III SA/Kr 63/18

PostanowienieWSA w Krakowie2018-06-05

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony, jeśli strona składająca wniosek nie przedstawiła wystarczających dowodów na swoją trudną sytuację materialną, mimo wielokrotnych wezwań i wcześniejszych postępowań w tym zakresie?
Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych, uznając, że w przypadku spraw z zakresu pomocy społecznej strona jest ustawowo zwolniona z tych kosztów. Natomiast wniosek o ustanowienie adwokata został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący swojej trudnej sytuacji materialnej, mimo wielokrotnych wezwań i pouczeń, co jest niezbędne do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Stan faktyczny
Z. Ś. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując jedynie ogólne informacje o swojej trudnej sytuacji materialnej (dochód 140 zł na rodzinę, mieszkanie "nora"). Mimo wezwania do przedstawienia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień dotyczących wydatków i dochodów, skarżący nie uzupełnił wniosku w sposób wystarczający. Sąd zauważył, że skarżący wielokrotnie składał podobne, niekompletne wnioski w przeszłości i był świadomy wymogów formalnych.
Rozstrzygnięcie
I. Umorzono postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych. II. Oddalono wniosek o ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 5 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 11 grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie przekazania odwołania celem rozpatrzenia według właściwości postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata. Skarżący w złożonym dnia 10.04.2018 r. na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Przedstawiane informacje skarżący ograniczył do wskazania, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwiema córkami, że należy do niego mieszkanie określone jako "nora", że miesięczny dochód rodziny to 140 zł z "mops". Uzasadnienie ograniczył do gołosłownych, nieskonkretyzowanych insynuacji. Wobec tego, że oświadczenia skarżącego zwarte we wniosku były niewystarczające zarządzeniem z 11.04.2018 r. wezwano skarżącego o dodatkowe oświadczenia i dokumenty źródłowe tj. • udokumentowanie miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny, w tym wysokości czynszu, energii elektrycznej, gazu, innych opłat. Jeśli występują problemy z terminowym regulowaniem tych należności przedłożenie kopii stosownych monitów, wezwań o zapłatę, nakazów, wyroków zasądzających etc. • wyjaśnienie czy skarżący uzyskuje dochód z prac dorywczych lub zleconych a jeśli tak to jak często i w jakiej wysokości; • wyjaśnienie czy jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna? Jeśli tak przedstawienie na tę okoliczność zaświadczenia z właściwego urzędu pracy, Skarżący w piśmie z 24.04.2018 r. zatytułowanym "zwrot kosztów nieprofesjonalnego pełnomocnika" poprzestał na prezentacji własnych poglądów prawnych na kwestie rozmaite oraz gołosłownym oświadczeniu, że nie ma prac dorywczych, nie jest zarejestrowany w urzędzie pracy, ma 140 zł na rodzinę Z urzędu stwierdza się, że na przestrzeni ostatnich lat skarżący wnosił wielokrotnie o prawo pomocy. We wszystkich wnioskach swoją sytuacją materialną przedstawia w sposób tak niekompletny jak wyżej opisany. Nie wykonuje także kierowanych do niego wezwań. Skarżący wie przy tym, jakie dane oraz jakie dokumenty źródłowe należy przedstawić. Zdaje sobie również sprawę z tego, że niekorzystne dla skarżącego rozstrzygnięcia powodowane są wybiórczym, a co za tym idzie, nieprzekonywującym zaprezentowaniem przez skarżącego własnej sytuacji majątkowej. Zna bowiem treść postanowień i tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i Naczelnego Sądu Administracyjnego w licznych sprawach skarżącego (por. przykł. postanowienie NSA z dnia 29.11.2012 r. sygn. akt I OZ 848/12 oraz postanowienie WSA w Krakowie wydanego w sprawie do sygn. akt III SA/Kr 305/12). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. a) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne i w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa. Co się natomiast tyczy żądanego ustanowienia adwokata, to stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym o ile nie jest w stanie ponieść tych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Po drugie, że oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). W realiach rozstrzyganego przypadku skarżący przeszedł nad tym po raz kolejny do porządku, choć po lekturze pouczenia zawartego w wezwaniu a także powołanych wyżej postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wydanych w tych i szeregu innych, licznych spraw skarżącego, zdawał sobie doskonale sprawę, jakie dane oraz jakie dokumenty źródłowe należało przedstawić. Skoro jednak po raz kolejny taka była decyzja skarżącego to w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym przypomnieć wypada, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 252, art. 246 §1 pkt. 2 ppsa i art. 245 §3 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło