III SA/Kr 698/18

Starszy Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Renata Ranicka po rozpoznaniu w dniu 4 października 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. D. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie skargi na decyzję Głównego Inspektora Drogowego z dnia 28 grudnia 2017 r. 2014 r. znak : [...] w przedmiocie kary pieniężnej p o s t a n a w i a oddalić wniosek P. D. o zwolnienie od kosztów sądowych Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wpłynął wniosek P. D. o zwolnienie od kosztów sądowych, w sprawie skargi na decyzję Głównego Inspektora Drogowego z dnia 28 grudnia 2017 r. We wniosku tym skarżący oświadczył, iż prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jego miesięczny dochód z tytułu pobieranego wynagrodzenia za pracę wynosi 262,50 zł. Skarżący według oświadczenia nie posiada żadnego majątku nieruchomego ani cennych rzeczy ruchomych. Na uzasadnienie wniosku podał, iż jego obecna sytuacja finansowa nie pozwala na uiszczenie wpisu sądowego. W chwili obecnej mieszka w wynajmowanym mieszkaniu, korzystając z uprzejmości znajomych. Utrzymuje się w wynagrodzenia za pracę w wysokości 262,50 zł brutto. Jest zatrudniony na 1/8 etatu w spółce A sp. k. w K. Mimo ciężkiej sytuacji finansowej skarżący nie korzysta z pomocy społecznej. W zabezpieczeniu podstawowych potrzeb życiowych pomagają mu przyjaciele. Posiada on zobowiązania finansowe i zajęcia komornicze, które obciążają jego budżet. Jednoosobowa działalność pod firmą B P. D. okazała się nierentowana, przynosiła duże starty i narastanie zadłużenia. Obecnie wobec skarżącego prowadzone są liczne postępowania komornicze. Innych źródeł utrzymania nie posiada. Z powodu kłopotów finansowych pogorszeniu uległ stan psychiczny skarżącego, obecnie leczy się na depresję. Skarżący określił wysokość miesięcznych zobowiązań – kwotą 150 zł partycypuje w kosztach utrzymania mieszkania a 50 zł przeznacza na zakup lekarstw. Z uwagi na fakt, iż podane przez skarżącego informacje dotyczące jego stanu majątkowego i rodzinnego okazały się niewystarczające Referendarz działając na zasadzie art. 255 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zarządzeniem z dnia 6 września 2018 r. wezwał skarżącego do przekazania w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania następujących informacji : - udokumentowania miesięcznych wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem, w tym kserokopii rachunków i faktur za media, za ostatni okres rozliczeniowy oraz innych potwierdzających wydatki konieczne; - przedłożenie umowy najmu lokalu mieszkalnego, w którym obecnie przebywa; - przedstawienie historii rachunku bankowego skarżącego za ostatnie trzy miesiące, z aktualnym saldem; - przedłożenie zeznania podatkowego za rok 2017; - podanie jakich samochodów skarżący jest właścicielem lub współwłaścicielem; - udokumentowanie prowadzonych wobec niego postępowań komorniczych. W odpowiedzi na wezwanie skarżący w piśmie z dnia 24 września 2018 r. wyjaśnił, iż nie posiada faktur za media, ponieważ partycypuje w tych kosztach. Umowy najmu nie posiada, ponieważ korzysta z uprzejmości znajomych. Nie posiada kont bankowych ani żadnych samochodów. W chwili obecnej nie jest w stanie przedstawić zeznania PIT, gdyż je zgubił. Zobowiązania z tytułu zajęć komorniczych skarżący nie reguluje z uwagi na złą sytuację materialną. Skarżący jest w trakcie leczenia psychiatrycznego. Stosownie do treści art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( Dz. U. nr 153, poz.1270) prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowaniu lub w jego toku. Prawo to obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ( art. 244 § 1 cyt. ustawy). W myśl art. 245 § 1 powołanej ustawy, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W przedmiotowej sprawie skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Rozpatrując na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz zważył co następuje: Zgodnie zaś z treścią art. 246 § 1 pkt 2 cyt. ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W przedmiotowej sprawie zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia ma analiza przesłanek przyznania prawa pomocy stronie skarżącej wymienionych w art. 246 § 1pkt 2 ustawy. Wskazuje ona, iż na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postepowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To strona ma wskazać taka sytuację materialną, która uzasadniałaby przyznanie prawa pomocy. Brzmienie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że inicjatywa dowodowa zmierzającą do uprawdopodobnienia, że zachodzą przesłanki przemawiające na rzecz przyznania prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy (por. postanowienie WSA w Gliwicach z dnia 23 października 2009 r., sygn.. akt II SA/GL 823/09). Wnioskodawca ma też obowiązek współdziałania z sądem w zakresie gromadzenia dowodów źródłowych i wyjaśnień wszystkich okoliczności w celu ustalenia jego rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych. Brak tej współpracy przesz niedostarczenie dokumentów, bądź nieskładanie wyczerpujących oświadczeń musi mieć wpływ na dokonywaną przez orzekającego ocenę wniosku o przyznanie prawa pomocy ( por. postanowienie NSA z dnia 4 kwietnia 2011 r., sygn.. akt II FZ 103/11, postanowienie NSA z dnia 19 października 2010 r., sygn.. akt II GZ 296/10). W przedmiotowej sprawie skarżący w ocenie orzekającego nie wykazał, iż znajduje się w sytuacji materialnej uzasadniającej zwolnienie od ponoszenia kosztów sądowych. Na wezwanie sadu nie przedstawił żadnych dokumentów. Skarżący jako osoba prowadząca działalność gospodarczą pod nazwa P. D. A obowiązanych jest prowadzić rachunek bankowy, wynika to z obowiązku ewidencjonowania obrotów gospodarczych. Obowiązek posiadania konta bankowego wyraża się nie tylko przez samo założenie konta firmowego, ale także prowadzenie za jego pośrednictwem rozliczeń podatkowych i składkowych. Podobnie ma się sytuacja ze spółkami handlowymi do rejestracji, których potrzebna jest umowa rachunku bankowego. Skarżący w roku 2018 założył dwie spółki – spółkę z o.o., która został wpisana do rejestru w dniu 14 maca 2018 r. pod nazwa A Spółka z ograniczona odpowiedzialnością z siedziba w K oraz w dniu 6 kwietnia 2018 r. A Partner Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa z siedzibą w K. Twierdzenie więc skarżącego, iż nie posiada kont bankowych zdaniem orzekającego nie podlega prawdzie. Podobnie jak nie dostarczenie zeznania podatkowego za rok 2017, zagubienie formularz PIT nie pozbawia skarżącego możliwości dostarczenia sądowi informacji o wysokości uzyskanego w roku 2017 dochodu choćby dzięki zaświadczeniu z właściwego Urzędu Skarbowego. To samo dotyczy zajęć komorniczych. Orzekający nie wzywał skarżącego o udokumentowanie ich spłaty lecz faktu ich istnienie a to wymaga wykazania stosownymi dokumentami o zajęciach egzekucyjnych lub tytułach wykonawczych. Na tej podstawie orzekający mógłby ocenić skalę zadłużenia skarżącego. W opinii orzekającego skarżący bez racjonalnego uzasadnienia nie przedstawił stosownych dokumentów, uniemożliwiając w ten sposób rzetelną ocenę jego sytuacji finansowej. Z przedstawionych wyjaśnienie wynika, iż mimo intensywnie prowadzonej działalności gospodarczej, zakładania w ostatnim czasie spółek prawa handlowego, żyje on z symbolicznej kwoty 262,50 zł, gdzie pozostałe koszty( w nieokreślonej wysokości) utrzymanie ponoszą osoby trzecie. Orzekający mając na względzie złożone przez skarżącego wyjaśnienia oraz kierując się doświadczenie życiowym co kwestii utrzymywania skarżącego przez osoby trzecie, nie dał wiary takiemu tłumaczeniu skarżącego, które miało na celu uniemożliwienie skontrolowania jego miesięcznych dochodów i wydatków. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 243 § 1, art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ).