III SA/Kr 851/14
WyrokWSA w Krakowie2014-11-18
Skład orzekający: Wojciech Jakimowicz, Janusz Bociąga, Hanna Knysiak-Molczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonywanie przewozu osób pojazdem konstrukcyjnie przeznaczonym do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą, który nie spełnia kryteriów dla taksówki i nie posiada wymaganej licencji, stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, uzasadniające nałożenie kary pieniężnej?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wykonywanie przewozu osób pojazdem, który nie spełnia kryteriów konstrukcyjnych dla przewozu okazjonalnego (powyżej 7 osób łącznie z kierowcą), a jednocześnie posiada cechy upodabniające go do taksówki, bez wymaganej licencji, stanowi naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym. Organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa, a nałożona kara pieniężna, mimo kumulacji naruszeń, została prawidłowo ograniczona do maksymalnej kwoty 10 000 zł.Stan faktyczny
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na B. B. karę pieniężną w wysokości 10 000 zł za wykonywanie przewozu okazjonalnego bez wymaganej licencji, pojazdem niespełniającym kryteriów konstrukcyjnych oraz z naruszeniem zakazu stosowania oznaczeń identyfikujących przedsiębiorcę. Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał decyzję w mocy. B. B. złożył skargę do WSA, kwestionując kwalifikację prawną usługi jako przewozu okazjonalnego oraz prawidłowość nałożonych kar.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie WSA Janusz Bociąga (spr.) WSA Hanna Knysiak-Molczyk Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 listopada 2014 r. sprawy ze skargi B. B. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 30 września 2013r. nr [ ] w przedmiocie kary pieniężnej skargę oddala
Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia [...] 2013 r., nr [...] na podstawie art. 92a ust. 1 i 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz. U. z 2007 r. nr 125, poz. 874, ze zm.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli nr [...] z dnia [...] 2013 r. nałożył karę pieniężną 10 000 zł na B. B. prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą B. B. "A".
Organ I instancji stwierdził, iż B. B. [...] 2013 r. wykonywał niezgodnie z art. 5 ust. 1 stawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym przewóz okazjonalny bez uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego.
Skarżący złożył wyjaśnienia, w których przyznał, iż nie posiadał wymaganej licencji w dniu kontroli, ale był w trakcie uzyskiwania wymaganych uprawnień, wyjaśnił, iż do czasu uzyskania wszystkich uprawnień wymaganych w przewozie drogowym, podpisał umowę z firmą "E" S. D. na podstawie, której wykonywał przewozy na zlecenia telefoniczne ww. firmy.
B. B. za przejazd w dniu [...] 2013 r. pobrał opłatę w wysokości 19 zł. Opłatę tą naliczono na podstawie wskazań GPS i cennika firmy "C". Za przejazd został wystawiony dowód sprzedaży zgodnie, z którym usługa polegała na wynajęciu samochodu. Kontrolujący zeznali, że nie wynajmowali pojazdu tylko zlecali przejazd na określonej trasie.
Organ I instancji stwierdził, iż B. B. wykonywał przewóz okazjonalny bez licencji, samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a, z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Przewóz B. B. wykonywał pojazdem konstrukcyjnie przystosowanym do przewozu 5 osób wraz z kierowcą, a w kontrolowanym pojeździe nie było zainstalowanego taksometru i na dachu pojazdu nie było umieszczonego napisu "taxi". Zdaniem organu oznacza to, iż pojazdem o nr rej. [...] B. B. wykonywał okazjonalny transport osób w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 18 ust. 5. ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. W związku z powyższym organ reasumując stwierdził, że B. B.:
1/ wykonywał transport drogowy bez wymaganej licencji, czyli nastąpiło naruszenie art. 5.1. ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym podjęcie i wykonywanie transportu drogowego wymaga uzyskania odpowiedniej licencji na wykonywanie transportu drogowego;
2/ wykonywał przewóz okazjonalny samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a z zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4 b;
3/ wykonywał przewóz okazjonalny w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu, o którym mowa w art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym.
Organ I instancji stwierdził, iż przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się m.in. umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, numerem telefonu, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi. Tymczasem na drzwiach pojazdu z lewej i prawej strony znajdował się napis "C". Organ ustalił, że "C" jest firmą na rynku [...] świadczącą między innymi usługi związane z przewozem osób, taxi, wynajem samochodów wraz z kierowcą. Organ I instancji orzekł łączną karę pieniężną w kwocie 10 000 zł.
Organ stwierdził, że zgodnie z art. 92 a ust. 2 ustawy suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10 tysięcy złotych. W związku z powyższym organ był zobowiązany orzec właśnie taką wysokość kary za wskazane wyżej naruszenia.
Od powyższej decyzji B. B. wniósł odwołanie do Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
Skarżący w uzasadnieniu swojego odwołania wskazał, że jest świadom, iż działał niezgodnie z ustawą dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym. Zwrócił uwagę na swoją ciężką sytuację finansową. Podkreślił, że jest świadomy naruszenia prawa i wniósł o zmniejszenie kary, bowiem jego zdaniem kara 10 000 zł jest niewspółmierna do wysokości wykroczenia.
Główny Inspektor Transportu Drogowego decyzją z dnia 30 września 2013 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu podał, że transportem drogowym jest podejmowanie i wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie przewozu osób lub rzeczy pojazdami samochodowymi zarejestrowanymi w kraju, za które uważa się również zespoły pojazdów składające się z pojazdu samochodowego i przyczepy lub naczepy (art. 4 pkt 1 ustawy o transporcie drogowym) oraz każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4 (art. 4 pkt 3 a) ustawy) i działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy (art. 4 pkt 3 b) ustawy). Bezspornym jest zatem, że B. B. w dniu kontroli wykonywał przewóz okazjonalny w ramach transportu drogowego osób. Zgodnie z art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym przewóz okazjonalny to przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, przewozu regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego.
Ustalono, że według stanu na dzień kontroli Prezydent Miasta nie udzielił przedsiębiorcy licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego osób. Z akt sprawy wynika, że Prezydent Miasta licencji nr [...] na wykonywanie transportu drogowego taksówką udzielił dopiero w dniu 20 marca 2013 r. B. B. zeznał, że w dniu kontroli świadczył usługi przewozu osób pojazdem ciężarowym o nr rej. [...] marki [...], który zgodnie z wpisem w dowodzie rejestracyjnym posiada liczbę 5 miejsc. W dniu [...] 2013 r. dwie osoby (kontrolujący) ok. 23:30 wsiadły na P w K i poprosiły kurs z P pod hotel S przy ul. D. Skarżący wykonał kurs. Przejazd odbył się bez pośrednictwa firmy "E" S. D. Przesłuchani w sprawie świadkowie stwierdzili, iż nie wynajmowali pojazdu, a jedynie zlecali przewóz drogowy. Z treści zeznań pracownika Urzędu Miasta wynika wprost, iż "w trakcie przejazdu nie było rozmowy z kierowcą o jakimkolwiek wynajmie pojazdu". Po wykonaniu kursu B. B. początkowo wystawił jedynie paragon nr [...]. Na skutek jednak podjęcia kolejnej interwencji przesłuchiwanego pracownika Urzędu Miasta, kierowca wystawił odręczny rachunek.
Organ II instancji stwierdził, że nałożenie na B. B. kary pieniężnej było prawidłowe. Z akt sprawy nie wynika, aby to firma "E" S. D. była wykonawcą transportu drogowego przedmiotowego przewozu. Zlecenie przejazdu nie pochodziło z tej firmy. Natomiast z załączonej do akt sprawy umowy z dnia 4 stycznia 2012 r. zawartej pomiędzy "E" S. D., a B. B. wynika, iż jej przedmiotem jest określenie współpracy w ramach, której firma "E" posiadająca obsługę logistyczną oraz techniczną udostępni informację stronie, a ona posiadając wiedzę i kompetencję oraz narzędzia dla oferowania usług będzie korzystać z centrali. W tych okolicznościach argumenty B. B. dotyczące wykonywania w dniu kontroli działalności w zakresie wypożyczania pojazdów są więc bezzasadne. Niewątpliwie wykonywał on przewóz osób. Ponadto z zeznań świadków - pasażerów wynika bezspornie, że zamówili oni usługę przewozu, za którą uiścili wymaganą opłatę, na potwierdzenie czego otrzymali od kierującego dowód sprzedaży oraz rachunek nr [...] do paragonu nr [...]. Nie budzi również wątpliwości, iż w świetle przytoczonych wyżej przepisów kontrolowany pojazd nie spełniał kryterium konstrukcyjnego przewidzianego dla pojazdów przeznaczonych do wykonywania przewozów okazjonalnych osób. Ustawodawca umożliwił wykonywanie tego typu przewozów jedynie pojazdami przeznaczonymi konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Natomiast pojazd B. B. był przeznaczony konstrukcyjnie do przewozu 5 osób wraz z kierowcą.
Pojazd B. B. posiadał cechy, które upodobniały go do taksówki osobowej, jednakże przejazdu wykonywanego tym pojazdem nie można utożsamiać z przewozem taksówkowym. Pojazd nie był wpisany do żadnej z posiadanej przez stronę licencji Taxi. W dowodzie rejestracyjnym kontrolowanego nie było też wpisu Taxi.
W ocenie organu I instancji strona, wykonując przewóz w chwili zatrzymania do kontroli, naruszyła art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy. Główny Inspektor Transportu Drogowego podobnie jako organ I instancji stwierdził, że nie budzi wątpliwości fakt, że strona wykonywała działalność gospodarczą w zakresie transportu drogowego osób. Z dokumentacji fotograficznej sporządzonej podczas kontroli wynika, iż na pojeździe były umieszczone następujące napisy: "[...]", "C". Tym samym skarżący naruszył przepis art. 18 ust. 5 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym.
Wprowadzenie ścisłego rozróżnienia transportu drogowego taksówką od transportu drogowego okazjonalnego (w omawianym znaczeniu) polega na wyraźnym rozróżnieniu oznaczenia pojazdów, którymi mogą być wykonywane te dwa rodzaje przewozów. Zgodnie z art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się: 1/ umieszczania i używania w pojeździe taksometru; 2/ umieszczania w sposób widoczny i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi; 3/ umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych.
Wskazany, więc wyżej przepis art. 18 ust. 5 ustawy ma na celu przeciwdziałanie wprowadzaniu w błąd potencjalnych klientów, którzy mogą uważać, że odbywają podróż taksówką, a w istocie odbywają podróż pojazdem, który nie posiada standardów wymaganych dla taksówki, zaś kierujący pojazdem nie ma kwalifikacji wymaganych przy transporcie drogowym taksówką.
W odniesieniu do argumentacji strony dotyczącej tego, iż na dzień kontroli nie musiała mieć licencji, gdyż nie wymagała tego umowa zawarta przez nią z firmą "C", organ odwoławczy stwierdził, że nie można zawierać umów, które wymagają czynności niezgodnych z prawem. W takiej sytuacji strona podejmując się wykonywania przewozów osób winna liczyć się z sankcjami przewidzianymi w przepisach prawa, w tym wypadku w ustawie o transporcie drogowym. Kary w transporcie drogowym określono w sposób sztywny w ramach poszczególnych naruszeń, a decyzja wydawana na podstawie tych przepisów ma związany, a nie uznaniowy charakter.
Natomiast, gdy strona znajduje się w sytuacji uniemożliwiającej poniesienie kary w orzeczonej wysokości może wystąpić ze stosownym wnioskiem do Głównego Inspektora Transportu Drogowego.
Na powyższą decyzję B. B. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnosząc o jej uchylenie, jak również uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego.
Skarżący zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy polegające na:
1/ błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym zawierającego definicję przewozu okazjonalnego osób, w odniesieniu do wykonanej przez skarżącego usługi będącej przedmiotem kontroli Inspekcji Transportu Drogowego, która to usługa nie stanowiła okazjonalnego przewozu osób w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, przy uwzględnieniu definicji "usług okazjonalnych" zawartej w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych (...) (Dz. UE L z 2009 r. Nr 300, str. 88, ze zm.);
2/ błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym w związku z pkt 2.9 załącznika nr 3 do ustawy, jak również błędnej wykładni i niewłaściwym zastosowaniu art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym w związku z pkt 2.10 załącznika do ustawy, które to naruszenie polegało na przyjęciu przez organ orzekający, że skarżący dopuścił się naruszenia wynikających z tych przepisów wymagań dotyczących warunków wykonywania przewozu okazjonalnego, mimo iż usługa wykonana przez skarżącego nie posiadała cech "okazjonalnego" przewozu w rozumieniu art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym, przy uwzględnieniu wykładni definicji "przewozu okazjonalnego" odwołującej się do definicji "usług okazjonalnych" zawartej w rozporządzeniu nr 1073/2009 powołanym w pkt 1;
3/ naruszeniu art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym w związku z pkt 2.9 załącznika nr 3 do ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, które to naruszenie polegało na przyjęciu, że skarżący naruszył zakaz zamieszczania na samochodzie oznaczeń niedozwolonych w warunkach wykonywania okazjonalnego przewozu osób, mimo, iż zamieszczone na samochodzie skarżącego napisy "[...]" oraz " c'" nie stanowią oznaczeń zabronionych przepisem ustawy;
4/ naruszeniu art. 5 ust. 1 oraz art. 5b ustawy o transporcie drogowym w zw. z pkt 1. 1 załącznika nr 3 do ustawy w sytuacji, gdy usługa wykonana przez skarżącego stanowiła usługę wynajmu samochodu z kierowcą i nie podlegała wymogowi posiadania licencji (zezwolenia) na wykonywanie transportu drogowego;
5/ naruszeniu art. 5 ust. 1 oraz art. 5b ustawy o transporcie drogowym w związku z pkt 1. 1 załącznika nr 3 do ustawy poprzez ich łączne zastosowanie w mniejszej sprawie, mimo iż każdy z tych przepisów dotyczy innego rodzaju decyzji dopuszczeniowej do wykonywania transportu drogowego, tj. art. 5 ust. 1 dotyczy wymogu uzyskania zezwolenia na wykonywanie transportu drogowego, natomiast art. 5b ustawy dotyczy wymogu uzyskania licencji na niektóre rodzaje krajowego przewozu drogowego, a zaskarżona decyzja nie zawiera sprecyzowania, czy rzekome naruszenie przypisane skarżącemu polegać miało na braku wymaganego zezwolenia na wykonywanie transportu drogowego, czy też na braku licencji;
6/ naruszeniu art. 92 a ust. 1, 2, 6 ustawy o transporcie drogowym w zw. z pkt 1.1. pkt 2.9 oraz pkt 2.10 załącznika nr 3 do ustawy poprzez orzeczenie wobec skarżącego przewidzianych w przepisach kar pieniężnych za poszczególne naruszenia wymagań ustawy oraz orzeczenie jako sumy kar, kary pieniężnej w kwocie 10.000,00 zł w sytuacji, gdy nie miały miejsca naruszenia ustawy, które mogą stanowić podstawę nałożenia kar pieniężnych przewidzianych w pkt. 1.1, 2.9 oraz 2.10 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym.
Ponadto skarżący zarzucił również naruszenie przepisów proceduralnych polegające na:
1/ nienależytym i niewyczerpującym rozpatrzeniu materiału dowodowego, pominięciu znaczenia dowodowego wyjaśnień strony skarżącej, braku oceny wartości dowodowej wyjaśnień skarżącego w powiązaniu z pozostałymi zebranymi w sprawie dowodami, które rozpatrzone łącznie i we wzajemnym powiązaniu wskazywały na wykonywanie przez skarżącego usługi wynajmu samochodu z kierowcą a nie usługi przewozu, jak bezzasadnie ocenił organ orzekający w zaskarżonej decyzji (naruszenie art. 7, 77 §1, 107 K.p.a.); powyższe naruszenie miało wpływ na wynik sprawy, bowiem w przypadku uznania, że wykonana usługa stanowiła najem pojazdu a nie wykonywanie usługi przewozu, brak było podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie przepisów ustawy o transporcie drogowym oraz orzekania kary pieniężnej za naruszenia ustawy;
2/ braku właściwego wyjaśnienia (uzasadnienia) podstawy prawnej rozstrzygnięcia dokonanego przez organ II instancji, a w szczególności brak wyjaśnienia skutków nowelizacji ustawy o transporcie drogowym, dokonanej ustawą z dnia 5 kwietnia 2013 roku o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz ustawy o czasie pracy kierowców dla oceny prawnej rzekomych naruszeń zarzucanych skarżącemu.
W bardzo obszernym uzasadnieniu skargi jej autor rozwinął powyższe zarzuty. Podniósł między innymi, że w niniejszej sprawie nie sposób uznać, że skontrolowana usługa wykonywana przez skarżącego miała charakter okazjonalnego przewozu osób w rozumieniu art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym. Nie sposób bowiem uznać, aby przyjęcie przez skarżącego zlecenia na wykonanie kursu złożonego przez funkcjonariusza w warunkach przeprowadzanej prowokacji, stanowiło przewóz grupy pasażerów utworzonej z inicjatywy zleceniodawcy, jak wskazuje przytoczona wyżej regulacja prawna. Samochód skarżącego marki [...] nie był ani autokarem ani autobusem, samochód zarejestrowany był jako samochód ciężarowy z możliwością przewozu do 5 osób. W materiale niniejszej sprawy brak jest jakichkolwiek dowodów, że przedmiotem usług świadczonych przez skarżącego było przewożenie większych grup osób, zebranych przez zleceniodawcę w celu wzięcia udziału w przewozie lub zebranych przez samego skarżącego. Żadne tego rodzaju fakty, mogące świadczyć o wykonywaniu przez skarżącego okazjonalnego przewozu osób nie miały miejsca i nie zostały w niniejszej sprawie wykazane. Organy orzekające w niniejszej sprawie, w tym organ II instancji w zaskarżonej decyzji, dokonały niewłaściwego zastosowania art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym w związku z pkt 2.9 załącznika nr 3 do ustawy, także z tego względu, że nie miało miejsca naruszenie przewidzianego w tym przepisie zakazu zamieszczania na samochodzie określonych oznaczeń. Napisy zamieszczone na drzwiach samochodu strony skarżącej, nie zawierały treści, o których mowa w art. 5 pkt 2 ustawy o transporcie drogowym. Budzi także wątpliwość dopuszczalność dokonania przez organy orzekające swego rodzaju "kumulacji" naruszeń przypisanych skarżącemu. Przypomnieć, bowiem należy, że zarówno organ I jak i II instancji uznały, że skontrolowana usługa wykonana przez skarżącego w dniu 8 marca 2013 r. stanowiła tzw. okazjonalny przewóz osób w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym, a wykonywanie tego rodzaju przewozu wymaga legitymowania się odpowiednią licencją, której skarżący nie posiadał (art. 5b, a poprzednio art. 5 ustawy o transporcie drogowym. Za powyższe naruszenie wymagań ustawy organ kontrolujący nałożył na skarżącego karę pieniężną w kwocie 8.000,00 zł, z powołanie się na pkt 1.1. załącznika nr 3 do ustawy. Kolejne przypisane skarżącemu naruszenia odnoszą się do art. 18 ust. 4a ustawy o transporcie drogowym oraz do naruszenia art. 18 ust. 5 ustawy. Przyjęty w skarżonej decyzji (oraz w poprzedzającej ją decyzji I instancji) "mechanizm" skumulowania rzekomych naruszeń i w konsekwencji skumulowania cząstkowych kar pieniężnych wpływających na orzeczoną sumę kar nasuwa istotne zastrzeżenia. Skoro bowiem już na wstępie organy orzekające przyjęły, iż skarżący nie posiadał rzekomo wymaganej w jego przypadku licencji na wykonywanie okazjonalnego przewozu osób, to innymi słowy przyjęły, iż skontrolowana usługa nie stanowi działalności "licencjonowanego" przewoźnika. W tym stanie rzeczy, należałoby w konsekwencji uznać, iż działalność skarżącego, polegająca in concreto na wykonaniu skontrolowanej usługi bez rzekomo wymaganej licencji, nie stanowi działalności transportowej na zasadach ustawy o transporcie drogowym. W tej sytuacji organ orzekający mógłby orzec wobec skarżącego, co najwyżej karę 8.000 zł za brak wymaganej licencji, brak natomiast byłoby podstaw do orzekania dalszych kar 2 x 8.000 zł za pozostałe naruszenia ustawy i zastosowania skumulowanej kary pieniężnej w maksymalnie dopuszczalnej kwocie 10.000 zł (art. 92a ust. 2 ustawy).
Zdaniem skarżącego Główny Inspektor Transportu Drogowego wydając zaskarżoną decyzję rażąco naruszył wskazane wyżej przepisy art. 4 pkt 11, art. 5, art. 5b, art. 18 ust. 4a i ust. 5 oraz art. 92a ust. 1, 2, 6 ustawy o transporcie drogowym, odnosząc wymagania oraz sankcje wynikające z przepisów do usługi skarżącego, będącej przedmiotem kontroli wykonanej w dniu [...] 2013 r., która to usługa nie stanowiła przewozu podlegającego regulacji wymienionej ustawy, a w szczególności nie stanowiła okazjonalnego przewozu osób w rozumieniu ustawy o transporcie drogowym.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Transportu Drogowego wniósł o jej odrzucenie, gdyż strona niezgodnie z pouczeniem skierowała skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Postanowieniem z dnia 6 lutego 2014 r. wydanym w przedmiotowej sprawie WSA w Warszawie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę sądowi właściwemu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
| Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r., Nr |
|153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy |
|czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu |
|ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej |
|zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie |
|wydania tego aktu. Sąd administracyjny nie ocenia rozstrzygnięcia organu administracji pod kątem jego słuszności, czy też celowości, |
|jak również nie rozpatruje sprawy kierując się zasadami współżycia społecznego. Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie |
|będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - |
|Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.). |
|Oceniając zaskarżoną decyzję pod kątem zgodności jej z prawem Sąd nie stwierdził naruszenia prawa materialnego i procesowego, które |
|mogłoby skutkować uwzględnieniem skargi. |
|W ocenie Sądu, prawidłowo ustalony przez organ i przyjęty za podstawę wydania decyzji stan faktyczny znajduje potwierdzenie w materiale|
|dowodowym zawartym w aktach administracyjnych, co pozwala ustalenia organu przyjąć jako własne. |
|Skarżący opiera swoje zarzuty w oderwaniu od stwierdzonego stanu faktycznego, którego nie kwestionuje i sam przyznał, że przedmiotowy |
|przewóz odbył się, a auto wyglądało jak to stwierdzili kontrolujący i było zarejestrowane na 5 osób. |
|Podstawowym zarzutem skarżącego jest przyjęcie przez organ błędnej kwalifikacji, co do charakteru czynności wykonywanej przez |
|skarżącego. Uważa bowiem, że usługa wykonywana w dniu kontroli nie stanowiła okazjonalnego przewozu osób w rozumieniu ustawy o |
|transporcie drogowym, o którym mowa w art. 4 pkt 11 tej ustawy, tak jak przyjęły organy obu instancji, uwzględniając definicję "usług |
|okazjonalnych" zawartą w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie |
|wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych i autobusowych. |
|W ocenie sądu skarżący nie ma racji, bowiem wskazana definicja "usług okazjonalnych" zawarta w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego |
|i Rady (WE) nr 1073/2009 z dnia 21 października 2009 r. w sprawie wspólnych zasad dostępu do międzynarodowego rynku usług autokarowych |
|i autobusowych zawarta w art. 2 pkt 4) rozporządzenia w brzmieniu "usługi okazjonalne" oznaczają usługi, które nie są objęte definicją|
|usług regularnych, w tym szczególnych usług regularnych, oraz których główną cechą jest to, że obejmują przewóz grup pasażerów |
|utworzonych z inicjatywy zleceniodawcy lub samego przewoźnika – nie wprowadza żadnego elementu podważającego interpretacje |
|zastosowanego prawa dokonaną przez organy. Poza tym sam skarżący nie uzasadnił swoich wątpliwości w tym zakresie. |
|Należy podnieść, że skarżący kwestionując ustalenia nie wskazał jaki inny charakter prawny miała odpłatna usługa którą wykonał, a jest |
|niesporne że usługa była odpłatna, a na drzwiach pojazdu z lewej i prawej strony znajdował się napis "C", która jest firmą na rynku [...]|
|świadczącą usługi związane z przewozem osób, taxi, wynajem samochodów wraz z kierowcą. Poza tym skarżący wystawił rachunek wskazujący, |
|że prowadzi działalność gospodarczą przewóz osób, a jak sam stwierdził usługę wykonywał w związku z umową zawartą 4 stycznia 2012 r. z |
|firmą "E" S. D., której przedmiotem było wykonywanie usług wypożyczania samochodu. W ramach współpracy firma "E" posiadająca obsługę |
|logistyczną oraz techniczną udostępniała skarżącemu informacje oraz narzędzia dla oferowania usług z obowiązkiem korzystania z jej |
|centrali. |
|Należy w tym miejscu stwierdzić, że zawarta w art. 4 pkt 11 ustawy o transporcie drogowym enumeracja negatywna wskazuje, że przewozem |
|okazjonalnym jest przewóz osób, który nie stanowi przewozu regularnego, regularnego specjalnego albo przewozu wahadłowego. Zarazem |
|zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d. wykonywanie transportu drogowego, który obejmuje także przewóz okazjonalny, wymaga uzyskania |
|odpowiedniej licencji. Przedmiotowa licencja nie jest jedynie wymagana w przypadku niezarobkowego przewozu drogowego – przewozu na |
|potrzeby własne zdefiniowanego w art. 4 pkt 4 u.t.d. Z ustaleń poczynionych podczas kontroli zatrzymanego wynika, że przejazd nie |
|odbywał się na potrzeby własne, co jest oczywiste i niesporne. W tych okolicznościach skoro wykonywany przewóz przez skarżącego nie był|
|przewozem na potrzeby własne w rozumieniu ustawy, to w związku z treścią art. 4 pkt 3 lit. a u.t.d., był transportem drogowym, a jako |
|taki wymagał posiadania licencji (art. 5 ust. 1 u.t.d.). Z akt sprawy wynika, że skarżącemu nie udzielono licencji na wykonywanie |
|krajowego transportu drogowego osób ani licencji na transport drogowy taksówką w dacie wykonywanej usługi. Brak licencji uzasadniał |
|nałożenie na podmiot kary pieniężnej w wysokości 8 000 złotych, która to kwota wynika z lp.1.1 załącznika do ustawy o transporcie |
|drogowym. |
|Przechodząc do oceny prawidłowości pozostałych naruszeń art. 18 ust. 5 pkt 2 u.t.d. stwierdzić trzeba, że również w tym zakresie w |
|pełni zadośćuczyniono wymogom określonym w art. 7, 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Organy prawidłowo oparły się bowiem na ustaleniach zawartych|
|w protokole kontroli i załączonych do niego dowodach, które potwierdzają stwierdzone nieprawidłowości. Pojazd B. B. posiadał cechy, |
|które upodobniały go do taksówki osobowej, jednakże przejazdu wykonywanego tym pojazdem nie można utożsamiać z przewozem taksówkowym. |
|Pojazd nie był wpisany do żadnej z posiadanej przez stronę licencji Taxi. W dowodzie rejestracyjnym kontrolowanego nie było też wpisu |
|Taxi. Nie budzi wątpliwości fakt, że skarżący, zabierając pasażerów na kurs z P pod hotel S przy ul. D nie zastosował się do zawartej |
|umowy z firmą "E" S. D. Nie korzystał z jej pośrednictwa ani nie zawierał umowy na przewóz w siedzibie firmy. Zachowanie skarżącego |
|było typowe dla działalności taksówkarskiej, a do tego skarżący nie miał uprawnień. Z dokumentacji fotograficznej sporządzonej podczas|
|kontroli wynika, iż na pojeździe były umieszczone następujące napisy: "[...]", "C". Tym samym skarżący naruszył przepis art. 18 ust. 5 |
|pkt 2 ustawy o transporcie drogowym. |
|Rozróżnienie transportu drogowego taksówką od transportu drogowego okazjonalnego (w omawianym znaczeniu) polega na wyraźnym |
|rozróżnieniu oznaczenia pojazdów, którymi mogą być wykonywane te dwa rodzaje przewozów. Zgodnie z art. 18 ust. 5 ustawy o transporcie |
|drogowym przy wykonywaniu przewozów okazjonalnych w krajowym transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie|
|więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą zabrania się: 1/ umieszczania i używania w pojeździe taksometru; 2/ umieszczania w sposób widoczny|
|i czytelny z zewnątrz pojazdu oznaczeń z nazwą, adresem, telefonem, adresem strony internetowej przedsiębiorcy lub innych oznaczeń |
|mających na celu identyfikację przedsiębiorcy, a także reklam usług taksówkowych i przedsiębiorców świadczących takie usługi; 3/ |
|umieszczania na dachu pojazdu lamp lub innych urządzeń technicznych. Art. 18 ust. 5 ustawy ma na celu przeciwdziałanie wprowadzaniu w |
|błąd potencjalnych klientów, którzy mogą uważać, że odbywają podróż taksówką, a w istocie odbywają podróż pojazdem, który nie posiada |
|standardów wymaganych dla taksówki, zaś kierujący pojazdem nie ma kwalifikacji wymaganych przy transporcie drogowym taksówką. |
|Przedstawione wyżej okoliczności pozwalają przyjąć, iż poddany kontroli pojazd posiadał cechy upodabniające go do taksówki, do czego |
|zgodnie z treścią art. 18 ust. 5 nie był uprawniony. Nie ulega wątpliwości, co niejednokrotnie było podkreślane w orzecznictwie sądów |
|administracyjnych, że ratio legis wprowadzenia zakazów określonych w art. 18 ust. 5 u.t.d. było wyeliminowanie przypadków wykonywania |
|transportu drogowego pojazdem upodobnionym do taksówki i omijanie w ten sposób przepisów rejestracyjnych dotyczących uzyskiwania |
|licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Wprowadzenie ścisłego rozróżnienia transportu drogowego taksówką od transportu |
|drogowego okazjonalnego (art. 4 pkt 11 u.t.d. w zw. z art. 18 u.t.d.) polega na wyraźnym rozróżnieniu oznaczonych pojazdów, którymi |
|mogą być wykonywane te dwa rodzaje przewozów. Art. 18 ust. 5 u.t.d. ma więc na celu przeciwdziałanie wprowadzaniu w błąd potencjalnych |
|klientów, którzy mogą uważać, że odbywają podróż taksówką, a w istocie odbywają podróż pojazdem, który nie spełnia standardów |
|wymaganych dla taksówki, zaś kierujący pojazdem nie ma kwalifikacji wymaganych przy transporcie drogowym taksówką. W myśl lp. 2.9 |
|załącznika nr 3 do u.t.d. karą pieniężną w wysokości 8 000 złotych sankcjonuje się wykonywanie przewozów okazjonalnych w krajowym |
|transporcie drogowym pojazdem przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu nie więcej niż 9 osób łącznie z kierowcą z naruszeniem zakazu, o|
|którym mowa w art. 18 ust. 5. |
|Skarżący nadto wykonywał przewóz okazjonalny samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust. 4a z |
|zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4 b. Zgodnie z art. 18 ust. 4a u.t.d. przewóz okazjonalny wykonuje się pojazdem |
|samochodowym przeznaczonym konstrukcyjnie do przewozu powyżej 7 osób łącznie z kierowcą. Z zapisów umieszczonych w dowodzie |
|rejestracyjnym kontrolowanego pojazdu wynika, iż jest on przeznaczony do przewozu 5 osób łącznie z kierowcą. Pojazd ten nie spełniał |
|powyższych przepisów. Pojazd nie był też pojazdem zabytkowym. |
|Za wykonywanie przewozu okazjonalnego samochodem niespełniającym kryterium konstrukcyjnego określonego w art. 18 ust 4a, z |
|zastrzeżeniem przewozów, o których mowa w art. 18 ust. 4b nakładana jest kara pieniężna w wysokości 8 000 złotych (lp. 2.10 załącznika |
|nr 3 do u.t.d.). |
|W ocenie Sądu, organ prawidłowo nałożył na skarżącą karę pieniężną za stwierdzone powyższej naruszenie przepisów prawa. Skarżący |
|zgodnie z zawartą umową miał wykonywać przewozy okazjonalne, zatem nie można twierdzić, co podnosi skarżący, że wykonywał jedynie |
|działalność gospodarczą bez licencji i jedynie za to powinien być ukarany karą pieniężną. Niemniej jednak, co słusznie stwierdziły |
|organy skarżący wykonywał przewóz okazjonalny nie tylko bez licencji, ale także z naruszeniem przepisów odnośnie warunków, jakie |
|powinno spełnia jego auto do wykonywania takiego przewozu. |
|Należy jeszcze stwierdzić że zgodnie z tezą Naczelnego Sądu Administracyjnego sformułowaną w motywach wyroku z 28 września 2012 r. o |
|sygnaturze II GSK 1158/11 - skorzystanie przez pracowników administracji publicznej (Inspekcji Transportu Drogowego) z oferty przejazdu|
|skarżącego celem sprawdzenia, czy nie dochodzi do naruszenia przepisów ustawy o transporcie drogowym nie może być uznane za prowokację |
|i mieści się w granicach dozwolonych prawem, a zeznania tych osób złożone w postępowaniu kontrolnym stanowią równoprawny dowód z |
|protokołem kontroli. Godzi się nadto zauważyć, że "prowokacja" według znaczenia ujętego w "Słowniku języka polskiego" oznacza podstępne|
|działanie mające na celu nakłonienie kogoś do określonego postępowania, zwykle szkodliwego dla niego i osób z nim związanych. Tymczasem|
|lektura akt administracyjnych sprawy nie pozostawia wątpliwości, że świadkowie - przesłuchany pracownik organu, który był pasażerem - |
|nie inicjował czynności mających nakłonić skarżącego do podejmowania nielegalnego przewozu, lecz wyłącznie skorzystał z usługi |
|przejazdu pojazdem, który posiadał oznaczenia sugerujące wykonywanie usług przewozowych. Na drzwiach pojazdu z lewej i prawej strony |
|znajdował się napis "C", a "C" jest firmą na rynku [...] świadczącą między innymi usługi związane z przewozem osób, taxi, wynajem |
|samochodów wraz z kierowcą. |
|Zgodnie z art. 92a ust. 1 u.t.d. podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem |
|obowiązków lub warunków przewozu drogowego, podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 10 000 złotych za każde naruszenie. |
|Suma kar pieniężnych nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej nie może przekroczyć kwoty 10 000 złotych. |
|Wykaz naruszeń obowiązków lub warunków, o których mowa w ust. 1, oraz wysokość kar pieniężnych za poszczególne naruszenia określa |
|załącznik nr 3 do ustawy (art. 92a ust. 6 ustawy o transporcie drogowym). W niniejszej sprawie suma nałożonych kar pieniężnych wyniosła|
|24 000 złotych, a zatem organ postąpił prawidłowo ograniczając jej wysokość do 10 000 złotych. |
|Odnosząc się do podnoszonych przez skarżącego argumentów kwestionujących ustalenia organu w zakresie okoliczności faktycznych |
|stanowiących podstawę do nałożenia kary, to Sąd podkreśla, iż przebieg czynności kontrolnych odzwierciedla protokół kontroli, który |
|obrazuje stan faktyczny, który mógłby być później trudny do odtworzenia. Protokół taki może być podważony jedynie przez konkretny |
|dowód, iż dane w nim zgromadzone są nieprawdziwe (wyrok NSA z 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II GSK 1062/09). |
|Skoro, zatem skarżący nie przedstawiła dowodów, które mogłyby obalić wiarygodność tego dokumentu, podniesione w skardze zarzuty nie |
|mogły odnieść zamierzonego skutku. |
|Na marginesie wskazać należy, że wniosek Głównego Inspektora Transportu Drogowego o odrzucenie skargi jest bezzasadny. Prawdą jest, że |
|skarżący błędnie wniósł swoją skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Sąd ten postanowieniem z dnia 6 lutego 2014 |
|r., sygn. akt VI SA/Wa 3612/13 stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę sądowi właściwemu, czyli Wojewódzkiemu Sądowi |
|Administracyjnemu w Krakowie. Stwierdzić należy, że samo wniesienie skargi do sądu niewłaściwego nie powoduje jeszcze konieczności jej |
|odrzucenia. W przypadku, gdy strona wniesie skargę bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego lub za pośrednictwem organu |
|innego niż ten, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi, sąd ten lub organ powinien ją przekazać organowi właściwemu.|
|Wówczas o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez sąd lub organ na adres właściwego organu - por. |
|postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2013 r., sygn. akt: II GSK 937/13 LEX nr 1450782 "W przypadku złożenia przez skarżącego skargi do |
|sądu lub organu niewłaściwego, sąd lub organ powinien przesłać ją właściwemu organowi administracji publicznej celem nadania biegu. W |
|tej sytuacji o zachowaniu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez sąd lub organ niewłaściwy|
|w urzędzie pocztowym na adres właściwego organu administracji publicznej". W niniejszej sprawie wszelkie warunki formalne do |
|merytorycznego rozpoznania skargi zostały spełnione, dlatego też niedopuszczalnym byłoby jej odrzucenie. |
|Mając powyższe na uwadze, działając w oparciu o art. 151 p.p.s.a., Sąd skargę oddalił. |
| |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło