III SA/Kr 843/20

|Sygn. akt III SA/Kr 843/20 | [pic] W Y R O K W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 28 czerwca 2021 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, w składzie następującym:, Przewodniczący Sędzia: WSA Ewa Michna (spr.), Sędzia: WSA Maria Zawadzka, Asesor WSA Marta Kisielowska, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym, w dniu 28 czerwca 2021 r. skargi, Prokuratora Okręgowego z Prokuratury Okręgowej w Nowym Sączu, na uchwałę Rady Miejskiej w Krynicy Zdroju nr LXII.359.2014, zmieniającej w sprawie Statutu Osiedla "Krynica Dolna" w Krynicy - Zdroju, , , , stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości., Prokurator Okręgowy w Nowym Sączu zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie uchwałę Rady Miasta Krynica - Zdrój numer LXII.359.2014 z dnia 24 września 2014 r. zmieniającej uchwałę w sprawie statutu osiedla "Krynica Dolna" w Krynicy – Zdroju wnosząc o stwierdzenie nieważności w całości. Prokurator zarzucił w skardze istotne naruszenie prawa, tj. art. 4 ust. 1 i art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów (t.j. Dz. U. Z 2019 r. poz. 1461), a polegające na niepoddaniu projektu statutu osiedla konsultacjom z mieszkańcami sołectwa w sposób, który powinien zostać uprzednio określony w uchwale rady gminy opublikowanej w dzienniku urzędowym. W uzasadnieniu zarzutu skargi Prokurator wskazał, że zaskarżona uchwała została podjęta w oparciu o poprzedzającą ją uchwałę Rady Miasta Krynica-Zdrój z dnia 14 maja 2014 r. nr LVII.327.2014 z dnia 14 maja 2014 r. w sprawie przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami celem zaopiniowania projektów zmian, statutów jednostek pomocniczych Gminy Krynicy – Zdroju, która to uchwała była nieważna bo nie została opublikowana w dzienniku urzędowym województwa małopolskiego. Zdaniem Prokuratora, uchwała ta jako akt prawa miejscowego powinna zostać opublikowana. Nie miało przy tym znaczenia, że uchwały dotyczące przyjęcia zmian w statutach poszczególnych sołectw zostały opublikowane w dzienniku urzędowym, skoro ich podjęcie dokonane zostało na podstawie nieważnej uchwały. W odpowiedzi na skargę pełnomocnik Burmistrza wniósł o jej oddalenie, a także zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania skargi na uchwałę nr LVII.327.2014 z dnia 14 maja 2014 r. w sprawie przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami celem zaopiniowania projektów zmian, statutów jednostek pomocniczych Gminy Krynicy – Zdroju. Zdaniem organu argumentację skarżącego można by streścić w ten sposób, że skoro nieważna była uchwała z dnia 14 maja 2014 r. (z powodu braku jej publikacji) to nie można było przyjmować, że skutecznie zostały przeprowadzone konsultacje społeczne. Zdaniem organu, nawet i w takiej sytuacji – stwierdzenie nieważności uchwały objęte byłoby nadmiernym formalizmem. Przemawiałaby za tym staranność z jaką przeprowadzono konsultacje społeczne. Postanowieniem z 30 września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zawiesił postępowanie sądowe z uwagi na konieczność rozstrzygnięcia w sprawie o sygnaturze III SA/Kr 841/20 tj. skargi na uchwałę nr LVII.327.2014 z dnia 14 maja 2014 r. w sprawie przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami celem zaopiniowania projektów zmian, statutów jednostek pomocniczych Gminy Krynicy – Zdroju. Po uprawomocnieniu się ww. wyroku z 1 grudnia 2020 r. stwierdzającego nieważność w całości zaskarżonej uchwały Rady Miejskiej w Krynicy-Zdroju, nr LVII.327.2014 z dnia 14 maja 2014 r. w sprawie przeprowadzenia konsultacji z mieszkańcami celem zaopiniowania projektów zmian, statutów jednostek pomocniczych Gminy Krynicy – Zdroju - postępowanie sądowe w niniejszej sprawie zostało podjęte. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje. Skargę należało uwzględnić z powodu nieważności uchwały o przeprowadzaniu konsultacji społecznych w przedmiocie projektów jednostek pomocniczych. Faktyczne przeprowadzenie konsultacji społecznych nie miało znaczenia dla ważności uchwały w przedmiocie zmiany statutu, skoro uchwała określająca procedurę konsultacji – była nieważna ze skutkiem wstecznym. Zaskarżona uchwała została podjęta na podstawie art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 713 z późn. zm.). Przepis ten stanowi, że organizację i zakres działania jednostki pomocniczej określa rada gminy odrębnym statutem, po przeprowadzeniu konsultacji z mieszkańcami. O legalności działania organu rozstrzyga to, czy konsultacje poprzedzające określenie organizacji i zakresu działania jednostki pomocniczej odrębnym statutem, przeprowadzone zostały na podstawie regulacji zawartych w uchwale określającej zasady i tryb przeprowadzania konsultacji z mieszkańcami, stosownie do art. 5a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym. Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku z 23 marca 2003 r. (U 10/01, OTK-A 2003 nr 3, poz. 23), stwierdził, że przeprowadzenie konsultacji generalnie powinno zostać poprzedzone podjęciem przez radę gminy uchwały, określającej zasady i tryb prowadzenia konsultacji. W rozstrzyganej sprawie uchwała taka została podjęta, niemniej jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie ww. wyrokiem z 1 grudnia 2020 r. stwierdził nieważność w całości ww. uchwały. W utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że wyrok sądu administracyjnego stwierdzający nieważność uchwały wywiera skutki prawne ex tunc tzn. z mocą wsteczną. Przez stwierdzenie nieważności aktu następuje bowiem jego wyeliminowanie z obrotu prawnego z mocą wsteczną, co powoduje, że akt nie wywołuje skutków prawnych od chwili jego podjęcia. W związku z tym nawet późniejsza publikacja nie czyni bezprzedmiotowym postępowania sądowego, w którym sąd administracyjny może stwierdzić nieważność aktu prawa miejscowego, co z kolei powoduje, że od samego początku zaskarżony akt nie był zdolny do wywołania skutku prawnego, a zatem do kształtowania uprawnień czy obowiązków (por. wyrok NSA z 27 stycznia 2021 r., I GSK 1533/20). Skoro więc została stwierdzona nieważność zaskarżonej uchwały w przedmiocie konsultacji to tym samym późniejsze akty prawne (tu: zaskarżona uchwala dotycząca statutu) również była nieważna. Sąd zwraca uwagę, że publikacja zasad konsultacji gwarantuje najszerszemu kręgowi mieszkańców danej społeczności zapoznanie się istotnymi dla tej społeczności regulacjami procesowymi. Stąd brak takiej publikacji powoduje, że akt prawny został podjęty z naruszeniem istotnym reguł procesowych. Nie jest więc tak jak sugerował Burmistrz, że zarzuty skarżącego Prokuratora są zbyt formalistyczne. Sądy administracyjne wskazują na istotność naruszeń prawa w uchwałach m.in. poprzez naruszenie przepisów regulujących procedurę podejmowania uchwał (por. wyrok WSA w Krakowie z 10 maja 2021 r., III SA/Kr 115/201). Brak publikacji uchwały w przedmiocie konsultacji społecznych i stwierdzona nieważność tej uchwały przez sąd administracyjny, w ocenie orzekającego Sądu, naruszyły w sposób istotny art. 35 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał, że zaskarżona uchwała w sposób istotny narusza prawo i na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.