III SA/Kr 877/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym Przewodniczący Sędzia WSA Halina Jakubiec Sędziowie WSA Elżbieta Kremer AWSA Dorota Dąbek (Spr.) Protokolant Monika Pilch po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2005 r sprawy ze skargi Wojewody Małopolskiego na uchwałę Gminy Lipnica Wielka z dnia 30 czerwca 2004 r Nr XX/88/2004 w przedmiocie wyboru przewodniczącego Komisji Rewizyjnej Rady Gminy Lipnica Wielka I. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały, II. orzeka, że opisana w punkcie pierwszym uchwała nie może być wykonana. Dnia 30 czerwca 2004r. Rada Gminy Lipnica Wielka, działając na podstawie §84 pkt 2 Statutu Gminy Lipnica Wielka podjęła uchwałę nr XX/88/2004 w sprawie wyboru Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej Rady Gminy Lipnica Wielka. Uchwała ta została przekazana organowi nadzoru – Wojewodzie Małopolskiemu przy piśmie z dnia 13.07.2004r., doręczonym w dniu 19.07.2004r. Wojewoda Małopolski, działając na podstawie art. 93 ust. 1 i 2 oraz art. 94 ust. 1 i 2 ustawy o samorządzie gminnym w związku z art. 54 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargą z dnia 12 lipca 2005r. zaskarżył przedmiotową uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wnosząc o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że przeprowadzone postępowanie wyjaśniające wykazało, że zaskarżona uchwała została podjęta w głosowaniu tajnym. Skarżący zarzucił, że naruszono przez to art. 14 ustawy o samorządzie gminnym, który wprowadza zasadę głosowania jawnego z wyjątkami przewidzianymi w ustawie, ponieważ obecnie obowiązujące przepisy ustawowe nie przewidują wyłączenia jawności głosowania w sytuacji wyboru przewodniczącego komisji rady gminy. Tym samym zdaniem skarżącego naruszony został art. 11b ustawy o samorządzie gminnym oraz art. 61 Konstytucji RP. W skardze podniesiono również, że w przedmiotowej sprawie jest uzasadniony wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały pomimo że od jej podjęcia upłynął już okres 1 roku, albowiem Rada Gminy uchybiła obowiązkowi przedłożenia uchwały organowi nadzoru w terminie 7 dni o dnia jej podjęcia. W odpowiedzi na skargę wyjaśniono, że przewodniczący komisji rewizyjnej wybrany został w głosowaniu tajnym, gdyż tak zdecydowali radni Rady Gminy na sesji w dniu 30 czerwca 2004r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Bezspornym w sprawie jest, że zaskarżona uchwała Rady Gminy Lipnica Wielka z dnia 30 czerwca 2004r. w sprawie wyboru Przewodniczącego Komisji Rewizyjnej Rady Gminy Lipnica Wielka podjęta została w głosowaniu tajnym. Potwierdza to treść protokołu sesji Rady Gminy z dnia 30 czerwca 2004r., w którym jest mowa o tym, że w trakcie głosowania nad przedmiotową uchwałą Komisja Skrutacyjna przygotowała karty do głosowania i przeprowadziła głosowanie. Z treści zaś Statutu Gminy Lipnica Wielka (uchwała Rady Gminy Lipnica Wielka z dnia 6 marca 2003r., nr V/21/2003, Dz.Urz. Woj. Małop. Nr 256, poz. 3120) wynika, że głosowanie jawne zarządza i przeprowadza Przewodniczący obrad i przelicza głosy (§65 ust.1), natomiast w głosowaniu tajnym radni głosują na pomocą kart (...) a samo głosowanie przeprowadza wybrana z grona Rady Komisja Skrutacyjna (§66 ust.1). Podjęcie uchwały w głosowaniu tajnym potwierdzono też wyraźnie w odpowiedzi na skargę. Zgodnie z treścią art. 14 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), uchwały rady gminy zapadają zwykłą większością głosów w obecności co najmniej połowy ustawowego składu rady, w głosowaniu jawnym, chyba że ustawa stanowi inaczej. Przepis ten wprowadza zatem jako zasadę w podejmowaniu uchwał przez radę gminy głosowanie jawne z możliwością wprowadzenia ustawowych wyjątków od tej zasady. Zasadę jawności podejmowania uchwał potwierdza też art. 11b ustawy o samorządzie gminnym wprowadzający ogólną zasadę jawności działania organów gminy, która może być ograniczona jedynie w drodze ustawy. Obowiązujące przepisy ustawowe nie przewidują wyłączenia jawności głosowania w sytuacji wyboru przewodniczącego komisji rady gminy. Tym samym zaskarżona uchwała wydana została z naruszeniem art. 14 i art. 11b ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym, niedopuszczalnym bowiem jest wprowadzanie aktami rangi niższej niż ustawa wyjątków od ustawowej zasady jawności. Należy podkreślić, że sposób głosowania w radzie (głosowanie jawne lub tajne) nie jest jedynie czysto technicznym sposobem podejmowania uchwał przez radę gminy, lecz ma istotne znaczenie dla zapewnienia realizacji jawności działania organów władzy publicznej, co jest z kolei niezbędnym warunkiem i przesłanką demokratyzacji procesów politycznych oraz urzeczywistnienia konstytucyjnego prawa do informacji (art. 61 Konstytucji). Uwzględnienie zasady jawności życia publicznego jest też konieczne z punktu widzenia konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP). Zasada jawności życia publicznego nie może być rozumiana wąsko jedynie jako jawność obrad rady gminy, lecz należy ją rozumieć szerzej, a więc również jako jawność głosowań przy podejmowaniu uchwał przez radę gminy. Z zasady tej wynika bowiem, że mieszkańcy wspólnoty samorządowej (wyborcy) powinni mieć ustawowo zagwarantowaną nie tylko możliwość przysłuchiwania się wystąpieniom radnych podczas jawnych obrad rady gminy, lecz także możliwość konfrontacji wypowiedzi radnych z ich wiążącym stanowiskiem w sprawie wyrażonym w akcie głosowania jawnego. Z tego punktu widzenia niedopuszczalnym jest wprowadzenie w drodze uchwały rady gminy odstępstwa od ustawowej zasady jawności głosowania (por. wyrok Sądu Najwyższego z 6 kwietnia 2001, III RN 87/00, OSNP 2001/24/704; także wyrok NSA w Gdańsku z 28 czerwca 1995r., SA/Gd 1737/94, OSS 1995/4/152). Mając na uwadze wskazane powyżej argumenty należy uznać, że zakwestionowana skargą uchwała Rady Gminy Lipnica Wielka jest sprzeczna z prawem. Zachodzą zatem przesłanki do stwierdzenia jej nieważności, stosownie do treści art. 147 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270) w związku z art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Od podjęcia przedmiotowej uchwały upłynął już wprawdzie okres dłuższy niż okres 1 roku przewidziany w art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.), niemniej jednak należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie uchybiono obowiązkowi przedłożenia uchwały organowi nadzoru w ustawowo określonym terminie 7 dni od dnia jej podjęcia, o którym mowa w art. 90 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.). Zaskarżona uchwała została bowiem podjęta przez Radę Gminy w dniu 30 czerwca 2004r., natomiast jej przekazanie organowi nadzoru to jest Wojewodzie Małopolskiemu nastąpiło przy piśmie z dnia 13.07.2004r., doręczonym Wojewodzie w dniu 19.07.2004r. W niniejszej sprawie zachodzi zatem wyjątek, o którym mowa w art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) co umożliwia stwierdzenie nieważności uchwały pomimo upływu rocznego terminu od dnia jej podjęcia. Z tego powodu Sąd, działając na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.nr 153, poz.1270) w związku z art. 91 ust. 1 i art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz.U. z 2001r., nr 142, poz. 1591 z późn. zm.) orzekł o stwierdzeniu nieważności uchwały w całości. Rozstrzygnięcie w sprawie braku możliwości wykonywania uchwały zapadło na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji,