III SA/Kr 819/10
PostanowienieWSA w Krakowie2011-11-04
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pełnomocnik z urzędu może otrzymać zwrot kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, jeśli wniosek o przyznanie tych kosztów nie zawiera oświadczenia o braku zapłaty przez skarżącego?Ratio decidendi
Wynagrodzenie z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej przysługuje wyłącznie wyznaczonemu pełnomocnikowi z urzędu, który złożył wniosek zawierający oświadczenie, że koszty nie zostały pokryte przez skarżącego. Brak takiego oświadczenia wniosku skutkuje oddaleniem wniosku o przyznanie kosztów.Stan faktyczny
W sprawie dotyczącej zasiłku dla bezrobotnych skarżący miał ustanowionego pełnomocnika z urzędu – adwokata L. B. – W., który sporządził skargę kasacyjną do NSA. Następnie Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie wyznaczyła innego pełnomocnika z urzędu, adwokat Z. Z. – B., który udzielił substytucji adwokatowi B. K. Wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej złożył adwokat B. K. za udział w rozprawie przed NSA oraz za sporządzenie skargi kasacyjnej.Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat B. K. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie ze skargi J. T. na decyzję Wojewody z dnia 9 lipca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych postanawia: oddalić wniosek. POSTANOWIENIE Dnia 4 listopada 2011 r. Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokat L. B. – W. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 listopada 2010 r. sygn. akt. III SA/Kr 819/10 w sprawie ze skargi J. T. na decyzję Wojewody z dnia 9 lipca 2010 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku dla bezrobotnych postanawia: oddalić wniosek.
W piśmie zatytułowanym "Wniosek pełnomocnika z urzędu o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu nieopłaconych w całości ani w części", które do tutejszego wojewódzkiego sądu administracyjnego wpłynęło dnia 5 września 2011 r. adwokat B. K., mieniąc się pełnomocnikiem z urzędu skarżącego działającym z substytucji adwokat Z. Z. – B. wyznaczonej przez ORA w Warszawie do popierania skargi kasacyjnej sporządzonej przez adwokat L. B. – W. wniosła o przyznanie pełnomocnikowi z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w tej sprawie – tj. za udział w rozprawie przed Naczelnym Sadem Administracyjnym, która odbyła się w dniu 24 sierpnia 2011 r. – zgodnie z §18 ust. 1 pkt. 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Adwokat B. K. oświadczyła, że koszty te nie zostały pokryte przez skarżącego ani w całości ani w części.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Jak wynika z akt po przyznaniu skarżącemu prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie na jego rzecz adwokata (k. 38 i n.) Okręgowa Rada Adwokacka w Krakowie wyznaczyła tegoż w osobie mecenas L. B. – W. (k. 48). Po sporządzeniu i wniesieniu przezeń skargi kasacyjną od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 listopada 2010 r. sygn. akt. III SA/Kr 819/10 (k. 49 i n.). Okręgowa Rada Adwokacka w Warszawie pismem z dnia 01 sierpnia 2011 r. poinformowała zaś adwokat Z. Z. – B. o wyznaczeniu jej pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego. Wyznaczona w ten sposób adwokat Z. Z. – B. pełnomocnictwem substytucyjnym z dnia 4 sierpnia 2011 r. upoważniła z kolei adwokat B. K. do reprezentowania skarżącego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Przy takim układzie procesowym kwestia uwzględnienia złożonego przez adwokat B. K. wniosku o przyznanie pełnomocnikowi z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu nieco się komplikuje.
W myśl art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Ponadto wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie wyznaczonego pełnomocnika z urzędu, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub w części.
Powołany wyżej przepis art. 250 ppsa jednoznacznie stanowi, że wynagrodzenie z tytułu pomocy prawnej udzielonej z urzędu otrzymuje "wyznaczony" pełnomocnik. Przez "wyznaczonego" adwokata czy radcę prawnego należy zaś rozumieć adwokata, radcę prawnego wskazanego przez właściwą Okręgową Radę Adwokacką, czy właściwą Okręgową Izbę Radców Prawnych.
Odnosząc te uwagi do realiów niniejszej sprawy zwrócić uwagę należy, że ostatecznie w niniejszej sprawie ORA w Warszawie pełnomocnikiem z urzędu dla skarżącego wyznaczyła adwokat Z. Z. – B. Przymiotu tego z uwagi na wykazane zaszłości nie sposób więc przypisać wnioskodawczyni. "Wyznaczonym adwokatem" pozostaje bowiem obecnie tylko i wyłącznie mecenas Z. Z. – B.
W świetle powołanego przepisu stwierdzić też należy, że przyznanie – wyznaczonemu pełnomocnikowi – kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, nastąpić może wyłącznie na wniosek tego pełnomocnika. Znajdujące się w aktach postępowania sądowoadministracyjnego pełnomocnictwo substytucyjne nie stanowi bowiem podstawy do uznania, że substytut staje się pełnomocnikiem pełnomocnika strony, który udzielił substytucji. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa nie powoduje bowiem zwolnienia wyznaczonego przez ORA w Warszawie adwokata od udzielenia pomocy prawnej z urzędu, nie oznacza też, że substytut może wystąpić o przyznanie kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w imieniu wyznaczonego pełnomocnika. Udzielenie dalszego pełnomocnictwa powoduje powstanie określonego stosunku jedynie pomiędzy substytutem i stroną. Natomiast w wyniku powyższego nie następuje zmiana osoby pełnomocnika ustanowionego z urzędu, wyznaczonego przez właściwą korporację. Również wymagane oświadczenie, dotyczące opłacenia kosztów udzielonej pomocy prawnej z urzędu, powinno być złożone przez wyznaczonego pełnomocnika z urzędu (por. postanowienie NSA z 22.12.2010 r. sygn. II OZ 1288/10, postanowienie NSA z 17.03.2010 r. sygn. I OZ 184/10 i powołaną w jego uzasadnieniu uchwałę SN z 28.06.2006 r. sygn. III CZP 27/06, postanowienie SN z 7.11.2006 r. sygn. I CZ 78/06 oraz postanowienie WSA w Olsztynie z 27.04.2011 r. sygn. II SA/Ol 942/10)
Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji.
UZASADNIENIE
Ustanowiona dla skarżącego w ramach przyznanego stronie prawa pomocy adwokat (k.38) wyznaczona przez Okręgową Radę Adwokacką w Krakowie (k. 48) w osobie mecenas L. B. – W. w sporządzonej skardze kasacyjnej od wyroku z dnia 18 listopada 2010 r. sygn. akt. III SA/Kr 819/10 wniosła "o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych" (k. 51).
Mając na uwadze powyższe zważyć należało, co następuje:
Stosownie do treści art. 250 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. 02/153/1270 ze zm.) wyznaczony adwokat otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Zgodnie z aktualnie obowiązującymi rozwiązaniami przyjętymi w §20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. 02/163/1348 ze zm.) wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej powinien zawierać oświadczenie, że opłaty te nie zostały zapłacone w całości lub części.
Skoro zatem w realiach rozstrzyganego przypadku adwokat L. B. – W. nie złożyła takiego oświadczenia, bo nie ma go ani w treści pisma procesowego zatytułowanego "skarga kasacyjna" gdzie – przyjmując dla niej wersję najbardziej korzystną - sformułowała li tylko osnowę samego wniosku zatem przy zastanym układzie procesowym nie istniała inna możliwość jak tylko konieczność oddalenia złożonego wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej.
W szczególności brak było podstaw, aby wzywać adwokat do uzupełnienia wniosku w trybie art. 49 §1 ppsa w związku z art. 258 §1 i §2 pkt. 8 ppsa. Dyspozycja normy przepisu art. 49 §1 ppsa odnosi się bowiem wyłącznie do sytuacji gdy pismo obarczone jest brakami formalnymi. Zgodnie zaś z aprobowanym w praktyce orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem Sądu Najwyższego wyrażonym w uzasadnieniu postanowienia z dnia 14 października 1998r. (sygn. II CKN 687/98 OSNC 1999/3/63), - który zachowuje aktualność na kanwie rozstrzyganego przypadku - oświadczenie to nie stanowi braku formalnego pisma lecz brak w zakresie uzasadnienia wniosku. Będąc nieodzownym elementem uzasadnienia wniosku o przyznanie kosztów stanowi przesłankę do przyjęcia, że praca adwokata nie została wynagrodzona w związku z czym zachodzi podstawa poniesienia kosztów z tego tytułu przez Skarb Państwa na podstawie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (Dz.U. 82/16/124 ze zm.).
Nie istniała też możliwość wyinterpretowania treści takiego oświadczenia z samej li tylko osnowy wniosku "o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu według norm przepisanych". Po pierwsze wniosek pochodzi od profesjonalisty. Po drugie działanie takie prowadziłoby w istocie do niedopuszczalnego nadawania z urzędu składanym pismom treści, których są one pozbawione.
Z tych przyczyn orzeczono więc jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło