III SA/Kr 702/07

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. K. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wstrzymania płatności postanawia: oddalić wniosek. Skarżąca w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku domagała się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i i ustanowienia adwokata. Oświadczyła, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Podała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem oraz synem. Przedstawiając swoją sytuację materialną uwidoczniła, że na cały jej majątek nieruchomy składa się mieszkanie w "dożywotnim użytkowaniu". Nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Wysokość stałych miesięcznych dochodów swego gospodarstwa domowego skarżąca określiła na kwotę 2140 zł wyjaśniając, że składa się na nią 620 zł otrzymywanej renty KRUS oraz 1520 zł renty strukturalnej męża. Uzasadniając swoje starania podniosła, że oboje z mężem są na rencie. Od października ubiegłego roku skarżąca ma orzeczoną trwałą niezdolność do pracy. Zaakcentowała, że jest osoba schorowaną. Cierpi na postępującą chorobę reumatologiczną, ma problemy z zastawką serca, alergią i chorobą krążeniową. Jej mąż boryka się z kolei ze schorzeniami kręgosłupa oraz serca. W konsekwencji na leki wydają około 350 zł miesięcznie. Małżonkowie mają na utrzymaniu 17 letniego syna, który uczęszcza do Technikum Telekomunikacyjnego. Z uwagi na to, że w okresie pobierania nauki mieszka w internacie jego miesięczne utrzymanie wiąże się z wydatkiem około 500 zł miesięcznie. Sytuację materialną rodziny pogarsza konieczność spłaty 900 zł miesięcznej raty z tytułu zaciągniętego w banku kredytu. Do tego dochodzą media i wydatki na bieżące utrzymanie. Do stycznia bieżącego roku małżonkowie korzystali z pomocy finansowej matki skarżącej. Ta jednak zmarła. Skarżąca wyjaśniła, że pieniądze uzyskane z dopłat strukturalnych dla gospodarstw niskohektarowych zainwestowała w przebudowę obory na chlewnię aby prowadzić produkcję trzody chlewnej. Gospodarstwo zaś przekazała drugiemu z synów. Ten założył swoją rodzinę i boryka się z własnymi trudnościami powodowanymi między innymi przewlekłą cukrzycą swej żony. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Przed złożeniem obecnego wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym skarżąca już wcześniej domagała się przyznania tego prawa tyle, że w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości (k. 14-15). Poprzednie jej starania odniosły ten skutek, że postanowieniem z dnia 31 sierpnia 2007 r. (k. 22-25) referendarz sądowy zwolnił ją od kosztów sądowych ponad kwotę 30 zł oddalając dalej idące żądanie skarżącej. Postanowienie to nie zostało zaskarżone sprzeciwem i na skutek upływu czasu zyskało walor prawomocności. Ponieważ udzielone stronie prawo pomocy w zakresie częściowym nie zostało po chwilę obecną cofnięte, co w sposób oczywisty dokumentują akta sprawy rodzi się pytanie czy może się ona ubiegać o przyznanie tego prawa w zakresie szerszym aniżeli udzielone bo obejmujące zwolnienie od kosztów w całości i ustanowienie adwokata. Na tak postawione pytanie odpowiedzieć należy twierdząco. Przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" nie sprzeciwiają się możliwości wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy. Oznacza to potrzebę rozpatrzenia takiego wniosku w trybie art. 165 ppsa. Dopuszczalność przedstawionej akcji procesowej nie oznacza jednak automatycznie zasadności składanego wniosku. Przepis art. 165 ppsa otwiera jedynie możliwość dokonania zmiany prawomocnego postanowienia i tylko w razie "zmiany okoliczności sprawy" zaszłej po uprawomocnieniu się takiego postanowienia. Pod pojęciem użytego w art. 165 ppsa wyrażenia "zmiany okoliczności sprawy" należy zaś rozumieć nie tylko stan faktyczny decydujący o oddaleniu wniosku czy zmianę w przepisach prawa, które uzasadniałaby wydanie postanowienia odmiennej treści niż, to które zostało wcześniej wydane ale również wydanie przez wojewódzki sąd administracyjny orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie oraz złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy umotywowanego chęcią wniesienia skargi kasacyjnej (por. teza I postanow. NSA z 20 października 2005 r. II FZ 651/05). Jakkolwiek wypada więc przychylić się do poglądu, że wydanie przez wojewódzki sąd administracyjny wyroku oraz zapowiedziana przez stronę chęć jego zaskarżenia skargą kasacyjną której sporządzenie obwarowane zostało przymusem adwokacko-radcowskim stanowią zaszłości tego rodzaju, które uzasadniają przyjęcie wniosku do rozpatrzenia to równocześnie nie można zapominać, że odmienna ocena zdolności płatniczych wnioskodawcy możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę (sygn. akt. I OZ 416/05). Realia niniejszej sprawy nie bardzo stwarzają podstawy do takich ustaleń. Nie uległa zmianie wysokość dochodów gospodarstwa domowego skwarzącej. Nie zmienił się stan majątkowy rodziny. Jak poprzednio skarżąca i maż cierpią na te same dolegliwości. Syn nadal kontynuuje naukę w tej samej szkole. Wręcz przeciwnie można odnieść wrażenie, że sytuacja rodziny uległa raczej poprawie. O ile bowiem uprzednio skarżąca rentę miała przyznaną tylko czasowo to w październiku ubiegłego roku otrzymała decyzję o trwalej niezdolności do pracy. Z wyjaśnień skarżącej wynika też, że zmniejszeniu uległy koszty utrzymania syna w internacie z poprzednio wskazywanych 600 zł do 500 zł aktualnie. Co się natomiast tyczy śmierci teściowej to podnoszenie przez skarżącą tej okoliczności jest nieporozumieniem. Skarżąca zdaje się zapominać, że jeśli na prawdzie polega to, że zmarła wspierała rodzinę materialnie oznacza to, ni mniej ni więcej jak tylko, że poprzednio zataiła tę okoliczność. Wówczas bowiem z całą stanowczością oświadczała "Wszyscy troje żyjemy z renty (...) Cała moja rodzina utrzymuje się tylko z renty" (dowód: k. 14v i 15). To zastanawia, poddając równocześnie w wątpliwość wiarygodność twierdzeń skarżącej jeśli chodzi o rzekomy wzrost wysokości rat zaciągniętego kredytu z 800 zł do rzeko 900 zł czy wydatków na lekarstwa z 200 zł do 350 zł zwłaszcza, że skarżąca okoliczności tych nie stara się w żaden sposób wykazać. Z tych względów orzeczono więc jak w sentencji na podstawie art. 165, art. 243 §1 oraz art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 §1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).