III SA/Kr 661/11

PostanowienieWSA w Krakowie2012-04-18

Skład orzekający: Piotr Lechowski, Elżbieta Kremer, Halina Jakubiec

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa wypłaty stypendium byłemu aplikantowi aplikacji ogólnej, który ubiega się o kontynuowanie szkolenia na aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej, stanowi czynność podlegającą kognicji sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Odmowa wypłaty stypendium byłemu aplikantowi aplikacji ogólnej, który ubiega się o kontynuowanie szkolenia na aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej, nie stanowi czynności podlegającej kognicji sądu administracyjnego. Spór o spełnienie przesłanek do żądania wypłaty stypendium w takiej sytuacji ma charakter sprawy cywilnej, a nie administracyjnej.
Stan faktyczny
Skarżący, T. P., złożył skargę na czynność Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury polegającą na odmowie wypłaty stypendium za grudzień 2010 r. Skarżący twierdził, że mimo ukończenia aplikacji ogólnej i złożenia wniosku o kontynuowanie szkolenia na aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej, odmówiono mu wypłaty stypendium, błędnie interpretując przepisy dotyczące zachowania prawa do stypendium. Dyrektor Szkoły argumentował, że skarżący nie spełnił kryteriów umożliwiających kontynuowanie aplikacji, a tym samym nie zachował prawa do stypendium. Na rozprawie pełnomocnik Dyrektora wniósł o odrzucenie skargi ze względu na brak drogi postępowania sądowoadministracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Skargę odrzucono.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski ( spr.) Sędziowie WSA Elżbieta Kremer WSA Halina Jakubiec Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi T. P. na czynność Dyrektora [...] Szkoły [...] z dnia 21 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty stypendium za miesiąc grudzień 2010r. postanawia: skargę odrzucić T. P. – dalej skarżący – dnia 10 maja 2011 r. /data nadania/ wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – za pośrednictwem Dyrektora [...] Szkoły [...] /dalej [...]/, - skargę na czynność tego organu, polegającą na odmowie pismem z dnia 21 marca 2011 r. Nr [...] "przyznania skarżącemu stypendium z tytułu odbywania aplikacji ogólnej za miesiąc grudzień 2010r.", z wnioskiem o stwierdzenie bezskuteczności powyższej czynności i uznanie uprawnienia skarżącego do otrzymania stypendium a zarazem uznania obowiązku Dyrektora [...] Szkoły do jego wypłaty skarżącemu. Nadto skarżący wniósł o zobowiązanie Dyrektora [...] Szkoły do przedstawienia wykazu osób z pozycji 151 do 298 listy klasyfikacyjnej aplikantów aplikacji ogólnej ogłoszonej 13 grudnia 2010r., które pozytywnie ukończyły aplikację i złożyły skutecznie wniosek o przyjęcie na aplikację specjalistyczną. Skargę oparto za zarzucie naruszenia przepisu art. 42 ust. 4 w zw. z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury /Dz. U. Nr 26, poz. 157 z późn. zm./ przez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że "zachowanie prawa do pobierania przez aplikantów ogólnych przysługującego im stypendium do końca miesiąca następującego po miesiącu, w którym ukończyli aplikację ogólną, dotyczy jedynie aplikantów, którzy na liście klasyfikacyjnej zajęli miejsce umożliwiające im przyjęcie na aplikację sędziowską lub prokuratorską", co doprowadziło do odmowy przyznania skarżącemu stypendium. Skarżący podniósł, że wniesienie skargi poprzedził wezwaniem z dnia 27 marca 2011 r. skierowanym do Dyrektora [...] Szkoły [...] o usunięcie naruszenia prawa i uznanie prawa skarżącego do stypendium. Z uzasadnienia skargi wynika, że wniesiona została w następujących okolicznościach; Skarżący w okresie od 30 listopada 2009 r. do 30 listopada 2010 r. odbywał aplikację ogólną [...] Szkole [...]. Na ogłoszonej dnia 13 grudnia 2010 r. liście klasyfikacyjnej aplikantów aplikacji ogólnej skarżący umieszczony został na [...] pozycji na 298 aplikantów, którzy pozytywnie ukończyli tę aplikację. W związku z treścią informacji Kierownika Szkolenia Aplikacji Ogólnej, że stypendium za m-c grudzień 2010 otrzymują aplikanci, którzy będą mieli podstawę do ubiegania się o kontynuowanie aplikacji a więc ci; którzy znajdują się na liście klasyfikacyjnej od pozycji 1 do 150, w dniu 17.11.2010 r. wezwał Szkołę do zmiany stanowiska na zgodne z prawem, a po ogłoszeniu listy, pismami z 15 grudnia 2010 r. / data nadania/ i 29 grudnia 2010 r. zwrócił się do Szkoły o wypłatę stypendium za grudzień 2010r. Decyzją z dnia [...] 2011 Nr [...] Dyrektor Szkoły odmówił skarżącemu przyznania stypendium za miesiąc grudzień 2010 r. Minister Sprawiedliwości, po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, decyzją z dnia [...] 2011 r. znak [...] uchylił w/w decyzję Dyrektora [...] z [...] 2011 i umorzył postępowanie pierwszej instancji, stojąc na stanowisku, że zachowanie prawa do stypendium następuje z mocy prawa i nie stanowi materii decyzyjnej. Zarazem Minister wskazał w uzasadnieniu, że kwestia czy w konkretnej sprawie występuje stan zachowania prawa do pobierania stypendium nie była badana w postępowaniu odwoławczym. Po wydaniu przez Ministra Sprawiedliwości decyzji z dnia [...] 2011 r., Dyrektor [...] w piśmie z dnia 21 marca 2011r. znak [...] odnosząc się do wniosku "o przyznanie stypendium za miesiąc grudzień 2010" stwierdził, że skarżący nie zachował prawa do stypendium i odmówił jego wypłacenia. Wówczas skarżący pismem z dnia 27 marca 2011 wyżej opisanym wystąpił do Dyrektora Krajowej Szkoły z wezwaniem o usunięcie naruszenia prawa. Z uzasadnienia skargi zawierającej obszerną argumentację przeciwną przyjętej przez Dyrektora [...] wykładni art. 42 ust. 4 ustawy wynika także, że skarżący złożył wniosek o kontynuowanie szkolenia na aplikacji prokuratorskiej ewentualnie sędziowskiej, a decyzją z dnia [...] 2010 r. Nr [...] Dyrektor [...] odmówił przyjęcia skarżącego na te aplikacje. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Szkoły [...] wnosił o jej oddalenie podtrzymując wyrażone w uzasadnieniu decyzji z [...] 2011 r. oraz w piśmie do skarżącego z dnia 21 marca 2011 r. stanowisko, że przez osobę ubiegającą się o kontynuowanie szkolenia na aplikacji sędziowskiej i prokuratorskiej, która w rozumieniu art. 42 ust. 4 ustawy zachowuje prawo do pobierania przysługującego mu stypendium do końca miesiąca następującego po miesiącu, w którym zakończyła aplikację ogólną, należy rozumieć tylko takiego aplikanta aplikacji ogólnej, który na liście klasyfikacyjnej aplikantów zajął miejsce umożliwiające przyjęcie go na tę aplikację. Zajęte przez skarżącego miejsce na pozycji [...] listy, przy limicie po 75 miejsc na aplikacji sędziowskiej i prokuratorskiej, sytuowało skarżącego na pozycji, na której nie zachował prawa do pobierania stypendium. Na rozprawie dnia 18 kwietnia 2010 r. pełnomocnik Dyrektora [...] Szkoły [...] zmienił stanowisko procesowe wnosząc o odrzucenie skargi ze względu na brak drogi postępowania sądowoadministracyjnego dla sprawy o wypłatę stypendium. Z akt posterowania wynika m.in., że - w skierowanym do skarżącego piśmie z dnia 21 marca 2011, Dyrektor [...] Szkoły [...], stwierdził – w nawiązaniu do wniosku o "przyznanie" stypendium za miesiąc grudzień 2010, że skarżący nie zachował prawa do tego świadczenia i odmówił wypłacenia stypendium, - w datowanym na 27 marca 2011 /a wniesionym 31.03.2011/ wezwaniu Dyrektora [...] przez skarżącego do usunięcia naruszenia prawa, skarżący domagał się usunięcia naruszenia prawa – art. 42 ust. 4 ustawy – przez dokonanie wypłaty stypendium za m-c grudzień 2010 na wskazane konto bankowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga ulega odrzuceniu. Podniesiony na rozprawie w dniu 18 kwietnia 2012 r. przez pełnomocnika Dyrektora [...] Szkoły [...] zarzut, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego wymaga rozważenia w pierwszej kolejności, albowiem ustalenie,że sprawa w której wniesiono skargę nie należy do właściwości sądu administracyjnego, obliguje Sąd administracyjny do odrzucenia skargi w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.- dalej ustawa p.p.s.a.). Zgodnie z przepisem art. 3 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych z dnia 25 lipca 2002 r. ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zakres i rodzaje aktów poddanych kognicji sądów administracyjnych określa przepis art. 3 § 2 pkt 1 -8 ustawy. W myśl art. 3 § 3 Sądy administracyjne orzekają, także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych ustawach. Jest poza sporem, że ustawa z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury ( Dz. U. 2009 r. Nr 26, poz. 157 z późn. zm.) nie zawiera przepisów szczególnych w rozumieniu art. 3 § 3 p.p.s.a., przewidujących sądowoadministracyjną kontrolę innych niż decyzje aktów Dyrektora [...] Szkoły. W myśl art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1 -3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność; ( a od 11.04.2011 r.) także przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4 a. Ustawa o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury w przepisach art. 23 ust. 1-3, art. 29 ust., 1, 4 i 5, 40. ust. 1 i 6, art. 41 ust. 1; 4 i 5, art. 44 ust. 5, 8, art. 51. ust. 1 i 5 określa sprawy, których załatwienie następuje w drodze decyzji Dyrektora [...] i w których podstawę sądowoadministracyjnej kontroli stanowi przepis art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Sprawa wypłaty stypendium ani "przyznania" stypendium nie stanowi w świetle powyższych regulacji materii decyzyjnej. Sądowoadministracyjnej kontroli mógłby zatem podlegać na zasadach ogólnych taki akt lub czynność Dyrektora [...] Szkoły [...], który miałby charakter aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczącego uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Skarżący w skardze, jako przedmiot skargi określił czynność Dyrektora Szkoły polegającą na odmowie "przyznania" stypendium mającej rzekomo wynikać z pisma tego Organu z dnia 21 marca 2011 skierowanego do skarżącego. Treść tego pisma jest jednak inna niż przypisana mu skargą. Treścią tego pisma jest odmowa wypłaty stypendium za miesiąc grudzień 2010 r. motywowana tym, że skarżący nie zachował prawa do tego świadczenia. Należy też podkreślić, że w wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa z dnia 27 marca 2011 warunkującym wniesienie skargi, skarżący wzywał do usunięcia naruszenia prawa – a to art. 42 ust. 4 ustawy poprzez dokonanie wypłaty stypendium za grudzień 2010 r. na wskazany rachunek bankowy. Istnieje zatem sprzeczność z określoną skargą czynnością przypisaną Dyrektorowi Szkoły w postaci "odmowy przyznania stypendium", z czynnością, którą skarżący uznawał za naruszającą prawo, w postaci "odmowy wypłaty stypendium za miesiąc grudzień 2010 r." i której dotyczyło wezwanie o usunięcie naruszenia prawa. Z tych względów za rzeczywistą czynność będącą przedmiotem skargi uznał Sąd odmowę wypłatę stypendium za miesiąc grudzień 2010 r., a nie odmowę "przyznania" stypendium. Zarazem należy zaznaczyć, iż "przyznanie" i wypłata stypendium mają różny charakter na płaszczyźnie kwalifikacji prawnej. Analiza przepisów powołanej wyżej ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury – dalej ustawą prowadzi do następujący ustaleń; Ustawa przewiduje trzy formy aplikacji; aplikację ogólną, sędziowską i ( lub) prokuratorską ( art. 2 ust. 1 pkt 1), przy czym jednym z warunków kontynuowania szkolenia na aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej, jest ukończenie aplikacji ogólnej ( art. 28 ust. 1). Przyjęcie na aplikację ogólną następuje na podstawie decyzji Dyrektora Szkoły (art. 23 ust. 1). Aplikacja ogólna trwa 12 miesięcy, a Minister Sprawiedliwości w drodze zarządzenia określa termin rozpoczęcia aplikacji ogólnej ( art. 25 ust. 1 i 2). Przepis art. 42 ust. 1 ustawy stanowi, że Dyrektor Szkoły przyznaje aplikantowi na jego wniosek stypendium na czas aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz aplikacji prokuratorskiej. W świetle powyższych regulacji przepisy ustawy przyznanie aplikantowi aplikacji ogólnej stypendium łączą zatem wyłącznie z wnioskiem osoby posiadającej status aplikanta tej aplikacji, gdyż ustawa nie określa sytuacji, w których mogła by nastąpić odmowa takiemu wnioskowi. "Przyznanie" stypendium ma zatem bardziej charakter aktu niż czynności, albowiem jego podjęcie wymaga ustalenia czy składający wniosek mieści się w kręgu uprawnionych do jego złożenia. Przyznanie stypendium aplikantowi aplikacji ogólnej ma zarazem charakter aktu jednorazowego, który ze swej istoty może być podjęty względem osoby mającej status aplikanta tej aplikacji i na czas jej trwania. Jest to zatem jednorazowy akt materialno – techniczny uruchamiający prawo do pobierania stypendium przez czas trwania aplikacji ogólnej wynikające ze statusu aplikanta aplikacji ogólnej i złożonego wniosku. Stanowisko powyższe doznaje potwierdzenia w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2012 I OSK 2075/11 /Lex nr 1107473/. W sprawie tej, rozpoznając skargę kasacyjną Ministra Sprawiedliwości od Wyroku WSA w Warszawie, uchylającego decyzję Ministra Sprawiedliwości, którą uchylono decyzję Dyrektora [...] Szkoły [...] odmawiającą przyznania stypendium za miesiąc grudzień 2010 r. i umorzono postępowanie pierwszej instancji, uchylił NSA wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i oddalił skargę (na odmowę przyznania stypendium), stojąc na stanowisku, że prawo do pobierania stypendium przysługuje z mocy prawa, a wydanie decyzji w sprawie uprawnienia przysługującego z mocy prawa jest działaniem bez podstawy prawnej. Zarazem w uzasadnieniu tego wyroku NSA zaakcentowano, że należy odróżnić prawo od realizacji tego prawa, a w szczególności należy odróżnić przewidzianą art. 42 ust. 4 regulację zachowania prawa do stypendium od jego realizacji przez wypłatę stypendium, która nie ma charakteru prawnej formy przyznania stypendium. Te okoliczności prowadzą Wojewódzki Sąd Administracyjny do wniosku, że przewidziane przepisem art. 42 ust. 1 ustawy "przyznanie" przez Dyrektora [...] Szkoły aplikantowi na jego wniosek stypendium na czas aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz aplikacji prokuratorskiej, nie ma charakteru aktu lub czynności o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Taki akt ani nie kreuje ani nie potwierdza wynikającego z mocy prawa uprawnienia do pobierania stypendium przez byłego aplikanta aplikacji ogólnej, który ubiega się o kontynuowanie szkolenia na aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej i nie ma żadnej doniosłości prawnej, dla realizacji uprawnienia z art. 42 ust. 4 ustawy. Określenie zatem zaskarżonej czynności /aktu/ jako odmowy przyznania stypendium za m-c grudzień 2010 r. musiałoby prowadzić do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W myśl natomiast przepisu art. 42 ust. 4, aplikant aplikacji ogólnej, który ubiega się o kontynuowanie szkolenia na aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej, zachowuje prawo do pobierania przysługującego mu stypendium do końca miesiąca następującego po miesiącu, w którym zakończył aplikację ogólną. Przepis art. 28 ust. 1 stanowi, że osoba która ukończyła aplikację ogólną oraz spełnia kryteria określone w art. 22 pkt 1-4 może, w terminie 14 dni od ogłoszenia w Biuletynie Informacji Publicznej listy kwalifikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2, złożyć do Dyrektora [...] Szkoły wniosek o kontynuowanie szkolenia na aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej. Nadto przepis art. 28 ust. 2 określa zaświadczenia jakie kandydaci na aplikację sędziowską lub prokuratorską przedstawiają dodatkowo w związku z powyższym wnioskiem. Wzajemna relacja pomiędzy przepisami art. 42 ust. 1 i 4 oraz art. 28 ust. 1 dowodzi, że zachowanie prawa do pobierania przysługującego stypendium do końca miesiąca następującego po miesiącu, w którym aplikant zakończył aplikację ogólną następuje z mocy prawa w sytuacji gdy łącznie spełnione zostaną następujące przesłanki: 1. aplikant aplikacji ogólnej w czasie jej trwania miał przyznane i pobierał stypendium; 2. aplikant ukończył aplikację ogólną i jego nazwisko umieszczone zostało na liście kwalifikacyjnej aplikantów z podaniem liczby uzyskanych punktów oraz liczby porządkowej miejsca na tej liście; 3. lista klasyfikacyjna została ogłoszona przez Dyrektora [...] Szkoły w Biuletynie Informacji Publicznej; 4. w terminie 14 dni od ogłoszenia tej listy aplikant złożył do Dyrektora [...] Szkoły wniosek o kontynuowanie szkolenia na aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej. Powyższe uregulowania prowadzą do wniosku, że osoba która ukończyła aplikację ogólną, na podstawie art. 42 ust. 4 ustawy zachowuje z mocy prawa prawo ( a właściwie uprawnienie) do pobierania stypendium do końca miesiąca następującego po miesiącu, w którym zakończyła aplikację, po spełnieniu warunków określonych ustawą. Zachowanie prawa do pobierania stypendium za okres oznaczony przepisem art. 42 ust. 4 in fine ustawy, nie jest uzależnione od złożenia wniosku w tym przedmiocie. Konsekwencją przyjętej w ustawie konstrukcji, że zachowanie prawa do pobierania stypendium przez osobę, która ukończyła aplikację ogólną w sytuacji określonej art. 42 ust. 4 następuje z mocy prawa jest, iż czynność spełniająca to prawo, polega na czysto technicznej czynności wypłaty stypendium w formach przewidzianych dla realizacji tego uprawnienia. Trzeba mieć na uwadze, że nabycie uprawnienia do pobierania stypendium przez czas trwania aplikacji ogólnej, pozostaje w związku z aktem jakim jest decyzja Dyrektora Szkoły w przedmiocie przyjęcia na tę aplikację i wynika z więzi prawnej łączącej aplikanta ze Szkołą. Wynikające ze stosunku aplikacji ogólnej uprawnienie do pobierania stypendium w zasadzie ustaje z chwilą jej zakończenia. W świetle regulacji zawartych w przepisach art. 26 ust. 1 w zw. z art. 25 ust. 1 i 2, ukończenie aplikacji ogólnej następuje z upływem terminu 12 miesięcy od terminu rozpoczęcia określonego zarządzeniem Ministra Sprawiedliwości pod warunkiem uzyskania pozytywnych ocen ze wszystkich sprawdzianów i praktyk objętych programem aplikacji. Zakończenia aplikacji ogólnej nie jest związane z potrzebą wydania decyzji w tym przedmiocie. Ustawa przewiduje tylko, iż świadectwem ukończenia aplikacji ogólnej jest dyplom wydawany przez Dyrektora [...] Szkoły ( art. 26 ust. 4), a więc akt o charakterze deklaratywnym. Przewidziana zatem art. 42 ust. 4 ustawy sytuacja zachowania prawa do pobierania ( a właściwie uprawnienia do pobierania) stypendium, za okres do końca miesiąca następującego po miesiącu zakończenia aplikacji ogólnej, stanowi wyjątek od zasady, iż stypendium to przysługuje na czas aplikacji i w związku z aplikacją. Zarazem w sytuacji określonej art. 42 ust. 4 do pobrania stypendium uprawniona jest osoba, której już nie służy przymiot aplikanta aplikacji ogólnej, wobec jej zakończenia, a jeszcze nie nabyła statusu aplikanta aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej, który powstaje w następstwie decyzji Dyrektora Szkoły wydanej w trybie art. 29 ust. 1 ustawy, i o który dopiero się ubiega. W istocie zatem zrealizowanie prawa do pobrania stypendium, zachowanego na podstawie art. 42 ust. 4 ustawy, sprowadzać się może tylko do wypłaty kwoty odpowiadającej wysokości stypendium ustalonej na podstawie art. 52 pkt 4 ustawy, rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości. Czynność ta jak wyżej wskazano ma charakter wyłącznie techniczno – materialny. Zdaniem skarżącego czynność wypłaty stypendium ma charakter czynności o jakiej mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. W piśmiennictwie i orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowane jest stanowisko, w myśl którego podlegające kontroli sądu administracyjnego akty lub czynności określone w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. muszą łącznie spełniać następujące warunki: 1. nie mogą mieć charakteru decyzji lub postanowienia, 2. muszą mieć charakter publicznoprawny, czyli mieścić się w zakresie działalności administracji publicznej, 3. muszą być skierowane do indywidualnie oznaczonego podmiotu nie podporządkowanego organizacyjnie lub służbowo, 4. muszą dotyczyć obowiązków lub uprawnień wynikających z przepisów prawa rozumianych jako bezpośrednio wynikające z przepisów prawa obowiązki lub uprawnienia tego podmiotu do którego skierowany jest akt lub czynność. ( Por. np. T. Woś w Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz – pr. Zbiorowa pod red. T. Wosia, Wyd. III, Lexis Nexis 2009 str. 61 i n., czy postanowienia NSA z 1.10.2009 II FSK 581/08, Lex nr 573469 czy z 12.10.2008r., II GSK 340/08, Lex nr 515325). Stanowisko to Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym sprawę podziela. Na tle powyższych warunków, które poddają kontroli sądu administracyjnego inne niż decyzje czy postanowienia, akty lub czynności z zakresu administracji publicznej, czynność wypłaty stypendium byłemu aplikantowi aplikacji ogólnej, na podstawie art. 42 ust. 4 ustawy, nie ma jednak – zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – charakteru czynności z zakresu administracji publicznej w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a. Wprawdzie adresatem tej czynności – wypłaty stypendium – byłby skarżący, już nie podporządkowany organizacyjnie lub służbowo Dyrektorowi Szkoły. Przydanie Dyrektorowi [...] Szkoły [...] kompetencji do wydawania, w określonych w ustawie sprawach decyzji administracyjnych, a w szczególności w przedmiocie przyjęcia lub odmowy przyjęcia na aplikację ogólną ( a także aplikacje specjalistyczne), niewątpliwie sytuuje Dyrektora [...] Szkoły na płaszczyźnie funkcjonalnej w systemie organów administracji publicznej. Nie każda jednak czynność takiego organu musi się mieścić w zakresie działalności administracji publicznej, a w konsekwencji nie każda czynność materialno – techniczna organu administracji publicznej może być przedmiotem skargi do sądu administracyjnego ( por. np. uchwała 7 sędziów Sądu Najwyższego z 8.06.200 r., III ZP 11/00, OSNP 200/19/702, Lex nr 40475, czy postanowienie NSA z 8.04.2008 r., II GSK 485/07 Lex nr 506505). Wypłata stypendium jako wypłata środków pieniężnych ma charakter czynności faktycznej. Nie każde działanie organu administracji publicznej podlega kontroli sądów administracyjnych. W sprawie istnieje spór pomiędzy skarżącym a Dyrektorem [...] Szkoły co do tego czy skarżący mimo, iż znalazł się na liście klasyfikacyjnej i złożył w terminie przewidzianym art. 28 ust. 1 ustawy wniosek o przyjęcie na aplikację sędziowską, ma przymiot osoby ubiegającej się o kontynuowanie szkolenia na aplikacji sędziowskiej w rozumieniu art. 42 ust. 4, skoro nie zmieścił się w limicie miejsc dla tej aplikacji. Przepisy ustawy nie przydają Dyrektorowi [...] Szkoły kompetencji do rozstrzygnięcia tego sporu jednostronnym aktem w formie decyzji, co podkreślił Minister Sprawiedliwości w decyzji z dnia [...] 2011 r., znak [...] uchylającej decyzję odmawiającą przyznania stypendium i umarzającą postępowanie pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie tego sporu ma znaczenie prejudycjalne dla czynności wypłaty kwoty odpowiadającej stypendium. Należy też mieć na uwadze, że skarżący jako strona sporu nie ma przymiotu aplikanta, a więc nie istnieje między stronami więź wynikająca z organizacyjnego podporządkowania. Natomiast przedmiotem sporu jest kwestia, czy w określonym stanie faktycznym mającym zawiązek z ukończeniem aplikacji ogólnej skarżący zachował uprawnienie do świadczenia majątkowego w postaci stypendium za jeden miesiąc. W sporze tym jego strony mają status równorzędny, gdyż jak wyżej wskazano Dyrektorowi Szkoły nie służy prawo do podjęcia aktu w przedmiocie odmowy przyznania tego uprawnienia. Z tych względów uznał Wojewódzki Sąd Administracyjny, że spór o spełnienie przesłanek do żądania wypłaty stypendium byłemu aplikantowi aplikacji ogólnej na podstawie art. 42 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury ( Dz. U. Nr 26, poz. 157 z późn. zm.), ma charakter sprawy cywilnej w rozumieniu art. 1 kodeksu postępowania cywilnego z roszczenia o zapłatę, której rozpoznanie nie zostało poddane postępowaniu administracyjnemu ( art. 2 § 3 kpc). Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu postanowienia z dnia 13.10.2011 r. sygn. II SA/Wa 1076/11 ( niepubl.). W tej sytuacji sprawa o wypłatę stypendium za grudzień 2010 r. nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło