III SA/Kr 922/11

PostanowienieWSA w Krakowie2011-12-23

Skład orzekający: Referendarz Sądowy Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata może zostać oddalony, jeśli strona nie przedstawiła w sposób przekonujący swojej sytuacji majątkowej i dochodowej, a przedstawione przez nią wyjaśnienia budzą uzasadnione wątpliwości?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata został oddalony, ponieważ strona skarżąca nie wykazała w sposób przekonujący swojej sytuacji majątkowej i dochodowej. Przedstawione przez nią wyjaśnienia, w szczególności dotyczące posiadania środków pieniężnych z odszkodowania oraz braku rachunku bankowego, budziły uzasadnione wątpliwości i były sprzeczne z treścią dokumentów urzędowych. Strona nie wykazała również zasadności swojego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący J. W. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie dotyczącej wymeldowania. We wniosku oświadczył o braku majątku i dochodów. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, skarżący podał, że stracił przyznane mu odszkodowanie, nie posiada środków pieniężnych, rachunku bankowego ani stałego miejsca pobytu, a także nigdy nie ubiegał się o pomoc społeczną ani nie rejestrował jako osoba bezrobotna. Sąd uznał przedstawione wyjaśnienia za niewystarczające i budzące wątpliwości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 23 grudnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. W. na decyzję Wojewody z dnia 27 maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Oświadczył, że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację uwidocznił brak osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym, brak majątku i dochodów. Do wniosku dołączył kopie zeznań podatkowych za lata 2008-2010 gdzie przed organami skarbowymi deklarował przed brak przychodów, kosztów jego uzyskania oraz dochodów. Z uwagi na fakt, że ogólnikowe oświadczenia skarżącego okazały się niewystarczające do oceny rzeczywistego stanu majątkowego strony i jej możliwości płatniczych, więc zarządzeniem z dnia 28.10.11 r. wezwano skarżącego o: ▪ wyjaśnienie dlaczego w rubryce 7.2.1. skarżący nie wykazał posiadanych środków pieniężnych skoro przyznano mu odszkodowanie w wysokości 449.988,00 zł? ▪ czy na przestrzeni ostatniego roku skarżący ubiegał się o pomoc społeczną? Jeśli tak to kiedy i w jakiej formie ją otrzymał? Jeśli nie to wyjaśnienie przyczyn takiego stanu rzeczy? ▪ czy skarżący jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna? Jeśli tak to okazanie na tę okoliczność kopii stosownego zaświadczenia ze wskazaniem czy jest uprawniony do zasiłku oraz informacją o ilości przedstawionych mu ofert pracy. Jeśli skarżący nie zarejestrował się jako osoba bezrobotna wyjaśnienie przyczyn takiego stanu rzeczy, ▪ czy w aktualnym miejscu pobytu skarżący ponosi jakieś koszty utrzymania (czynsz, prąd, gaz, woda, wywóz nieczystości, RTV). Jeśli tak to w jakiej wysokości? ▪ czy skarżący posiada jakieś rachunki bankowe? Jeśli tak to okazanie wydruków obrazujących historię dokonanych na nich operacji w okresie ostatnich trzech miesięcy, W odpowiedzi skarżący podał, że w rubryce 7.2.1. nie wykazał środków pieniężnych ponieważ stracił odszkodowanie i aktualnie nie posiada środków pieniężnych, o pomoc społeczną nigdy się nie ubiegał albowiem dotychczas miał zapewnione w ramach dożywocia dach nad głową, wyżywienie, lekarstwa i wszystko co niezbędne do przeżycia. Z tego względu nie musiał się rejestrować jako osoba bezrobotna. Oświadczył, że nie posiada żadnego konta bankowego ani stałego miejsca pobytu i stąd nie ponosi żadnych kosztów z tym związanych. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 243 §1 w związku z art. art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 §3 ppsa) o ile wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Zgodnie z wolą ustawodawcy wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o jej stanie majątkowym, rodzinnym i dochodach (art. 252 ppsa). Dokładność owych danych stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący. Przenosząc te uwagi na grunt rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że skarżący nie przedstawił w sposób przekonywujący swojej sytuacji. W szczególności poza ogólnikowym stwierdzeniem, że stracił odszkodowanie przyznane mu przez Wojewodę mocy decyzji z dnia 18 maja 2010 r. w kwocie 449.988 zł (vide: akta administracyjne) i aktualnie nie posiada środków pieniężnych skarżący nie przytoczył żadnych konkretnych okoliczności na podstawie których można byłoby wnioskować, że taka sytuacja istnieje realnie. Twierdzeniu, że skarżący nie posiada żadnego rachunku bankowego przeczy treść wymienionej decyzji gdzie ujawniono, iż przyznane odszkodowanie ma zostać przelane na konto skarżącego w Banku [...] nr [...]. Uzasadnione wątpliwości wzbudzają też enigmatyczne wyjaśnienia skarżącego, że nie ponosi żadnych kosztów utrzymania dlatego, że nie ma stałego miejsca pobytu. Tłumaczenia takie przeczą bowiem zasadom doświadczenia życiowego. Zarazem skarżący sam zaprzecza aby kiedykolwiek korzystał ze wsparcia oferowanego przez ośrodki pomocy społecznej. Konsekwencją wykrętnych wyjaśnień skarżącego jest zaś to, że uniemożliwia dokonanie jednoznacznej oceny jakie tak naprawdę są jego prawdziwe możliwości płatnicze. Skoro jednak taka była decyzja strony, to sąd ani referendarz nie są zobowiązani do prowadzenia dochodzeń gdy przedstawione dane uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji życiowej strony, albo gdy nie jest ona do końca jasna wobec uchylania się strony od złożenia stosownych wyjaśnień (por. postan. WSA w Gd. z14 listopada 2005 r. I SA/Gd 140/04). W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym przypomnieć też wypada, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Wreszcie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Mając na uwadze powyższe postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 i art. 255 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 i art. 245 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło