III SA/Kr 639/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tadeusz Wołek po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 29 lutego 2012 r. wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji w sprawie ze skargi H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Marszałek Województwa działając przez Dyrektora Regionalnego Ośrodka Polityki Społecznej skierowaną do H. S. decyzją z dnia 4 lutego 2011r. nr [...]: 1. odmówił umorzenia kwoty 4000 zł nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych ustalonych decyzją Marszałka Województwa z dnia [...] 2010 r. nr [...] w wysokości 4342,70 zł wraz z ustawowymi odsetkami; 2. rozłożył na raty (10 rat) spłatę kwoty nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych w wysokości 4342,70 zł oraz należnych odsetek. Decyzją z dnia 4 kwietnia 2011 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. H. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego wraz z wnioskiem o "wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji" oraz wstrzymanie naliczania odsetek ustawowych do czasu ostatecznego zakończenia postępowania. Wniosku nie poparła uzasadnieniem. Pismem z dnia 15 lutego 2012 r. skarżąca złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wskazując jako podstawę prawną art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W uzasadnieniu wskazała, że nie posiada wystarczających środków finansowych, aby spłacić w całości kwotę zadłużenia, a wykonanie decyzji zaskarżonej decyzji spowodowałoby narażenie jej na niemożność zaspokojenia podstawowych potrzeb materialnych rodziny. Podniosła również, że zgodziła się z obowiązkiem zwrotu należności głównej, a kwestionuje jedynie naliczanie odsetek, które wynikły z przedłużającego się postępowania prowadzonego przez Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 61 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba, że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Postanowienie w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (§4). Postanowienia, o których mowa w §3 i 4, sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym (§5). Rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd jest związany zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych wymienionych we wskazanym przepisie. Ustawa wymienia w tym przepisie dwie przesłanki: niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę - majątkową, a także niemajątkową - która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy, więc samo powtórzenie treści przepisu czy też tylko jego wskazanie. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń i okoliczności świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymywanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. Należy jednakże zauważyć, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania. Wstrzymanie wykonania dotyczy sytuacji, gdy zaskarżony akt wywołuje skutki materialnoprawne. Skutków materialnoprawnych nie wywołuje decyzja o odmowie umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z odsetkami, która nie może stanowić podstawy do wystawienia tytułu wykonawczego i prowadzenia egzekucji na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz.U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954 ze zm.). Tym samym decyzja taka nie podlega wstrzymaniu. Skutki materialnoprawne wywołuje natomiast decyzja ustalająca wysokość nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z odsetkami, która pozostaje poza granicami sprawy poddanej kontroli Sądu w niniejszym postępowaniu. Granice orzekania wyznaczone są tylko i wyłącznie granicami sprawy rozpatrywanej przez Sąd, czyli ogółem elementów stosunku administracyjnoprawnego będącego przedmiotem zaskarżonej decyzji (wyrok NSA z dnia 20.07.2005 r., I FSK 68/05, LEX nr 172990). Zgodnie, bowiem z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Granice sprawy w rozumieniu powyższego przepisu wyznacza przedmiot rozstrzygnięcia w zaskarżonej ostatecznej decyzji organu odwoławczego (wyrok NSA z dnia 2.11.2005 r., I FSK 264/05, LEX nr 187951). Z kolei zawarte w punkcie drugim decyzji organu I instancji z dnia 4 lutego 2011 r. utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją z dnia 4 kwietnia 2011 r., rozstrzygnięcie rozkładające należność na raty powoduje rozciągnięcie w czasie spłaty ustalonych w decyzji Marszałka Województwa z dnia [...] 2010 r. nr [...] nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych, a zatem zmniejsza dolegliwość jej wykonania. Wstrzymanie przez sąd wykonania zaskarżonej decyzji w tym zakresie, spowodowałoby konieczność spłacenia przez skarżącą jednorazowo całej kwoty zadłużenia, co jak sama podnosi, zagroziłoby podstawowym potrzebom materialnym jej rodziny. W takim stanie faktycznym i prawnym należy uznać, iż nie zachodzą, w odniesieniu do części decyzji rozkładającej należność na raty przesłanki, od których art. 61 § 3 p.p.s.a. uzależnia wstrzymanie wykonania decyzji. Zatem zaskarżona decyzja w części odmawiającej umorzenia nienależnie pobranych świadczeń rodzinnych wraz z odsetkami nie podlega wykonaniu. Natomiast wykonanie części rozkładającej należność na raty, nie spowoduje wyrządzenia znacznej szkody ani niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w sentencji, na podstawie powołanych przepisów.