścią. Tym samym podmiot ten, nie jest również uprawniony do skutecznego żądania wszczęcia postępowania w tym przedmiocie, gdyż prowadzenia tego typu postępowania z wniosku strony nie przewidują obowiązujące przepisy prawa, w związku z czym zaszła okoliczność, o której mowa w art. 61 a § 1 k.p.a., co spowodowało odmowę wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie. Na wymienione postanowienie skarżąca wniosła do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego za pośrednictwem Starosty Krakowskiego zażalenie, w którym przedstawiła zarzut, że operat geodezyjny [...] powstał z naruszeniem prawa oraz własności jej gruntu rolnego. W dalszej części skarżąca przedstawiła stan faktyczny sprawy, wnosząc jednocześnie zarzuty naruszenia przepisów prawa skierowane w stosunku do geodetów wykonujących prace geodezyjne, których wyniki zawarto w przedmiotowym operacie jak i pracowników Starostwa Powiatowego w Krakowie. Rozpoznając powyższe zażalenie oraz całość otrzymanego materiału dowodowego organ powołał treść art. 61 a § 1 k.p.a. i wskazał, że uwzględniając wymieniony przepis w kontekście żądania skarżącej o wszczęcie postępowania w sprawie unieważnienia i usunięcia operatu geodezyjnego nr [...] z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, podnieść trzeba, że operat techniczny nie jest aktem administracyjnym, lecz dokumentacją techniczną powstałą na skutek wykonania prac geodezyjnych, a przyjęcie takiej dokumentacji do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego odbywa się w trybie czynności materialno-technicznej. Organ powołał także treść art. 40 ust. 4 ustawy Pgik oraz § 14 wymienionego rozporządzenia i podniósł, że przepisy obowiązującego prawa nie przewidują prowadzenia postępowań administracyjnych dotyczących unieważniania i wyłączania operatów geodezyjnych z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, w tym na wniosek stron wnoszących zastrzeżenia co do ich treści. Żądanie skarżącej o takiej treści nie mogło być zrealizowane przez Starostę Krakowskiego. Zdaniem organu wobec przedstawionych okoliczności, w sprawie właściwe było zastosowanie art. 61 a § 1 k.p.a., jako że zachodzi przesłanka odmowy wszczęcia postępowania z uwagi na zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższe postanowienie skarżąca – U. K. zarzuciła naruszenie art. 9 k.p.a., 35 k.p.a., 132 k.p.a., 145 k.p.a.,154 k.p.a.,155 k.p.a.,156, k.p.a. Skarżąca zarzuciła także .niewłaściwe działanie urzędników. Podniosła, że na jej granicy działki nr [...] a działką [...] zostały przesunięte słupki graniczne o 2 m, na jej niekorzyść, została naruszona granica działki sąsiedniej [...], a geodeci wynajęci do podziału działki samowolnie przesunęli słupki graniczne. Skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i cofnięcie operatu [...] z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego z powodu naruszenia wymienionych artykułów k.p.a. oraz przesuwania granic, które były wyprostowane podczas komasacji. W jej ocenie takie postępowanie urzędników jest nie zgodne z zasadami współżycia społecznego. Skarżąca domagał się ponadto nałożenie kary pieniężnej w wysokości 50000,00 zł na Starostę Krakowskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Podstawowa zasada polskiego sądownictwa administracyjnego została określona w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 1267), zgodnie z którym sądy administracyjne sprawują, m.in. wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności działalności administracji publicznej. Zasada, że sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, została również wyrażona w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) dalej - p.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Niezwiązanie zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd administracyjny bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu organu administracji publicznej. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla ten akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd ją oddala - art. 151 p.p.s.a. Na wstępie należy wskazać, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. Stosownie natomiast do art. 120 p.p.s.a., w trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawy na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Dokonując kontroli legalności zaskarżonego postanowienia w granicach kompetencji przysługujących sądowi administracyjnemu, na podstawie ww. ustaw, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 17 marca 2025 r. znak sprawy: IG-I.7220.1.2.2025.TD utrzymujące w mocy postanowienie Starosty Krakowskiego z 9 stycznia 2025 r. znak GKJK-I.6620.2.532.2023.AL o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie unieważnienia i usunięcia operatu geodezyjnego [...] z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie postanowień stanowiły przepisy ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity Dz.U. 2024 poz. 1151 ze zm. - dalej: ustawa pgik). Istotą sporu w niniejszej sprawie jest odmowa organu l instancji wszczęcia - na żądanie skarżącej - postępowania w przedmiocie unieważnienia i usunięcia operatu geodezyjnego [...] z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego. Rozważenia zatem wymaga, czy odmowa organów unieważnienia i usunięcia operatu geodezyjnego z zasobu znajduje uzasadnienie prawne. Stosownie do art. 40 ust. 3 pkt 3 pgik, prowadzenie państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego oraz weryfikacja opracowań przyjmowanych do zasobu należy do starostów - w zakresie powiatowych zasobów geodezyjnych i kartograficznych. Natomiast art. 24 ust. 2a punkt 1 i 2 oraz ust. 2b pgik stanowi, że informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji; 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, a w przypadkach dotyczących europejskiego poświadczenia spadkowego - orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, ea) aktów poświadczenia dziedziczenia oraz europejskich poświadczeń spadkowych, f) zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, z uwzględnieniem art. 20 ust. 2b; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Zgodnie zaś z art. 24 ust. 2c pgik odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej. Zmian więc w ewidencji dokonuje się na podstawie prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, a także innych aktów normatywnych. Organy administracji geodezyjno-kartograficznej, prowadząc ewidencję gruntów, rejestrują jedynie stany prawne w oparciu o określone dokumenty i nie mogą samodzielnie rozstrzygać w kwestii uprawnień objętych tymi dokumentami. Ewidencja gruntów jest zbiorem informacji, a rejestr ewidencji gruntów jest wyłącznie odzwierciedleniem danych wynikających z przedłożonych organowi dokumentów i stąd też ma on charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny. Zatem nie kształtuje nowego stanu prawnego, a jedynie potwierdza stan prawny zaistniały wcześniej. Należy również podkreślić, że postępowanie z zakresu aktualizacji danych ewidencyjnych jest - rodzajem administracyjnego postępowania rejestrowego - i w związku z tym wykazuje daleko idącą specyfikę, która nie upoważnia organów administracji geodezyjno-kartograficznej do samodzielnego ustalania stanu prawnego nieruchomości lub danych podlegających ujawieniu w ewidencji. Organy te są jedynie uprawnione i zobowiązane do deklaratoryjnej rejestracji zmian w zakresie danych ewidencyjnych, które wynikają z przedłożonych lub uzyskanych z urzędu dokumentów (§ 29 Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy l Technologii z dnia 27 lipca 2021 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. 2024.219) Jak wynika ź § 29a rozporządzenia aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub z obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi; 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych; 3) wyeliminowania danych błędnych. Z kolei § 29 rozporządzenia egib jednoznacznie stanowi, iż źródłami danych ewidencyjnych niezbędnych do założenia ewidencji są: 1) materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym; 2) wyniki pomiarów geodezyjnych lub oględzin; 3) dane zawarte w innych ewidencjach i rejestrach; 4) dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez zainteresowane osoby, organy i jednostki organizacyjne; Analiza powyżej przywołanych przepisów prowadzi do wniosku, że na staroście ciąży obowiązek aktualizacji ewidencji gruntów, która powinna być odzwierciedleniem stanu prawnego i faktycznego. Niewątpliwie, do zadań starosty, związanych z prowadzeniem ewidencji należy utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi. Przy czym, do materiałów źródłowych, należy zaliczyć nie tylko materiały i informacje zgromadzone w państwowym zasobie geodezyjnym i kartograficznym czy w innych rejestrach ale również dane zawarte w dokumentach udostępnionych przez organy czy wyniki oględzin (§ 29 pkt 2 i 4 rozporządzenia egib). Na podstawie art. 40 ust. 4 powoływanej ustawy materiały z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, które utraciły przydatność użytkową, podlegają wyłączeniu z tego zasobu, przy czym ta część, która stanowi materiały archiwalne, jest przekazywana do właściwych archiwów państwowych. Z kolei na mocy § 14 ust. 1, ust. 2 i ust. 3 Rozporządzenie Ministra Rozwoju, Pracy l Technologii z dnia 2 kwietnia 2021 r. w sprawie organizacji i trybu prowadzenia państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego (Dz.U. 2021.820), organ prowadzący zasób w celu wyłączenia materiałów z zasobu z przyczyn określonych w art. 40 ust. 4 ustawy -powołuje komisję w składzie co najmniej trzyosobowym spośród pracowników wykonujących zadania tego organu w zakresie geodezji i kartografii, która nie rzadziej niż raz w roku przeprowadza ocenę przydatności materiałów zasobu, a wyniki oceny, o której mowa w ust. 2, komisja utrwala w formie protokołu, który zawiera skład komisji; wykaz materiałów zasobu które w ocenie komisji utraciły przydatność użytkową; miejsce i datę sporządzenia protokołu; podpisy członków komisji. Z powyższych przepisów wynika, iż starosta obowiązany jest czuwać nad zapewnieniem aktualności danych zawartych w państwowym zasobie geodezyjnym, a także dokonywać weryfikacji prawidłowości tych danych. W związku z tym posiada kompetencje w zakresie usunięcia z zasobu danych, które utraciły przydatność użytkową. Materiały tracą swoją przydatność użytkową zarówno wówczas gdy stały się one nieaktualne lub nieczytelne, jak i gdy zostały uszkodzone lub zniszczone. Okoliczności uzasadniające wyłączenie materiałów z zasobu są uznawane za wyjątkowe, ograniczające się do sytuacji, w których jakość materiałów znajdujących się w zasobie nie pozwala na ich wykorzystanie (por. wyrok WSA w Warszawie z 14 września 2010 r., IVSA/Wa 1174/10). Organ działa jednakże z urzędu, nawet wówczas gdy impulsem do tego działania jest informacja przekazana przez właściciela nieruchomości. Co istotne każdorazowo o dalszej przydatności materiałów decyduje komisja, powołana przez organ prowadzący ewidencję. Powyższe dowodzi, że wycofanie dokumentów z zasobu niewątpliwie jest czynnością dokonywaną przez organ administracji publicznej. Jednakże wskazane przepisy, ani żaden inny przepis, nie przewidują unieważnienia i usunięcia operatu geodezyjnego na żądanie strony, która nie zgadza się z treścią takiego materiału. Oznacza to, że strona nie jest uprawniona do żądania wyłączenia określonej dokumentacji z zasobu geodezyjnego (wyrok WSA w Warszawie z 14 września 2010 r., IV SA/Wa 1174/10, postanowienie WSA w Warszawie z 24 maja 2012 r., IV SAB/Wa 43/12). Co istotne orzecznictwo sądowe prezentuje pogląd, zgodnie z którym nie można za dopuszczalną uznać sytuację, w której strona niezadowolona z ustaleń dokumentacji geodezyjnej przyjętej do zasobu geodezyjnego mogłaby doprowadzić do jej wyłączenia z tego zasobu (tak np. wyrok WSA w Warszawie z 14 września 2010 r., IV SA/Wa 1174/10). Wobec treści powołanych wcześniej przepisów nie powinno budzić najmniejszej wątpliwości, że celem oceny przydatności materiałów jest eliminacja z zasobu dokumentów, które utraciły swoją przydatność użytkową. Cechy przydatności dokumenty nie tracą z powodu zakwestionowania przez właściciela nieruchomości treści dokumentów. A zatem przy zastosowaniu tej instytucji nie jest dopuszczalna weryfikacja, a tym bardziej kształtowanie w odmienny sposób niż to wynika z przyjętych do zasobu dokumentów, sytuacji prawnej poszczególnych nieruchomości. Działanie takie musiałoby zmieniać również sytuację prawną sąsiednich nieruchomości poprzez zmianę przebiegu granicy z tymi nieruchomościami poza przewidzianym do tego trybem, a więc w sposób niezgodny z prawem. W konsekwencji wpływałoby to na zasięg prawa własności. Tymczasem nie temu ma służyć analizowana instytucja. Szczególnie podkreślić trzeba, że na skutek przyjęcia dokumentacji geodezyjnej do zasobu ukształtował się określony stan ewidencyjny, mający charakter trwały i dotyczący sytuacji innych osób (por. np. postanowienie WSA w Warszawie z 24 maja 2012 r., IVSAB/Wa43/12). Ma to miejsce także wówczas, gdy dokumenty odzwierciedlające ten stan, są uznawane przez właściciela nieruchomości za wadliwe. Istotą ewidencji gruntów i budynków jest, jak sama nazwa wskazuje, spisywanie istniejącego stanu prawnego gruntu lub budynku. Ewidencja gruntów i budynków jest jedynie zbiorem informacji o gruntach i budynkach. Wpis do ewidencji gruntów i budynków stanowi potwierdzenie istniejącego stanu prawnego nieruchomości (wyrok NSA z 23 stycznia 1998 r., II SA 1283/97). Organy ewidencyjne są tylko rejestratorem, tych zmian prawnych, które zostały ustalone w innym trybie lub przez inne organy, a mogą tego dokonać wyłącznie w oparciu o decyzje administracyjne, orzeczenia sądowe, akty notarialne, w których zwarte są dane objęte ewidencją gruntów czy dokumentację geodezyjną. Zapisy w ewidencji gruntów mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny, nie zaś konstytutywny. Organy ewidencyjne są uprawnione jedynie do zbadania, czy na podstawie dostępnych dokumentów zasadne jest dokonanie aktualizacji istniejących w ewidencji wpisów (por. wyrok WSA w Krakowie z 26 lutego 2014 r., III SA/Kr 910/13). W żadnym razie rolą ewidencji i prowadzących ją organów nie jest dokonywanie ustaleń dotyczących danych zawartych w dokumentach stanowiących podstawę wpisu do ewidencji czy rozstrzyganie sporów własnościowych, a więc dotyczących takich kwestii jak to, komu przysługuje prawo własności, jaki jest jego zasięg lub jakie są jego ograniczenia (wyrok NSA z 1 października 2014 r., l OSK 281/13, wyrok WSA w Krakowie z 26 lutego 2014 r., III SA/Kr 910/13). Wszelkie spory zaistniałe w wyniku przeprowadzonych zmian ewidencyjnych dotyczące między innymi przebiegu granic, własności oraz przedmiotu własności nie mogą być rozstrzygane w postępowaniu z zakresu ewidencji gruntów (por. wyrok NSA z 14 listopada 1996 r., SA 1824/95). Weryfikacja stanu ewidencyjnego wymaga zatem weryfikacji treści dokumentów w przewidzianym do tego odrębnym trybie. Skorygowanie dokumentów, o ile znajduje to uzasadnienie merytoryczne, wymaga przeprowadzenia szczegółowego postępowania. Ustawodawca przewiduje bowiem zarówno tryb aktualizacji ewidencji, jak i rozgraniczenia nieruchomości. Skuteczne żądanie usunięcia podnoszonej nieprawidłowości możliwe jest we wskazanych wyżej trybach. Słusznie zatem, w konkluzji zaskarżonego orzeczenia organ odwoławczy stwierdził, że skarżąca, nie jest uprawniona do żądania wyłączenia z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego operatu geodezyjnego przyjętego do tegoż zasobu za [...] Brak jest bowiem przepisu prawnego określającego prawo strony do żądania takiego wyłączenia. Skoro zatem brak jest przepisu prawnego w oparciu, o który można wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie żądania stron to uzasadnia to odmowę wszczęcia postępowania w rozumieniu art. 61 a § 1 k.p.a. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło