III SA/Kr 76/11
PostanowienieWSA w Krakowie2011-10-07
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) może zostać oddalony, jeśli strona nie przedstawiła w sposób przekonujący swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej i dochodowej, mimo wezwania sądu do uzupełnienia braków?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej i dochodowej, mimo wezwania sądu do uzupełnienia braków. Niewyjaśnienie dochodów z nieruchomości rolnych i schroniska górskiego, a także nieprzedłożenie deklaracji podatkowych za 2010 rok, uniemożliwiło dokonanie jednoznacznej oceny możliwości płatniczych strony. Sąd nie jest zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji, gdy przedstawione dane są niewystarczające lub strona uchyla się od złożenia wyjaśnień.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując na posiadanie schroniska górskiego, nieruchomości rolnej i lasu, ale niskie dochody. Sąd wezwał do uzupełnienia informacji dotyczących dochodów z nieruchomości i schroniska, kosztów utrzymania gospodarstwa, posiadanych pojazdów oraz deklaracji podatkowych. Skarżący nie przedstawił wszystkich wymaganych dokumentów i wyjaśnień, co wzbudziło wątpliwości co do jego rzeczywistej sytuacji majątkowej.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 7 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku S. F. – C. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi S. F. – C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia 4 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie – po wznowieniu postępowania przyznania płatności w ramach wsparcia działalności rolniczej na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na 2005 r. postanawia: oddalić wniosek.
Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną oraz dwoma synami.
Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi schronisko górskie z 75 metrowym mieszkaniem oraz nieruchomość rolna o powierzchni 4,5 ha. Do skarżącego należy także 3,5 ha lasu. Nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 630 zł swojej renty.
Uzasadniając swoje starania odniósł się do nurtującej go sprawy administracyjnej. Nadmienił, że ponieważ mieszka w trudnym terenie górskim na wysokości ok. 900 m n.p.m. bez drogi dojazdowej więc porusza się samochodem terenowym a w zimie skuterem śnieżnym. Podniósł, że gospodarowanie w tak trudnym terenie kilkukrotnie przewyższa finansowanie w innych terenach.
Z uwagi na fakt, że oświadczenia strony zawarte we wniosku wzbudziły wątpliwości wezwano skarżącego o wyjaśnienie:
• jaka jest wysokość miesięcznych obciążeń gospodarstwa domowego skarżącego związanych z opłatami za prąd, gaz, wodę, wywóz nieczystości i przedstawienie na tę okoliczność kopii stosownych rachunków bądź pokwitowań za ostatni miesiąc,
• dlaczego w rubryce 7.2.2. urzędowego formularza PPF skarżący nie ujawnił samochodu terenowego i skutera śnieżnego, a w związku z tym określenie ich marek, roku produkcji i aktualnej ceny rynkowej. Określenie wysokości miesięcznych wydatków na paliwo. Jeśli samochód terenowy i skuter śnieżny stanowią własność osób drugich wskazanie właścicieli,
• jaki dochód w ujęciu rocznym przynoszą należące do skarżącego nieruchomości rolne,
• jaki przychód w ujęciu rocznym generuje schronisko górskie, jakie są koszty jego uzyskania i ujawniany dochód. Przedłożenie kopii zeznania podatkowego za rok 2010 o ile skarżący je składał przed organami skarbowymi,
• czy małżonka skarżącego jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna. Jeśli tak przedłożenie kopii stosownego zaświadczenia z urzędu pracy,
• czy skarżący, żona bądź małżonkowie wspólnie posiadają jakieś rachunki bankowe. Jeśli tak to przedłożenie kopii stosownych wyciągów obrazujących historię dokonanych na nich operacji w okresie ostatnich trzech miesięcy.
Zarządzenie nie zostało wykonane zgodnie z treścią. Skarżący okazał co prawda wyciągi z posiadanych przez siebie i małżonkę rachunków bankowych a także wyjaśnił, że wodę czerpie z własnego ujęcia, gazu nie ma a wydatki na prąd obrazują okazywane rachunki, które nie przekraczają 135 zł, nadto że posiadany samochód terenowy to Jeep Wrangler z 1995 r. obecnie uszkodzony o wartości rynkowej ok. 8 tyś. zł, zaś skuter śnieżny "Ski doo bombardier" pochodzi z 1998 r., nadaje się do remontu i warta ok. 1,5 zł. Skarżący nie udzielił jednak odpowiedzi jaki dochód w ujęciu rocznym przynoszą należące do niego nieruchomości rolne. Poprzestając na okazaniu kopii zaświadczeń o wysokości dochodu uzyskanego przez siebie i małżonkę w 2009 r. nie przedłożył także kopii zeznań podatkowych za rok 2010 r. Zbywając enigmatycznym tłumaczeniem, że małżonka prowadzi działalność gospodarczą i nie posiada dochodów z tej działalności skarżący nie wyjaśnił jaki przychód w ujęciu rocznym generuje schronisko górskie i jakie są koszty jego uzyskania.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 243 §1 w związku z art. art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z wolą ustawodawcy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach (art. 252 ppsa). Dokładność owych danych stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. W przypadku zaś gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o którym mowa w art. 252 ppsa, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenia lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego.
Przenosząc te uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy,– pomijając nawet nieścisłość jeśli chodzi o dokonaną przez skarżącego wycenę Jeepa Wranglera gdyż samochody tej marki z rocznika 1995 osiągają ceny pomiędzy 17 tyś. zł a 30 tyś. zł (vide: http://gielda.autocentrum.pl) - że skarżący poprzez unikanie jednoznacznego wyjaśnienia jaki dochód w ujęciu rocznym przynoszą należące do niego nieruchomości rolne, jaki przychód w ujęciu rocznym generuje schronisko górskie i jakie są koszty jego uzyskania a także brak okazania kopii ubiegłorocznych tj. za 2010 r. deklaracji podatkowych nie przedstawił w sposób przekonywujący swojej rzeczywistej sytuacji i tym samym uniemożliwił dokonanie jednoznacznej oceny jakie tak naprawdę są jego prawdziwe możliwości płatnicze. Skoro jednak taka była decyzja strony, to sąd ani referendarz nie są zobowiązani do prowadzenia dochodzeń gdy przedstawione dane uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji życiowej strony, albo gdy nie jest ona do końca jasna wobec uchylania się strony od złożenia stosownych wyjaśnień (por. postan. WSA w Gd. z14 listopada 2005 r. I SA/Gd 140/04). W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym przypomnieć też wypada, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Wreszcie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05).
Mając na uwadze powyższe postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 i art. 255 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło