III SA/Kr 664/16
PostanowienieWSA w Krakowie2016-06-16
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata może zostać umorzony i oddalony, jeśli strona skarżąca wielokrotnie składała podobne wnioski, prezentując niekompletną informację o swojej sytuacji materialnej i nie wykonując wezwań sądu?Ratio decidendi
Postępowanie w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone, ponieważ sprawa dotyczyła zasiłku celowego, co na mocy art. 239 §1 pkt 1 lit. a PPSA skutkuje ustawowym zwolnieniem od kosztów. Wniosek o ustanowienie adwokata został oddalony, ponieważ strona skarżąca wielokrotnie składała wnioski o prawo pomocy, prezentując niekompletne informacje o swojej sytuacji materialnej i nie wykonując wezwań sądu, co uniemożliwia sądowi przekonanie o zasadności wniosku zgodnie z art. 246 §1 pkt 2 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący Z. Ś. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej zasiłku celowego. We wniosku przedstawił jedynie lakoniczne informacje o swojej sytuacji materialnej, wskazując na wspólne gospodarstwo domowe z dwiema córkami, posiadanie mieszkania i zerowe dochody. Sąd zauważył, że skarżący wielokrotnie składał podobne wnioski, prezentując niekompletne dane i nie wykonując wezwań sądu.Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz oddalić wniosek o ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 16 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. Ś. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 kwietnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Przedstawiane we wniosku informacje skarżący ograniczył do wskazania, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwiema córkami i że należy do niego mieszkanie określone jako "nora". Twierdzi, że nie posiadają żadnych zasobów ani przedmiotów wartościowych. Przy dochodach gospodarstwa domowego adnotował "mops 0 zł". Uzasadnienie ograniczył do zdawkowej wzmianki o art. 108 kpa.
Z urzędu stwierdza się, że na przestrzeni ostatnich dwóch lat skarżący wnosił wielokrotnie o prawo pomocy. We wszystkich wnioskach swoją sytuacją materialną przedstawia w sposób tak niekompletny jak wyżej opisany. Nie wykonuje także kierowanych do niego wezwań. Skarżący wie przy tym, jakie dane oraz jakie dokumenty źródłowe należy przedstawić. Zdaje sobie również sprawę z tego, że niekorzystne dla skarżącego rozstrzygnięcia powodowane są wybiórczym, a co za tym idzie, nieprzekonywującym zaprezentowaniem przez skarżącego własnej sytuacji majątkowej. Zna bowiem treść postanowień tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jak też postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego w licznych sprawach skarżącego (por. przykł. postanowienie NSA z dnia 29.11.2012 r. sygn. akt I OZ 848/12 oraz postanowienie WSA w Krakowie wydanego w sprawie do sygn. akt III SA/Kr 305/12).
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 7 ppsa.
Co się natomiast tyczy żądanego ustanowienia adwokata, to stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym o ile nie jest w stanie ponieść tych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Po drugie, że oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04).
W realiach rozstrzyganego przypadku skarżący przeszedł nad tym po raz kolejny do porządku, choć po lekturze powołanych wyżej postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wydanych w tych i szeregu innych, licznych spraw skarżącego, zdawał sobie doskonale sprawę, jakie dane oraz jakie dokumenty źródłowe należało przedstawić. Skoro jednak po raz kolejny taka była decyzja skarżącego to w konsekwencji nie było obecnie potrzeby wzywania strony o dodatkowe wyjaśnienia. Jedynym refleksem takiego działania byłoby bowiem przedłużanie postępowania, co stoi w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 7 ppsa nakładającym na sąd (a w zakresie powierzonych czynności także i referendarza) obowiązek podejmowania czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i podjęcia rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym przypomnieć równocześnie wypada, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05).
Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 252, art. 246 §1 pkt. 2 ppsa i art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło