III SA/Kr 67/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący WSA Tadeusz Wołek Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant starszy referent Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2015 r. sprawy ze skarg K. Ś., K. K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 października 2014r. nr [ ] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. skargi oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na rzecz adwokata K. G. Kancelaria Adwokacka ul. [ ] w K. kwotę 240,00 (słownie: dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług obowiązującą dla tego rodzaju czynności w dniu orzekania. Prezydent Miasta postanowieniem z dnia [...] 2014 r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 61, art. 61a, art. 123, art. 124, art. 125 i art. 126 kpa, odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania K. Ś. zasiłku stałego w kwocie 529 zł. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że K. Ś. złożył wraz z K. K. w dniu 16 lipca 2014 r. jeden wniosek zawierający wiele próśb o przyznanie zasiłków celowych na zakup różnych produktów, towarów, usług, zwrot wydatkowanych już kwot na zakup lekarstw, środków żywności czy opłat związanych z bieżącym, codziennym życiem, w tym dotyczący środków na wypoczynek dla dzieci. Wniosek ten zawierał także żądanie przyznania stronie zasiłku stałego w kwocie 529 zł. Organ I instancji wyjaśnił, że nie mógł rozpoznać wniosku w zakresie przyznania zasiłku stałego, bowiem K. Ś. posiadał przyznany w dniu [...] 2014 r. decyzją [...] zasiłek stały w kwocie 529 zł, od dnia 1 stycznia 2013 r. do 31 lipca 2015 r. Dlatego Prezydent odmówił wszczęcia postępowania w zakresie przyznania zasiłku stałego. K. Ś. złożył na to postanowienie zażalenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia 30 października 2014 r. znak: [...], wydanym na podstawie art. 61a w związku z art. 123, art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 kpa, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Kolegium w całości podzieliło stanowisko organu I instancji i podkreśliło, że w dniu składania wniosku oraz w dacie wydawania rozstrzygnięć w sprawie K. Ś. miał przyznany zasiłek stały, który nadal pobiera. Zatem prowadzenie postępowania na podstawie wniosku K. Ś. z 16 lipca 2014 r., a następnie merytoryczne rozstrzyganie tej sprawy byłoby orzekaniem w sprawie już zakończonej ostateczną decyzją. Skargę na postanowienie SKO wnieśli K. Ś K. K., powołując się na art. 156 kpa. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o oddalenie skargi K. Ś., podtrzymując w całości stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Odnośnie skargi K. K. SKO wniosło o jej odrzucenie, ponieważ nie była ona stroną w postępowaniu zakończonym zaskarżonym postanowieniem, a co do jej osoby i realizacji wniosku zapadła inna odrębna decyzja. Referendarz sądowy WSA w Krakowie postanowieniem z dnia 24 kwietnia 2015 r. ustanowił dla K. Ś. adwokata. W tym samym dniu pozostawiono bez rozpoznania wniosek K. K. o przyznanie prawa pomocy. Po wniesieniu sprzeciwu przez K. Ś. WSA w Krakowie postanowieniem z 15 czerwca 2015 r. ustanowił dla niego adwokata. Na rozprawie w dniu 25 listopada 2015 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i wniósł o przyznanie kosztów pomocy prawnej, oświadczając, że nie zostały one opłacone. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne powołane są do kontroli zgodności z prawem działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania administracyjnego, nie będąc przy tym związanym granicami skargi, stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie "ppsa". Orzekanie - w myśl art. 135 ppsa - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Sąd, uwzględniając skargę na decyzję, uchyla decyzję w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co wynika z art. 145 § 1 pkt 1 ppsa. W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że SKO niezasadnie domagało się odrzucenia skargi K. K. Nawet gdyby bowiem przyjąć, że nie przysługiwał jej status strony w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonego postanowienia, to brak po jej stronie interesu prawnego nie prowadziłby do odrzucenia skargi, gdyż w orzecznictwie sądów administracyjnych ustalił się pogląd, iż stwierdzenie braku interesu prawnego skutkuje oddaleniem skargi, a nie jej odrzuceniem (por. postanowienia NSA z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I FSK 892/09, z dnia 13 czerwca 2007 r. sygn. akt II FSK 1337/06, z dnia 6 października 2006 r. sygn. akt II FSK 1250/05, czy też wyrok NSA z dnia 17 lutego 2005 r. sygn. akt GSK 1342/04). Przechodząc do merytorycznego rozpatrzenia skarg K. Ś. i K. K., podkreślić należy, że ocena zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia SKO sprowadza się do ustalenia, czy organ ten prawidłowo zastosował art. 61a § 1 kpa, który to przepis stanowi, że gdy żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przyjmuje się, że art. 61a § 1 kpa znajduje zastosowanie na wstępnym etapie badania wniosku, czyli wtedy, gdy nie trzeba w sprawie przeprowadzić postępowania wyjaśniającego po to, by stwierdzić, że sprawa wywołana konkretnym wnioskiem powinna zakończyć się odmową wszczęcia postępowania administracyjnego (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 5 lutego 2015 r. sygn. akt II OSK 1609/13). Zauważyć należy, że art. 61a § 1 kpa przewiduje dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w wymienionym przepisie skonkretyzowane, jednakże nie ulega wątpliwości, że dotyczy to sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Z taką sytuacją będziemy mieli do czynienia np. gdy żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sprawy, w której prowadzone jest już postępowanie, sprawy, w której wydano już rozstrzygnięcie, albo brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia zgłoszonego żądania (wyrok NSA z dnia 7 lutego 2014 r. sygn. akt I OSK 2159/12 - wszystkie powołane orzeczenia dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach pod adresem orzeczenia.nsa.gov.pl). Odnosząc powyższe rozważania do zaskarżonego postanowienia, stwierdzić należy, że K. Ś. wnioskiem z 16 lipca 2014 r. domagał się m in. przyznania mu zasiłku stałego w kwocie 529 zł. Organy administracyjne obu instancji prawidłowo ustaliły, że decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r. znak: [...] przyznano K. Ś. zasiłek stały w kwocie 529 zł, a zasiłek ten przyznany został na okres od dnia 1 stycznia 2013 r. do 31 lipca 2015 r. Zatem w dacie orzekania przez organy obu instancji w obrocie prawnym funkcjonowała już ostateczna decyzja administracyjna rozstrzygająca tę samą sprawę, której dotyczył wniosek z 16 lipca 2014 r. Skoro więc postępowanie, którego wszczęcia domagał się skarżący dotyczyło tej samej osoby oraz obejmowało ten sam przedmiot (zasiłek stały), co postępowanie zakończone decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2014 r. znak: [...], to słusznie organy obu instancji uznały, że nie było możliwie wszczęcie kolejnego postępowania w sprawie przyznania K. Ś. zasiłku stałego. Dlatego w ocenie Sądu Prezydent Miasta oraz SKO prawidłowo zastosowały art. 61a § 1 kpa. W związku z powyższym Sąd stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie jest dotknięte jakimikolwiek uchybieniami, które uzasadniałyby jego uchylenie. Skargi podlegały zatem oddaleniu na podstawie art. 151 ppsa. Odnośnie rozstrzygnięcia zawartego w punkcie II sentencji wskazać trzeba, że stosownie do art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. nr 146, poz. 1188 ze zm.), koszty nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez adwokata z urzędu, ponosi Skarb Państwa. W niniejszej sprawie koszty te nie zostały opłacone w całości ani w części, a pełnomocnik złożył stosowny wniosek. Udzielona pomoc prawna polegała na występowaniu przed sądem pierwszej instancji, za co przysługują koszty w wysokości 240 zł - stosownie do § 18 ust. 1 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. z 2013 r. poz. 461). Ponadto przyznane koszty adwokackie należało na podstawie § 2 ust. 3 rozporządzenia powiększyć o kwotę podatku od towarów i usług.