III SA/Kr 865/10

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Syndyka Masy Upadłości A Spółka z o.o.– K. O. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Syndyka Masy Upadłości A Spółka z o.o. – K. O. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia 31 maja 2009 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za miesiąc styczeń 2006 r. postanawia: oddalić wniosek. W złożonym dnia 8 czerwca 2012 r. na urzędowym formularzu "PPPr" wniosku o przyznanie prawa pomocy Syndyk masy upadłości A sp. z o.o. wniosła o częściowe zwolnienie od kosztów sadowych. Oświadczyła, że kapitały własne upadłej spółki wykazują na dzień 31.12.2011 r. wartość ujemną 25.400.464,50 zł, środków trwałych spółka nie posiada a wysokość strat za ostatni rok obrotowy według bilansu określa na 35.589,49 zł. Ujawniła numer jednego rachunku bankowego bez określenia jego stanu. Uzasadniając swoje starania syndyk powtórzyła wywody zawarte w poprzednim wniosku o prawo pomocy, sprzeciwie oraz pismach składanych po jego wniesieniu podnosząc, że w stosunku do spółki ogłoszona została upadłość likwidacyjna a organy określiły wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym w łącznej kwocie 322.906,00 zł. Ponieważ spółka nie prowadzi działalności gospodarczej więc w ocenie syndyk dochody uzyskane z likwidacji jej majątku muszą być przeznaczane na zaspokojenie wierzytelności do masy upadłości. Syndyk powiada, że aktualnie toczy się przed sądami oraz organami administracji wiele spraw dotyczących upadłej spółki a na nieruchomościach upadłego ustanowiono zabezpieczenia rzeczowe (hipoteki) w kwotach przewyższających wartość majątku w związku z czym syndyk nie może dysponować dowolnie kwotami uzyskanymi z ich sprzedaży. Argumentuje, że ogłoszenie upadłości podmiotu nie powinno doprowadzić do sytuacji, w której ze względu na brak środków finansowych syndyk nie powinien zostać pozbawiony przysługującego prawa do wnoszenia środków odwoławczych jak skarga kasacyjna w niniejszej sprawie. Wskazuje, że w sprawie otrzymała już zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Przed złożeniem obecnego wniosku o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych syndyk już wcześniej domagała się była zwolnienia od kosztów sądowych (vide: k. 16). Poprzednie jej starania odniosły ten skutek, że po sprzeciwie (k. 81) wniesionym od postanowienia Referendarza sądowego o oddaleniu tego wniosku (k. 104) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 7 lutego 2011 r. zwolnił syndyk z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł w pozostałej zaś części wniosek oddalił (k. 100). W związku z tak nakreślonymi okolicznościami podnieść należy przede wszystkim to, że zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego jakkolwiek przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej "ppsa" dopuszczają możliwość wielokrotnego składania wniosku o przyznanie prawa pomocy tak przez osoby fizyczne jaki i osoby prawne, to jednak odmienna ocena sytuacji materialnej wnioskodawcy przy rozpatrywaniu kolejnego wniosku możliwa jest wyłącznie po zmianie istotnych okoliczności mających wpływ na tę ocenę (sygn. akt. I OZ 416/05). Stosownie bowiem do treści art. 165 ppsa postanowienia nie kończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Po wtóre, że redakcja przepisu art. 246 §2 pkt. 2 ppsa jednoznacznie wskazuje, iż strona, będąca osobą prawną nie może uprawdopodobnić zasadności składanego wniosku lecz musi udowodnić okoliczności na których opiera swoje starania. W języku polskim słowo "wykazać" oznacza bowiem - 1. «udowodnić, przedstawić coś w sposób przekonywający; pokazać, unaocznić» (...) 2. «dać czemuś wyraz; przejawić, pokazać, uzewnętrznić» (...) 3. «ujawnić, stwierdzić coś» wykazać się — wykazywać się «udowodnić, że ma się kwalifikacje, umiejętności, uprawnienia do czegoś; okazać dokumenty coś stwierdzające; wylegitymować się» (Słownik języka polskiego PWN, opracowanego autorsko przez Redakcję Słowników Języka Polskiego PWN wydany w latach 1978-1981 pod redakcją naukową prof. Mieczysława Szymczaka.). Potwierdzeniem takiego stanu rzeczy jest stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w postanowieniu z dnia 18 czerwca 2004 r. (FZ 165/04), że ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy. W przypadku spółki co do której ogłoszono upadłość należy zaś przyjąć, że stan upadłości, i brak prowadzenia przez syndyka działalności w jej toku nie jest równoznaczny z brakiem środków na pokrycie kosztów sądowych gdyż samo jej ogłoszenie stosownie do art. 13 ustawy z dnia 28.02.2003 r. Prawo upadłościowe i naprawcze( Dz. U. z dnia 9.04. 2003r., Nr 60 poz.535 z późn. zm.) uwarunkowane jest posiadaniem środków na koszty postępowania (por. postanowienie WSA w Krakowie z 14 maja 2008 r. I SA/Kr 766/06 – CBOiIoS). Przychylić należy się też do poglądu, że gdyby intencją ustawodawcy było zwolnienie podmiotu zobowiązanego do likwidacji majątku upadłego od opłat sądowych przed sądami administracyjnymi to dałby temu wyraz wprowadzając w tym zakresie stosowną regulację ustawową (por. postanowienie NSA z dnia 11 czerwca 2008 r. sygn. I FZ 203/08). Tymczasem w realiach niniejszej sprawy syndyk poprzestała na sformułowaniu żądania opierając swoje pretensje na zaszłościach historycznych bez okazania jakichkolwiek dowodów na to, że nie jest w stanie obecnie podołać wpisowi od skargi kasacyjnej. Uzasadnienie obecnego wniosku stanowi w istocie transkrypcję pierwotnie złożonego wniosku oraz pism wniesionych po sprzeciwie. Jak poprzednio syndyk argumentuje bowiem, że w stosunku do spółki ogłoszona została upadłość likwidacyjna a organy określiły wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym. Wywodzi, że ponieważ spółka nie prowadzi działalności gospodarczej więc dochody uzyskane z likwidacji jej majątku muszą być przeznaczane na zaspokojenie wierzytelności do masy upadłości. Powtarza, że ogłoszenie upadłości podmiotu nie powinno doprowadzić do sytuacji, w której ze względu na brak środków finansowych syndyk nie powinien zostać pozbawiony przysługującego prawa do wnoszenia środków odwoławczych jak skarga kasacyjna w niniejszej sprawie. Szkopuł w tym, że wszystkie te okoliczności były znane Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu który na ich podstawie, po wykorzystaniu materiałów przedstawionych przez stronę uznał, że poprzedni wniosek syndyk o zwolnienie od kosztów sądowych zasługuje na uwzględnienie lecz tylko w części obejmującej zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi ponad kwotę 500 zł. W pozostałej części odmówił zaś wnioskowi. Wskazując na powyższe zwrócenia uwagi wreszcie wymaga, że w sytuacji gdy strona korzysta z kwalifikowanego zastępstwa prawnego, nieporozumieniem jest oczekiwanie, by poprzez stosowne wezwania sąd de facto wskazał stronie jakie dokumenty i oświadczenia powinna złożyć by skutecznie ubiegać o prawo pomocy przy ponownie składanym wniosku. Skoro bowiem syndyk korzysta z kwalifikowanego zastępstwa procesowego, to w takiej sytuacji pełnomocnik miał obowiązek poinformowania swego mocodawcy o warunkach jakie oświadczenie powinno spełniać oraz niezbędnych danych, które powinno zawierać i dokumentach źródłowych jakie należy przedstawić, tym bardziej gdy nie jest to pierwszy ani jedyny taki wniosek strony. Sąd natomiast nie jest obowiązany do wyręczania w tym zakresie profesjonalnego pełnomocnika strony i dokonywania wezwań albowiem dla profesjonalnego pełnomocnika nie powinny być zaskoczeniem ani wskazane w powołanych wyżej przepisach art. 165 ppsa i art. 246 §2 pkt. 2 ppsa reguły prawa ani przedstawione kierunki ich wykładni. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym przypomnieć też wypada, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Innymi słowy pełnomocnik miał obowiązek poinformowania swego mocodawcy o skutkach jakie dla strony pociągnęło poprzednie rozstrzygnięcie sądu a także brak jego zaskarżenia i przesłankach zasadności zgłaszanego obecnie wniosku. Poprzestanie zaś na akcentowaniu, że syndyk wcześniej otrzymała prawo pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych ponad kwotę 500 zł nie jest argumentem per se gdyż nie przesądza o wystąpieniu przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy w analogicznym zakresie przy skardze kasacyjnej (por. post. WSA w Warszawie z 20 lutego 2006 r. III SAB/Wa 15/04). Mając to wszystko na uwadze orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 165 w związku z art. 243 §1, art. 252, art. 246 §2 pkt. 2 i art. 245 §3 i 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm).