II SA/Bd 55/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Małgorzata Włodarska (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Grażyna Malinowska – Wasik sędzia WSA Renata Owczarzak Protokolant Agnieszka Zakrzewska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 29 marca 2011 roku sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. oddala skargę. Decyzją z dnia [...] nr [...] Wójt Gminy Z., na podstawie art. 17, art. 20 ust. 3, art. 24 ust. 3 i 3a, art. 25, art. 29, art. 30, art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz. 992 ze zm., dalej powoływanej jako ustawa o świadczeniach rodzinnych) odmówił przyznania M. K. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności ojcem J. K. Organ wskazał, że ustalony w sprawie wymiar czasowy opieki M. K. nad niepełnosprawnym ojcem (cztery godziny dziennie w ciągu ostatnich dwóch tygodni) nie wymaga rezygnacji z zatrudnia czy też jego nie podejmowania w związku ze sprawowaną opieką. Od powyższej decyzji M. K. wniósł odwołanie, w którym domagając się zmiany zaskarżonej decyzji i przyznania wnioskowanego świadczenia, zarzucił organowi naruszenie art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Odwołujący wskazał, że wskazana przez organ przyczyna odmowy przyznania wnioskowanego świadczenia, nie może stanowić w świetle przesłanek świadczenia określonych w art. 17 ust. 1 ustawy podstawy odmowy jego przyznania. Podkreślił, że przepis ten nie zawiera przesłanki w postaci wymiaru czasowego opieki. Po rozpatrzeniu odwołania M. K., Samorządowe Kolegium Odwoławcze we W. decyzją z dnia [...] nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy podkreślił, że wprawdzie z przepisu art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie wynika jaki powinien być wymiar czasowy opieki nad osobą niepełnosprawną, niemniej jednak nie wyklucza to możliwości oceny przez organ stanu faktycznego sprawy w zakresie czasu sprawowanej opieki w kontekście stwierdzenia czy istnieje w sprawie potrzeba po stronie osoby sprawującej opiekę, rezygnacji z zatrudnienia czy też jego nie podejmowania w celu sprawowania opieki. Z tym że, jak wskazał organ, nie ta okoliczność miała w rozpatrywanej sprawie istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Wnioskodawca bowiem jest rolnikiem, podlegającym ubezpieczeniu społecznemu rolników, a jako taki, zdaniem organu, powołującego się na wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 7 lipca 2010 r. o sygn. akt II SA/Bd 463/10, nie może być on uznany za osobę nie podejmującą lub rezygnującą z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wymóg ten zaś stanowi przesłankę uzyskania wnioskowanego świadczenia z art. art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W skardze na powyższą decyzję M. K. wniósł o jej uchylenie i przyznania wnioskowanego świadczenia. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 17 ust. 1 w zw. z art. 3 pkt 22 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez uznanie, że skarżący jako rolnik nie spełnia przesłanki świadczenia pielęgnacyjnego w postaci rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zdaniem skarżącego rolnik powinien mieć możliwość uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, jeżeli złoży oświadczenie, że wykonywanie prac rolniczych nie koliduje ze sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Ponadto skarżący podkreślił, że wyrok WSA w Bydgoszczy, na który powołał się organ odwoławczy nie jest wyrokiem prawomocnym, ponieważ wniósł on od niego skargę kasacyjną. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest wyłącznie pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest badanie legalności zaskarżonej decyzji, tj. zbadanie zgodności zaskarżonej decyzji z przepisami zarówno prawa materialnego jak i procesowego w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonej decyzji. Sąd nie może natomiast rozpoznając sprawę kierować się kryteriami słuszności czy sprawiedliwości społecznej. Zgodnie natomiast z treścią art. 134 § 1 i art. 133 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji w omawianym zakresie, Sąd oceniając jej legalność stwierdza, iż jest ona zgodna z prawem. Zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego zostały określone w przepisach ustawy o świadczeniach rodzinnych. Z art. 17 ust. 1 tej ustawy wynika, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. Nr 9, poz. 59, ze zm.) ciąży obowiązek alimentacyjny, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka, jeżeli nie podejmują lub rezygnują oni z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad dzieckiem legitymującym się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Stosownie zaś do treści art. 3 pkt 22 w/w ustawy, pojęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej oznacza wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej. Z przytoczonej definicji wynika, że ustawodawca mówiąc o zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej, także w kontekście art. 17 ust. 1 w/w ustawy, pomija wszelkie prace nie wykonywane we wskazanych w art. 3 pkt 22 formach, co należy odnieść także do rolnika prowadzącego gospodarstwo rolne (wykonującego prace rolnicze w tym gospodarstwie). Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela pogląd wyrażony w wyroku WSA w Bydgoszczy z dnia 7 lipca 2010 r. o sygn. akt II SA/Bd 463/10, od którego skarga kasacyjna została oddalona wyrokiem NSA z dnia 11 marca 2011 r. (sygn. akt I OSK 1987/10), iż brak podjęcia lub rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w powyższym rozumieniu oznacza, że mamy do czynienia z osobą bezrobotną, która była zatrudniona lub wykonywała inną pracę zarobkową we wskazanych w art. 3 pkt 22 formach i zrezygnowała z niej, bądź też mając możliwość podjęcia lub wykonywanie takiej pracy nie korzysta z niej z uwagi na konieczność sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną. Skoro więc skarżący rolnik podlegający obowiązkowemu ubezpieczeniu w KRUS (k. 5 akt administracyjnych organu I instancji) nie wykonywał takiej pracy lub nie miał możliwości jej wykonywania, należy go uznać za osobę nieuprawnioną do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego. Rolnik bowiem nie może podjąć zatrudniana lub wykonywać pracy zarobkowej we wskazanych w art. 3 pkt 22 formach nie z powodu opieki nad ojcem, a z powodu pracy w gospodarstwie rolnym. Pomimo więc, że w sprawie spełnione zostały pozostałe przesłanki z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych uprawniające do uzyskanie wnioskowanego świadczenia (skarżący jest osobą na której ciąży według ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy obowiązek alimentacyjny względem ojca legitymującego się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności od listopada 2005 r. – k. 7 akt administracyjnych organu I instancji), to jednak z uwagi na nie niespełnienie przez skarżącego, jako rolnika podlegającego obowiązkowemu ubezpieczeniu w KRUS, przesłanki rezygnacji lub nie podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w rozumieniu określonym w art. 3 pkt 22 wskazanej ustawy, należało odmówić mu przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, co też organy administracyjne prawidłowo w niniejszej sprawie uczyniły. Ze względu na powyższe, uznając że zaskarżona decyzja odpowiada prawu, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (cyt. na wstępie), oddalił skargę.