III SA/Kr 772/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki (spr.) Sędziowie WSA Janusz Bociąga WSA Maria Zawadzka Protokolant Aleksandra Grabiec po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2017 r. sprawy ze skargi A. Ż. na decyzję Wojewody z dnia 25 maja 2017 r. znak [...] w przedmiocie wymeldowania skargę oddala. WSA/wyr. l - sentencja wyroku Zaskarżoną przez A. Ż. (dalej skarżący) decyzją z dnia 25 maja 2017 r. nr [...], wydaną na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 1¹ ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm., zwanej dalej w skrócie – k.p.a.) w zw. z art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 657, zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności), Wojewoda utrzymał w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z [...] 2017 r., znak: [...], orzekającą o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego z lokalu przy ul. S w O. Powyższa decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym: Z wnioskiem o wymeldowanie skarżącego z pobytu stałego z lokalu przy ul. S w O zwróciła się B. Ż. (dalej wnioskodawczyni), twierdząc, że skarżący nie mieszka pod tym adresem od kilkunastu lat. Podniosła, że przychodził jedynie po odbiór korespondencji. W okresie od 2008 r. do 2010 r. coraz rzadziej, a od 2011 r., tj. po rozwodzie, przestał w ogóle odbierać przychodzącą do niego pocztę. Wskazała, że wszystkie rzeczy osobiste skarżący zabrał ze sobą. W mieszkaniu nie ma niczego, co by należało do niego. W związku z tym, że drzwi wejściowe były w złym stanie, pół roku temu wymieniła je na nowe. Skarżący nie zwrócił się do niej o nowy komplet kluczy. Nie posiada ze skarżącym żadnego kontaktu, gdyż ciągle zmienia on numery telefonów. Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z dnia [...] 2015 r., znak: [...], orzekł o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego. Wojewoda nie uwzględnił odwołania od ww. decyzji organu I instancji i decyzją z dnia [...] 2015 r., znak: [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na skutek skargi skarżącego na powyższą decyzję Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 11 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 11/16, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Sąd stwierdził bowiem naruszenie przez organy przepisów postępowania artykułów: 77, 79, 80 i 107 k.p.a. w sposób mogący mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał w szczególności, że organ I instancji przeprowadził dowód z przesłuchania świadka - córki skarżącego - z naruszeniem przepisu art. 79 § 1 i § 2 k.p.a., gdyż strony nie były zawiadomione o miejscu i terminie przeprowadzenia tego dowodu przynajmniej na siedem dni przed terminem. Uniemożliwiono tym samym stronom realizację zasady czynnego udziału w przeprowadzeniu tego dowodu. Zdaniem Sądu organ odwoławczy nie konwalidował tej wady. Nie przeprowadził we własnym zakresie dowodu z przesłuchania tego świadka, pozbawiając skarżącego możliwości udziału w jego przesłuchaniu, zadawania świadkowi pytań i składania wyjaśnień. W związku z tym już z tej tylko przyczyny zaskarżona decyzja dotknięta była wadą uzasadniającą wyeliminowanie jej z obrotu prawnego. Ponadto przeprowadzone przez organy postępowanie nie dało zdaniem Sądu podstaw do formułowania stanowczego twierdzenia, że skarżący opuścił sporny lokal w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Zaskarżona decyzja została więc wydana przedwcześnie. W ocenie Sądu konieczne jest przede wszystkim prawidłowe ustalenie stanu faktycznego. Należy uzupełnić materiał dowodowy, ponieważ dotychczas zgromadzony nie jest wystarczający. Sąd zwrócił uwagę, że w toku postępowania wyjaśniającego należy ustalić istotne dla treści rozstrzygnięcia okoliczności korzystając choćby z dowodów ze świadków. W tej sprawie nieistotne są kwestie nakładów małżonków i ich rodzin na sfinansowanie zakupu spornego lokalu, wzajemnych rozliczeń, oraz planów co do przekazania lokalu w przyszłości córce stron. Pominęły natomiast organy wyjaśnienia skarżącego dotyczące okresu choroby, czy przebywania za granicą, co ma znaczenie dla treści rozstrzygnięcia w kontekście ustaleń organów, że skarżący nie mieszka w spornym lokalu od końca lat 90-tych i opuścił ten lokal, który wobec tego przestał stanowić jego centrum życiowe, czy też nie przebywał w nim z innych przyczyn, jednak nie miał zamiaru opuszczenia go na trwałe. Pominął także organ, że skarżący pracuje w K, w godzinach 8.00-18.00 a w soboty od 8.00 do 14.00, co w sposób oczywisty ogranicza jego pobyt w jakimkolwiek lokalu mieszkalnym do godzin wieczornych. Sąd zauważył także, że zeznania wymienionych świadków przesłuchanych w sprawie na okoliczność przebywania skarżącego w spornym lokalu zawierają sprzeczności (opisał je) niewyjaśnione przez organ. Zdaniem Sądu ocena tak zebranego w sprawie materiału dowodowego jest niepełna i pobieżna. Większą część uzasadnienia zaskarżonej decyzji stanowi relacja z przebiegu postępowania i przytoczenie zeznań przesłuchanych w sprawie świadków, natomiast analiza zgromadzonych dowodów sprowadziła się do stwierdzenia, że zebrany materiał dowodowy bezspornie potwierdza, iż skarżący nie mieszka w spornym lokalu od końca lat 90-tych, zaś o jego niezamieszkiwaniu świadczą niskie rachunki za media, oraz fakt iż pisma kierowane do byłej żony w sprawie udostępnienia kluczy skierowane zostały w trakcie prowadzonego postępowania o wymeldowanie a więc wyłącznie na jego użytek. W odniesieniu do podniesionej przez organ kwestii bezskuteczności podjętych przez skarżącego kroków prawnych, (tj. dwukrotnego zwrotu pozwu o ochronę naruszonego posiadania), Sąd wskazał, że w sytuacji, kiedy w sprawie występują sprzeczne interesy stron i prezentowane są sprzeczne argumenty, zadaniem organów administracji jest wszechstronne przeanalizowanie tych argumentów i podanie w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, jakie względy przemawiały za uznaniem jednych a odrzuceniem drugich, oraz jakie dowody zostały uwzględnione a innym odmówiono wiarygodności. Organ powinien przeanalizować każdy dowód i na tej podstawie ocenić, czy dana okoliczność została udowodniona. Powinien ocenić każdy dowód z osobna, oraz wszystkie dowody we wzajemnej ich łączności i wskazać przyczyny tej oceny. W kontrolowanej sprawie uchybiono tym obowiązkom. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji nie wskazuje także, aby organ analizował zarzuty zawarte w odwołaniu skarżącego od decyzji organu I instancji. Sąd zalecił zatem organom w ponownym rozpatrzeniu sprawy, aby za pomocą wszelkich dostępnych środków dowodowych uzupełniły postępowanie dowodowe w sposób mający na celu uzyskanie istotnych z punktu widzenia art. 35 ustawy o ewidencji ludności informacji. Zadaniem organów było więc wyjaśnienie, czy centrum życiowe skarżącego do połowy 2014 r. stanowił sporny lokal, czy też skarżący dysponował kluczami do tego lokalu nie posiadając w nim swojego centrum życiowego. Organy przeanalizują zgromadzony materiał dowodowy w sposób wnikliwy i rzetelny. Zgromadzą także informacje dotyczące ewentualnie toczących się postępowań sądowych a także wyjaśnią, czy skarżący zgłaszał w Prokuraturze Rejonowej sprawę zawłaszczenia dokumentów i rzeczy osobistych pozostawionych w spornym lokalu (przesłuchanie skarżącego, rozprawa w dniu 2 września 2015 r., k. 219) i ocenią, czy ma ona znaczenie dla ustalenia istotnych w sprawie okoliczności. Podjętą decyzję uzasadnią z uwzględnieniem treści art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. W ponownym rozpoznaniu sprawy Burmistrz Miasta i Gminy decyzją z [...] 2017 r., znak: [...], orzekł o wymeldowaniu skarżącego z miejsca stałego pobytu. W odwołaniu od ww. decyzji skarżący zarzucił organowi I instancji naruszenie przepisów postępowania: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a. poprzez niepełne wyjaśnienie stanu faktycznego i w konsekwencji przyjęcie, że skarżący dobrowolnie i trwale opuścił miejsce pobytu stałego. Zarzucił także naruszenie art. 75 k.p.a. poprzez pominięcie dowodu z zeznań świadka M. Ż. Podniesiono, że skarżący nie zaprzecza, iż do opuszczenia spornego lokalu doszło. Skarżący opuścił jednak sporny lokal i zamieszkał w innym miejscu, gdzie również obecnie przebywa, z uwagi na remont mieszkania. Tymczasem wnioskodawczyni w ramach remontu, ponad poczynione ustalenia, wymieniła również drzwi wejściowe do przedmiotowego lokalu, w którym pozostały rzeczy osobiste. Podniesiono także, że skarżący nie miał zamiaru opuszczenia stałego zameldowania o czym świadczy złożony przez niego pozew o przywrócenie posiadania, interwencja Policji w dniu 24 marca 2015 r. oraz kwestia wcześniejszych okresów czasowego niezamieszkiwania w spornym lokalu. Opisaną na wstępie decyzją Wojewoda utrzymał w mocy decyzję organu I instancji o wymeldowaniu skarżącego z miejsca stałego pobytu. W uzasadnieniu tak podjętego rozstrzygnięcia Wojewoda wskazał, że w świetle art. 35 ustawy o ewidencji ludności o opuszczeniu miejsca pobytu stałego można mówić wówczas, gdy osoba fizycznie w danym lokalu nie przebywa, a opuszczenie tego lokalu nastąpiło w sposób dobrowolny i trwały. W rozpatrywanej sprawie za bezsporny uznać należy fakt, że opuszczenie miejsca pobytu stałego przez skarżącego, jak prawidłowo ustalił organ I instancji, było jego świadomą decyzją i nie wynikało z bezprawnych działań osób trzecich. Wyjaśnienia stron postępowania są zbieżne i jednoznacznie wskazują, że kilkadziesiąt lat temu małżonkowie rozstali się, w 2011 r. Sąd rozwiązał ich małżeństwo przez rozwód, w 2014 r., z uwagi na zmianę sytuacji życiowej, skarżący, sam trwale opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego i zamieszkał w innym miejscu, gdzie nadal przebywa koncentrując w nim swoje najważniejsze sprawy życiowe, zarówno osobiste, jak i zawodowe. Stan faktyczny sprawy nie uległ zmianie. Skarżący nie powrócił do miejsca stałego zameldowania i również obecnie w sposób stały w tym miejscu nie przebywa. Organ odwoławczy podniósł, że skarżący w pisemnych wyjaśnieniach z 16 listopada 2014 r. (k. nr 17 akt sprawy), potwierdził, że nie mieszka w spornym lokalu. Nie ma do niego dostępu od 3 grudnia 2014 r. Nie zaprzeczył, że opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego i od końca czerwca 2014 r. w spornym lokalu nie mieszka. Jak oświadczył, powodem jego niezamieszkiwania w lokalu jest okoliczność, iż po rozwodzie w 2011 r. nie doszło do podziału majątku dorobkowego, gdyż rzeczone mieszkanie miała otrzymać córka. Skarżący poinformował, że obecnie przebywa u ojca pod innym adresem, jednocześnie podniósł, że w mieszkaniu znajdują się rzeczy będące wspólnym majątkiem dorobkowym, również jego rzeczy osobiste (k. nr 34- 35 akt sprawy). W oświadczeniu złożonym przed organem I instancji 24 marca 2015 r. skarżący po raz kolejny potwierdził, że nie mieszka w spornym lokalu od lipca 2014 r. Poinformował, że tylko raz zgłosił na Policję utrudnianie przez byłą żonę korzystania z tego lokalu (interwencja zakończyła się pouczeniem; k. nr 103 akt sprawy), Nie zgłaszał tego w prokuraturze, gdyż z uwagi na pracę, nie miał na to czasu (k. nr 88-89 akt sprawy). Uczestnicząc w rozprawie administracyjnej 2 lutego 2015 r. skarżący podtrzymał swoje poprzednie wyjaśnienia dotyczące okoliczności związanych z opuszczeniem miejsca stałego pobytu. Poinformował, że z wnioskodawczynią rozstali się w 1996 r., nadal nie ma dostępu do spornego lokalu, w którym mieszkał do lipca 2014 r., gdyż po remoncie, na który wyraził zgodę, nie dostał od byłej żony kluczy, jednocześnie nie zaprzeczył, że w dalszym ciągu mieszka u rodziny w innym lokalu niż lokal stałego zameldowania (k. nr 218-221 akt sprawy). Wojewoda stwierdził, że powyższe wyjaśnienia były zbieżne z oświadczeniem wnioskodawczyni - właścicielki spornego lokalu. 21 listopada 2014 r., składając wyjaśnienia przed organem I instancji wskazała, że skarżący faktycznie nie mieszka w lokalu od 1995 r. Wyprowadził się dobrowolnie i trwale, wcześniej przebywał u ojca pod innym adresem, a następnie zamieszkał z nową partnerką w K. Wnioskodawczyni twierdzi, że nigdy nie zabraniała byłemu mężowi wejścia do mieszkania, a zamek do drzwi zmieniła w trakcie remontu, z uwagi na konieczność wymiany całych drzwi do lokalu (k. nr 21-22 akt sprawy). 23 marca 2015 r. wnioskodawczyni podtrzymała żądanie o wymeldowanie skarżącego. Jak wówczas oświadczyła "(...) absolutnie nie zmuszałam byłego męża do opuszczenia mieszkania; (...) właściwie od kilku lat nocował w tym mieszkaniu sporadycznie, chyba tylko przychodził, żeby odebrać korespondencję. Teraz jest zadłużony, to nawet nie przychodzi odbierać korespondencji (...)" (k. nr 85 akt sprawy). 2 lutego 2015 r., uczestnicząc w rozprawie administracyjnej przed organem I instancji, wnioskodawczyni podtrzymała swoje poprzednie wyjaśnienia i oświadczyła, że były mąż dobrowolnie i trwale opuścił lokal stałego zameldowania. W 2008 r. zabrał z mieszkania wszystkie swoje rzeczy osobiste, natomiast pozostawił część przedmiotów stanowiących ich wspólny dorobek małżeński. Pomimo, że posiadał klucze, to już w latach 2008 r. - 2014 r. nie nocował, nie przebywał i nie prowadził gospodarstwa domowego w lokalu. W kwietniu 2014 r. przeprowadziła remont w spornym lokalu. Wówczas wymieniła drzwi do lokalu, o czym nie zawiadomiła byłego męża, bowiem – jak wyjaśniła - skarżący nie mieszkał już pod wskazanym adresem, nie utrzymywali żadnych kontaktów i nie znała faktycznego miejsca jego pobytu (k. nr 218-221). Niezamieszkanie byłego męża w spornym lokalu wnioskodawczyni potwierdziła 5 października 2015 r. w trakcie składania kolejnych wyjaśnień (k. nr 246 akt sprawy). 23 września 2016 r. wnioskodawczyni podała, że miejsce pobytu skarżącego nie jest jej znane, jednocześnie oświadczyła, że wymieniony nie zwracał się do niej o wydanie kluczy do mieszkania (k. nr 341 akt sprawy). Nieprzebywanie w sposób stały przez skarżącego w lokalu stałego zameldowania potwierdziły dowody z zeznań osób, które organ I instancji powołał w niniejszej sprawie meldunkowej na świadków. Z zeznań świadków jednoznacznie wynikało, że skarżący opuścił dotychczasowe miejsce pobytu stałego i już od wielu lat pod wskazanym wyżej adresem nie mieszka. Dowód z zeznań brata skarżącego wskazywał że świadek nie posiada żadnej wiedzy na temat przedmiotowego lokalu. Organ odwoławczy podniósł, że organ I instancji dopuścił ponadto następujące dowody z dokumentów: - protokół z oględzin lokalu w O, ul. S, które organ meldunkowy przeprowadził 18 grudnia 2014 r. (k. nr 63-64 akt sprawy), - pismo Sądu Rejonowego I Wydział Cywilny z 20 lutego 2015 r., sygn. akt [...] informujące, że zarządzeniem Sądu z 22 stycznia 2015 r. pozew z powództwa skarżącego przeciwko wnioskodawczyni o naruszenie posiadania został zwrócony (k. nr 78 akt sprawy), - pismo Sądu Rejonowego l Wydział Cywilny z 4 października 2016 r., sygn. akt [...] informujące, że w okresie od 1 września 2015 r. nie zarejestrowano w Sądzie sprawy z powództwa skarżącego przeciwko wnioskodawczyni o naruszenie posiadania (k. nr 348 akt sprawy), - wyrok Sądu Okręgowego Wydział XI Cywilno-Rodzinny z 25 października 2011 r., sygn. akt [...], w którym Sąd rozwiązał przez rozwód małżeństwo powoda – skarżącego - i pozwanej – wnioskodawczyni - z winy obu stron. W powyższym wyroku Sąd nie orzekał o sposobie korzystania przez strony z mieszkania (kserokopia wyroku - k. nr 326-338 akt sprawy), - pismo Komendy Powiatowej Policji z 27 września 2016 roku, znak: [...] informujące, że od 1 kwietnia 2015 roku nadal nie odnotowano interwencji pod adresem spornego lokalu z udziałem skarżącego dotyczących utrudniania wejścia i korzystania z mieszkania lub faktu nieprzekazania kluczy do mieszkania przez wnioskodawczynię (k. nr 343 akt sprawy), - postanowienie Prokuratury Rejonowej z 22 czerwca 2015 r., sygn. akt [...] stanowiące o odmowie - wszczęcia dochodzenia w sprawie kradzieży ubrań i ukrycia dokumentów w okresie bliżej nieustalonego dnia miesiąca czerwca 2014 r. do 20 maja 2015 r. w O na szkodę skarżącego, tj. o czyn z art. 278 § l kk i 276 kk zw. z art. 11 § 2 k.k. - wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia - art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. (kserokopia postanowienia - k. nr 345-346 akt sprawy), - dokumenty z akt sprawy sądowej, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie badał ze skargi skarżącego na decyzję Wojewody z 2 listopada 2015 r., znak: [...] (kserokopia dokumentów - k. nr 422-478 akt sprawy). Organ odwoławczy w całości dał wiarę powyższym wyjaśnieniom, zeznaniom i dowodom, w oparciu o które uznał, że opuszczenie miejsca stałego zameldowania przez skarżącego nastąpiło w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Wyjaśnienia są dokładne, zgodne w kwestiach istotnych dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy i w tym zakresie uzupełniają się wzajemnie. Ponadto zeznania te w pełni zostały potwierdzone dokumentami zgromadzonymi w sprawie, a które organ odwoławczy uznał za wiarygodne. W ocenie Wojewody, materiał dowodowy zebrany w sprawie w sposób nie budzący wątpliwości potwierdza więc, że skarżący decyzję o wyprowadzeniu się z dotychczasowego miejsca pobytu stałego podjął samodzielnie, nie była ona wywołana przymusem fizycznym lub psychicznym osób trzecich. Do akt sprawy nie zostały dołączone żadne dowody wskazujące, że opuszczenie miejsca stałego pobytu przez skarżącego miało inny charakter niż dobrowolny. Organ odwoławczy podkreślił, że skarżący zarówno przed organem I instancji, jak i w postępowaniu odwoławczym nie kwestionował faktu opuszczenia spornego lokalu. Wojewoda nie znalazł zatem podstaw do podważenia dokonanej przez organ I instancji oceny dowodów zebranych w sprawie. Wojewoda podkreślił, że w przypadku dobrowolnego opuszczenia lokalu, co miało miejsce w tej sprawie, organ meldunkowy nie bada przyczyn, które skłoniły osobę do opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Ustala tylko fakt opuszczenia lokalu jako jedynej przesłanki warunkującej wymeldowanie. Zaznaczył, że dla kwestii istnienia lub braku dobrowolności w opuszczeniu lokalu, w którym dana osoba jest zameldowana, podstawowe znaczenie ma nie tyle fakt czynienia tej osobie utrudnień w korzystaniu z lokalu (np. wymiana zamków w drzwiach wejściowych do lokalu), lecz istotna jest okoliczność długotrwałego (jak to miało miejsce w niniejszej sprawie meldunkowej) okresu zamieszkiwania w innym lokalu, przy jednoczesnym braku aktywności w dochodzeniu ochrony praw do posiadania lokalu, wyrażającej się w niewytoczeniu przed sądem powszechnym powództwa o przywrócenie utraconego posiadania. Dla oceny zamiaru strony co do opuszczenia lokalu znaczenie mają bowiem nie tylko deklaracje strony ale także działania, które podejmuje lub brak tych działań. W rozpatrywanej sprawie meldunkowej skarżący wprawdzie podjął kroki prawne w postaci złożenia powództwa o naruszenie posiadania, lecz podjęte działania okazały się nieskuteczne, co pozwalało uznać, że aktualnie opuszczenie spornego lokalu nabrało również charakteru trwałego. Zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Czynność zameldowania potwierdza jedynie istniejący stan faktyczny i ma charakter wtórny do zaistniałych wcześniej zdarzeń. Zatem, skoro osoba opuszcza miejsce pobytu stałego i nie podejmuje skutecznych działań prawnych w celu ponownego w nim zamieszkania, to naturalną konsekwencją tej czynności jest obowiązek wymeldowania z dotychczasowego miejsca pobytu stałego, jeżeli osoba sama tego obowiązku nie dopełniła. Analizując orzecznictwo sądów administracyjnych Wojewoda wskazał, że dla spełnienia przesłanki opuszczenia lokalu nie zawsze można wymagać zerwania wszelkiego kontaktu z lokalem. W zależności od okoliczności stanu faktycznego, w lokalu mogą pozostać osoby bliskie, z którymi osoba opuszczająca lokal nadal utrzymuje kontakty, bywa u nich, zapewnia im pomoc i opiekę, może nawet dysponować kluczami do lokalu (takie relacje szczególnie mogą występować między dorosłymi dziećmi i rodzicami, również byłymi małżonkami), lecz utrzymywanie tego rodzaju kontaktów wcale nie musi oznaczać, że nie doszło do opuszczenia lokalu. Za miejsce stałego pobytu uznaje się bowiem taki lokal, w którym zainteresowana osoba stale realizuje swoje podstawowe funkcje życiowe, tj. w szczególności mieszka, nocuje, spożywa posiłki, wypoczywa, przechowuje swoje rzeczy niezbędne do codziennego funkcjonowania (odzież, żywność, meble), przyjmuje wizyty członków rodziny lub znajomych. Pozostawienie w lokalu rzeczy osobistych będących własnością osoby objętej wnioskiem o wymeldowanie, również nie świadczy o skoncentrowaniu spraw życiowych w tym miejscu, jeżeli nie wiąże się z faktycznym trwałym przebywaniem właściciela tych rzeczy w miejscu stałego zameldowania. Ustalenia powyższego nie można opierać na samych twierdzeniach tej osoby i osób jej bliskich, ale w oparciu o całokształt materiału dowodowego zebranego dla ustalenia stanu faktycznego w danej sprawie i cały materiał dowodowy musi być poddany ocenie (art. 80 k.p.a.) - co w niniejszej sprawie organ prowadzący przedmiotowe postępowanie uczynił prawidłowo. Ocena całokształtu okoliczności zaistniałych w niniejszej sprawie bezspornie wskazuje, że miejscem pobytu stałego dla skarżącego już od dłuższego czasu nie był sporny lokal, w którym wymieniony od kilku lat nie mieszka. Organ podkreślił, że nie można mieć kilku równorzędnych miejsc pobytu stałego. Zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności równocześnie można mieć jedno miejsce pobytu stałego i jedno miejsce pobytu czasowego. Przez "zamiar" opuszczenia miejsca pobytu należy pojmować nie tylko wolę wewnętrzną, ale wolę dającą się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Dla oceny zamiaru istotne znaczenie mieć będzie, czy okoliczności istniejące w sprawie potwierdzają wolę osoby zainteresowanej, czy też pozostają z nią w sprzeczności. Do okoliczności takich należeć będą między innymi: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. W ocenie Wojewody zamiar skarżącego powrotu do spornego lokalu ogranicza się jedynie do deklarowania chęci powrotu do przedmiotowego lokalu, bez określenia czasu powrotu, a przede wszystkim bez uwzględnienia realnych i prawnych możliwości zamieszkania w tym lokalu. Skoro bowiem małżonkowie są kilka lat po rozwodzie, sporny lokal pozostaje w wyłącznej dyspozycji wnioskodawczyni, która wyraźnie sprzeciwia się temu, aby skarżący ponownie zamieszkał w jej własności, to deklarowany przez pełnomocnika strony odwołującej zamiar powrotu do lokalu, nie znajduje oparcia w istniejących realiach. Wojewoda, mając na względzie orzecznictwo sądów administracyjnych, wskazał, że zamiar opuszczenia stałego miejsca zameldowania może równie dobrze istnieć u danej osoby w dacie opuszczania przez nią lokalu, jak i powstać dopiero w trakcie jej pobytu poza danym lokalem. W momencie opuszczenia lokalu stałego zameldowania danej osobie może towarzyszyć zamiar powrotu, jednak w trakcie pobytu poza danym miejscem, na skutek zdarzeń losowych, czy - jak w przedmiotowej sprawie - zmiany sytuacji życiowej (związek z inną partnerką życiową, w konsekwencji rozwód), powrót do danego lokalu mieszkalnego może stać się niecelowy i niemożliwy, przez co, de facto, strona z możliwości powrotu rezygnuje. Zamiar pobytu w określonym miejscu musi być połączony z faktem przebywania, które polega na rzeczywistym skoncentrowaniu w danym miejscu swoich osobistych i życiowych interesów. Takich okoliczności pełnomocnik skarżącego nie udowodnił. Wcześniejsze okazjonalne odwiedzanie lokalu z pewnością nie wskazuje na cechy stałego pobytu. Jeżeli przez dłuższy czas skarżący będąc zameldowany w przedmiotowym lokalu mieszkał w innym lokalu, to tym samym dał wyraz swojej woli dobrowolnego opuszczenia spornego lokalu, w którym faktycznie nie przebywa, a jedynie niezgodnie z przepisami ewidencji ludności jest nadal zameldowany. Nie podejmując skutecznych działań zmierzających do przywrócenia utraconego posiadania, dał wyraz swej woli rezygnacji z zamieszkania w tym lokalu. Przeciwne rozumienie normy określonej w art. 35 ustawy o ewidencji ludności prowadziłoby do akceptowaniu fikcji meldunkowej. Z ustaleń poczynionych przez organ odwoławczy wynikało, że skarżący nie zgłaszał pobytu w faktycznym miejscu swojego przebywania, co dawałoby podstawy do uznania, że opuszczenie miejsca pobytu stałego miało charakter czasowy. W ocenie Wojewody, organ I instancji przeprowadził zatem przedmiotowe postępowanie z zachowaniem wszystkich wymogów przepisów prawa procesowego oraz przepisów prawa materialnego. Nie stwierdzono naruszenia przepisów postępowania - art. 7 k.p.a., art. 75 § 1 k.p.a., art. 77 k.p.a., art. 80 k.p.a. oraz przepisów art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Zarzuty zawarte w odwołaniu pełnomocnika uznano więc za bezzasadne. Zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie zawarte w wyroku z 11 maja 2016 r., sygn. akt 111 SA/Kr 11/16 zostały więc wykonane. W świetle powyższych ustaleń organ odwoławczy nie znalazł podstaw do uchylenia czy zmiany zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgromadzony przez organ I instancji materiał dowodowy był wystarczający do orzeczenia o wymeldowaniu. Wojewoda w pozostałym zakresie podtrzymał treść uzasadnienia faktycznego kwestionowanej decyzji Burmistrza Miasta i Gminy. Podkreślił, że w myśl art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Celem decyzji w sprawie o wymeldowanie jest więc doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu strony postępowania z miejscem rejestracji. Ma ona charakter ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania, a miejscem zameldowania. Kierując się zatem celowością przepisów meldunkowych oraz ich porządkowym charakterem, Wojewoda uznał, że decyzja Burmistrza Miasta i Gminy jest prawidłowa i zasadna. Pozostawienie spornego zameldowania sankcjonowałoby jedynie stan fikcji prawnej. W skardze na powyższą decyzję podniesiono następujące zarzuty naruszenia przez organy przepisów postępowania: - art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1369) poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w wyroku z dnia 11 maja 2016 r., sygn. akt III SA/Kr 11/16, - art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez niepełne rozpatrzenie materiału dowodowego, w następstwie którego dokonano błędnych ustaleń faktycznych w sprawie i w następstwie niesłusznie uznano, że skarżący opuścił w sposób dobrowolny i trwały sporny lokal, W konsekwencji zarzucono także naruszenie przepisu prawa materialnego – art. 35 ustawy o ewidencji ludności poprzez jego zastosowanie w sytuacji braku przesłanek koniecznych do jego zastosowania. Wniesiono zatem o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1369, zwanej dalej w skrócie P.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Wbrew twierdzeniom skargi nie doszło w rozpatrywanej sprawie do naruszenia postanowień art. 153 P.p.s.a. Orzekające ponownie w sprawie organy meldunkowe, biorąc pod uwagę ocenę prawną i wskazania Sądu, przeprowadziły w sposób dostateczny do podjęcia rozstrzygnięcia i zgodny z przepisami ponowne postępowanie w tej sprawie. Dokonały oceny uzupełnionego materiału dowodowego wraz z pozostałymi dowodami, a w motywach rozstrzygnięć wyjaśniły z jakich powodów uznały, że skarżącego należy wymeldować z miejsca stałego pobytu. Materialnoprawną podstawą orzekania w niniejszej sprawie stanowił art. 35 ustawy 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (t. jedn., Dz. U. z 2016 r., poz. 722, zwanej dalej ustawą o ewidencji ludności). Zgodnie z art. 35 ustawy o ewidencji ludności organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Wymeldowanie z miejsca stałego pobytu winno być więc następstwem ustalenia przez orzekające organy nie tylko zamiaru zerwania więzi z tym miejscem przez osobę zameldowaną, ale również okoliczności, czy zamiar ten związany jest z założeniem w nowym miejscu ośrodka osobistych i majątkowych interesów. Nie bez znaczenia jest bowiem treść art. 21 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t. jedn., Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 - zwanej dalej w skrócie k.p.a.), zgodnie z którym właściwość miejscową organu administracji publicznej ustala się - w sprawach dotyczących nieruchomości - według miejsca jej położenia. Opuszczenie miejsca pobytu stałego, jako niezbędna przesłanka wymeldowania z art. 35 ustawy o ewidencji ludności, winna być rozumiana jako zaniechanie posiadania lokalu będącego dotychczasowym miejscem stałego pobytu i dobrowolne wyprowadzenie się do innego mieszkania. W orzecznictwie sądowym wskazuje się, że "rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez złożenie stosownego oświadczenia, ale również poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów". Do okoliczności, wskazujących na wolę swobodnego opuszczenia lokalu przez daną osobę, należeć będą także: sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w danym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w nim. Przesłanka opuszczenia miejsca stałego pobytu zawiera zatem zarówno elementy przedmiotowe, jak i podmiotowe. Zarówno element przedmiotowy - fizyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego - jak i element podmiotowy - zamiar zlokalizowania centrum życiowego w innym miejscu niż miejsce stałego pobytu – winny być ustalone w drodze wyjaśnienia różnorodnych okoliczności faktycznych. W szczególności chodzi o fizyczne przebywanie w określonym miejscu, cel przebywania w tym miejscu i, wbrew temu co twierdzi organ odwoławczy, także o przyczynę opuszczenia miejsca stałego pobytu. Jest to o tyle istotne, że w przypadku opuszczenia miejsca pobytu stałego z powodu przymusu fizycznego, psychicznego, czy też uniemożliwienia dostępu do lokalu z powodu wymiany zamków w drzwiach, nie można uznać tego za opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stałego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 marca 2001 r., sygn. akt V SA 2950/00, publ. LEX nr 80643). W orzecznictwie sądów administracyjnych ukształtowało się jednolite stanowisko, że zarówno zameldowanie jak i wymeldowanie jest jedynie stwierdzeniem pewnego faktu i nie wpływa w żaden sposób na uprawnienia strony wynikające z prawa własności czy innych praw (por orzeczenia np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 6 czerwca 2013 r., IV SA/Po 310/13; wyrok NSA z dnia 10 lipca 2012 r., II OSK 824/11; ww. orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl),). Zameldowanie nie służy zatem powstaniu, czy też potwierdzeniu prawa własności do określonego lokalu, zaś wymeldowanie w żaden sposób tego prawa nie niweczy. Celem decyzji o wymeldowaniu jest doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji, ma więc ona charakter czysto ewidencyjny i służy jedynie aktualizacji i doprowadzeniu do zgodności pomiędzy miejscem zamieszkania, a miejscem zameldowania. Oceniając w tym kontekście wydane w niniejszej sprawie decyzje: zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji Sąd stwierdził, że są one prawidłowe i zapadły w wyniku poprawnego zastosowania art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Ocena zgromadzonego w sposób wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia co do istoty sprawy materiału dowodowego i zastosowane konsekwencje prawne są prawidłowe. Zwrócić należy uwagę, że dla oceny, czy w tym przypadku doszło do dobrowolnego i trwałego opuszczenia przez skarżącego spornego lokalu, istotne dla treści rozstrzygnięcia miały okoliczności braku skutecznych kroków prawnych podjętych przez skarżącego w celu powrotu do tego lokalu. Konsekwentnie w orzecznictwie sądowym wyrażony jest pogląd zasługujący na aprobatę, że jeżeli strona została usunięta z lokalu w drodze przymusu fizycznego, czy psychicznego, bądź uniemożliwiono jej dostęp do lokalu np. w drodze wymiany zamków w drzwiach (a w tym przypadku całych drzwi wejściowych), to nie można uznać tego za dobrowolne opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu (por. wyroki NSA z dnia 17 marca 2003 r., sygn. akt V SA 2323/02, Lex nr 159183, z 17 września 2003 r., sygn. akt V SA 402/03, Lex nr 159179, z 3 kwietnia 2000 r., sygn. akt V SA 1784/99, Lex nr 49415, z 21 marca 2001 r., sygn. akt V SA 2950/00, Lex nr 80643, z 23 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 3169/00, Lex nr 50123). Zdaniem Sądu trafne jest jednakże stanowisko orzekających organów w niniejszej sprawie, że pomimo tego skarżący opuścił w sposób trwały i dobrowolny sporny lokal i nie dokonał obowiązku wymeldowania się z niego. Zaistniały w związku z tym przesłanki do wymeldowania go ze spornego lokalu na podstawie przepisu art. 35 ustawy o ewidencji ludności. Zasadnie argumentują orzekające organy, że nawet bowiem ustalenie w dacie orzekania o wymeldowaniu, iż sama przyczyna opuszczenia spornego lokalu nie była dobrowolna, to trwałe przeniesienie przez skarżącego centrum życiowego w inne niż sporny lokal miejsce, w którym skarżący wykonywał przecież czynności życia codziennego, bez podejmowania skutecznych czynności prawnych świadczą o zaistnieniu przesłanki do wymeldowania. Z akt wynika bezsprzecznie, że wniesiony przez skarżącego pozew o usunięcie naruszenia posiadania spornego lokalu został wskutek nieusunięcia braków formalnych zwrócony zarządzeniem Sądu Rejonowego I wydział Cywilny z dnia 22 stycznia 2015 r. (vide: k. 78 akt administracyjnych). Również z pism tego Sądu z dnia 30 marca 2015 r. (k. 102 akt administracyjnych) oraz z dnia 4 września 2015 r. (k. 232 akt administracyjnych) wynika, że nie toczyło się żadne ponowne postępowanie z powództwa skarżącego o naruszenie posiadania przeciwko wnioskodawczyni, a pozew w tej sprawie został prawomocnie zwrócony. Racje mają więc organy podnosząc, że o ocenie charakteru opuszczenia spornego lokalu decyduje nie tylko werbalna treść oświadczenia woli osoby podlegającej wymeldowaniu, lecz okoliczności faktyczne wskazujące na rzeczywisty jej zamiar przebywania w spornym lokalu. Samo zatem wyrażenie woli dalszego zamieszkiwania w tym lokalu bez zobiektywizowania tej woli i przejawienia jej przez wykorzystanie instytucji prawnych umożliwiających dopuszczenie skarżącego do współposiadania spornego lokalu nie jest wystarczające do uznania, że nie doszło do dobrowolnego i trwałego opuszczenia przez skarżącego spornego lokalu. Skarżący nie podjął skutecznych kroków prawnych, by w tym lokalu ponownie zamieszkać. Stąd cała argumentacja zawarta w skardze związana z daniem wiary przez organ wątpliwym, w ocenie pełnomocnika skarżącego, dowodom potwierdzającym nieprzebywanie skarżącego w spornym lokalu, nie mogła przesądzić o braku trafności i zasadności podjętego przez organy rozstrzygnięcia, zwłaszcza w obliczu przeniesienia przez skarżącego w inne miejsce swojego centrum życiowego, a przeniesienie tego centrum nie było spowodowane li tylko czasowym brakiem dostępu do spornego lokalu z powodu wymiany drzwi wejściowych, lecz świadomą decyzją skarżącego. Trafnie stąd podnosi organ odwoławczy, że nie była to więc taka sytuacja, że opuszczenie przez skarżącego było spowodowane tylko działaniem wnioskodawczyni, a brak dostępu spowodowany jedynie wymianą drzwi wejściowych do spornego lokalu. Również, wbrew temu co podnosi w skardze pełnomocnik skarżącego, kwestia posiadania w spornym lokalu przedmiotów stanowiących wspólny dorobek małżeński skarżącego i wnioskodawczyni nie mogła mieć żadnego wpływu na treść rozstrzygnięcia. Nawet bowiem ustalenie posiadania rzeczy osobistych w spornym lokalu nie mogło samo przez się stanowić podstawy do zajęcia innego stanowiska. Jak słusznie wskazały bowiem organy w tego rodzaju sprawach znaczenie ma fizyczne nieprzebywanie w lokalu i uzewnętrzniona, obiektywnie stwierdzalna wola, zerwania z tym miejscem wszelkich więzów. Zresztą organy wykazały, że w kwestii pozostawionych rzeczy postanowieniem z dnia 22 czerwca 2015 r., sygn. akt [...] Prokuratura Rejonowa odmówiła wszczęcia dochodzenia w sprawie kradzieży ubrań i ukrycia dokumentów w okresie bliżej nieustalonego dnia miesiąca czerwca 2014 r. do 20 maja 2015 r. w O na szkodę skarżącego, tj. o czyn z art. 278 § l kk i 276 kk zw. z art. 11 § 2 k.k. - wobec braku danych dostatecznie uzasadniających podejrzenie jego popełnienia - art. 17 § 1 pkt 1 k.p.k. (kserokopia postanowienia - k. nr 345-346 akt sprawy). Argument w tym kontekście pełnomocnika skarżącego, że jeszcze nie przeprowadzono postępowania o podział majątku wspólnego nie mógł okazać się zasadny. Podobnie jak podniesione przez skarżącego na rozprawie w dniu 19 października 2017 r. argumenty związane z pisemnymi wystąpieniami do wnioskodawczyni i organu o przekazanie mu kluczy do spornego lokalu po wymianie drzwi. W aktach znajdują się rzeczywiście pisma, o których nadmieniał skarżący, ale nie dowiódł on ich ekspediowania do adresatów. Pomimo tego podnieść należy, że po pierwsze, organ administracji publicznej nie zajmuje się kwestią wydania kluczy do lokalu będącego czyjąś własnością, po drugie, wnioskodawczyni nie zgadza się na przekazanie kluczy skarżącemu, a co najistotniejsze, w toku postępowania, jak wynika z ustaleń organów, skarżący nie zgłaszał tego faktu do organów ścigania i nie podejmował prób wejścia do spornego lokalu o czym świadczy dopuszczony przez organy dowód z pisma Komendy Powiatowej Policji z 27 września 2016 r., znak: [...] informującego, że od 1 kwietnia 2015 r. nadal nie odnotowano interwencji pod adresem spornego lokalu z udziałem skarżącego dotyczących utrudniania wejścia i korzystania z mieszkania lub faktu nieprzekazania kluczy do mieszkania przez wnioskodawczynię (k. nr 343 akt sprawy). W ocenie Sądu zastosowana zatem przez skarżącego i jego pełnomocnika argumentacja przemawiająca za odmową wymeldowania go z ww. lokalu okazała się więc nieskuteczną linią obrony, niepopartą faktami, do której skarżący ma prawo. Argumentacja ta jednak w żaden sposób nie mogła unicestwić zasadności podjęcia z urzędu działań organów zmierzających do usunięcia fikcji meldunkowej, jakim było wymeldowanie skarżącego ze spornego lokalu. Wbrew twierdzeniom skargi orzekające organy nie naruszyły przepisów postępowania – artykułów: 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. – w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik tej sprawy. Pełnomocnik skarżącego nie wykazał skutecznie w jakim zakresie orzekające organy niedostatecznie zbadały stan faktyczny sprawy. Zarzuty związane z wadliwym przeprowadzeniem dowodów osobowych w postaci przesłuchania córki skarżącego, czy błędną oceną dowodu z zeznań ojca skarżącego okazały się nieuzasadnione. Zgodzić się należy z organem, że analiza akt administracyjnych dowodzi, że skarżący był wezwany do Urzędu Miejskiego, gdzie przesłuchiwano córkę. Skoro skarżący będąc zawiadomiony o przeprowadzaniu tego dowodu, z uczestnictwa w jego przeprowadzeniu nie skorzystał, to zarzucanie w tym zakresie naruszenia przepisów postępowania jest bezzasadne (k. 364 akt administracyjnych). Podobnie jak przy przesłuchaniu brata, gdzie powiadomiono pełnomocnika skarżącego (k. 359 akt administracyjnych). W obliczu więc nieskutecznych kroków prawnych skarżącego w celu powrotu do spornego lokalu cała argumentacja pełnomocnika skarżącego odnosząca się do podważenia wiarygodności dowodów osobowych przeprowadzonych w postępowaniu uzupełniającym nie mogła mieć wpływu na ocenę Sądu działania organów w sposób niezgodny z postanowieniami art. 80 k.p.a. Organy nie naruszyły też przepisów prawa materialnego – artykułu 35 ustawy o ewidencji ludności – w stopniu mającym wpływ na jej wynik. Skarga nie mogła więc wywrzeć zamierzonego skutku. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz. U. 2017 r., poz. 1369.), orzekł jak w sentencji wyroku.