III SA/Kr 666/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Kiełkowski (spr.) Sędziowie Asesor WSA Magdalena Gawlikowska Sędzia WSA Jakub Makuch Protokolant starszy sekretarz sądowy Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 listopada 2023 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie z dnia 16 lutego 2023 r., nr SKO.St/4113/21/2022 w przedmiocie przyznania dofinansowania kosztów kształcenia młodocianego pracownika I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie na rzecz skarżącego B. S. kwotę 200 (słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie decyzją z dnia 16 lutego 2023 r., znak: SKO.St/4113/21/2022, działając na podstawie art. 122 ust. 1, 6 i 11 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz.U. 2021 r. poz. 1082) oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania B. S. od decyzji Burmistrza Miasta C. z dnia 8 listopada 2022 r., znak [...], przyznającej B. S. prowadzącemu działalność gospodarczą pod firmą [...] B. S. dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika K. W. w kwocie 5.654,22 zł za okres przygotowania zawodowego (nauka zawodu) od 1 września 2019 r. do 7 lipca 2022 r. (23 miesiące i 29 dni) stanowiącej równowartość 1.205,28 Euro. Powyższa decyzja, która jest przedmiotem skargi, zapadła w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z dnia 8 listopada 2022 r., znak [...], wydaną na podstawie art. 122 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2021 r. poz. 1082, ze zm.), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2022 r. poz. 2000), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie przygotowania zawodowego młodocianych i ich wynagrodzenia (Dz. U. z 2018 r. poz. 2010), rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 22 lutego 2019 r. w sprawie praktycznej nauki zawodu (Dz. U. z 2019 r. poz. 391) oraz art. 37 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 743, ze zm.) po rozpatrzeniu wniosku B. S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą [...] B. S., Burmistrz Miasta C. przyznał dofinansowanie kosztów kształcenia młodocianego pracownika K. W. w kwocie 5.654,22 zł za okres przygotowania zawodowego (nauka zawodu) od 1 września 2019 r. do 7 lipca 2022 r. (23 miesiące i 29 dni) stanowiącej równowartość 1.205,28 Euro. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ pierwszej instancji wskazał, że wnioskodawca złożył w terminie wniosek, a z załączonych do niego dokumentów wynika, że: 1) wnioskodawca posiadał kwalifikacje do prowadzenia przygotowania zawodowego młodocianych (świadectwo dojrzałości ukończenia Technikum [...] w C. i uzyskanie tytułu technik mechanik o specjalności naprawa i eksploatacja pojazdów samochodowych, zaświadczenie [...] z dnia 25 czerwca 2002 r. o ukończeniu kursu pedagogicznego, staż pracy), 2) młodociany pracownik ukończył naukę zawodu i zdał w dniu 31 sierpnia 2022 r. egzamin czeladniczy przed Komisją Egzaminacyjną [...] Izby Rzemiosła i Przedsiębiorczości w K. (świadectwo czeladnicze nr [...] w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych), 3) wnioskodawca zawarł z młodocianym pracownikiem zamieszkującym na terenie gminy C. umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego (nauka zawodu) w zawodzie mechanik pojazdów samochodowych, a czas trwania nauki zawodu objęty dofinansowaniem wynosił 23 miesiące i 29 dni. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że dofinansowanie wynosi w przypadku nauki zawodu do 8081 zł przy okresie kształcenia wynoszącym 36 miesięcy (art. 122 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 roku – Prawo oświatowe), a zatem za okres kształcenia trwający 23 miesiące i 29 dni dofinansowanie wynosi – po waloryzacji wskaźnikiem 105,1% wynikającym z Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 14 stycznia 2022 r. w sprawie średniorocznego wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem w 2021 r. – 5.654,22 zł. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł B. S. podnosząc, iż czas trwania nauki zawodu wynosił 34 miesiące i 7 dni. Działając na skutek odwołania B. S., Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wydało opisaną na wstępie decyzję z dnia 16 lutego 2023 r., którą utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył art. 120 ust. 1, 2, 3, 4 i 5 oraz art. 122 ust. 1, 6 i 7 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe, a następnie podzielił sposób wyliczenia kwoty dofinansowania przez organ pierwszej instancji. W świadectwie pracy zamieszcza się informacje niezbędne do ustalenia uprawnień ze stosunku pracy i uprawnień z ubezpieczeń społecznych, dotyczące m.in. wykorzystanego urlopu bezpłatnego i podstawy prawnej jego udzielenia (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2016 r. w sprawie świadectwa pracy), a tymczasem z przedłożonego przez wnioskodawcę świadectwa pracy wynika, że młodociany pracownik korzystał z urlopu bezpłatnego (nie realizował kształcenia) przez 10 miesięcy i 9 dni. Urlop bezpłatny, którego nie wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze (art. 174 k.p.) należy odróżnić od urlopu bezpłatnego młodocianych, który wlicza się do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze (art. 205 § 4 k.p.). Udzielenie drugiego z nich nie wpływa na wysokość dofinansowania, natomiast udzielenie pierwszego z nich proporcjonalnie zmniejsza wysokość dofinansowania i dlatego prawidłowo pomniejszono okres kształcenia o czas przebywania na urlopie bezpłatnym, skoro nie został on udzielony na podstawie art. 205 k.p. Pismem z dnia 17 marca 2023 r. B. S. złożył skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie art. 122 ust. 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe w zw. z art. 15zzzzm w zw. z art. 15f ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2021 r. poz. 2095 ze zm.) przez ich niezastosowanie i w konsekwencji przyznanie dofinansowania niższego niż należne, podczas gdy z przepisów tych wynika, że do okresu, za który przysługuje dofinansowanie, wlicza się okres zwolnienia młodocianego pracownika z obowiązku świadczenia pracy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Krakowie wniosło o oddalenie skargi. Pismem z dnia 11 października 2023 r. (data stempla pocztowego) skarżący podniósł, że skarżony organ nie dostrzega, iż zwolnienie z obowiązku świadczenia pracy podyktowane było COVID-19 (na co skarżący nie miał wpływu), a nadto nadesłał (i) wniosek z dnia 1 marca 2020 r. o udzielenie urlopu bezpłatnego w terminie od 1 marca 2020 r. do dnia 20 marca 2020 r. w związku z uczestnictwem w kursie dokształcania teoretycznego młodocianych pracowników dla klas wielozawodowych stopnia I w zawodzie mechanik pojazdów samochodów, (ii) wniosek z dnia 20 marca 2020 r. o udzielenie urlopu bezpłatnego w terminie od dnia 21 marca 2020 r. do dnia odwołania epidemii COVID-19, (iii) wniosek z dnia 17 października 2020 r. o udzielenie urlopu bezpłatnego w terminie od dnia 17 października 2020 r. do dnia odwołania epidemii COVID-19, (iv) informację dla ucznia o nauce zdalnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje. Stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia jego nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd nie rozstrzyga sprawy administracyjnej merytorycznie, lecz ocenia zgodność aktu z prawem. Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie ze wskazanymi wyżej kryteriami, należało uznać, że zachodzą podstawy do pozbawienia jej mocy wiążącej. Na zasadzie art. 135 p.p.s.a. Sąd uchylił także decyzję organu pierwszej instancji. Zgodnie z art. 122 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia, jeżeli spełnili warunki określone w pkt 1-3 tego przepisu. Wedle art. 122 ust. 2 pkt 1 tej ustawy wysokość kwoty dofinansowania kosztów kształcenia jednego młodocianego pracownika wynosi – w przypadku nauki zawodu – do 8081 zł przy okresie kształcenia wynoszącym 36 miesięcy; jeżeli okres kształcenia jest krótszy niż 36 miesięcy, kwotę dofinansowania wypłaca się w wysokości proporcjonalnej do okresu kształcenia. Kwoty dofinansowania podlegają waloryzacji wskaźnikiem cen towarów i usług konsumpcyjnych ogółem, jeżeli ten wskaźnik w roku kalendarzowym poprzedzającym rok, w którym następuje wypłata dofinansowania, wynosi co najmniej 105%. W niniejszej sprawie przedmiotem sporu jest okres kształcenia młodocianego pracownika uwzględniany przy ustalaniu wysokości kwoty dofinansowania. Zdaniem organu okres ten wynosi 23 miesiące i 29 dni, a zdaniem skarżącego – 34 miesiące i 7 dni. Różnica ta bierze się z odmiennej kwalifikacji udzielonego młodocianemu pracownikowi urlopu bezpłatnego. Organ uznał, że urlop ten, udzielony na podstawie art. 174 kodeksu pracy, nie wlicza się do odnośnego okresu, natomiast skarżący podnosi, że powinien być wliczony z uwagi na rozwiązania szczególne, przewidziane w art. 15zzzzm w zw. z art. 15f ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej ustawa z dnia 2 marca 2020 r. lub ustawa COVID-19). W ocenie Sądu, organ nie poczynił wystarczających ustaleń i nie rozważył stanu fatycznego przez pryzmat powołanych przez skarżącego przepisów ustawy z dnia 2 marca 2020 r. Zgodnie z art. 15zzzzm ustawy z dnia 2 marca 2020 r. (w brzmieniu obowiązującym od dnia 12 marca 2020 r.) w związku z czasowym ograniczeniem lub czasowym zawieszeniem funkcjonowania jednostek systemu oświaty pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, okres zwolnienia młodocianego pracownika z obowiązku świadczenia pracy wlicza się do okresu, za który przysługuje dofinansowanie, o którym mowa w art. 122 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe. Przytoczony przepis "reguluje problem zachowania przez pracodawcę zatrudniającego pracownika młodocianego prawa do dofinansowania kosztów jego kształcenia, określonego w przepisach ustawy z 14.12.2016 r. – Prawo oświatowe, w okresie czasowego ograniczenia lub zawieszenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku ze stanem epidemii COVID-19. Z uwagi na zakres podmiotowo-przedmiotowy przepisu posiada on charakter komplementarny w stosunku do art. 15f ustawy COVID-19" (M. Lekston, w: K. W. Baran (red.), Komentarz do ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, art. 15zzzzm, teza 1). W myśl art. 15f ustawy z dnia 2 marca 2020 r. w okresie ograniczenia lub zawieszenia funkcjonowania jednostki systemu oświaty wprowadzonego na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 30b ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. – Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900) pracodawca zwalnia młodocianego pracownika odbywającego przygotowanie zawodowe z obowiązku świadczenia pracy (ust. 1). Zwolnienie, o którym mowa w ust. 1, nie dotyczy młodocianego pracownika, który: 1) jest uczniem branżowej szkoły I stopnia i w okresie ograniczenia lub zawieszenia funkcjonowania jednostki systemu oświaty realizuje zajęcia z zakresu kształcenia ogólnego lub kształcenia zawodowego teoretycznego na terenie szkoły lub innej jednostki systemu oświaty, do których uczęszcza, 2) spełnia obowiązek nauki poprzez realizowanie przygotowania zawodowego u pracodawcy w pozaszkolnym systemie kształcenia – o ile u pracodawcy nie występują zdarzenia, które ze względu na aktualną sytuację epidemiologiczną mogą zagrozić zdrowiu młodocianego pracownika (ust.1a). Zważywszy na wskazywane przez skarżącego okoliczności udzielenia młodocianemu pracownikowi urlopu bezpłatnego, zdaniem Sądu, zachodzi konieczność uzupełnienia ustaleń faktycznych oraz zweryfikowania i oceny stanu faktycznego pod kątem spełnienia przesłanek do uznania tegoż urlopu za "okres zwolnienia młodocianego pracownika z obowiązku świadczenia pracy" w rozumieniu art. 15zzzzm ustawy z dnia 2 marca 2020 r. Wobec braku tych ustaleń sprawa nie jest należycie wyjaśniona, co stanowi o naruszeniu art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na sprawy. Rozpatrując sprawę ponownie organ obowiązany będzie uwzględnić ocenę prawną sformułowaną w niniejszym wyroku oraz wynikające z niej wskazania co do dalszego postępowania. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 135 p.p.s.a. orzekł jak w pkt I sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono w pkt II sentencji wyroku na podstawie art. 200 i 205 p.p.s.a.