III SA/Kr 884/13
WyrokWSA w Krakowie2014-02-19
Skład orzekający: Tadeusz Wołek, Halina Jakubiec, Barbara Pasternak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może umorzyć należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych, uwzględniając sytuację dochodową i rodzinną dłużnika?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej może umorzyć należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, jednakże decyzja ta ma charakter uznaniowy i wymaga uwzględnienia szczególnych okoliczności związanych z sytuacją dochodową i rodzinną dłużnika. Samo trudne położenie materialne nie jest wystarczającą przesłanką do umorzenia, jeśli dłużnik nie wykazał należytej staranności w poszukiwaniu pracy lub nie podjął starań o obniżenie wysokości alimentów.Stan faktyczny
Skarżący B.G. domagał się umorzenia zadłużenia z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Organy administracji odmówiły umorzenia, uznając, że nie spełniono przesłanek z art. 30 ust. 1 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (nieskuteczna egzekucja) oraz że sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego, mimo jego umiarkowanego stopnia niepełnosprawności i trudnej sytuacji materialnej, nie uzasadnia umorzenia na podstawie art. 30 ust. 2 tej ustawy. Skarżący podnosił, że jest całkowicie niezdolny do pracy, ponosi wysokie koszty leczenia i jego sytuacja zdrowotna jest bardzo ciężka.Rozstrzygnięcie
Skargę oddalono.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Wołek (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Barbara Pasternak Protokolant Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2014 r. sprawy ze skargi B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 czerwca 2013 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych I. skargę oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz adwokata J. G. - Kancelaria Adwokacka w K, ul. [...] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności.
Prezydent Miasta K. decyzją z dnia 7 września 2012 r. nr [....] odmówił B.G. umorzenia zadłużenia wynikającego z wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na rzecz osób uprawnionych A.G. , U.G. i M.G. , reprezentowanych przez matkę D.J. , które na dzień sporządzenia wniosku wynosiło 23.310 zł - na podstawie art. 12 w związku z art. 2 pkt 9 i 10 oraz art. 25, 27 i 30 ust. 1 i 30 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów (Dz.U. z 2009 r., nr 1, poz. 7 ze zm., obecnie tj.: Dz.U. z 2012 r., poz. 1228), dalej "u.p.o.u.a.", art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r., nr 98 poz. 1071 ze zm.; obecnie Dz.U. z 2013 r., poz. 267) dalej "K.p.a."
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 25 października 2007 r. wpłynęło pismo, w którym B.G. zwrócił się z prośbą o umorzenie zadłużenia wobec organu właściwego wierzyciela - Prezydenta Miasta K. - z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na rzecz osób uprawnionych.
Organ przywołując kolejne cztery decyzje o odmowie umorzenia zadłużenia i uchylające je decyzje SKO w K. wskazał, że zadłużenie objęte wnioskiem, powstało z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, a zatem są to należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 2 u.p.o.u.a.
W oparciu o art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a., kolejną decyzją z dnia 16 grudnia 2010 r. nr [....] Prezydent Miasta K. odmówił B.G. umorzenia zadłużenia wynikającego z wypłaconych zaliczek alimentacyjnych na rzecz osób uprawnionych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 5 kwietnia 2011 r. nr [....] utrzymało w mocy powyższą decyzję uznając, że w sprawie ma zastosowanie jedynie art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a.
B.G. wniósł skargę na powyższą decyzję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 31 maja 2012 r. sygn. III SA/Kr 681/11 uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że sprawę o umorzenie zadłużenia z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych należy ponownie rozpoznać, oceniając również podstawy do zastosowania art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. Sąd uznał, że norma art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. pod pojęciem "świadczenia z funduszu alimentacyjnego" obejmuje również należności powstałe pod rządami ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, czyli z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych.
Organ podkreślił, że problematyka pomocy osobom uprawnionym do alimentów, w sytuacji gdy egzekucja świadczeń od dłużnika alimentacyjnego była bezskuteczna, na przestrzeni ostatnich lat regulowana była różnymi aktami prawnymi.
Przywołując treść art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a., organ wskazał, że jedyną i konieczną przesłanką umorzenia należności z tytułu wypłaconych zaliczek jest skuteczna egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów, prowadzona przez okres minimum 3 lat. Sformułowanie tego przepisu nie pozostawia wątpliwości, że nawet bardzo trudna sytuacja materialna dłużnika alimentacyjnego nie stanowi ani samodzielnej, ani dodatkowej przesłanki umorzenia należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych.
Natomiast zgodnie z art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając jego sytuację dochodową i rodzinną.
Zadłużenie objęte wnioskiem B. G. powstało z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobom uprawnionym na podstawie ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych, a więc jest należnością, o której mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 i 2 u.p.o.u.a. Wobec powyższego zasadnym wydaje się zastosowanie w sprawie art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a.
Organ zaznaczył, że zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa, a w szczególności wyroków NSA oraz Trybunału Konstytucyjnego, art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a. jest jedynym obowiązującym artykułem w oparciu o który można rozpatrywać sprawy o umorzenie zaliczki alimentacyjnej.
Jednakże z uwagi na wyrok WSA w Krakowie z dnia 31 maja 2012 r. sygn. III SA/Kr 681/11 oraz art. 153 P.p.s.a., wniosek B.G. o umorzenie zadłużenia z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych rozpatrzony został w oparciu o art. 30 ust. 1 oraz art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a.
Na podstawie zebranej dokumentacji ustalono, że B.G. zamieszkuje u brata, który jest właścicielem domu i na utrzymaniu którego pozostaje. Prowadzi jednak odrębne gospodarstwo domowe i ma do dyspozycji samodzielne pomieszczenia. Do opłat wynikających z użytkowania lokalu dokłada co miesiąc kwotę 150 zł.
Na jego dochód składa się zasiłek stały w wysokości 529 zł miesięcznie oraz zasiłek okresowy w wysokości 112,75 zł miesięcznie co daje łączną kwotę 641,75 zł. Ponadto korzysta z zasiłków celowych. W okresie od 1 stycznia 2012 r. do 30 września 2012 r. otrzymał: zasiłek stały w łącznej kwocie 3 996 zł, zasiłek okresowy w łącznej kwocie 722,25 zł, zasiłek celowy na zakup leków w łącznej kwocie 330 zł, zasiłek celowy na zakup środków czystości w łącznej kwocie 80 zł, zasiłek celowy na zakup odzieży w łącznej kwocie 110 zł, zasiłek celowy na zakup żywności w łącznej kwocie 1170 zł, zasiłek celowy na zakup opału w łącznej kwocie 850 zł.
Zgodnie z oświadczeniem przeznacza na zakup lekarstw kwotę 150 zł miesięcznie, jednak za okres od dnia 1 stycznia 2012 r. do dnia 30 września 2012 r. przedstawił rachunki i faktury jedynie na kwotę 510,48 zł. Z kolei w oświadczeniu złożonym w Wydziale Spraw Społecznych UM K. oświadczył, że na zakup lekarstw przeznacza od 200 zł do 250 zł miesięcznie. Z posiadanych środków finansowych, począwszy od maja 2007 r. dokonuje w miarę regularnych wpłat w wysokości 150 zł miesięcznie do komornika na poczet zadłużenia alimentacyjnego.
Zgodnie ze złożonym oświadczeniem pozostaje w stałym leczeniu specjalistycznym. Na podstawie zaświadczenia z dnia 25 października 2012 r. wydanego przez lekarza Szpitala Uniwersyteckiego w K. wymaga oszczędzającego i uregulowanego trybu życia i aktualnie nie kwalifikuje się do czynnej pracy zawodowej przez okres trzech miesięcy.
Skarżący orzeczeniami:
- Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w T. z dnia 26 listopada 2003 r. nr [....] został uznany za osobę niepełnosprawną w stopniu lekkim do dnia 30 listopada 2006 r.;
- Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia 24 stycznia 2007 r. nr [....] został uznany za osobę niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, zdolną do podjęcia zatrudnienia w warunkach pracy chronionej, nie wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, do dnia 31 stycznia 2009 r.
- Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia 4 lutego 2009 r. nr [....] został uznany za osobę niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, zdolną do podjęcia zatrudnienia w warunkach pracy chronionej, nie wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, a orzeczenie wydano do dnia 28 lutego 2011 r.
- Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia 1 marca 2011 r. nr [....] został na stałe uznany za osobę niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, zdolną do podjęcia zatrudnienia w warunkach pracy chronionej, nie wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby.
Pomimo czterokrotnego stawania przed komisją lekarską żaden ze składów orzekających nie uznał B.G. za osobę trwale niezdolną do pracy. Ponadto przedkładane zaświadczenia lekarskie o niezdolności do podjęcia zatrudnienia mają jedynie charakter czasowy. Jeżeli więc stan jego zdrowia nie pozwala na podjęcie jakiejkolwiek pracy, to winien rozważyć możliwość uzyskania stosownego orzeczenia oceniającego stan zdrowia, co do możliwości zarobkowania.
Komornik sądowy przesłał do organu kartę rozliczeniową potwierdzającą dokonywane wpłaty oraz stan zadłużenia w sprawie. B.G . posiada zadłużenie wobec osób uprawnionych oraz wobec organu właściwego wierzyciela - Prezydenta Miasta K. z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych oraz świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 22 września 2004 r. nr [....] odmówiono B.G. umorzenia zadłużenia w wysokości 13.860 zł z tytułu wypłaconych w okresie od dnia 1 lipca 2002 r. do dnia 30 kwietnia 2004 r. świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego ZUS. Wyrokiem Sądu Okręgowego w K. z dnia 27 sierpnia 2008 r. sygn. akt VII U 671/07 ww. należności zostały umorzone.
Alimenty bieżące w sprawie wynoszą po 200 zł na każdą z osób uprawnionych, natomiast B.G. dokonuje wpłat w wysokości 150 zł miesięcznie. Oznacza to, że postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika sądowego nie było skuteczne przez okres, co najmniej trzech lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów. Wobec powyższego nie zostały spełnione przesłanki warunkujące umorzenie zadłużenia z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej zawarte w art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a.
Natomiast na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. organ stwierdził brak podstaw do przychylenia się do prośby o umorzenie zadłużenia.
Podstawą do odmowy umorzenia zadłużenia jest fakt, że B.G. jest osobą zdolną do podjęcia zatrudnienia w warunkach pracy chronionej. Co prawda przedstawia co kilka miesięcy zaświadczenia lekarskie stwierdzające niezdolność do podjęcia pracy, jednak zaświadczenia mają jedynie charakter okresowy.
Jednocześnie, począwszy od maja 2007 r. dokonuje dobrowolnych wpłat na poczet zadłużenia alimentacyjnego w wysokości 150 zł miesięcznie. Poza tym oświadczył, że nie będzie występował do sądu o obniżenie lub uchylenie obowiązku alimentacyjnego z uwagi na fakt, że pozbawiłoby to osoby uprawnione możliwości ubiegania się o świadczenia z funduszu alimentacyjnego, a tym samym umniejszyło ich dochody o wysokość pobieranych świadczeń.
Zgodnie z art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. rozstrzygnięcie ma charakter uznaniowy i jest uzależnione od stwierdzenia przez właściwy organ przesłanki występowania szczególnych okoliczności opartych na kryterium dochodowym i rodzinnym. Warunkiem wydania decyzji w tym przedmiocie jest szczegółowe zbadanie stanu faktycznego sprawy pod kątem występowania powyższych przesłanek i zindywidualizowania uzasadnienia decyzji.
Ustawa wskazuje, że dostarczanie środków utrzymania osobom, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb, a w szczególności dzieciom jest w pierwszej kolejności obowiązkiem osób wskazanych w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Zgodnie z art. 133 § 1 ustawy charakter zobowiązań alimentacyjnych w przypadku rodziców w stosunku do ich dzieci ma charakter obligatoryjny. Ponadto wszelkiego rodzaju zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego lub świadczeń z nim związanych mają charakter wyjątkowy i zgodnie z ogólnymi regułami interpretacyjnymi powinny być interpretowane w sposób ścisły, a nie rozszerzający. W związku z tym umorzenie na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy z uwagi na trudną sytuację dochodową, przy uwzględnieniu też sytuacji rodzinnej, spłata zobowiązań może zagrozić egzystencji zobowiązanego. W sprawie takie okoliczności nie występują.
Organ podkreślił, że umorzenie na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. winno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązywanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, o ile stan taki jest efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie miałby wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadnić umorzenie wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Zdaniem organu w sprawie nie zachodzą te przesłanki.
Oceniając sytuację materialno-bytową dłużnika należy rozpatrzeć nie tylko jego aktualny stan ale także indywidualne możliwości zarobkowe. Przez określenie "możliwości zarobkowe i majątkowe" rozumieć należy nie tylko zarobki i dochody rzeczywiście uzyskiwane, lecz te zarobki i dochody, które B.G. , jako osoba zobowiązana do alimentacji może i powinien uzyskiwać przy dołożeniu należytej staranności i przestrzeganiu zasad prawidłowej gospodarki oraz stosownie do swoich sił umysłowych i fizycznych.
Sytuacja w której B.G. się znalazł nie może stawiać go w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do innych osób zobowiązanych do zwrotu świadczeń z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. Umorzenie należności spowodowałoby przerzucenie obowiązku spłaty zadłużenia na podatników, co byłoby niezgodne z ustawą o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, która opiera się na założeniu, że wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności wyegzekwowania alimentów należy łączyć z działaniami zmierzającymi do zwiększenia odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji.
Ponadto sytuacja B.G. nie wyróżnia się na tle innych dłużników alimentacyjnych zobowiązanych do zwrotu należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych.
W związku z powyższym w ocenie organu nie zachodzą szczególne okoliczności dotyczące sytuacji dochodowej i rodzinnej.
B.G. wniósł odwołanie od powyższej decyzji.
Podniósł, że z uwagi na stan zdrowia i niskie dochody nie jest w stanie uregulować należności. Jest osobą niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, całkowicie niezdolną do pracy. Utrzymuje się ze świadczeń wypłacanych przez MOPS.
Nie zgadza się z twierdzeniem, że może pracować w warunkach pracy chronionej. Został wyrejestrowany z Grodzkiego Urzędu Pracy z uwagi na posiadanie zwolnienia lekarskiego. Przedłożył zaświadczenie lekarskie o niezdolności do pracy, gdzie lekarz wyraźnie zaznaczył, że nie rokuje poprawy stanu zdrowia. Nie zgadza się z twierdzeniem, że w jego sytuacji występuje czasowa niezdolność do pracy.
Ponosi wysokie miesięczne koszty leczenia w kwotach ok. 150 zł. Brakuje mu środków za zakup niezbędnych leków, odzieży, środków czystości. Umorzenie należności w większym stopniu pozwoli mu zaspokoić niezbędne potrzeby życiowe.
Uważa, że w jego sytuacji zachodzą szczególne okoliczności, które pozwalają na umorzenie zadłużenia. Problemy zdrowotne są niezmiernie uciążliwe, bardzo rzadko wychodzi z domu, boi się poruszać środkami komunikacji, żyje w ciągłym stresie. Stan zdrowia systematycznie ulega pogorszeniu. Aktualnie oczekuje w kolejce na operację kręgosłupa.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia 12 czerwca 2013 r. nr [....] , utrzymało w mocy decyzję organu I instancji - na podstawie art. 12 ust. 1 i 2, art. 30 ust. 2 i 3 u.p.o.u.a., oraz art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 27 ust. 1 u.p.o.u.a. dłużnik alimentacyjny jest zobowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie z ustawowymi odsetkami. Wynikający z przepisu obowiązek dłużnika alimentacyjnego zwrotu należności nie jest jednak bezwzględny. W określonych sytuacjach i przy spełnieniu ustawowych przesłanek obowiązek ten może, bowiem być ograniczony bądź całkowicie zniesiony.
Nie ulega wątpliwości, iż hipotezą zarówno ust. 1 jak i ust. 2 art. 30 u.p.o.u.a. uprawnienie organu do umarzania należności alimentacyjnych i należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej jest realizowane w ramach uznania administracyjnego i jest uzależnione od zaistnienia szczególnych okoliczności związanych ze skutecznością egzekucji lub z sytuacją dochodową i rodzinną dłużnika alimentacyjnego.
Warunkiem koniecznym zastosowania art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a., a więc umorzenia zaległych zaliczek alimentacyjnych jest skuteczna egzekucja alimentów.
Egzekucja prowadzona wobec skarżącego jest częściowo skuteczna, co Kolegium ustaliło na podstawie zaświadczenia Komornika przy Sądzie Rejonowym dla [....] z dnia 11 października 2012 r. sygn. akt V Kmp 86/02, z którego wynika, że skarżący dokonuje systematycznych wpłat w wysokości 150 zł miesięcznie. Natomiast alimenty bieżące wynoszą po 200 zł na każdą z uprawnionych osób, co oznacza, że nie zachodzą przesłanki umorzenia przewidziane w art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a., bowiem postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika sądowego nie było skuteczne przez okres co najmniej trzech lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.
Umorzenie należności dłużnika, również w części, nie jest obligatoryjne nawet wówczas, gdy zostaną spełnione wszystkie przesłanki warunkujące udzielenie tej pomocy. Do swobodnego uznania organu ustawodawca pozostawił bowiem odmowę lub uwzględnienie wniosku dłużnika alimentacyjnego. Warunkiem wydania decyzji w tym przedmiocie jest jednak zbadanie stanu faktycznego sprawy pod kątem występowania powyższych przesłanek i zindywidualizowanie uzasadnienia decyzji. Uznaniowy charakter takiej decyzji nie oznacza bowiem, że organ administracji może podjąć ją w sposób całkowicie dowolny. Aby rozstrzygnięcie nie było dowolne, organ musi poprzedzić je wyjaśnieniem i rozważeniem wszystkich okoliczności sprawy, a w uzasadnieniu decyzji musi wskazać motywy podjętego rozstrzygnięcia.
W sprawie ustalenia faktyczne i motywy, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji nie dawały podstaw do stwierdzenia przekroczenia przez organ granic uznania administracyjnego.
Wobec ustaleń dotyczących braku wywiązywania się skarżącego z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego względem trójki dzieci wniosek inicjujący postępowanie rozpatrywany był również w oparciu o art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. Jak wskazano, przesłankami umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych zaliczek zawartymi w tym przepisie są wyłącznie sytuacja dochodowa i rodzinna wnioskodawcy.
Organ przywołał pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 21 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1685/07 (niepubl.) wskazujący, że na sytuację dochodową dłużnika składają się nie tylko otrzymywane z różnych tytułów dochody, ale także i inne okoliczności - stan zdrowia i możliwości uzyskania dochodu. Są to kwestie istotne, bowiem działając w ramach uznania administracyjnego, organ winien rozważyć, czy sytuacja dłużnika zmusza go rzeczywiście do wystąpienia o umorzenie długu i umorzenie to uzasadnia, czy też nie czyni on żadnych starań, aby dług spłacić, choć mógłby tego dokonać. Z kolei na sytuację rodzinną dłużnika składa się ustalenie, czy prowadzi samodzielnie gospodarstwo, czy też wspólnie z innymi osobami bliskimi, czy i jakie świadczenia ponosi na ich rzecz. Umorzenie bowiem na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. winno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, o ile stan taki jest efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności.
Organ wskazał, że wysokość alimentów jest uzależniona nie tylko od uzasadnionych potrzeb osób uprawnionych, ale również od możliwości majątkowych i zarobkowych osoby zobowiązanej (art. 135 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy). Oznacza to, iż ustalając wysokość zobowiązań alimentacyjnych należy brać pod uwagę nie tylko wysokości aktualnych dochodów zobowiązanego lecz również jego potencjalne możliwości zarobkowe.
Organ zauważył, iż z akt sprawy nie wynika, aby skarżący wnioskował o obniżenie alimentów, bądź z uwagi na niskie dochody i sytuację zdrowotną o zwolnienie z obowiązku alimentacyjnego. Natomiast oświadczył, iż nie będzie występował o obniżenie alimentów lub o uchylenie obowiązku alimentacyjnego z uwagi na fakt, że pozbawiłoby to osoby uprawnione możliwości ubiegania się o świadczenia z funduszu alimentacyjnego, a tym samym zmniejszyłoby ich dochody o wysokość pobieranych świadczeń.
Wnioskodawca zamieszkuje w domu brata i pozostaje na jego utrzymaniu. Do opłat wynikających z użytkowania domu skarżący dopłaca 150 zł miesięcznie. Natomiast na miesięczny dochód wnioskodawcy składa się zasiłek stały w wysokości 529 zł oraz zasiłek okresowy w wysokości 112,75 zł. Ponadto skarżący korzysta z zasiłków celowych.
Zgodnie z oświadczeniem, skarżący pozostaje w stałym leczeniu specjalistycznym. Z zaświadczenia z dnia 25 października 2012 r. wydanego przez lekarza specjalistę wynika, że skarżący wymaga oszczędzającego i uregulowanego trybu życia i aktualnie nie kwalifikuje się do czynnej pracy zawodowej przez okres trzech miesięcy. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia 1 marca 2011 r. skarżący został uznany za osobę niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, zdolną do podjęcia zatrudnienia w warunkach pracy chronionej, nie wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby.
Zatem za niezasadne należało uznać twierdzenie skarżącego, iż jest całkowicie niezdolny do pracy. Z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika, że skarżący został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stałe, zdolny do pracy w warunkach pracy chronionej. Nie można zatem uznać, iż skarżący nie może wykonywać jakiejkolwiek pracy. Z orzeczenia tego wprost wynika, iż skarżący może podjąć zatrudnienie w warunkach pracy chronionej.
Organ odwoławczy zauważył, że skarżący dotknięty jest licznymi schorzeniami, nie oznacza to jednak, że nie może pracować w ogóle i nie może postarać się o takie zarobkowanie, które jest adekwatne do jego możliwości i sytuacji zdrowotnej. Zespół oceniający stan zdrowia skarżącego stwierdził, iż może on pracować, lecz w warunkach pracy chronionej. Fakt, iż skarżący utrzymuje się w całości ze środków publicznych (tj. zasiłek stały, zasiłek okresowy, zasiłki celowe) również nie przemawia za tym, że należało uwzględnić wniosek o umorzenie należności.
Ponadto organ odwoławczy wskazał, że wszelkiego rodzaju zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego (lub świadczeń z nim związanych) mają charakter wyjątkowy i jako takie, zgodnie z ogólnymi regułami interpretacyjnymi, powinny być interpretowane w sposób ścisły a nie rozszerzający. W związku z tym umorzenie powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Sytuacja taka, jak już wskazano, nie zachodzi w okolicznościach sprawy.
Działające w imieniu państwa organy administracji publicznej nie mogą pochopnie umarzać należności, gdyż sytuacja materialna dłużnika może w przyszłości ulec zmianie w wyniku podjęcia płatnej pracy bądź zaistnienia innych zdarzeń powodujących przysporzenie w majątku dłużnika. Zatem trudna sytuacja materialna dłużnika w dacie orzekania w przedmiocie umorzenia należności nie musi oznaczać umorzenia owych należności.
W tych okolicznościach zasadnie organ I instancji uznał, iż sytuacja dochodowa skarżącego, jakkolwiek jest trudna, to nie uzasadnia umorzenia ciążących na nim należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych.
Zabezpieczenie społeczne nie ma na celu przenoszenia w całości kosztów utrzymania dzieci z ich rodziców na podatników. Powstanie zadłużenia i obowiązek jego uregulowania jest następstwem zaniechania przez stronę wywiązywania się wobec dzieci z obowiązku alimentacyjnego.
Ubocznie organ podniósł, że umorzenie należności nie wpłynęłoby na poprawę sytuacji skarżącego, gdyż ciąży na nim bieżące i stale powiększające się zadłużenie na rzecz wierzyciela alimentacyjnego, które nadal będzie egzekwowane przez komornika.
Dodatkowo organ wskazał, że w świetle dyspozycji art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., ewentualne zastosowanie jednej z wymienionych w tym przepisie form złagodzenia (bądź zniesienia) należności obciążających dłużnika alimentacyjnego uzależnione jest od jego wniosku. Wniosek skarżącego dotyczył umorzenia należności. Organ będąc związany tym wnioskiem nie mógł zatem rozważać zastosowania innych możliwości przewidzianych w art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., tj. odroczenia terminu płatności bądź rozłożenia należności na raty.
Uwzględniając powyższe w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji należycie zbadał i uwzględnił sytuację materialną i rodzinną skarżącego, a wyprowadzone przez ten organ wnioski nie przekroczyły granic uznania administracyjnego i uzasadniały odmowę umorzenia należności.
B.G. wniósł na powyższą decyzję skargę.
W obszernym uzasadnieniu skargi wskazał, że zaskarżona decyzja jest wadliwa, a organ nie wziął pod uwagę jego stanu zdrowia fizycznego i psychicznego, który nie rokuje poprawy. Ponadto skarżący wyjaśnił, że jest osobą niepełnosprawną, odbył karę pozbawienia wolności (6 lat), obecnie leczy się na przewlekłe zapalenie trzustki i stawów, nadciśnienie tętnicze, ograniczenie osobowości, zanik mózgu, padaczkę, chorobę serca i cukrzycę. Podniósł, że obecnie alimentacja dotyczy jedynie jednej córki [....] , ponieważ [....] ukończyła studia a [....] 2 lata wcześniej wyszła za mąż. Wskazał także, że WSA w Krakowie w wyroku z 2012 r. przychylił się do zastosowania wobec niego art. 30 ust. 1 i 2 u.p.o.u.a.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 12 listopada 2013 r., pełnomocnik skarżącego ustanowiony z urzędu uzupełnił zarzuty skargi podnosząc, że organ nie uwzględnił całokształtu okoliczności mających znaczenie w sprawie oraz przekroczył zasadę swobodnej oceny dowodów, a w konsekwencji błędnie ocenił sytuację skarżącego jako nie wyjątkową.
Przywołał treść zaświadczenia lekarskiego z dnia 20 sierpnia 2013 r., zgodnie z którym skarżący jest osobą chorą, posiada orzeczenie o niepełnosprawności i może podejmować pracę jedynie w zakładach pracy chronionej. Ponadto skarżący cierpi na zaburzenie natury psychicznej. Zgodnie z opinią psychologiczną jest chory na depresję, co w znacznym stopniu utrudnia mu funkcjonowanie. Skarżący jest osobą wycofaną i przejawia lęk przed ludźmi, co niewątpliwie utrudnia mu znalezienie pracy. Dodatkowo skarżący cierpi na organiczne uszkodzenia mózgu i choruje na padaczkę. Objawy choroby pojawiają się u skarżącego w sytuacjach stresujących. Stan zdrowia skarżącego w ostatnich miesiącach nie uległ poprawie.
Organ nie wskazał w sposób nie budzący żadnych wątpliwości, że skarżący jest w stanie spłacić należności nie pozbawiając się jednocześnie środków niezbędnych do życia.
Podniósł, że organ wskazując, iż skarżący mógłby podjąć pracę w warunkach chronionych, nie wziął pod uwagę pogarszającego się stanu zdrowia skarżącego oraz wskazanych powyżej zaburzeń, które mogą stanowić przeszkodę w podjęciu pracy. Organ nie wskazał również realnych możliwości podjęcia przez skarżącego pracy w konkretnym zakładzie pracy, który zapewniałby skarżącemu odpowiednie warunki.
Organ nie odniósł się wreszcie do aktualnej sytuacji skarżącego i nie wskazał czy uzyskiwany przez niego dochód w kwocie 529 zł wystarczy na pokrycie zadłużenia przy jednoczesnym zachowaniu przez skarżącego minimum środków niezbędnych do życia w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje :
Rolą sądu administracyjnego, orzekającego w granicach sprawy i na podstawie ustalonego przez organ administracji stanu faktycznego sprawy, jest przeprowadzenie kontroli i oceny działania organu z punktu widzenia jego zgodności z prawem.
Skarga nie jest zasadna.
W sprawie zaskarżona decyzja i poprzedzające ją rozstrzygnięcie zostały wydane po ponownym rozpoznaniu sprawy, ponieważ Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 31 maja 2012 r. sygn. III SA/Kr 681/11 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 5 kwietnia 2011 r. nr [....] oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji. Wbrew twierdzeniom skarżącego w powyższym wyroku Sąd nie przesądził treści rozstrzygnięcia sprawy po jej ponownym rozpoznaniu przez organy, wyrażając jedynie ocenę dotyczącą podstawy prawnej a nie zasadności czy niezasadności wniosku skarżącego.
Z obowiązujących rozwiązań prawnych i przyjętego – zasadniczo – kasacyjnego typu kontroli działalności administracji publicznej wynika, że wobec wyraźnego odróżnienia kontroli administracji publicznej (rozstrzygania sprawy sądowoadministracyjnej) od wykonywania administracji publicznej (załatwiania sprawy administracyjnej), sąd administracyjny nie ma kompetencji do przejęcia sprawy administracyjnej, jako takiej, do jej końcowego załatwienia i rozstrzygnięcia co do jej istoty. Nie zastępuje więc, ani też nie wyręcza organu administracji publicznej w realizacji powierzonych mu zadań. Sąd administracyjny nie jest organem odwoławczym, a postępowanie sądowoadministracyjne nie stanowi kontynuacji postępowania administracyjnego. Istotą kontroli administracji publicznej jest rozstrzyganie sprawy sądowoadministracyjnej rozumianej jako wywołany przed sądem administracyjnym spór między jednostką (adresatem rozstrzygnięcia organu administracji publicznej), a organem administracji publicznej (autorem rozstrzygnięcia adresowanego do jednostki), którego przedmiotem jest zarzut naruszenia prawa przez organ administracji publicznej. Rozstrzygnięcie tego sporu przez sąd administracyjny sprowadza się do wypowiedzi: "zaskarżony akt (czynność) jest/nie jest zgodny z prawem" i w konsekwencji do utrzymania go w mocy albo wyeliminowania z obrotu prawnego. Rezultatem tego rozstrzygnięcia nie jest konkretyzacja normy prawnej, lecz kontrola tej konkretyzacji, dokonanej przez organ administracyjny, z punktu widzenia zgodności z prawem.
W konsekwencji powyższego trafnie organy wskazały, że z uwagi na powyższy wyrok oraz art. 153 P.p.s.a. który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działania, bezczynności lub przewlekle prowadzone postępowanie było przedmiotem zaskarżenia, dlatego wniosek skarżącego B.G. o umorzenie zadłużenia z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych rozpatrzony został w oparciu o art. 30 ust. 1 oraz art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a.
Nie ulega wątpliwości, iż zgodnie z hipotezą zarówno ust. 1 jak i ust. 2 art. 30 u.p.o.u.a. uprawnienie organu do umarzania należności alimentacyjnych i należności powstałych z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej jest realizowane w ramach uznania administracyjnego i jest uzależnione od zaistnienia szczególnych okoliczności związanych ze skutecznością egzekucji lub z sytuacją dochodową i rodzinną dłużnika alimentacyjnego.
Warunkiem koniecznym zastosowania art. 30 ust. 1 u.p.o.u.a., a więc umorzenia zaległych zaliczek alimentacyjnych jest skuteczna egzekucja alimentów.
Z prawidłowo poczynionych przez organy ustaleń wynikało, że egzekucja prowadzona wobec skarżącego jest częściowo skuteczna, co Kolegium ustaliło na podstawie zaświadczenia Komornika przy Sądzie Rejonowym dla [....] z dnia 11 października 2012 r. sygn. akt V Kmp 86/02, z którego wynika, że skarżący dokonuje systematycznych wpłat w wysokości 150 zł miesięcznie. Natomiast alimenty bieżące wynoszą po 200 zł na każdą z uprawnionych osób, co oznacza, że nie zachodzą przesłanki umorzenia przewidziane w art. 30 ust. 1 ustawy, bowiem postępowanie egzekucyjne prowadzone przez komornika sądowego nie było skuteczne przez okres co najmniej trzech lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.
Natomiast zgodnie z art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a., organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając jego sytuację dochodową i rodzinną.
W zaskarżonej decyzji trafnie w ocenie Sądu, Kolegium wskazało przede wszystkim, że w sprawie ustalenia faktyczne i motywy, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji nie dawały podstaw do stwierdzenia przekroczenia przez organ granic uznania administracyjnego.
Wobec ustaleń dotyczących braku wywiązywania się skarżącego z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego względem trójki swoich dzieci wniosek inicjujący postępowanie rozpatrywany był również w oparciu o art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a.
Jak wskazano powyżej, przesłankami umorzenia należności dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych zaliczek zawartymi w tym przepisie są wyłącznie sytuacja dochodowa i rodzinna wnioskodawcy.
Zasadnie Kolegium przywołało pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony w wyroku z dnia 21 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1685/07 (niepubl.) wprost wskazujący, że na sytuację dochodową dłużnika składają się nie tylko otrzymywane z różnych tytułów dochody, ale także i inne okoliczności - stan zdrowia i możliwości uzyskania dochodu. Są to kwestie istotne, bowiem działając w ramach uznania administracyjnego, organ winien rozważyć, czy sytuacja dłużnika zmusza go rzeczywiście do wystąpienia o umorzenie długu i umorzenie to uzasadnia, czy też nie czyni on żadnych starań, aby dług spłacić, choć mógłby tego dokonać. Z kolei na sytuację rodzinną dłużnika składa się ustalenie, czy prowadzi samodzielnie gospodarstwo, czy też wspólnie z innymi osobami bliskimi, czy i jakie świadczenia ponosi na ich rzecz. Umorzenie bowiem na podstawie art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. winno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego, o ile stan taki jest efektem czynników obiektywnych, na które zobowiązany nie ma wpływu, gdyż tylko takie przesłanki mogą uzasadniać umorzenie jakichkolwiek należności.
Z dokonanej przez Kolegium analizy akt sprawy wynikało, że na skarżącym ciąży obowiązek alimentacyjny wobec dzieci: [....] , [....] , [....] , . Alimenty bieżące w sprawie wynoszą po 200 zł na każdą z uprawnionych osób.
W tym zakresie zasadnie organ podniósł, iż wysokość alimentów jest uzależniona nie tylko od uzasadnionych potrzeb osób uprawnionych, ale również od możliwości majątkowych i zarobkowych osoby zobowiązanej (art. 135 § 1 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy). Oznacza to, iż ustalając wysokość zobowiązań alimentacyjnych należy brać pod uwagę nie tylko wysokości aktualnych dochodów zobowiązanego lecz również jego potencjalne możliwości zarobkowe.
Trafnie też Kolegium podkreśliło, że z akt sprawy wynika, iż wnioskodawca zamieszkuje w domu swojego brata i pozostaje na jego utrzymaniu. Jak wynika z oświadczenia do opłat wynikających z użytkowania domu skarżący dopłaca 150 zł miesięcznie. Natomiast na miesięczny dochód wnioskodawcy składa się zasiłek stały w wysokości 529 zł oraz zasiłek okresowy w wysokości 112,75 zł. Ponadto, jak wskazano, skarżący dodatkowo korzysta z zasiłków celowych m.in. na dofinansowanie do zakupu leków, żywności, opału na okres zimy, czy też na zakup obuwia i odzieży.
Nie była, więc zasadna argumentacja, że organ nie odniósł się wreszcie do aktualnej sytuacji skarżącego i nie wskazał czy uzyskiwany przez niego dochód w kwocie 529 zł wystarczy na pokrycie zadłużenia przy jednoczesnym zachowaniu przez skarżącego minimum środków niezbędnych do życia w warunkach odpowiadających godności człowieka.
Ponadto nawet przyjmując zgodnie z twierdzeniami skarżącego, że obecnie alimentacja dotyczy jedynie jednej córki [....] , ponieważ [....] ukończyła studia a [....] 2 lata wcześniej wyszła za mąż, okoliczności te świadczyły by o znacznie mniejszym obciążeniu finansowym skarżącego.
Jak podniesiono, zgodnie z oświadczeniem, skarżący pozostaje w stałym leczeniu specjalistycznym. Z zaświadczenia z dnia 25 października 2012 r. wydanego przez lekarza specjalistę wynika, że wnioskodawca wymaga oszczędzającego i uregulowanego trybu życia i aktualnie nie kwalifikuje się do czynnej pracy zawodowej przez okres trzech miesięcy. Orzeczeniem Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w K. z dnia 1 marca 2011 r. skarżący został uznany za osobę niepełnosprawną w stopniu umiarkowanym, zdolną do podjęcia zatrudnienia w warunkach pracy chronionej, nie wymagającą stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby.
Zatem słusznie za niezasadne Kolegium uznało twierdzenie skarżącego, iż jest on całkowicie niezdolny do pracy. Z orzeczenia o stopniu niepełnosprawności wynika, że skarżący został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności na stałe zdolny do pracy w warunkach pracy chronionej. Nie można zatem uznać, iż skarżący nie może wykonywać jakiejkolwiek pracy. Z orzeczenia tego wprost wynika, iż skarżący może podjąć zatrudnienie w warunkach pracy chronionej.
Kolegium zauważyło, iż skarżący dotknięty jest licznymi schorzeniami, jednak trafnie uznało, iż nie oznacza to jednak, że nie może pracować w ogóle i nie może postarać się o takie zarobkowanie, które jest adekwatne do jego możliwości i sytuacji zdrowotnej. Zespół oceniający stan zdrowia skarżącego stwierdził, iż skarżący może pracować, lecz w warunkach pracy chronionej. Fakt, iż skarżący utrzymuje się w całości ze środków publicznych (tj. zasiłek stały, zasiłek okresowy, zasiłki celowe) również nie przemawia za tym, że należało uwzględnić wniosek o umorzenie należności.
Nie mogła, więc przynieść zamierzonego skutku argumentacja skargi, że organ wskazując, iż skarżący mógłby podjąć pracę w warunkach chronionych, nie wziął pod uwagę pogarszającego się stanu zdrowia skarżącego oraz wskazanych zaburzeń, które mogą stanowić przeszkodę w podjęciu pracy oraz, że organ nie wskazał również realnych możliwości podjęcia przez skarżącego pracy w konkretnym zakładzie pracy, który zapewniałby skarżącemu odpowiednie warunki. Zdaniem Sądu, nie jest rolą organu prowadzącego postępowanie na wniosek dłużnika alimentacyjnego i rozstrzygającego sprawę w oparciu o art. 30 ust. 1 oraz art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a. wskazywanie realnych możliwości podjęcia przez skarżącego pracy w konkretnym zakładzie pracy, który zapewniałby skarżącemu odpowiednie warunki.
Ponadto zasadnie Kolegium wskazało, że wszelkiego rodzaju zwolnienia z obowiązku alimentacyjnego (lub świadczeń z nim związanych) mają charakter wyjątkowy i jako takie, zgodnie z ogólnymi regułami interpretacyjnymi, powinny być interpretowane w sposób ścisły a nie rozszerzający. W związku z tym umorzenie powinno mieć miejsce tylko wówczas, gdy sytuacja dochodowa zobowiązanego lub jego rodziny nie pozwala mu na wywiązanie się z ciążącego na nim obowiązku alimentacyjnego. Sytuacja taka, jak już wyżej wskazano, nie zachodzi w okolicznościach sprawy.
W tych okolicznościach zasadnie organ I instancji uznał, iż sytuacja dochodowa skarżącego, jakkolwiek jest trudna, to nie uzasadnia umorzenia ciążących na nim należności z tytułu wypłaconych na rzecz dzieci zaliczek alimentacyjnych, co zaakceptował organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji.
Sąd w pełni podziela stanowisko, że zabezpieczenie społeczne nie ma na celu przenoszenia w całości kosztów utrzymania dzieci z rodziców na podatników. Trafnie zatem w tym zakresie organ wskazał, że z akt sprawy nie wynika, aby skarżący wnioskował w sądzie o obniżenie alimentów, bądź z uwagi na niskie dochody i sytuację zdrowotną o zwolnienie z obowiązku alimentacyjnego. Natomiast skarżący oświadczył, iż nie będzie występował o obniżenie alimentów lub o całkowite uchylenie obowiązku alimentacyjnego z uwagi na fakt, że pozbawiłoby to osoby uprawnione możliwości ubiegania się o świadczenia z funduszu alimentacyjnego, a tym samym zmniejszyłoby ich dochody o wysokość pobieranych świadczeń. Taka postawa skarżącego w powiązaniu z brakiem aktywności w poszukiwaniu i podjęciu pracy chociażby w ograniczonym warunkami zdrowotnymi zakresie nie zasługuje na aprobatę, którą to ocenę organy w sprawie zasadnie zdaniem Sądu, wyraziły.
Trafnie też wskazano, że umorzenie należności nie wpłynęłoby na poprawę sytuacji skarżącego, gdyż ciąży na nim bieżące i stale powiększające się zadłużenie na rzecz wierzyciela alimentacyjnego, które nadal będzie egzekwowane przez komornika.
Uwzględniając powyższe w ocenie Sądu trafnie Kolegium uznało, że organ I instancji należycie zbadał i uwzględnił sytuację materialną i rodzinną skarżącego, a wyprowadzone przez ten organ wnioski nie przekroczyły granic uznania administracyjnego i uzasadniały odmowę umorzenia należności. W konsekwencji zasadnie Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, jako odpowiadającą prawu.
Skarga nie może być uwzględniona, ponieważ wyniki oceny przeprowadzonego postępowania i stanowisko organów nie dają podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – tylko w razie zaistnienia istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. W rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził takich wad i uchybień, dlatego należało orzec jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło