III SA/Kr 8/11
WyrokWSA w Krakowie2011-11-29
Skład orzekający: Janusz Kasprzycki, Halina Jakubiec, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji sanitarnej są związane rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, czy też mogą samodzielnie oceniać dokumentację medyczną i dochodzić do odmiennego rozpoznania?Ratio decidendi
Organy inspekcji sanitarnej są związane rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Orzeczenie lekarskie jest jedynym wiarygodnym środkiem dowodowym służącym stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Organ administracji publicznej nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia, jednakże powinien ocenić orzeczenie jako dowód w postępowaniu z zachowaniem kanonów wyznaczonych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Skarżący A. B. domagał się stwierdzenia u niego choroby zawodowej w postaci przewlekłej choroby układu ruchu oraz zespołu wibracyjnego. Organy obu instancji, opierając się na orzeczeniach jednostek medycyny pracy, odmówiły stwierdzenia choroby zawodowej, uznając, że stwierdzone u skarżącego zmiany zwyrodnieniowe mają podłoże samoistne i nie są związane z warunkami pracy. Skarżący kwestionował te rozstrzygnięcia, wskazując na szereg innych schorzeń i narażeń zawodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że organy prawidłowo oceniły materiał dowodowy i nie znalazły podstaw do uwzględnienia skargi.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant Ewelina Kalita po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2011 r. sprawy ze skarg A. B. na decyzje Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 21 października 2010 r. nr [...] z dnia 21 października 2010 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej skargi oddala.
Zaskarżoną przez A. B. decyzją z dnia 21 października 2010r. znak [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2010r. znak [...] o braku podstaw do stwierdzenia u A. B. choroby zawodowej pod postacią przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy – wymienionej w poz. 19 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r.
Decyzją z dnia 21 października 2010r. znak [...] Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2010r. znak [...] o braku podstaw do stwierdzenia u A. B. choroby zawodowej pod postacią zespołu wibracyjnego – wymienionej w poz. 22 wykazu chorób zawodowych, będącego załącznikiem do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r.
Jako podstawa prawna decyzji wskazany został art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) , art. 5 pkt 4a i 12 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Pracy (Dz. U. z 2006r., Nr 122, poz. 851) oraz § 8 ust. 1, § 11 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. z 2009r., Nr 105, poz. 869).
Decyzje zapadły w następujących okolicznościach stanu faktycznego:
W dniu 11.12.2008r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem
o sygn. akt III SA/Kr 1038/08 uchylił zaskarżoną przez A. B. decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2007r. znak [...] i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2007r. znak [...] o niestwierdzeniu u skarżącego choroby zawodowej przewlekłej choroby układu ruchu, natomiast wyrokiem z tego samego dnia o sygn. akt III SA/Kr 1040/08 uchylił decyzję Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2007r. znak [...] i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] 2007r. znak [...] o niestwierdzeniu u skarżącego choroby zawodowej zespołu wibracyjnego.
Rozstrzygnięcie oparło się na uznaniu przez Sąd, że w okolicznościach stwierdzenia przez Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 19 czerwca 2008r. sygn. akt P 23/07 o niezgodności rozporządzenia Rady Ministrów z 30 lipca 2002r.
w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania
w sprawach zgłoszenia podejrzenia, rozpoznawania i stwierdzania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach (Dz. U. Nr 132, poz. 1115) oraz art. 237 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998r., Nr 21, poz. 94 ze zm.) z art. 92 ust. 1 Konstytucji RP (stanowiących podstawę prawną w/w decyzji) należy, pomimo odroczenia przez Trybunał Konstytucyjny daty utraty mocy tych przepisów, uwzględnić to orzeczenie i odmówić stosowania niekonstytucyjnych przepisów. Sąd zauważył przy tym, że nie dokonuje oceny merytorycznej zaskarżonych decyzji a organy administracyjne, prowadząc ponownie postępowanie administracyjne, powinny rozpatrzyć sprawę skarżącego niezwłocznie po uchwaleniu przepisów prawa regulujących kwestię chorób zawodowych w zgodzie z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej.
Rozpoznając ponownie sprawę Powiatowy Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...] 2010r. znak [...] wydaną na podstawie art. 104 § 1 i 2 kpa i art. 5 pkt 4a ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej oraz § 11 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie chorób zawodowych nie stwierdził u A. B. choroby zawodowej – przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy, wymienionej w poz. 19 wykazu chorób zawodowych określonych w w/w rozporządzeniu. Decyzją z [...] 2010r. znak [...] Nr [...] na podstawie wymienionych wyżej przepisów nie stwierdził natomiast u skarżącego choroby zawodowej zespołu wibracyjnego.
Dokonując oceny narażenia zawodowego organ ustalił, że A. B. w latach 1969-1972 był pracownikiem A na stanowisku monter samochodowy. Następnie pracował kolejno w Przedsiębiorstwie Turystycznym [...] w latach 1973-1974 jako inspektor ds. transportu, Powiatowym Zarządzie [...] w latach 1974-1976 (obecnie Zarząd [...] – Inspektorat Rejonowy) jako ślusarz remontowy a w okresie od 01.08.1975 r. do 30.06.1976 r. jako inspektor ds. samochodowych, w TAXI [...] w latach 1976-1977 jako kierowca, Przedsiębiorstwie Robót [...] w latach 01.03.1978 do 15.04.1978 r. jako inspektor ds. zaopatrzenia, Zakładzie Inwestycji Budownictwa [...] w latach 1978 – 1982, w Zakładzie Inwestycji i Budownictwa inż. R. K. do 30.06.1982 r. W latach 1984 do 2003 prowadził własną działalność gospodarczą w Zakładzie Naprawy [...] jako mechanik samochodowy. W latach od 2003 – 2007 był bezrobotny, a od października 2007 do dnia wydania decyzji przebywa na świadczeniu z tytułu niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym. Do podstawowych czynności zawodowych A. B. jako montera i mechanika samochodowego należała naprawa i montaż zespołów mechanicznych zawieszenia silników, skrzyni biegów, resorów, wymiana ogumienia, prace ślusarsko – blacharskie z klepaniem powypadkowym (zaginanie blach młotkowaniem blacharskim), ręczne ścinanie młotem nitów i skorodowanych śrub, ręczne wbijanie młotem sworzni, sprawdzanie i regulacja pracujących silników i mechanizmów obrotowych, przygotowywanie powierzchni do malowania, odnawianie bębnów hamulcowych przy użyciu wytłaczarki, pomoc przy obsłudze mechanicznej resorowego młota kuźniczego oraz obsługa elektrycznych nożyc do blachy, szlifierki stołowej – dwutarczowej wysokoobrotowej typu "Celma" do obróbki spawów spawalniczych jak również obsługa pneumatycznych kluczy do samochodów. Praca odbywała się w zmiennych warunkach mikroklimatycznych i w wymuszonej pozycji ciała. Wymuszoną pozycją cechowała się również praca skarżącego jako kierowcy, ślusarza remontowego oraz majstra do spraw naprawy. Ponadto w środowisku pracy występował hałas oraz wibracja miejscowa pochodząca od obsługiwanych narzędzi.
Organ odwołał się do wydanych przez Ośrodek Medycyny Pracy – Poradnia Chorób Zawodowych oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego orzeczeń w sprawie A. B. W sprawie choroby zawodowej układu ruchu były to orzeczenia z [...] 2006r. (OMP) i z [...] 2006r. (IMPi ZŚ). Jednostki te podały, że skarżący od ok. 1982 r. skarżący się na bóle kręgosłupa, początkowo w odcinku szyjnym, a następnie w pozostałych odcinkach, bóle stawów biodrowych, barkowych, łokciowych i nadgarstkowych. Występują też u niego szybkie ziębniecie palców, mrowienie i drętwienie. W badaniu rtg kręgosłupa i stawów biodrowych stwierdzono zmiany zwyrodnieniowe, jednak niecharakterystyczne dla wibracji. Stwierdzone ogólnie zostało, że dolegliwości skarżącego mogą mieć związek z uogólnioną chorobą zwyrodnieniowa stawów, które to schorzenie nie występuję w wykazie chorób zawodowych. Instytut sprecyzował, że rozpoznane u skarżącego schorzenia ortopedyczne, przede wszystkim uogólniona choroba zwyrodnieniowa stawów mają podłoże samoistne i nie pozostają w związku przyczyno – skutkowym z warunkami pracy zakończonej w 2003r. W sprawie choroby zawodowej zespołu wibracyjnego jednostki orzecznicze (w orzeczeniach z dnia [...] 2006r. i [...] 2006r. ) podały, że nie znaleziono u skarżącego podstaw do rozpoznania zespołu wibracyjnego – zarówno w postaci naczyniowo – nerwowej jak i kostno – stawowej, tym bardziej, że skarżący nie pracuje od 2003 r. Podały, że stwierdzone dolegliwości skarżącego ze strony kończyn górnych mogą być przejawem tzw. zespołu szyjnego w przebiegu zmian zwyrodnieniowych i dyskopatycznych kręgosłupa szyjnego (podobne zmiany stwierdza się w odcinku lędźwiowym) oraz samoistnych zmian zwyrodnieniowych
w stawach obwodowych kończyn górnych (barkowo – obojczykowych, łokciowych
i stawach rak).
Powiatowy Inspektor Sanitarny, mając na uwadze powyższe ustalenia i stwierdzenia jednostek orzeczniczych a także wytyczne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie uznał, że nadal brak jest podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy oraz choroby zespołu wibracyjnego. Jak zauważył, zmiany dotyczące wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z 30.06.2009r. nie mają wpływu na merytoryczną treść orzeczeń. Zgodnie z aktualnie obowiązującym wykazem w pozycji 22 wymienione są postacie zespołu wibracyjnego: naczyniowo-nerwowa, kostno-stawowa oraz mieszana, naczyniowo-nerwowa i kostno-stawowa, które były również umieszczone w uprzednio obowiązującym wykazie. Co do choroby wymienionej pod poz. 19, aktualnie wymienione są przewlekłe choroby układu ruchu wywołane sposobem wykonywania pracy" przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki, przewlekłe zapalenie kaletki maziowej, przewlekłe uszkodzenie łękotki, przewlekłe zapalenie okołostawowe barku, przewlekłe zapalenie nadkłycia kości ramieniowej, zmęczeniowe złamanie kości. Według organu pierwszej instancji wyniki badań i analiz nie uzasadniają rozpoznania u skarżącego żadnej z przewlekłych chorób układu ruchu.
Odwołując się od powyższych decyzji, A. B. podniósł, że organy nie uwzględniły szeregu okoliczności w jego historii choroby takich jak: długotrwałe zatrucie ołowiem w 1970 r. w czasie wykonywania pracy w A, zakaźne ropne zapalenie stawu skokowego nogi lewej powodujące dysfunkcję lewej nogi, mikrourazy skórne, narażenie czynnikami alergizującymi skutkujące alergicznym zapaleniem skóry oraz pracy w warunkach wyziębienia organizmu przy parowaniu benzyn ołowiowych.
Po rozpoznaniu odwołań, Wojewódzki Inspektor Sanitarny wydał opisane na wstępie decyzje, podzielając dokonane przez organ pierwszej instancji ustalenia faktyczne, natomiast rozwijając rozważania prawne w ten sposób, że z dniem 03.07.2009r. weszło w życie obecnie obowiązujące rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z § 11 ust. 1 tego rozporządzenia "do postępowań w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzania chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym , że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne. Jak zauważył organ, przepis ten ma w całości zastosowanie w niniejszej sprawie, zatem czynności dokonane w toku postępowania wszczętego w czerwcu 2006 r., a więc przed dniem wejścia w życie rozporządzenia z 30 czerwca 2009r. – pozostają skuteczne. Dalej podał, że nowe przepisy nie mają wpływu na kryterium orzekania o zawodowej etiologii przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy – są one ujęte zarówno w nowym jak i starym wykazie chorób zawodowych pod poz. 19 z tą uwagą, że w wykazie z 2002 r. ujętych było 8 schorzeń, natomiast w obecnie obowiązującym wykazie chorób z 2009r. zawężono ich liczbę do 6. Co do choroby zawodowej zespołu wibracyjnego – podał, że zawodowa etiologia zespołu wibracyjnego jest ujęta zarówno w nowym jak i starym wykazie chorób zawodowych pod poz. 22. Wobec tego organ odstąpił od weryfikacji wydanych w sprawie orzeczeń. Istotne niemniej w ocenie organu było to, że w sprawie orzekły jednostki służby zdrowia właściwe do rozpoznawania chorób zawodowych Ośrodek Medycyny Pracy – Poradnia Chorób Zawodowych oraz Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego i obie te jednostki orzekły o braku podstaw do rozpoznania u skarżącego chorób zawodowych. Organ przytaczając treść przepisu art. 235 (1) Kodeksu pracy, że przy rozpoznawaniu chorób zawodowych uwzględnia się choroby wymienione w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy, co do przewlekłej choroby układu ruchu zwrócił uwagę na, stwierdzenie kategoryczne w/w jednostek, iż wyniki prowadzonych badań i analiz nie uzasadniają w chwili obecnej rozpoznania u A. B. żadnej z przewlekłych chorób układu ruchu wywołanych sposobem wykonywania pracy, które wymienione są w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Odmawiając uznania choroby zawodowej wymienionej pod poz. 22 wykazu chorób zawodowych organ wziął pod uwagę fakt, że istota zespołu wibracyjnego są zmiany dotyczące układu nerwowo-naczyniowo-kostnego kończyn górnych, jako efektu działania mikrourazów wynikających z narażenia zawodowego na wibrację. W celu zdiagnozowania tych zmian wykonuje się zestaw badań pozwalających w sposób jednoznaczny wykluczyć bądź potwierdzić istnienie choroby. Wyniki wykonanego zestawu badań nie dały podstaw do rozpoznania u skarżącego zespołu wibracyjnego z uwagi na obraz radiologiczny układu kostno-stawowego, który nie wykazuje zmian odpowiadających następstwom oddziaływania drgań mechanicznych, nieznacznie podwyższony próg czucia wibracji oraz ujemne wyniki próby oziębieniowej. Ustosunkowując się do argumentacji zawartej w odwołaniu organ uznał, że nie wniosło ono żadnych nowych faktów, które mogłoby mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Jest ono jedynie wyrazem niezadowolenia z niekorzystnego rozstrzygnięcia sprawy. Organ zauważył, że w gestii organów Inspekcji Sanitarnej jest tyko ocena orzeczeń lekarskich jako materiału dowodowego w sprawie, natomiast brak jest uprawnień do podważania ustalonych przez lekarzy rozpoznań klinicznych. Podnoszona w odwołaniu kwestia występowania u zainteresowanego alergii czy przewlekłego zatrucia ołowiem może być przedmiotem odrębnego postępowania i w tym celu należy zwrócić się do lekarza obecnie sprawującego nad zainteresowanym opiekę lekarską, ewentualnie osobiście dokonać zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej do Powiatowego Inspektora Sanitarnego.
W skargach na decyzje Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego A. B. powtórzył argumentacje z odwołania, zarzucając organom niewyjaśnienie sprawy.
W odpowiedzi na skargi, organ wniósł o ich oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270,
z późn. zmianami dalej p.p.s.a.) sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 tejże ustawy, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, albo stwierdzenia nieważności decyzji. Przystępując do oceny legalności zaskarżonych decyzji sąd bada czy zaskarżona decyzja nie narusza prawa oraz czy została wydana w prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu.
Kierując się powyższymi kryteriami należy stwierdzić, że skargi A. B. nie podlegają uwzględnieniu.
Zgodnie z art. 235¹ ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r., Nr 21, poz. 94 ze zm.) dodanym ustawą z dnia 22 maja 2009 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 99, poz. 825), która weszła w życie 3 lipca 2009 r., za chorobę zawodową uważa się chorobę wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym".
W orzecznictwie sądowym przyjmuje się, że definicja prawna choroby zawodowej składa się z dwóch elementów, z których jeden jest formalnie wskazany w określonym wykazie, a drugi dotyczy określonego związku przyczynowego objętej wykazem choroby z warunkami wykonywanej pracy.
W dniu 3 lipca 2009 r. weszło w życie, wydane na podstawie art. 237 Kodeksu pracy rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). W myśl § 11 ust. 1 tego rozporządzenia,
z zastrzeżeniem ust. 2, do postępowań w sprawie zgłaszania podejrzenia, rozpoznania i stwierdzenia chorób zawodowych, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, tak jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, stosuje się przepisy tego rozporządzenia, z tym że czynności dokonane w toku wszczętych postępowań pozostają skuteczne.
Z tego względu w niniejszej sprawie za skuteczne należy uznać czynności dokonane przez organ przed dniem 3 lipca 2009 r.
Obowiązkiem organów administracji w przedmiotowych postępowaniach było ustalenie trzech elementów, a mianowicie: czy rozpoznana choroba jest chorobą wymienioną w wykazie chorób zawodowych, czy u skarżącego wystąpiło to schorzenie albo jego następstwa oraz czy bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem można stwierdzić, że choroba została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
W tym względzie obowiązują organ przepisy postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 7 k.p.a., wyrażającego między innymi zasadę prawdy obiektywnej, organ orzekający winien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy. W tym celu, stosownie do wymogów określonych przepisem art. 77 § 1 k.p.a., organ obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Ocena tak zebranego materiału powinna być dokonana w granicach prawem przewidzianej swobody. Stosownie do art. 80 k.p.a., organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona, czemu należy dać stosowny wyraz w uzasadnieniu decyzji poprzez wskazanie faktów, które uznano za udowodnione, dowodów, na których się oparto oraz przyczyn z powodu których innym dowodom odmówiono wiarygodności i mocy dowodowej (art. 107 § 3 k.p.a). Przy czym, według art. 75 § 1 k.p.a., jako dowód należy dopuścić wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
W szczególności, dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny, w tym także dokumenty medyczne i inne dostarczone przez stronę.
W tym kontekście nabiera szczególnego znaczenia charakter orzeczenia lekarskiego o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej , o którym stanowi § 5 w/w rozporządzenia. Zgodnie z § 5 właściwym do orzekania w zakresie chorób zawodowych jest lekarz spełniający wymagania kwalifikacyjne określone w przepisach wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy (Dz. U. z 2004 r. Nr 125, poz. 1317, z 2006 r. Nr 141, poz. 1011 oraz z 2008 r. Nr 220, poz. 1416 i Nr 234, poz. 1570) zatrudniony w jednej z jednostek orzeczniczych, o których mowa w ust. 2 i 3. Zgodnie natomiast z § 6 ust. 1 lekarz, o którym mowa w § 5 ust. 1, wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania, zwane dalej "orzeczeniem lekarskim", na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich
i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.
Należy zauważyć, iż w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmowany jest pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w stosownym orzeczeniu lekarskim. Takie stanowisko zostało przedstawione m.in. w uchwale składu 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 maja 2002 r. i zachowuje ono nadal aktualność (sygn. OPS 3/02, publ. ONSA 2003/1/4) Oznacza to, że organ administracji publicznej prowadzący postępowanie w przedmiocie choroby zawodowej w istocie nie ma prawa do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenie lekarskie jest bowiem jedynym wiarygodnym środkiem dowodowym służącym stwierdzeniu choroby zawodowej, jeśli nie budzi wątpliwości w świetle pozostałych dowodów. Niemniej jednak organ winien bowiem ocenić orzeczenie jako dowód w postępowaniu z zachowaniem kanonów wyznaczonych przepisami ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 lipca 2010 r., sygn. akt IV SA/GL 752/09, Lex nr 599626).
Przechodząc do rozpatrywanych spraw, w obecnym brzmieniu wykazu stanowiącego załącznik do ww. rozporządzenia, w pkt 19 ujęte jest schorzenie w postaci przewlekłej choroby układu ruchu wywołanej sposobem wykonywania pracy, przy czym określa się sześć jego postaci (przewlekłe zapalenie ścięgna i jego pochewki, przewlekłe zapalenie kaletki maziowej, przewlekle uszkodzenie łękotki u osób wykonujących pracę w pozycji klęczącej lub kucznej, przewlekłe zapalenie okołostawowe barku, przewlekłe zapalenie nadkłycia kości ramiennej i zmęczeniowe złamanie kości) a w pkt 22 zespół wibracyjny pod postacią: postać naczyniowo – nerwowa, postać kostno – stawowa i postać mieszana: naczyniowo – nerwowa i kostno – stawowa.
Stosownie do § 8 ust. 1 obowiązującego obecnie rozporządzenia, decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jeżeli przed wydaniem decyzji organ stwierdziłby, że zebrany materiał dowodowy jest niewystarczający powinien zażądać uzupełnienia wydanego orzeczenia lub wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację.
W niniejszej sprawie poza sporem pozostaje kwestia istnienia w środowisku pracy A. B. narażenia na czynniki szkodliwe. Spornym było natomiast istnienie schorzeń figurujących w wykazie chorób zawodowych.
W ocenie Sądu organy w sposób staranny, dokładny i wszechstronny wyjaśniły sprawę. Na żadnym z etapów postępowania nie kwestionowano faktu wykonywania przez skarżącego pracy, w warunkach stwarzających możliwość powstania choroby zawodowej wywołanej sposobem wykonywania pracy. Niemniej jednak nie stwierdzono istnienia schorzeń wymienionych w poz. 19 i 22 rozporządzenia o chorobach zawodowych. Skarżący był badany przez właściwe jednostki służby zdrowia I i II szczebla diagnostyczno – orzeczniczego. Były to: Ośrodek Medycyny Pracy oraz w Instytut Medycyny Pracy i Zdrowia Środowiskowego. Ponadto, po dniu wejścia w życie rozporządzenia z dnia 3 lipca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, zweryfikowano powyższe orzeczenia pod kątem nowych regulacji.
Z wydanych w toku postępowania orzeczeń lekarskich jednoznacznie wynika, że stwierdzone u skarżącego zmiany zwyrodnieniowe są niecharakterystyczne dla symptomów choroby zawodowej. Przypisano je uogólnionej chorobie zwyrodnieniowej, której brak w wykazie chorób zawodowych i która ma podłoże samoistne i niezwiązane z warunkami pracy.
W ocenie Sądu organy prawidłowo oceniły sporządzone na użytek tego postępowania - orzeczenia lekarskie za jednoznaczne, spójne i wyczerpujące, opierając na nich swoje rozstrzygnięcia o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej. Ponadto zebrany w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na podjęcie przez organy odmiennych rozstrzygnięć, albowiem organ administracji, nie posiada specjalistycznej wiedzy, która niezbędna jest do rozpoznania chorób zawodowych, a wiedzę taką posiadają uprawnione jednostki diagnostyczno-orzecznicze, wydające w tym zakresie stosowne, przewidziane prawem orzeczenia lekarskie.
Z powyższego też względu na niezasadne należy uznać zarzuty skargi A. B. sformułowane w kierunku nieuwzględnienia w decyzjach szeregu wymienionych w skardze przebytych przez niego chorób. Jak zauważył słusznie organ, nie ma uprawnień do kwestionowania ustalonych przez lekarzy rozpoznań klinicznych.
Wobec powyższego, z uwagi na to, że orzekające w sprawie organy poczyniły prawidłowe ustalenia w sprawie i w oparciu o te ustalenia wydały trafne rozstrzygnięcia, Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia skarg A. B. i skargi te zgodnie z przepisem art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło