III SA/Kr 683/13
WyrokWSA w Krakowie2014-01-14
Skład orzekający: Janusz Bociąga, Dorota Dąbek, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba prowadząca gospodarstwo rolne, która nie pracuje w tym gospodarstwie z powodu sprawowania opieki nad niepełnosprawną siostrą, może ubiegać się o dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy błędnie zastosowały przepisy prawa materialnego, opierając swoje rozstrzygnięcie na nieaktualnym stanie prawnym. Organy nie zbadały, czy skarżąca spełnia warunki do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego i dodatku do niego zgodnie z nowelizacją ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 7 grudnia 2012 r., w szczególności w zakresie daty powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki oraz kwestii prowadzenia gospodarstwa rolnego.Stan faktyczny
Skarżąca K. G. wniosła o przyznanie dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego z uwagi na konieczność sprawowania całodobowej opieki nad siostrą. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania dodatku, wskazując, że skarżąca prowadzi gospodarstwo rolne, co stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca podniosła, że mimo posiadania gospodarstwa rolnego, nie pracuje w nim z powodu sprawowania opieki nad siostrą.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 kwietnia 2013 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Bociąga (spr.) Sędziowie WSA Dorota Dąbek WSA Maria Zawadzka Protokolant Ewelina Knapczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2014 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania prawa do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
Wójt Gminy decyzją z dnia [...] 2013 r. znak [...] działając na podstawie art. 3 pkt 11, art. 17, art. 20 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm.), art. 12 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r., poz. 1548), rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 3 stycznia 2013 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz.U. z 2013 r., poz. 3), rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 sierpnia 2012 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny oraz wysokości świadczeń rodzinnych (Dz.U. z 2012 r., poz. 959), art. 104, art. 130 § 1 i § 2 K.p.a. odmówił K. G. przyznania dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości 100, 00 zł miesięcznie na okres od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw, osobom uprawnionym do świadczenia pielęgnacyjnego, spełniającym warunki określone w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz osobom, którym przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, za każdy miesiąc w okresie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do dnia 30 czerwca 2013 r., w którym przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, przysługuje dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego. Natomiast w myśl art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1/ matce albo ojcu; 2/ opiekunowi faktycznemu dziecka, 3/ osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; 4/ innym osobom, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Pod pojęciem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, zgodnie z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych należy rozumieć wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkowstwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej.
Zgodnie z uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OPS 5/12 prowadzenie gospodarstwa rolnego oznacza stałą i osobistą działalność rolnika mającą charakter zarówno wykonywania pracy lub zwykłych innych czynności wiążących się z tym prowadzeniem jak i zarządzanie gospodarstwem. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że K. G. spełnia przesłanki osoby prowadzącej gospodarstwo rolne. Zgodnie z cytowaną powyżej uchwałą NSA prowadzenie gospodarstwa rolnego stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego.
Od powyższej decyzji odwołanie wniosła K. G. podnosząc, że decyzja jest dla niej krzywdząca, gdyż jej siostra wymaga całodobowej opieki. Dodała, że posiada gospodarstwo rolne, jednak z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad siostrą nie pracuje w gospodarstwie.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 30 kwietnia 2013 r. nr [...] działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, art. 12 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zaskarżona decyzja dotyczy prawa do dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego, który został przewidziany w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych ustaw. Zgodnie z tym przepisem osobom, którym przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na gruncie dotychczas obowiązujących przepisów, przysługuje dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości 100 zł miesięcznie (na okres od stycznia do czerwca 2013 r.). Niemniej jednak przyznanie tego dodatku uwarunkowane jest między innymi spełnieniem warunku w postaci rezygnacji z pracy lub innej pracy zarobkowej. Jak wynika z treści powołanego wyżej przepisu ustawy, dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego przyznaje się osobie, jeżeli ta nie podejmuje lub rezygnuje z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania opieki nad osobą, która tej opieki wymaga. W zaistniałym stanie faktycznym siostra wnioskodawczyni bez wątpienia wymaga opieki, niemniej jednak nie zachodzą przesłanki ustawowe uzasadniające przyznanie wnioskodawczyni dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego.
Okolicznością niebudzącą w sprawie wątpliwości jest fakt, iż w świetle obowiązujących przepisów wnioskodawczyni jest rolnikiem, a tym samym podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało na słuszność tezy przedstawionej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w orzeczeniu z dnia 29 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 55/11, zgodnie, z którym stosownie do treści art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych, pojęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Z przytoczonej definicji wynika, że ustawodawca mówiąc o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej, pomija wszelkie prace niewykonywane we wskazanych powyżej formach, co należy odnieść także do rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne (wykonującego prace rolnicze w tym gospodarstwie). Kwestia niniejsza była również przedmiotem niedawnego rozstrzygnięcia Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w uchwale z dnia 11 grudnia 2012 r. (sygn. akt l OPS 5/12) podzielił stanowisko, zgodnie z którym prowadzenie gospodarstwa rolnego przez rolnika stanowi negatywną przesłankę przyznania tej osobie świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie art. 17 ust. 1 o świadczeniach rodzinnych. Tym samym nie można uznać, iż K. G. zrezygnowała z zatrudnienia bądź nie podejmuje zatrudnienia w związku z opieką nad siostrą.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie K. G. podniosła, że jest pokrzywdzona rozstrzygnięciem organów orzekających w sprawie i uważa je za niesłuszne. Wskazała, że samo posiadanie gospodarstwa rolnego nie jest przeszkodą do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego tym bardziej, że nie pracuje w tym gospodarstwie, gdyż całą dobę sprawuje opiekę nad siostrą. Dodała również, że pole leży odłogiem i nie jest użytkowane.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z dyspozycją art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. – dalej powoływana jako P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie do przepisu art. 145 P.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. na treść wydanej decyzji lub postanowienia. Przepis art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowi, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tak więc sąd administracyjny, nie będąc związany granicami skargi, ocenia legalność decyzji administracyjnej w szerokim zakresie niezależnie od trafności zarzutów sformułowanych w skardze jak i ponad te zarzuty - w razie stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego bądź postępowania mającego wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc granice kontroli sądowoadministracyjnej do realiów niniejszej sprawy stwierdzić należy, że skarga K. G. jest zasadna i jako taka podlega uwzględnieniu.
Podstawę rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie stanowiły przepisy znowelizowanej ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje m.in. matce albo ojcu, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobę legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału, na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Trzeba przy tym zauważyć, że w wyniku nowelizacji ustawy o świadczeniach rodzinnych dokonanej ustawą z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2012 r., poz. 1548), z dniem 1 stycznia 2013 r. nastąpiła istotna zmiana przepisów dotyczących świadczeń przyznawanych z tytułu opieki nad osobą niepełnosprawną. Obok dotychczasowego świadczenia pielęgnacyjnego – świadczenia z art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych – wprowadzono specjalny zasiłek opiekuńczy uregulowany w art. 16a tej ustawy. Przy czym przesłanki uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego zostały zawężone przedmiotowo poprzez wprowadzenie dodatkowej przesłanki czasowej, w której powinna powstać niepełnosprawność osoby wymagającej opieki. Otóż zgodnie z art. 17 ust. 1b tej ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia (pkt 1) lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia (pkt 2).
Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2012 r., poz. 788 i 1529) ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, albo orzeczeniem o niepełnosprawności, łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (art. 16a ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje, jeżeli łączny dochód rodziny osoby sprawującej opiekę oraz rodziny osoby wymagającej opieki w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty, o której mowa w art. 5 ust. 2 (art. 16a ust. 2 tej ustawy).
Ponadto trzeba zauważyć, że art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 7 grudnia 2012 r. o zmianie ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz niektórych innych ustaw stanowił, że osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych zachowały prawo do tego świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia 30 czerwca 2013 r., jeżeli spełniają warunki określone w przepisach dotychczasowych. Natomiast art. 11 w ust. 3 przewidywał, że wydane na podstawie przepisów dotychczasowych decyzje o przyznaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego wygasają z mocy prawa po upływie terminu, o którym mowa w ust. 1.
Przepisy art. 11 ust. 1 i 3 ustawy nowelizującej zastał jednakże uznany za niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 grudnia 2013 r. sygn. akt K 27/13 (Dz.U. z 2013 r., poz. 1557). Dodać należy, że art. 12 ust. 1-3 ustawy zmieniającej przewidywał ponadto, że osobom, o których mowa w art. 11 ust. 1, spełniającym warunki określone w art. 17 ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, oraz osobom, którym przyznano prawo do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów ustawy, o której mowa w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, za każdy miesiąc w okresie od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do dnia 30 czerwca 2013 r., w którym przysługuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego, przysługuje dodatek do świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości 100 zł miesięcznie, które to prawo powinien ustalić z urzędu właściwy wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Osoby, o których mowa w ust. 1 tego przepisu to zgodnie z art. 11 ust. 1 powołanej ustawy osoby uprawnione do świadczenia pielęgnacyjnego na podstawie przepisów dotychczasowych, które zachowują prawo do tego świadczenia w dotychczasowej wysokości do dnia 30 czerwca 2013 r., jeżeli spełniają warunki określone w przepisach dotychczasowych.
Zatem z przepisu powyższego wynika, że beneficjentem dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego opartego na omawianej ustawie jest osoba, która spełnia warunki określone w art. 17 ust. 1 w brzmieniu nadanym powołaną ustawą. Do rozważenia pozostaje, czy wnioskodawczyni spełnia warunki określone w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Jeszcze raz należy powtórzyć, że zgodnie z tym przepisem świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji, z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pracy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej i lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień, opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (ust. 1). Świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała: 1) nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub 2) w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia (ust. 1b). Zatem z powołanego art. 17 ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2013 r. wynika, że warunkiem otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego jest między innymi to, aby niepełnosprawność, wystąpiła do 18 roku życia lub w sytuacjach wskazanych w tym przepisie do 25 roku życia. Tymczasem organy orzekające w niniejszej sprawie nie odniosły sytuacji skarżącej do nowego stanu prawnego, który zaistniał po dniu 1 stycznia 2013 r. Jak wynika z akt sprawy, w szczególności z pisma z dnia 15 maja 2013 r. siostra skarżącej od urodzenia jest upośledzona i wymaga całkowitej opieki osób trzecich, zatem spełnia przesłanki określone w art. 17 ust. 1 b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Organy w ogóle, nie wzięły tego faktu pod uwagę. Z całości uzasadnienia decyzji zarówno organu I jak i II instancji wynika, że opierały swoje rozstrzygnięcie na starych przepisach. Co więcej w ocenie Sądu organy powinny ustalić, do kiedy skarżącej przysługiwało nabyte na mocy decyzji z dnia [...] 2010 r., prawo do świadczenia pielęgnacyjnego oraz czy może ona uzyskać to prawo po wejściu w życie ustawy nowelizującej z dnia 7 grudnia 2012 r. Organy administracji publicznej powinny więc zbadać, czy skarżąca spełnia wymogi z art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, obowiązujące po wejściu w życie wspomnianej nowelizacji. Należy jednak podkreślić, że taka weryfikacja powinna być nakierowana przede wszystkim na sprawdzenie, czy skarżąca spełnia dodatkowe warunki sformułowane w art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, o jakich nie było mowy przed nowelizacją tego przepisu. Niemniej, organy administracji publicznej konsekwentnie powoływały się na uchwałę NSA z dnia 11 grudnia 2012 r., I OPS 5/12, podnosząc, że fakt posiadania gospodarstwa rolnego przez skarżącą automatycznie wyklucza ją z grona osób mogących ubiegać się o świadczenie pielęgnacyjne, a tym samym o przyznanie dodatku do tego świadczenia. Nie negując stanowiska zawartego w powołanym orzeczeniu, trzeba jednak zauważyć, że w decyzji z dnia 2 września 2013 r. r. organ I instancji przyznał skarżącej świadczenie pielęgnacyjne bezterminowo w związku z opieką nad A. G. (decyzja wpłynęła do WSA w Krakowie dnia 13 stycznia 2014 r.).
Trzeba poza tym podkreślić, że wejście w życie ustawy nowelizującej z dnia 7 grudnia 2012 r. nie zmieniło w ogóle zasad realizacji przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub nie podjęcia pracy, w kwestii świadczenia pielęgnacyjnego. Jednocześnie art. 16a, który został wprowadzony do ustawy przez art. 1 pkt 4 ustawy zmieniającej z dniem 1 stycznia 2013 r. stanowi, że specjalny zasiłek opiekuńczy przysługuje osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z koniecznością sprawowania stałej opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału, na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Zgodnie z pkt 8 tego przepisu specjalny zasiłek opiekuńczy nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowemu z innych tytułów.
Dokonując nowelizacji tą ustawą także art. 17 dotyczącym świadczenia pielęgnacyjnego nie zawarto jednoznacznie takiego zastrzeżenia, co w ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę oznacza, że przy udzieleniu tego rodzaju świadczenia nie w każdym przypadku ubezpieczenie w KRUS jest przesłanką negatywną do jego przyznania.
Zatem dopiero, gdy organ prawidłowo odniesie stan prawny do sytuacji skarżącej oraz A. G. można będzie właściwie orzec o przyznaniu dodatku do świadczenia pielęgnacyjnego w okresie od 1 stycznia 2013 r. do 30 czerwca 2013 r. Organy odnosiły sytuację skarżącej do nieaktualnego stanu prawnego, w związku, z czym stwierdzić należy, że wada ta miała istotne znaczenie dla prawidłowego rozpatrzenia sprawy, gdyż bezpośrednio ograniczyła prawa, jakie skarżąca mogła uzyskać.
Na marginesie należy dodać, że decyzją 2 września 2013r. znak [...] organ przyznał skarżącej świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad A. G., uznano, zatem że spełnia ona przesłanki do przyznani a tego świadczenia w nowym stanie prawnym.
W tej sytuacji należało na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylić zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 kwietnia 2013 r.. oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Rozpatrując ponownie sprawę organy administracji publicznej powinny prawidłowo zweryfikować, czy skarżąca spełnia wymogi, o jakich mowa w aktualnym brzmieniu art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych, mając na względzie uwagi Sądu poczynione wyżej.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło