III SA/Kr 922/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym : Przewodniczący : Sędzia WSA Bożenna Blitek po rozpoznaniu w dniu 27 lipca 2011r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 lipca 2011r., sygn. akt III SA/Kr 922/10 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi Z. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 lipca 2010r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia: 1. uchylić postanowienie z dnia 1 lipca 2011r., sygn. akt III SA/Kr 922/10 o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, 2. przywrócić termin do wniesienia skargi kasacyjnej Postanowieniem z dnia 1 lipca 2011r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odrzucił wniosek Z. B. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 27 października 2010r., sygn. akt III SA/Kr 922/10, którym oddalono skargę skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 lipca 2010r. Nr [...]. W uzasadnieniu swojego postanowienia WSA w Krakowie wskazał, iż zgodnie z treścią art. 87 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, warunkiem dopuszczalności merytorycznego rozpoznania przez sąd wniosku o przywrócenie terminu jest złożenie go w terminie 7 dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W ocenie Sądu, przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w niniejszej sprawie ustała w dniu 16 maja 2011r., tj. w dniu doręczenie radcy prawnemu T. D. pisma Dziekana Okręgowej Izby Radców Prawnych z dnia 5 maja 2011r. o wyznaczeniu go pełnomocnikiem z urzędu Z. B. W związku z powyższym Sąd przyjął, iż siedmiodniowy termin na złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej upłynął w dniu 23 maja 2011r. Natomiast pełnomocnik skarżącego złożył wniosek w dniu 10 czerwca 2011r., a więc po terminie. Pismem z dnia 21 lipca 2011r. pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na powyższe postanowienie z dnia 1 lipca 2011r. domagając się jego uchylenia. Zaskarżonemu postanowieniu pełnomocnik skarżącego zarzucił naruszenie art. 88 w zw. z art. 87 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przyjęcie, że przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej ustała w dniu 16 maja 2011r., a nie z momentem upływu czasu koniecznego dla pełnomocnika z urzędu do przygotowania skargi kasacyjnej. Kolejny podniesiony przez pełnomocnika zarzut dotyczył naruszenia art. 87 § 1 i 2 w/w ustawy poprzez przyjęcie, że we wniosku o przywrócenie terminu należało podać datę, która może zostać uznana za chwilę ustania przyczyny uchybienia terminu. Pełnomocnik skarżącego zarzucił również naruszenie art. 177 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 1 § 1 ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez "zamknięcie" skarżącemu drogi sądowej na zasadzie nierównego traktowania. Pełnomocnik Z. B. stwierdził, iż siedmiodniowy termin do wniesienia skargi kasacyjnej jest za krótki i godzi w prawo skarżącego do sądu gwarantowane konstytucyjnie. Ogólny termin do wniesienia: skargi kasacyjnej wynosi 30 dni od doręczenia orzeczenia z uzasadnieniem i jest to termin konieczny w przypadku przygotowania tak skomplikowanego pisma jak skarga kasacyjna. Przystępując do sprawy pełnomocnik z urzędu nie zna ani sprawy, ani osoby, której ma pomagać. Musi skontaktować się z tą osobą, wysłuchać jej, zapoznać się z aktami i dopiero wtedy jest w stanie przystąpić do przygotowania skargi kasacyjnej. Zdaniem pełnomocnika skarżącego, oczekiwanie, że pełnomocnik z urzędu, który ma przecież również inne sprawy zawodowe na tzw. biegu, w terminie 7 dni sporządzi skargę kasacyjną jest kompletnie nieżyciowe, a nawet sprzeczne z zasadami wykonywania zawodu radcy prawnego, które wymagają dobrego poznania sprawy, skontaktowania się z klientem i działania w sprawie w porozumieniu z klientem z najwyższą starannością. Pełnomocnik skarżącego uważa, iż nie ma potrzeby wskazywania w piśmie o przywrócenie terminu konkretnej daty ustania przyczyny uchybienia terminu, jeżeli okoliczności ustania przyczyny uchybienia terminu są jasne. Jeśli jednak jest to brak pisma, to należało na zasadzie art. 49 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wezwać pełnomocnika skarżącego do uzupełnienia pisma. Pełnomocnik skarżącego oświadczył, że skarga kasacyjna była gotowa do złożenia dopiero 4 czerwca 2011r., a jej wcześniejsze złożenie nie było możliwe, gdyż najpierw musiał skontaktować się ze Z. B., co było możliwe tylko drogą mailową. Pierwszą wiadomość e-mailową pełnomocnik skarżącego otrzymał od klienta 25 maja 2011r. Następnie musiał zdecydować, czy zarzuty klienta mogą przybrać formę zarzutów skargi kasacyjnej, czy też trzeba wydać w tej sprawie opinię negatywną. Pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, iż musiał również wytłumaczyć swojemu klientowi postępowanie, wyjaśnić stan sprawy i szansę sukcesu. Projekt skargi kasacyjnej przedstawiono skarżącemu z zapytaniem, czy chce jeszcze coś dodać. Ostatecznie 7 czerwca 2011r. skarżący ustosunkował się do skargi, po czym złożono ją w Sądzie. Pełnomocnik skarżącego stwierdził, iż termin 30-dniowy do przygotowania skargi kasacyjnej dla pełnomocnika z urzędu jest bezwzględnie konieczny, a odmowa pełnomocnikowi, a w konsekwencji i stronie, takiego terminu jest, jego zdaniem, naruszeniem konstytucyjnego prawa do sądu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Zgodnie z treścią art. 195 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.) - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.): "Art. 195. § 2. Jeżeli zażalenie zarzuca nieważność postępowania lub jest oczywiście uzasadnione, wojewódzki sąd administracyjny, który wydał zaskarżone postanowienie, może na posiedzeniu niejawnym, nie przesyłając akt Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu, uchylić zaskarżone postanowienie i w miarę potrzeby sprawę rozpoznać na nowo. Od ponownie wydanego postanowienia przysługują środki odwoławcze na zasadach ogólnych." Po zapoznaniu się z treścią zażalenia pełnomocnika Z. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 1 lipca 2011r. o odrzuceniu wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej oraz z podniesionymi w nim zarzutami Sąd uznał, iż zażalenie jest oczywiście uzasadnione, a w związku z tym uchylił zaskarżone postanowienie i rozpatrzył wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Stosownie do treści art. 86 § 1 p.p.s.a., jeśli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 2 p.p.s.a., na stronie domagającej się przywrócenia terminu ciąży obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy. Określenie momentu ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia środka odwoławczego w sytuacji, gdy w terminie do jego wniesienia złożono wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu było przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 8 czerwca 2006r., sygn. akt I FZ 198/06, wskazał, że w wypadku ustanowienia adwokata (radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego) w trybie art. 244 p.p.s.a., dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (art. 87 § 1 p.p.s.a.), jest dzień, w którym adwokat (radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy) miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. Podobny pogląd wyraził Sąd Najwyższy na gruncie przepisów postępowania cywilnego wskazując konkretny nieprzekraczalny termin, stwierdzając, że ustaje on nie później, niż z upływem terminu do wniesienia skargi kasacyjnej liczonego od dnia zawiadomienia o ustanowieniu pełnomocnikiem (uchwała składu 7 sędziów SN z dnia 17 lutego 2009r., sygn. akt III CZP 117/08). W innym orzeczeniu Sąd Najwyższy przyjął, że za dzień, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia kasacji należy uznać dzień, w którym adwokat ustanowiony pełnomocnikiem miał rzeczywistą możliwość wniesienia kasacji, nie późniejszy jednak od dnia zawiadomienia go o ustanowieniu pełnomocnikiem więcej niż o miesiąc. Przy czym możliwość taką adwokat ma dopiero po zapoznaniu się z aktami sprawy (postanowienie z dnia 27 czerwca 2000r., sygn. akt I CZ 62/00, OSNC 2001, nr 1, poz. 7). Także w orzeczeniu z dnia 1 października 2010 r. (postanowienie w sprawie I OZ 725/10 opubl. LEX nr 741980) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza: "Przyczyna uchybienia terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej ustaje w dniu, w którym adwokat (radca prawny, doradca podatkowy, rzecznik patentowy) miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, nie później jednak niż dzień upływu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie." Ten kierunek orzecznictwa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w pełni podziela. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zatem stwierdzić, iż określając dzień, w którym pełnomocnik skarżącego miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej należy wziąć pod uwagę czas jaki był mu potrzebny na zapoznanie się z aktami sprawy, skontaktowanie się ze swoim klientem i przygotowanie skargi kasacyjnej. Z wyjaśnień pełnomocnika skarżącego zawartych w zażaleniu wynika, że skarga kasacyjna była gotowa w dniu 4 czerwca 2011r., ale dopiero 7 czerwca 2011r. skarżący ustosunkował się do jej treści. Zdaniem Sądu, z tym właśnie dniem (tj. 7 czerwca 2011r.) ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Termin ten upływał 14 czerwca 2011r. Natomiast pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o przywrócenie terminu razem ze skargą kasacyjną w dniu 10 czerwca 2011r. (data prezentaty Sądu), a więc w terminie. Uprawdopodobnił również okoliczności wskazujące na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu. Skarżący nie mógł bowiem sam wnieść skargi kasacyjnej, gdyż jest ona obwarowana przymusem adwokacko-radcowskim. Mógł jedynie złożyć wniosek o ustanowienie radcy prawnego, co też uczynił. Skarżący nie miał natomiast wpływu na czas rozpatrywania jego wniosku przez Sąd ani termin wyznaczenia pełnomocnika przez Okręgową Izbę Radców Prawnych. Uchybienie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nastąpiło zatem bez jego winy. Mając powyższe na względzie na podstawie art. 195 § 2 p.p.s.a. i art. 86 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.