III SA/Kr 727/16
WyrokWSA w Krakowie2016-08-02
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Bożenna Blitek, Janusz Bociąga
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku braku stwierdzenia w badaniach lekarskich zmian patologicznych wymienionych w wykazie chorób zawodowych, można rozpoznać chorobę zawodową u pracownika narażonego na nadmierny wysiłek głosowy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, jeśli badania lekarskie nie wykazały zmian patologicznych wymienionych w wykazie chorób zawodowych, nawet jeśli pracownik był narażony na nadmierny wysiłek głosowy. Orzeczenia lekarskie jednostek orzeczniczych, które nie stwierdziły takich zmian, są wiążące dla organów administracji i nie mogą być samodzielnie kwestionowane.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego utrzymującą w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej – przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym. M. M. pracowała jako nauczyciel przez wiele lat, narażona na nadmierny wysiłek głosowy. Badania lekarskie przeprowadzone w Ośrodku Medycyny Pracy oraz w Instytucie Medycyny Pracy wykazały jedynie przewlekły prosty stan zapalny błony śluzowej krtani i cechy dysfonii hyperfunkcjonalnej, ale nie stwierdziły zmian patologicznych wymienionych w wykazie chorób zawodowych jako podstawa do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę M. M.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Bożenna Blitek WSA Janusz Bociąga (spr.) Protokolant Małgorzata Krasowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2016 r. sprawy ze skargi M. M. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 16 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargę oddala.
Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z 16 marca 2016 r. znak [...] po rozpatrzeniu odwołania M. M. od decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2016 r., znak: [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych, określonego w przepisach w sprawie chorób zawodowych, wydanych na podstawie art. 237 § 1 pkt. 3-6 i § 11 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Ustalono następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Powiatowy Inspektor Sanitarny dnia [...] 2016 r. wydał decyzję o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u M. M. pod postacią przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, wymienionej w pozycji 15 aktualnie obowiązującego wykazu chorób zawodowych.
Przedmiotowa decyzja została zaskarżona przez stronę. Po zapoznaniu się z zebranym materiałem dowodowym i przytoczoną w odwołaniu argumentacją, Wojewódzki Inspektor Sanitarny ustalił, iż M. M. zatrudniona była:
- od 1 września 1972, do 31 lipca 1975 r. Liceum Ogólnokształcące w W na stanowisku - nauczyciel;
-od 1 sierpnia 1975 r, do 31 sierpnia 1994 r. Szkoła Podstawowa w K (obecnie Zespól Szkół w K), na stanowisku - nauczyciel;
-od 1 września 1994 r. do 31 sierpnia 2004 r. Szkoła Podstawowa w K (Zespól Szkół w K) na stanowisku - dyrektor, nauczyciel;
-od 1 września 2004 r. do 31 sierpnia 2009 r. Zespól Szkół w K, na stanowisku - dyrektor, nauczyciel;
-od 1 września 2009 r. do 28 lutego 2015 r, Zespól Szkół w K, na stanowisku – nauczyciel.
Na podstawie oceny narażenia zawodowego przeprowadzonej przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego ustalono, iż M. M. pracowała w narażeniu na nadmierny wysiłek głosowy od 1972 r. do 2015 r.
M. M. badana była w Ośrodku Medycyny Pracy, który w dniu [...] 2015 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej - przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych będącego załącznikiem do w/w rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r.).
W uzasadnieniu orzeczenia podano, iż zgodnie z wykazem chorób zawodowych do przewlekłych chorób narządu głosu spowodowanych nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat, zalicza się: guzki głosowe twarde, wtórne zmiany przerostowe fałdów głosowych oraz niedowład mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią. U pacjentki w badaniu laryngologiczno-foniatrycznym i videostroboskopowym w obrębie narządu głosu w dniu 10 marca 2015 r. stwierdzono: drgania fałdów głosowych nieregularne, amplituda drgań zmniejszona, zwarcie fonacyjne dość dobre; w laryngostroboskopii lupowej fałdy głosowe blade, obrzęknięte i pogrubiałe, symetrycznie ruchome, przekrwienie tchawicy, głos matowy, obniżony, średnie położenie głosu 130 Hz, czas fonacji 8 sęk. W badaniu stwierdzono ponadto przewlekły prosty stan zapalny błony śluzowej krtani - zaostrzony.
W badaniu laryngologiczno-foniatrycznym i videostroboskopowym w obrębie narządu głosu w dniu 14 kwietnia 2014 r. stwierdzono: drgania fałdów głosowych dość regularne, amplituda drgań zmniejszona, zwarcie fonacyjne pełne; w laryngostroboskopii lupowej fałdy głosowe blade, gładkie, nieco pogrubiałe, symetrycznie ruchome, głos matowy, obniżony, średnie położenie głosu 130 Hz. W badaniu stwierdzono ponadto przewlekły prosty stan zapalny błony śluzowej krtani.
W badaniu laryngologiczno-foniatrycznym i videostroboskopowyrn w obrębie narządu głosu w dniu 12.05.2014 r. stwierdzono: drgania fałdów głosowych dość regularne, amplituda drgań zmniejszona, zwarcie fonacyjne pełne; w laryngostroboskopii lupowej fałdy głosowe blade, nieco pogrubiałe, symetrycznie ruchome, głos matowy, obniżony, średnie położenie głosu 140 Hz. Stwierdzono ponadto przewlekły prosty stan zapalny błony śluzowej krtani. Badania zostały zobiektywizowane poprzez zapis w postaci komputerowego pliku graficznego, stanowiącego dowód, który można w każdym momencie ponownie zaprezentować.
Zatem w badaniach videotroboskopowych nie ujawniono obecności zmian w obrębie strun głosowych, wymienionych w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych, zaś zmiany w zakresie błony śluzowej krtani (przewlekły prosty stan zapalny) nie są wymienione jako schorzenie zawodowe dla pracowników narażonych na nadmierny wysiłek głosowy. Brak zatem podstaw do rozpoznania choroby zawodowej.
M. M. nie zgodziła się z wydanym orzeczeniem lekarskim i złożyła wniosek o przeprowadzenie ponownego badania lekarskiego w jednostce orzeczniczej II stopnia. Dokumentacja M. M. została przesłana do Instytutu Medycyny Pracy. Tenże Instytut, w oparciu o wyniki przeprowadzonych badań wydał orzeczenie lekarskie nr [...] z dnia 10 grudnia 2015 r. również o braku podstaw do rozpoznania u M. M. przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat (póz. 15 wykazu chorób zawodowych).
W uzasadnieniu tego orzeczenia podano, iż wykonane w trakcie pobytu opiniowanej w IMP badanie foniatryczne, poszerzone o videostroboskopową ocenę wydolności głosowej krtani wykazało, że ruchomość fałdów głosowych jest symetryczna przy fonacji i oddychaniu, fałdy głosowe - gładkie. Drgania fałdów głosowych są niejednakowe, niejednoczesne, nieregularne, o zmniejszonej amplitudzie drgań. Zwarcie fonacyjne pełne -prawidłowe. Przesunięcie brzeżne jest obustronnie obecne - ograniczone, poziom fałdów głosowych - równy. Nie występuje tendencja do fonacji rzekomej. Próba obciążeniowa narządu głosu wypadła ujemnie. Badaniem laryngologicznym i foniatrycznym rozpoznano przewlekły prosty nieżyt krtani i cechy dysfonii hyperfunkcjonalnej. Nie wykazano zmian w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, których to stwierdzenie daje podstawę do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Reasumując, w analizowanym przypadku brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej, ze względu na brak rozpoznania klinicznego w przeprowadzonym w tej placówce badaniu jednostki chorobowej, o którym mowa w wykazie chorób zawodowych. Wnioskowanie w toczącym się postępowaniu diagnostyczno-orzeczniczym w trybie odwoławczym oparte jest o wyniki badań laryngologicznego, foniatrycznego i videstroboskopowego, które przeprowadzono w IMP oraz o analizę dołączonej dokumentacji.
Na podstawie cytowanych wyżej orzeczeń lekarskich oraz po przeprowadzeniu oceny narażenia zawodowego, Powiatowy Inspektor Sanitarny w dniu [...] 2016 r. wydał decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat, wymienionej w poz. 15 wykazu chorób zawodowych.
Organ odwoławczy stwierdził, że zgodnie z art. 235 1 Kodeksu pracy za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Aby zatem doszło do stwierdzenia u danej osoby choroby zawodowej, schorzenie tej osoby powinno być wykazane w wykazie chorób zawodowych załączonym do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych oraz powinno być spowodowane narażeniem zawodowym, przy czym związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym powinien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. Wydane na podstawie art. 237 § 1 pkt. 3-6 i § 11 Kodeksu pracy - rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych określa sposób i tryb postępowania dotyczący rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych. Osoba zainteresowana, której dotyczy podejrzenie winna być skierowana na badanie w celu rozpoznania choroby zawodowej do właściwej jednostki orzeczniczej. Następstwem wykonanego tam badania jest orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej bądź o braku podstaw do jej rozpoznania wydane na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. Bez wskazanych wyżej opinii lekarskich bądź sprzecznie z tymi opiniami, organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych, co nie oznacza zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny orzeczenia lekarskiego w granicach wskazanych w art. 80 Kpa. Organ nie może bowiem oprzeć swego rozstrzygnięcia w sprawie na opinii lekarskiej lakonicznej treści, nie zawierającej przekonującego i należytego uzasadnienia, bądź sprzecznej z przepisami prawa.
Zgodnie z § 8 ust. 1 cytowanego wyżej rozporządzenia, właściwy państwowy powiatowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu albo o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
W przedmiotowej sprawie organ wziął pod uwagę uzasadnienia orzeczeń lekarskich wydanych przez Ośrodek Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Pracy, jednostek właściwych do orzekania w sprawach chorób zawodowych, które w sposób szczegółowy i jednoznaczny wyjaśniły treść braku rozpoznania choroby zawodowej.
Odwołanie wniesione przez M. M. nie wniosło nowych faktów, mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Strona podnosi w nim, iż po otrzymaniu zawiadomienia o możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym, wniosła uzupełnienia do zebranego w jej sprawie materiału dowodowego. Jak ustalono, Pani M. M. po otrzymaniu zawiadomienia o zakończeniu postępowania w sprawie choroby zawodowej, zgłosiła się do Powiatowego Inspektora Sanitarnego celem uzyskania informacji na temat dalszego postępowania po otrzymaniu stosownej decyzji. W dokumentacji zebranej w aktach sprawy brak jest potwierdzenia wniesienia przez M. M. jakichkolwiek pisemnych wyjaśnień czy uzupełnień do postępowania w przedmiotowej sprawie w pierwszej instancji.
Wydane w przedmiotowej sprawie orzeczenia lekarskie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej są jasno i wyczerpująco uzasadnione. W treści uzasadnień cytowanych wyżej orzeczeń lekarskich wynika jednoznacznie, iż w wyniku badań laryngologiczno-foniatrycznych nie rozpoznano u M. M. zmian patologicznych, które figurowałyby pod póz. 15 obowiązującego wykazu chorób zawodowych. Rozpoznany natomiast przewlekły prosty stan zapalny błony śluzowej krtani, z dysfonią hyperfunkcjonainą nie jest wymieniony w wykazie chorób zawodowych cytowanego wyżej rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, jako skutek przeciążenia narządu głosu. W opiniach dotyczących chorób narządu głosu wymienionych w poz. 15 wykazu chorób zawodowych, jednostki orzecznicze wielokrotnie wypowiadały się, że dysfonią hyperfunkcjonainą należy do zaburzeń czynnościowych u osób które operują głosem, nie jest jednak tożsamą z trwałą dysfonią, która musi towarzyszyć wrzecionowatej niedomykalności fonacyjnej głośni, aby można ją było uznać za chorobę zawodową. Brak rozpoznania przez jednostki orzecznicze I i II szczebla diagnostycznego u M. M. schorzenia figurującego w wykazie chorób zawodowych pod pozycją 15, w myśl aktualnie obowiązujących przepisów, stanowi o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej.
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1/ prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 2351 Kodeks pracy w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 października 2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych w zw. z § 1 ust. 1 pkt 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r, w sprawie chorób zawodowych w zw. z poz. 15 załącznika do tego rozporządzenia, poprzez niewłaściwe zastosowanie tych przepisów, co w rezultacie spowodowało wydanie błędnej decyzji o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej;
2/ przepisów postępowania art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu przez Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (również przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego) całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej, w tym niewyjaśnieniu czy zmiany chorobowe stwierdzone u skarżącej w obrębie krtani i strun głosowych w oparciu o dokumentację laryngologiczną i foniatryczną skarżącej z lat 2008 -2015 mają charakter wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych oraz
niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością
fonacyjną głośni i trwałą dysfonią;
3/ art, 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z § 8 ust. 1 rozporządzenia Rady
Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez
przyznanie wartości dowodowej i oparcie swojej decyzji przez Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (również przez Powiatowego Inspektora Sanitarnego) jedynie na wadliwych orzeczeniach lekarskich wydanych przez Ośrodek Medycyny Pracy oraz instytut Medycyny Pracy z pominięciem Karty oceny narażenia zawodowego skarżącej w związku z podejrzeniem choroby zawodowej z dnia 21 kwietnia 2010 r., które to dowody prawidłowo ocenione nie dawały podstaw do formułowania na nich wiążących opinii, ponieważ nie odnosiły się w żaden sposób do dokumentacji medycznej dotyczącej stanu narządu głosu skarżącej w okresie przed badaniem go przez biegłych lekarzy, w szczególności do badań wykonanych w latach 2008 - 2015 kiedy skarżąca jeszcze pracowała, a ponadto nie wyjaśniały czy zmiany chorobowe narządu głosu stwierdzone u skarżącej mają charakter wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych oraz niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykainością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią;
4/ art. 7, art 77 § 1 k.p.a. w zw. z § 8 ust. 2 rozporządzenia Rady Ministrów
z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, poprzez nie
żądanie przez Wojewódzkiego inspektora Sanitarnego (również przez Państwowego Powiatowego inspektora Sanitarnego), w związku z rozbieżnymi wynikami badań narządu głosu skarżącej, od biegłych lekarzy uzupełnienia orzeczenia lub wystąpienia do jednostki orzeczniczej drugiego stopnia o dodatkową konsultację oraz
podjęcia innych czynności niezbędnych do uzupełnienia materiału dowodowego;
5/ art. 107 § 3 w zw. z 140 k.p.a. polegające na nie odniesieniu się w ogóle
w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie wskazaniu przyczyn z powodu
których Wojewódzki Inspektor Sanitarny odmówił wiarygodności zgłoszonemu przez skarżącą w odwołaniu z dnia 8 lutego2016 r, dowodowi z zaświadczenia lekarskiego Poradni Specjalistycznej Foniatryczno - Audiologicznej z dnia 5 lutego 2016 r., wbrew ciążącemu na nimjako organie II instancji obowiązkowi w tym zakresie.
W oparciu o powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2016 r.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Wojewódzki Sąd Administracyjny zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 – dalej powoływana jako p.p.s.a.) sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej i bada legalność zaskarżonego aktu administracyjnego stosowanie do przepisu art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) nie będąc w sprawowaniu tej kontroli związany granicami tej skargi – zarzutami, wnioskami oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 par 1 p.p.s.a.). Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego prawo do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowanie administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Kontrola sądowadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria nie wykazała, by zaskarżona decyzja naruszała prawo w sposób uzasadniający jej uchylenie.
W świetle art. 235 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz. U. 2014 poz. 1502 ze zm.) za chorobę zawodową uważa się schorzenie ujęte w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy zwanych "narażeniem zawodowym".
Na podstawie delegacji ustawowej, zawartej w art. 237 § 1 Kodeksu Pracy Rada Ministrów wydała rozporządzenie w sprawie chorób zawodowych, które weszło w życie 3 lipca 2009 r.
Stosownie do treści tego rozporządzenia na pojęcie choroby zawodowej składają się dwa elementy: wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych oraz istnienie związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy.
We wskazanym rozporządzeniu, co do niektórych schorzeń sprecyzowano dodatkowo, że ów związek przyczynowy upoważniający do rozpoznania choroby zawodowej istnieje jedynie wówczas, gdy udokumentowane objawy chorobowe wystąpiły w czasie istnienia narażenia zawodowego albo w okresie nie dłuższym niż wskazany w tym rozporządzeniu.
Zatem, by doszło do stwierdzenia u danej osoby choroby zawodowej, schorzenie tej osoby powinno być wykazane w wykazie zawodowych załączonych do rozporządzenia oraz powinno być spowodowane narażeniem zawodowym, przy czym związek przyczynowy między schorzeniem i narażeniem zawodowym powinien być stwierdzony bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem. W przypadku ustalenia, że rozpoznana u pracownika choroba zawodowa jest wymieniona w wykazie chorób zawodowych, ocena warunków jego pracy musi wykazać, zatem bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że pracę wykonywał w warunkach narażających na powstanie tej choroby zawodowej. Dopiero wówczas istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie. Innymi słowy, jeżeli można stwierdzić, że konkretny czynnik może być odpowiedzialny za powstanie określonej jednostki chorobowej, to narażenie na jego działanie na stanowisku pracy daje podstawę, by domniemywać, że doprowadził on do powstania tego schorzenia.
W rozpatrywanej sprawie postępowanie dotyczyło choroby zawodowej, wymienionej w pozycji 15 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, tj. przewlekłej choroby narządu głosu spowodowanej nadmiernym wysiłkiem głosowym, trwającym co najmniej 15 lat w postaci: guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych, niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią.
Wyniki przeprowadzonych u skarżącej badań wskazują na brak podstaw do rozpozna choroby zawodowej. Ośrodek Medycyny Pracy w orzeczeniu nr [...] stwierdził jedynie przewlekły prosty stan zapalny błony śluzowej krtani. Nie jest to schorzenie wymienione w wykazie chorób zawodowych. W wyniku odwołania skarżącej od tego orzeczenia Instytut Medycyny Pracy w oparciu o wyniki przeprowadzonych stacjonarnych badań M. M. orzeczeniem lekarskim nr [...] stwierdził również brak podstaw do rozpoznania u przewlekłej choroby narządu głosu. Badaniem laryngologicznym i foniatrycznym rozpoznano przewlekły prosty nieżyt krtani i cechy dysfonii hyperfunkcjonalnej. Nie wykazano zmian w obrębie narządu głosu charakterystycznych dla skutków wieloletniego narażenia na nadmierny wysiłek głosowy w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych bądź niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością fonacyjną głośni i trwałą dysfonią, których to stwierdzenie daje podstawę do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu.
W tym orzeczeniu wyraźnie stwierdzono, iż u skarżącej M. M. nie stwierdzono guzków głosowych twardych ani wtórnych zmian przerostowych głosowych, jak również niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością głośni i trwałą dysfonią.
Zgodnie z § 8 ust. 1 ww. rozporządzenia podstawą do wydania przez właściwego Państwowego Inspektora Sanitarnego decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej lub braku podstaw do jej stwierdzenia stanowi materiał dowodowy, a w szczególności dane zawarte w orzeczniku lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
Z materiału dowodowego wynika bezspornie, że u skarżącej nie stwierdzono w orzeczeniach lekarskich schorzeń w postaci ani guzków głosowych twardych ani wtórnych zmian przerostowych głosowych, jak również niedowładu mięśni wewnętrznych krtani z wrzecionowatą niedomykalnością głośni i trwałą dysfonią. Jedynie stwierdzenie dokładnie takich schorzeń uprawniałoby organ administracji do podjęcia decyzji o stwierdzeniu choroby zawodowej.
Podkreślenia wymaga, że orzekające w sprawie organy zakresem postępowania dowodowego objęły nie tylko wydane w sprawie orzeczenia jednostek orzeczniczych, ale również przedstawioną przez skarżąca jej dokumentacje leczenia.
Sąd zauważa, że orzeczenia lekarskie, jako dokumenty urzędowe w rozumieniu przepisu art. 76 § 2 kpa wiążą organy administracyjne, które nie mają jakichkolwiek podstaw do kwestionowania okoliczności objętych treścią tych orzeczeń. Zgodnie z art. 76 § 3 kpa dopuszczalne jest przeprowadzenie dowodu przeciwko treści dokumentu urzędowego i w przypadku obalenia domniemania zgodności z prawdą lub domniemania autentyczności dokumentu urzędowego, nie może on być uznany za dowód w sprawie. Powyższe stanowisko potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 kwietnia 2015 r. o sygn. II OSK 2237/14, w którym stwierdził, iż organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej nie ma zatem prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania choroby zawodowej, jeżeli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów.
W realiach rozpatrywanej sprawy należy uznać, że skarżąca nie przedstawiła dowodu w postaci orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawnionego do tego lekarza i w ramach odpowiedniej jednostki orzeczniczej, który wprost obalałby tezy ostatecznego orzeczenia lekarskiego Instytutu Medycyny Pracy nr [...].
Za tego rodzaju dowód nie być uznana załączona do skargi dokumentacja medyczna, która była znana lekarskim jednostkom orzeczniczym, co przyznaje pełnomocnik skarżącej w piśmie z dnia 21 lipca 2016r. podkreślając ze cała dokumentacje medyczną była przedstawiana lekarskim jednostkom orzeczniczym I i II stopnia. Organy orzekały, więc na podstawie całej dokumentacji medycznej.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, uznając kontrolowane decyzje za zgodne z prawem, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło