III SA/Kr 69/15
WyrokWSA w Krakowie2015-08-20
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Maria Zawadzka, Janusz Kasprzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy opuszczenie miejsca pobytu stałego na skutek konfliktu rodzinnego, bez podjęcia przez współmałżonka leczenia odwykowego, uzasadnia wymeldowanie?Ratio decidendi
Opuszczenie miejsca pobytu stałego uzasadniające wymeldowanie musi mieć charakter trwały i dobrowolny. W sytuacji, gdy skarżąca opuściła dom z powodu konfliktu rodzinnego i uzależnia powrót od podjęcia przez męża leczenia odwykowego, a postępowanie w tej sprawie zostało umorzone, brak jest podstaw do uznania, że opuszczenie to nie miało charakteru dobrowolnego i trwałego. Brak realnej możliwości realizacji woli przebywania w miejscu zameldowania, pomimo posiadania kluczy i części rzeczy, uzasadnia wymeldowanie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. J. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Burmistrza o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego. Skarżąca opuściła miejsce zameldowania w 2011 r. z powodu konfliktu rodzinnego i interwencji policji. Pomimo posiadania kluczy i części rzeczy, nie powróciła do domu, a jej powrót uzależniała od podjęcia przez męża leczenia odwykowego, postępowanie w tej sprawie zostało jednak umorzone. Skarżąca zarzuciła organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym błędne uznanie opuszczenia lokalu za trwałe i dobrowolne.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Maria Zawadzka (spr.) WSA Janusz Kasprzycki Protokolant st. ref. Urszula Czerwińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi J. J. na decyzję Wojewody z dnia 13 maja 2014 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania I. skargę oddala; II. przyznaje od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - na rzecz adwokata Ł. P. Kancelaria Adwokacka ul. [...] w K kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) tytułem nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu podwyższoną o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach o podatku od towarów i usług, obowiązującą w dniu orzekania o tych opłatach.
Decyzją z dnia 13 maja 2014 r., nr [...] Wojewoda, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej "K.p.a.", w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. J. (dalej: skarżąca), od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2014 r., znak: [...], orzekającej o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego z adresu: C, gmina W, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie prawnym i faktycznym.
Burmistrz Miasta i Gminy, po przeprowadzeniu postępowania uzupełniającego, decyzją z dnia [...] 2014 r., znak: [...], orzekł o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego z budynku nr [...] w C uznając, że zostały spełnione przesłanki określone w przepisie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dające podstawy do wymeldowania. Postępowanie przez organ pierwszej instancji było prowadzone ponownie, ponieważ uprzednio wydaną decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia [...] 2012 r., znak: [...], Wojewoda decyzją z dnia [...] 2013 r., znak: [...] uchylił w całości i zaskarżoną decyzję organu l instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ.
W trakcie postępowania organ ustalił, że postępowanie administracyjne dotyczące wymeldowania skarżącej zostało wszczęte na wniosek jej teściowej, T. J. z dnia 17 grudnia 2011 r., w którym wskazano, że skarżąca od lutego 2011 r. nie przebywa pod wskazanym adresem. Nieruchomość w C należy do T. J., co zostało ustalone na podstawie odpisu z księgi wieczystej z dnia 10.01.2014 r. W dniu 27 stycznia 2014 r. T. J. podtrzymała wniosek o wymeldowanie skarżącej. Z zeznań T. J. i T. J. oraz A. J. (córki skarżącej) wynika, iż skarżąca nie powróciła do domu w C po wyjściu ze szpitala, w którym przebywała od dnia 23.02.2011 r. do dnia 29.03.2011 r. Między małżonkami istniał i nadal istnieje poważny konflikt. Skarżąca wniosła przeciwko swojemu mężowi sprawę o znęcanie psychiczne i fizyczne, ale sprawa została umorzona w 2011 r. We wrześniu 2010 r. skarżąca założyła również mężowi Niebieską Kartę, która wygasła w dniu 8.05.2011 r. Po wyjściu ze szpitala w 2011 r. skarżąca była dwukrotnie w domu w C w celu odebrania swoich rzeczy osobistych - raz w asyście Policji, a drugi raz - ze znajomą. W domu w C skarżąca pozostawiła część swoich rzeczy (do akt dołączono spis tych rzeczy), co potwierdził mąż skarżącej. Pomimo tego organ uznał, że pozostawienie rzeczy w spornym lokalu nie przesądza o braku zerwania ze spornym lokalem wszelkich więzów. Organ wskazał także, że skarżąca posiada klucze do domu, ale poza odbiorem rzeczy nie pojawiła się więcej w C, nie utrzymuje żadnych kontaktów z domem z mężem i z teściową. Nie odwiedzała również córki w czasie kiedy ta przebywała w C. Kontakty z córką ograniczały się do sms-ów i bardzo rzadkich kontaktów telefonicznych. Obecnie córka przebywa w Anglii i skarżąca nie ma z nią kontaktu. Skarżąca od momentu wyprowadzenia się z domu nie partycypuje w kosztach jego utrzymania. Świadek A. K. zeznała, że nie widuje skarżącej w domu w C, choć mieszka naprzeciwko, a od roku robi zakupy i płaci rachunki T. J. w ramach pomocy sąsiedzkiej.
W trakcie postępowania skarżąca podniosła, że nie wyprowadziła się z domu dobrowolnie jednak organ wskazał, że skarżąca nie podejmowała żadnych czynności zmierzających do powrócenia do domu. Od 2010 r., poza zgłoszeniem do Policji, a następnie Prokuratury i Komisji Rozwiązywania Problemów Alkoholowych nie podjęła żadnych kroków prawnych w celu powrotu do domu. W 2011 r. skarżąca wniosła sprawę o znęcanie psychiczne i fizyczne, jednak sprawa ta została umorzona w 2011 r.
Dodatkowo organ wskazał, że mąż skarżącej oświadczył, że ma zamiar złożyć sprawę o rozwód i nie widzi możliwości powrotu skarżącej do domu, jednak może ona odebrać z domu swoje rzeczy. Również skarżąca oświadczyła, że nie widzi możliwości powrotu do domu ponieważ w urzędzie dowiedziała się o umorzeniu postępowania dotyczącego leczenia odwykowego męża, o które wnioskowała w 2010 r. Nadto oświadczyła, że nie czuje się na siłach złożyć wniosku o rozwód, ale ma zamiar to zrobić, kiedy stan zdrowia jej na to pozwoli.
Konkludując organ stwierdził, że skarżąca nie mieszka i nie utrzymuje żadnego kontaktu z domem. Deklaruje chęć powrotu, ale nie jest to poparte żadnymi konkretnymi działaniami faktycznymi i prawnymi. Nie ulega wątpliwości, że pomiędzy małżonkami istnieje konflikt i w przeszłości dochodziło do interwencji Policji. Zdaniem organu ani skarżąca, ani jej pełnomocnik nie podjęli żadnych skutecznych kroków prawnych celem powrotu do domu. Brak zainteresowania sprawą Niebieskiej Karty, stanem leczenia odwykowego męża, świadczy zdaniem organu o tym, że poza deklaracjami brak jest konkretnego działania w tym zakresie. Strona nie jest w stanie określić terminu powrotu do domu. Ewentualny powrót skarżącej do domu organ oceni jako niewiarygodny, albowiem słowa i zamiar nie są poparte żadnymi staraniami.
W odwołaniu J. J. zarzuciła organowi l instancji brak rzetelnego przeprowadzenia postępowania w sprawie o wymeldowanie zarówno pod względem merytorycznym jak i formalnym. Zakwestionowała także treść uzasadnienia zaskarżonej decyzji i wniosła o natychmiastowe przywrócenie jej zameldowania. Ponadto podniosła zarzuty na niewłaściwe postępowanie ze strony pracownika urzędu, E. M. zarówno wobec jego osoby jak i jej pełnomocnika i domagała się wyciągnięcia w stosunku do niej konsekwencji prawnych.
Zaskarżoną decyzją z dnia 13 maja 2014 r. Wojewoda utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy powołał art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz wskazał, że zgromadzony przez organ l instancji materiał dowodowy świadczy, że skarżąca w 2011 r. dobrowolnie opuściła dom w C i zabrała ze sobą swoje rzeczy osobiste. Uznano, że opuszczenie budynku było wynikiem świadomej decyzji skarżącej i konsekwencją konfliktów pomiędzy małżonkami. Na poparcie takiego stanowiska organ odwoławczy przywołał wszystkie okoliczności stanu faktycznego, które w przedmiotowym zakresie uwzględnił organ pierwszej instancji.
Wskazano też, że ewentualny powrót skarżącej do domu w C musi być oceniany z uwzględnieniem wszystkich realiów stanu faktycznego. Skoro skarżąca opuściła przedmiotową nieruchomość z powodu awantur wynikających pomiędzy nią a mężem i na dzień dzisiejszy skarżąca nie widzi możliwości powrotu do domu - to zdaniem organu odwoławczego nie można podważać trwałości tego opuszczenia. Utrzymanie zameldowania skarżącej pod dotychczasowym adresem sprawiałoby, że w ewidencji ludności istniałby wpis niezgodny ze stanem obecnym. Skoro bowiem skarżąca nie zamierza w przyszłości uczynić z tego domu swojego centrum życiowego, odmowa wymeldowania prowadziłaby do trwałej fikcji meldunkowej i dlatego należy przyjąć, że skarżąca opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podkreślono, że w przedmiotowej sprawie skarżąca w dacie wydania decyzji nie mieszkała z zamiarem pobytu stałego w budynku nr [...] w C.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie pełnomocnik J. J. zarzucił zaskarżonej decyzji:
1 .naruszenie prawa materialnego które miało wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, poprzez błędne zastosowanie wskutek przyjęcia, że opuszczenie lokalu przez skarżącą miało charakter trwały i dobrowolny;
2.naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a to:
- art. 7 k.p.a., art. 8 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:
błędne ustalenie, że skarżąca dobrowolnie opuściła lokal, w którym była
zameldowana, na skutek pominięcia okoliczności, że skarżąca z powodów
zdrowotnych nie miała możliwości przebywania w lokalu, do czego nie odniesiono się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, sporządzenie uzasadnienia decyzji, które nie zawiera pełnego uzasadnienia faktycznego pozwalającego na kontrolę zaskarżonej decyzji w tym zakresie i w konsekwencji prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej;
brak wskazania w uzasadnieniu na jakiej podstawie organ uznał, że skarżąca nie
zamierza w przyszłości uczynić z tego domu swojego centrum życiowego;
c) brak wskazania w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji orzeczeń sądów administracyjnych, na podstawie których organ przyjął, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że w sytuacji, w której osoba opuszcza swoje dotychczasowe miejsce zameldowania na skutek konfliktu rodzinnego i w celu uniknięcia konfliktu w przyszłości, a jednocześnie nie podejmuje żadnych kroków zmierzających do powrotu do tego lokalu to okoliczność taka musi być uznana dobrowolne opuszczenie lokalu, co nie pozwala na weryfikację prawidłowości tego fragmentu uzasadnienia prawnego i narusza zasadę zaufania obywatela do organów administracji powodując konieczność poszukiwania przez stronę orzeczeń w celu ustalenia czy stanowisko organu jest prawdziwe i prawidłowe;
d) błędną ocenę dowodów i okoliczności ustalonych w toku sprawy, a to:
- przyjęcie, że wygaśnięcie Niebieskiej Karty założonej z wniosku skarżącej świadczy o dobrowolności opuszczenia przez nią lokalu;
ustalenie sprzeczne ze zgromadzonym materiałem dowodowym, w tym opisanymi
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji zeznaniami świadka (pełnomocnika skarżącej -
A. B.), że "J. J. nie opuściła dobrowolnie mieszkania. Klucze posiada. (...) W domu pozostały rzeczy zgodnie z pismem dołączonym do akt sprawy. Na dzień dzisiejszy nie widzi możliwości powrotu do domu ponieważ (...) dowiedziała się o umorzeniu postępowania o leczeniu odwykowym. W okresie od 2010 r. poza zgłoszeniami do Policji, Prokuratury i Komisji Alkoholowej nie były podjęte żadne inne kroki prawne ", a to, że skarżąca nie zamierza w przyszłości uczynić z tego domu swojego centrum życiowego, a zatem odmowa wymeldowania prowadziłaby do trwałej fikcji meldunkowej;
błędne ustalenie, że skarżąca nie podejmuje kroków prawnych, które
pozwolą jej na powrót do domu, skoro w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ sam powołuje postępowania zainicjowane przez skarżącą przed Policją, Prokuraturą i Komisją Alkoholową, które w zamierzeniu skarżącej miały prowadzić do zmiany sytuacji rodzinnej (konfliktu) poprzez podjęcie leczenia przeciwalkoholowego przez jej męża lub oddziaływanie indywidualno-prewencyjne postępowania karnego w celu umożliwienia skarżącej powrotu do domu;
- błędne uznanie, że zabranie rzeczy osobistych z miejsca pobytu oznacza wolę trwałego opuszczenia tego miejsca, zwłaszcza wobec pozostawienia innych rzeczy będących własnością skarżącej.
Z powyższych względów pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia 13 maja 2014 r., oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 17.02.2014 r.
W uzasadnieniu skargi podniesiono min., że o opuszczeniu miejsca stałego pobytu można mówić jedynie, gdy ma ono charakter trwały i dobrowolny, a o dobrowolności opuszczenia decyduje samodzielnie rezygnacja z przebywania pod danym adresem niewywołana przymusem fizycznym, psychicznym innej osoby.
Podniesiono też, że jedyną przyczyną wszczęcia postępowania w niniejszej sprawie był konflikt rodzinny albowiem wniosek o wymeldowanie uzasadniono nieobecnością skarżącej w czasie kiedy przebywała ona na leczeniu w szpitalu psychiatrycznym. Skarżąca nadal znajduje się pod opieką lekarzy, którzy zabronili jej powrotu do domu, w którym stosowana jest wobec niej przemoc psychiczna.
W kwestii środków prawnych zmierzających do powrotu do przedmiotowego lokalu skarżąca podniosła, że podejmuje je sukcesywnie i zamierza skorzystać z uprawnienia do korzystania z mieszkania i sprzętów należących do drugiego małżonka wynikającego z art. 28 (1) Kodeksu rodzinnego. Z uwagi na fakt, że mąż skarżącej jest najprawdopodobniej właścicielem przedmiotowej nieruchomości czego również nie ustaliły organy w toku postępowania. Pominięto też zdaniem skarżącej okoliczność, że przysługuje jej na podstawie art. 27 K.r.o. roszczenie do współwłaściciela lokalu T. J. o zaspokojenie jej potrzeb zakresie odpowiadającym zasadzie równej stopy życiowej małżonków.
Skarżąca podniosła też, że podjęła szereg działań celem umożliwienia jej powrotu do domu, jej zdaniem nie musi to być jedynie wniesienie powództwa i przywrócenie posiadania. Tym bardziej, że z przyczyn leżących po stronie małżonka skarżąca sama opuściła dom chcąc w ten sposób doprowadzić do zmiany zachowania swojego męża.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei z mocy art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r, poz. 270 ze zm.; powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie; kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne.
Aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a). Uwzględnienie skargi następuje również w przypadku stwierdzenia, że zaskarżony akt jest dotknięty jedną z wad wymienionych w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, np. w art. 247 § 1 Ordynacji podatkowej (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Zgodnie natomiast z unormowaniem art. 134 P.p.s.a. sąd dokonując oceny zaskarżonego aktu rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ma przy tym obowiązek zastosowania przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa także w stosunku do wszelkich aktów wydanych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, co oznacza możliwość uchylenia oprócz decyzji zaskarżonej także decyzji organu I instancji (art. 135 P.p.s.a.).
Sąd, kierując się tymi przesłankami i badając zaskarżoną decyzję w granicach określonych przepisami powołanych wyżej ustaw doszedł do przekonania, że decyzja ta, wraz z poprzedzającą ją decyzją wydaną przez organ I instancji są zgodne z prawem.
Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz.U. z 2006 r., Nr 139, poz.993, ze zm.), organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się.
W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, iż przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu powołanego przepisu jest spełniona, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne.
W ocenie Sądu organy administracyjne w niniejszej sprawie podjęły wszelkie niezbędne działania celem ustalenia czy opuszczenie przez skarżącą przedmiotowego lokalu miało charakter dobrowolny i trwały. Sąd uznał, że organy prawidłowo uznały, że stan faktyczny sprawy ustalony w toku postępowania administracyjnego dawał podstawy do wydania decyzji o wymeldowaniu skarżącej z pobytu stałego pod adresem C.
Ze stanu faktycznego sprawy wynika bowiem, że skarżąca wyprowadziła się z przedmiotowego miejsca stałego zameldowania w 2011 r. na skutek konfliktu rodzinnego. Dom jest własnością teściowej skarżącej, zamieszkuje w nim także mąż skarżącej. Z informacji uzyskanych od Policji wynika, że w istocie w latach 2010 -2011 r. pod ww. adresem miały miejsce interwencje policji na skutek kłótni małżeńskich. Nie mniej jednak założona przez skarżącą Niebieska Karta wygasła wobec braku kontaktu skarżącej z mężem, a postepowanie w sprawie znęcania się fizycznego i psychicznego męża skarżącej nad skarżącą zostało umorzone na skutek braku ustawowych znamion czynu zabronionego. W sprawie pobicia skarżącej przez córkę postepowanie w ogóle nie było prowadzone. Również sprawa o poddanie męża skarżącej leczeniu odwykowemu zostało umorzone.
Na podstawie powyższego Sąd stwierdza, że dowody zebrane w sprawie potwierdzają jedynie fakt, że w dotychczasowym miejscu zamieszkania skarżącej panował konflikt rodzinny, nie ma natomiast dowodów potwierdzających aby względem skarżącej stosowana była przemoc.
Jak stwierdził WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 12.02.2015 r. (sygn. akt III SA/Gd 964/14), jedną z przesłanek decyzji o wymeldowaniu osoby wydanej na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest faktyczne opuszczenie miejsce pobytu stałego. Aby uznać że opuszczenie stałego miejsca pobytu ma charakter dobrowolny należy stwierdzić, iż wynika ono z własnej woli zainteresowanego, a nie z powodu presji czy bezprawnego działania innych osób. Innymi słowy o dobrowolności decyduje samodzielna rezygnacja z przebywania pod danym adresem, nie zaś rezygnacja wywołana przymusem fizycznym czy psychicznym osoby trzeciej.
Przeprowadzone w niniejszej sprawie postępowanie dowodowe nie wykazało aby opuszczenie przedmiotowego miejsca przez skarżącą wynikało z presji lub bezprawnego działania innych osób.
A zatem powodem opuszczenia domu przez skarżącą (oprócz potrzeby hospitalizacji) były awantury jakie miały miejsce pomiędzy nią, a jej mężem. Jednocześnie skarżąca sama stwierdziła, że uzależnia swój powrót do domu od faktu podjęcia przez męża leczenia przeciwalkoholowego. Tymczasem, wiadomo, że umorzono postępowanie w sprawie leczenia odwykowego męża skarżącej jeszcze w momencie, gdy skarżąca wraz z mężem pozostawała w związku małżeńskim. Skoro skarżąca zmuszona była wszczynać postępowanie o podjęcie przez męża leczenia odwykowego, to oznacza, że sam małżonek takiego leczenia z dobrowolnie nie chciał podjąć. A jeżeli nie uczynił tego w czasie trwania związku małżeńskiego, to tym bardziej nie podejmie takiego leczenia po rozwodzie. Skarżąca jednoznacznie i wielokrotnie, w tym także na rozprawie przed Sądem stwierdziła, że "nie widzi możliwości powrotu do domu dopóki mąż nie podejmie leczenia odwykowego". Taki stan rzeczy zdaniem Sądu dawał organom podstawy do przyjęcia, że opuszczenie lokalu nastąpiło w warunkach określonych w art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Sąd podkreśla, że badanie dobrowolności, a zatem zamiaru opuszczenia miejsca zameldowania, nie może opierać się tylko na oświadczeniach zainteresowanych, lecz na stwierdzeniu, że oświadczenia te znajdują potwierdzenie w ustalonych okolicznościach faktycznych, takich jak np. sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, czy obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w danym miejscu (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22.09.2014 r., sygn. akt I SA/Wa 366/14). W kontekście powyższych ustaleń Sąd doszedł do przekonania, że organy obu instancji słusznie przyjęły, że w realiach badanej sprawy nie istnieje realna możliwość realizacji woli skarżącej przebywania w miejscu, z którego została wymeldowana.
Podkreślić ponadto należy, że stosownie do treści art. 1 ust. 2 i art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ewidencja ludności służy rejestrowaniu danych o miejscu pobytu osób, zameldowanie zaś służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu. Czynność zameldowania oraz wymeldowania ma zatem charakter czynności rejestrującej stan faktyczny w zakresie pobytu stałego lub czasowego w danym miejscu. Stanowi potwierdzenie tego stanu. Słuszne jest zatem stwierdzenie organu, że utrzymanie zameldowania skarżącej pod dotychczasowym adresem sprawiałoby, że w ewidencji ludności istniałby wpis niezgodny ze stanem obecnym albowiem w dacie wydania decyzji skarżąca nie mieszkała pod ww. adresem i nie miała woli powrotu do tego miejsca z uwagi na brak podjęcia przez męża leczenia odwykowego.
Wobec takiego stanu rzeczy nie ma w ocenie Sądu decydującego znaczenia fakt, że skarżąca nadal posiada klucze do ww. nieruchomości i część jej rzeczy nadal tam się znajduje.
Sąd zaznacza też, że organy rozpatrzyły sprawę skarżącej również w kontekście okoliczności dotyczącej jej stanu zdrowia i hospitalizacji, która miała miejsce bezpośrednio po opuszczeniu miejsca jej dotychczasowego stałego zameldowania. Słusznie jednak uznano, że okoliczności te nie mają decydującego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Za istotne natomiast słusznie uznano fakt, że skarżąca nie utrzymuje żadnych kontaktów z domem z mężem i z teściową. Nie odwiedzała również córki w czasie kiedy ta przebywała w C. Kontakty z córką ograniczały się do sms-ów i bardzo rzadkich kontaktów telefonicznych. Obecnie córka przebywa w Anglii i skarżąca nie ma z nią kontaktu. Skarżąca od momentu wyprowadzenia się z domu nie partycypuje w kosztach jego utrzymania. Świadek A. K. zeznała też, że nie widuje skarżącej w domu w C, choć mieszka naprzeciwko, a od roku robi zakupy i płaci rachunki T. J. w ramach pomocy sąsiedzkiej. Te wszystkie okoliczności, konflikt rodzinny oraz niepodjęcie przez męża skarżącej leczenia przeciw alkoholowego potwierdzają brak możliwości realizacji woli skarżącej przebywania w miejscu, z którego została wymeldowana.
Odnosząc się do kwestii podejmowania przez skarżącą przysługujących jej środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne, stwierdzić należy, podjęte przez skarżącą kroki w postaci zainicjowania postępowania o leczenie antyalkoholowe męża oraz postępowania o znęcenie się fizyczne i psychiczne męża skarżącej nad skarżącą, okazały się bezskuteczne i były podejmowane jeszcze zanim skarżąca wyprowadziła się z domu w C. Również kroki prawne, które skarżąca sygnalizowała w skardze, w postaci dochodzenia roszczeń od byłego męża na podstawie art. 27 i art. 28 (1) K.r.o. nie mogą odnieść zamierzonego skutku wobec faktu, że jedynym właścicielem nieruchomości położonej w C jest matka męża skarżącej, w związku z czym mąż skarżącej nie ma do tej nieruchomości żadnych praw właścicielskich. Fakt ten wbrew twierdzeniom skarżącej został ustalonym przez organ w toku postępowania administracyjnego. Ponieważ znany jest numer księgi wieczystej, treść księgi wieczystej można zbadać na stronie http//ekw.ms.gov.pl.
Odnosząc się do podnoszonych w skardze zarzutów naruszenia przepisów postępowania Sąd uznał je za całkowicie bezpodstawne. W ocenie Sądu organ nie naruszył żadnego ze wskazanych w zarzutach skargi przepisów K.p.a. oraz działał w niniejszej sprawie zgodnie z zasadą praworządności i na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Ponadto, mając na uwadze zawartość akt administracyjnych – Sąd stwierdził, że orzekające w niniejszej sprawie organy obu instancji, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, wyrażoną w art. 7 K.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia niniejszej sprawy, rozpatrując w sposób wyczerpujący zebrany materiał dowodowy (art. 77 § 1 K.p.a.), przy jednoczesnym zachowaniu reguł oceny tego materiału wskazanych w art. 80 k.p.a. Tym samym, w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, organ zobligowany był do wydania decyzji ustalającej kwotę nienależnie pobranych płatności w wysokości wskazanej w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Przy wydaniu zaskarżonej decyzji prawidłowo zastosowano też przepisy prawa materialnego tj. art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.
Biorąc wskazane wyżej okoliczności pod uwagę i nie znajdując prawnych argumentów przemawiających za uznaniem skargi za uzasadnioną, Sąd − w oparciu o treść art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło