III SA/Kr 763/08
WyrokWSA w Krakowie2008-11-12
Skład orzekający: Elżbieta Kremer, Piotr Lechowski, Grażyna Danielec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej prawidłowo ograniczył wysokość przyznanego zasiłku okresowego, biorąc pod uwagę niewywiązanie się strony z zapisów kontraktu socjalnego?Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej prawidłowo ograniczył wysokość przyznanego zasiłku okresowego, biorąc pod uwagę niewywiązanie się strony z zapisów kontraktu socjalnego. Prawo do świadczeń z pomocy społecznej nie oznacza obowiązku zaspokajania wszystkich potrzeb, a organ ma swobodę decyzyjną w granicach określonych ustawowo, uwzględniając sytuację życiową, postawę świadczeniobiorcy oraz jego aktywność w rozwiązywaniu problemów.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie zasiłku okresowego. Organ pierwszej instancji przyznał zasiłek w niższej niż wnioskowana kwocie, uzasadniając to częściowym niewywiązaniem się skarżącego z kontraktu socjalnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, kwestionując zaniżoną wysokość zasiłku.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kremer Sędziowie NSA Piotr Lechowski NSA Grażyna Danielec (spr.) Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 listopada 2008r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego skargę oddala
do wyroku z dnia12 listopada 2008 roku
S. G. w dniu 26.03.2008r. złożył do Ośrodka Pomocy Społecznej wniosek o przyznanie mu zasiłku okresowego w wysokości 480 zł.
Decyzją z dnia [...] znak: [...] Burmistrz na podstawie art. 104 i 108 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz art. 106 ust. 1 i art. 8 ust. 1 oraz na podstawie art. 38 ust. 1-5 w związku z art. 3 ust. 4, art. 110 ust. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 o pomocy społecznej, rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 lipca 2006r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej orzekł o przyznaniu S. G. zasiłku okresowego na 2 miesiące od 01.04.2008r. do 31.05.2008r. w wysokości 200 zł miesięcznie.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, iż skarżący spełnia warunki ustawy o pomocy społecznej do przyznania wnioskowanego przez niego zasiłku. Albowiem jest osobą bezrobotną a jego miesięczny dochód wynosi 110 zł.. Wskazano także, iż przy określaniu wysokości należnego skarżącemu zasiłku wzięto pod uwagę także możliwości finansowe ośrodka.
Organ omówił także sposób wyliczenia przyznanej skarżącemu kwoty oraz przesłanki uzasadniające ograniczenie pomocy społecznej. Zdaniem Burmistrza skarżący nie wywiązał się z obowiązków nałożonych na niego w kontrakcie socjalnym z dnia [...] 2008r. i nie posprzątał nawet jednego pomieszczenia w zajmowanym przez niego mieszkaniu.
Od powyższej decyzji odwołał się S. G. Stwierdził on, iż przyznana mu kwota z pomocy społecznej jest zaniżona bowiem powinien otrzymać co najmniej 277 zł a nie wypłacone mu 200 zł. Wskazał także, iż jego dochód miesięczny wynosi 5 zł a koszty utrzymania wachają się od 480 zł do 580 zł miesięcznie. Powołał się także na Konstytucje Rzeczypospolitej Polskiej jako gwaranta jego praw do otrzymania opieki od państwa z tego względu, iż znajduje się w trudnej sytuacji życiowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] sygn. akt.: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego i art. 8, art. 38 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej oraz art. 2 i art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 12 października 11 samorządowych kolegiach odwoławczych i § 1 pkt rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003r. w sprawie obszarów samorządowych kolegiów odwoławczych, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzje.
W uzasadnieniu swojej decyzji SKO wskazało, iż zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, przy jednoczesnym wystąpieniu, co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 1-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Również, podaje organ odwoławczy, stosownie do art. 38 w/w ustawy zasiłek okresowy przysługuje ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego.
SKO podkreśliło, iż z akt sprawy wynika, że S. G. zamieszkuje samotnie. Dochód jego wynosi 110 zł i jest to kwota pobieranego dodatku mieszkaniowego. Ponadto skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, pozostającą w leczeniu. Z powyższy względów zdaniem organu odwoławczego organ l instancji słusznie zadecydował o przyznaniu odwołującemu zasiłku okresowego. Ustawodawca w przepisach określających zasady przyznawania świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej nie określa minimalnego okresu na jaki powinna być przyznana pomoc w postaci zasiłku okresowego pozostawiając decyzję w tej kwestii organowi pomocy społecznej. Przy czym potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
Podsumowując swoje rozważania SKO stwierdziło, że potrzeby osób i rodzin korzystających z pomocy powinny zostać uwzględnione, jeżeli odpowiadają celom i mieszczą się w możliwościach pomocy społecznej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest zatem kontrola zaskarżonej decyzji z punktu widzenia jej legalności a więc zgodności z obowiązującym prawem.
W ocenie sądu wydane w niniejszej sprawie decyzje administracyjne są zgodne z obowiązującym stanem prawnym i prawidłowo został ustalony stan faktyczny
W pierwszej kolejności podkreślić należy, że pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia, jak również zapobieganie takim sytuacjom. Pomocy społecznej udziela się w szczególności, zgodnie z art. 7 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz. U. z 2004 roku. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.), z powodu ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, potrzeby ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, bezrobocia, niepełnosprawności, długotrwałej choroby, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, alkoholizmu i narkomanii, trudności w przystosowaniu do życia po opuszczeniu zakładu karnego, klęski żywiołowej czy ekologicznej.
Natomiast rodzaj, forma i rozmiar świadczenia powinny być uzasadnione odpowiednimi okolicznościami uzasadniającym udzielenie pomocy. Mają także umożliwić integrację ze środowiskiem, jak również osobom i rodzinom bytowanie w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Niemniej jednak w razie stwierdzenia marnotrawstwa przyznanych świadczeń, ich celowego niszczenia, bądź marnotrawstwa własnych zasobów materialnych może nastąpić odmowa świadczeń lub ich ograniczenie do niezbędnego minimum. Podstawę do odmowy lub wstrzymania świadczeń może stanowić także brak współdziałania z pracownikiem socjalnym w rozwiązywaniu trudnej sytuacji, a także nieuzasadniona odmowa podjęcia pracy przez osobę bezrobotną. Jak wynika z akt sprawy skarżący nie wywiązał się w pełni z kontraktu socjalnego. Wyliczając zatem należny mu zasiłek okresowy organ wziął pod uwagę tę okoliczności.
Uprawnienie takie przysługuje organowi, bowiem rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania zasiłku okresowego cechuje względna uznaniowość, ograniczona ustawową wysokością najwyższego i najniższego zasiłku. O tym więc, czy zasiłek ten będzie przyznany w rozmiarze wyższym bądź niższym decyduje organ biorąc pod uwagę sytuację rodzinną i zdrowotną uprawnionego oraz członków jego rodziny, postawę świadczeniobiorcy, jego obiektywne możliwości wyjścia z kryzysu, oraz elementy subiektywne - chęć i aktywność w rozwiązaniu swej trudnej sytuacji życiowej, (wyrok WSA Warszawa z dnia 14. 07. 2006 roku sygn. I SA/Wa 603/06).
W niniejszej sprawie organ prawidłowo dokonał wyliczenia ograniczającej go na podstawie art. 38 ust. 3 w/w ustawy minimalnej kwoty zasiłku okresowego. Zgodnie z powołanym przepisem kwota zasiłku okresowego nie może być niższa niż 50% różnicy między: kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a dochodem tej osoby lub kryterium dochodowym rodziny a dochodem tej rodziny. Przyznany zasiłek nie może być natomiast wyższy zgodnie z art. 38 ust. 2 pkt. 1 niż 418 zł miesięcznie.
Dla skarżącego minimalna kwota wynosi 183,50 zł. Organ pierwszej instancji przyznał zaś skarżącemu zasiłek okresowy w wysokości 200 zł.
Biorąc zatem pod uwagę swobodę decyzyjną organu w omówionych powyżej granicach uznać należy, iż słusznie organ przyznał skarżącemu zasiłek okresowy w dolnej granicy. Zgonie z aktami sprawy S. G. nie poczynił, żadnych starań mogących poprawić jego sytuację bytową. Nie wywiązał się także z zawartego kontraktu socjalnego w którym znalazło się zobowiązanie do posprzątania zajmowanego przez niego mieszkania. Nie można bowiem za takie uznać posprzątanie jednego pokoju.
Pomoc społeczna ma bowiem na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać wykorzystując własne środki, możliwości i uprawnienia. Oznacza to udział pomocy społecznej w pokonywaniu przez osoby i rodziny trudności materialnych i życiowych, ale nie obowiązek zaspokajania wszystkich potrzeb. (wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 czerwca 2006 r. sygn. akt. I SA/Wa 796/06).
Mając na uwadze powyższe okoliczności na podstawie art. 151 ppsa orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło