III SA/Kr 745/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 30 września 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. F. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy materialnej dla ucznia postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwiema córkami. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi 60 metrowe mieszkanie oraz 35 arowa nieruchomość. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Stałe miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 2400 zł wyjaśniając, że składa się na to 700 zł jego renty oraz 1700 zł wynagrodzenia jego małżonki za pracę. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że jest osobą schorowaną, po zabiegach, zmuszoną do przyjmowania drogich leków, mającą na utrzymaniu troje uczących się dzieci. Z uwagi na fakt, że oświadczenia strony zawarte we wniosku wzbudziły wątpliwości gdyż nie korespondowały z informacjami dostępnymi orzekającemu na zasadzie notorii urzędowej w sprawie zapisanej i prowadzonej do sygn. akt. II SA/Kr 400/09 (vide: https://cbois.nsa.gov.pl) wezwano skarżącego o wyjaśnienie: • jaka jest wysokość miesięcznych obciążeń gospodarstwa domowego skarżącego związanych z opłatami za prąd, gaz, wodę, wywóz nieczystości, telefon i przedstawienie na tę okoliczność kopii stosownych rachunków bądź pokwitowań za ostatni miesiąc, • jaka jest wysokość miesięcznych wydatków skarżącego na lekarstwa i przedstawienie na tę okoliczność kopii posiadanych rachunków bądź pokwitowań z aptek za okres ostatniego półrocza, • czy do skarżącego nadal należy: o pojazd marki FS Lublin z 1997 r. zarejestrowanego w dniu 7 kwietnia 1997 r., o pojazd Renault Megane z 2000 r. zarejestrowanego w dniu 14 sierpnia 2007 r., o pojazd marki Opel Corsa z 2003 r. zarejestrowanego w dniu 19 października 2003 r., o pojazd marki Fiat Panda z 2004 r. zarejestrowanego w dniu 22 czerwca 2009 r., o dom przy ul. B w A, o budynek o powierzchni 100 m2 wydzierżawiony pod działalność gospodarczą z działką o pow. 858 m2, o działka przy ul. S w A, o działka przy ul. J w A o powierzchni 173 m2 W przypadku zaś zbycia któregokolwiek z wymienionych składników majątkowych okazanie kopii stosownej umowy ewentualnie pisemne określenie czy nastąpiło to pod tytułem darmym a jeśli tak to na czyją rzecz w przypadku zaś zbycia odpłatnego za jaką cenę. • czy skarżący, małżonka bądź córki posiadają jakieś rachunki bankowe a jeśli tak to przedłożenie wyciągów obrazujących historię dokonywanych na tych rachunkach operacji z okresu ostatnich trzech miesięcy. Jeśli wymienione osoby nie posiadają żadnych rachunków bankowych złożenie na tę okoliczność jednoznacznego oświadczenia, Zarządzenie nie zostało wykonane zgodnie z treścią. Skarżący poprzestał na wskazaniu, że za prąd płaci 310,55 zł, za gaz 207,41 zł, za wywóz nieczystości 70,62 zł a na leki przeznacza ok. 200 zł bez okazania kopii dokumentów źródłowych o które był wzywany. Bez bliższych wyjaśnień zaprzeczył by należały do niego którekolwiek z wymienionych samochodów czy nieruchomości. Podając, że córki nie mają rachunków bankowych i że nie wie czy żona ma rachunek bankowy przeszedł do porządku nad pytaniem, czy on sam posiada jakieś rachunki bankowe. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 243 §1 w związku z art. art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z wolą ustawodawcy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach (art. 252 ppsa). Dokładność owych danych stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. W przypadku zaś gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o którym mowa w art. 252 ppsa, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenia lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. Przenosząc te uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że skarżący poprzez unikanie jednoznacznego wyjaśnienia kwestii wątpliwych nie przedstawił w sposób przekonywujący swojej sytuacji i tym samym uniemożliwił dokonanie jednoznacznej oceny jakie tak naprawdę są jego prawdziwe możliwości płatnicze. Wskazując na powyższe przypomnieć wypada, że z ustaleń poczynionych w sprawie II SA/Kr 400/09 wynikało, iż skarżący dysponuje majątkiem znacznych rozmiarów, z którego czerpie wymierne korzyści. Z informacji przekazanych bowiem w tamtej sprawie przez Starostwo Powiatowe w A – Wydział Komunikacji wynikało, że A. F. zamieszkały A, ul. W jest właścicielem pojazdu marki FS Lublin z 1997 r. zarejestrowany w dniu 7 kwietnia 1997 r., pojazdu Renault Megane z 2000 r. zarejestrowany w dniu 14 sierpnia 2007 r. Jest współwłaścicielem pojazdu marki Opel Corsa z 2003 r. zarejestrowany w dniu 19 października 2003 r. oraz pojazdu marki Fiat Panda z 2004 r. zarejestrowany w dniu 22 czerwca 2009 r. Z kolei Urząd Miasta A – Wydział Finansowy w piśmie z dnia 5 stycznia 2010 r. poinformował, iż A. i M. F. posiadają dom mieszkalny przy ul. W z działką o powierzchni 817 m2 oraz dom przy ul. B w A, budynek o pow. 100m2 wydzierżawiony pod działalność gospodarczą z działką o pow. 858 m2, działkę przy ul. S w A o pow. 321/1000 cz., działkę przy ul. J. w A o pow. 173 m2. Powyższe informacje potwierdzone zostały przez Wydział Geodezji Gruntu i Katastru Starostwa Powiatowego w A w piśmie z dnia 5 stycznia 2010 r. Sytuacja ta oczywiście mogła ulec zmianie na przestrzeni ostatniego roku, rzeczą skarżącego było jednak jednoznaczne wyjaśnienie okoliczności związanych ze zbyciem poszczególnych składników majątkowych a także okazanie stosownych dokumentów źródłowych. Nieporozumieniem była też wykrętna odpowiedź skarżącego na temat rachunku bankowego żony, czy przemilczenie tej kwestii jeśli chodzi o niego samego albo brak okazania kopii rachunków za media. Skoro jednak taka była decyzja strony, to sąd ani referendarz nie są zobowiązani do prowadzenia dochodzeń gdy przedstawione dane uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji życiowej strony, albo gdy nie jest ona do końca jasna wobec uchylania się strony od złożenia stosownych wyjaśnień (por. postan. WSA w Gd. z14 listopada 2005 r. I SA/Gd 140/04). W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym przypomnieć też wypada, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Wreszcie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Mając na uwadze powyższe postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 i art. 255 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).