III SA/Kr 941/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący NSA Krystyna Kutzner (spr.) Sędziowie WSA Halina Jakubiec WSA Barbara Pasternak Protokolant starszy referent Renata Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2016 r. sprawy ze skarg K. Ś. na postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 maja 2015r. nr [....] z dnia 28 maja 2015r. nr [....] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania I. skargi oddala, II. przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na rzecz radcy prawnego L. K. - Kancelaria Radcy Prawnego w M., ul. [ ] tytułem zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu kwotę 240 zł (słownie: dwieście czterdzieści złotych) podwyższoną o podatek od towarów i usług przewidziany dla tego rodzaju czynności. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 8, art. 37 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U.2015.163), art. 61 a oraz art. 138 § 1 pkt 1w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U.2013.267) postanowieniem z dnia 28 maja 2015r : - nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2015 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku okresowego na miesiąc luty 2015 r oraz - nr [...] utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta Miasta z dnia [...] 2015 r. nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku stałego na miesiąc luty 2015 r. Powyższe rozstrzygnięcia zapadły w następujących okolicznościach: Prezydent Miasta wskazanymi wyżej postanowieniami odmówił skarżącemu wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku okresowego i celowego na miesiąc luty 2015 r. podnosząc , że skarżący złożył wnioski w takich samych sprawach, w związku z tym zostały wydane decyzje : - w dniu [...] 2014 r. nr [...] , na mocy której przyznano skarżącemu zasiłek okresowy od dnia 1 grudnia 2014 r. do 31 lipca 2015 r. w kwocie 206,50 zł miesięcznie oraz; - w dniu [...] 2013 r. nr [...] na mocy której przyznano skarżącemu zasiłek stały od dnia 1 stycznia 2013 r. do 31 lipca 2015 r. w kwocie 529,00 zł miesięcznie. W związku z powyższym organ działając na podstawie art. 61 a § 1 k.p.a. odmówił wszczęcia postępowania uznając, że postępowanie w tych sprawach nie może być wszczęte. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu zażaleń złożonych przez skarżącego, postanowieniami z dnia 28 maja 2015 r. o nr [...] oraz [...] utrzymało w mocy zaskarżone postanowienia organu I instancji. W uzasadnieniu tych orzeczeń Kolegium wskazało, że postępowanie administracyjne w sprawie przyznania skarżącemu zasiłku okresowego oraz stałego na miesiąc luty 2015 r. nie może być wszczęte z uzasadnionych przyczyn o charakterze przedmiotowym , a mianowicie wnioskowane świadczenia zostały już wcześniej przyznane skarżącemu. Złożenie kolejnych wniosków w przedmiocie przyznania świadczeń, co do którego zapadły już rozstrzygnięcia , w ocenie organu , stanowi przesłankę zawartą w katalogu "innych uzasadnionych przyczyn" wymienioną w art. 61 a § 1 k.p.a uniemożliwiającą wszczęcie postępowania. W konsekwencji organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji, słusznie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania zasiłku okresowego i stałego na miesiąc luty 2015 r. Na powyższe postanowienia wpłynęły skargi do Wojewódzkiego Sądu Adm9inistracyjnego w Krakowie , w których skarżący zarzucił , iż są one niezgodne z prawem i Konstytucją RP , a nadto zostały wydane z rażącym naruszeniem prawa. W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie obu skarg i podtrzymało swoje dotychczasowe stanowiska w sprawie . W uzupełnieniu złożonych skarg wyznaczony w sprawie pełnomocnik z urzędu podniósł, że władza publiczna ma obowiązek zapewnienia osobom niepełnosprawnym, a taką osobą jest skarżący, stosownej egzystencji i temu obowiązkowi odpowiada prawo takich osób do uzyskania odpowiednich świadczeń z opieki społecznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje : Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.2002.1269 ), sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Sądy te kontrolują, czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czy też stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność. Jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia bądź stwierdzenie jego nieważności w trybie art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2012.270-t.j. ; dalej: p.p.s.a.). Jednocześnie, zgodnie z art. 134 p.p.s.a., sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Kontrola sądowoadministracyjna przeprowadzona w oparciu o powyższe kryteria nie wykazała, by zaskarżone postanowienia naruszały prawo w stopniu uzasadniającym ich eliminację z obrotu prawnego. Należało zatem zauważyć, że przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu uczyniono postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego. Ocena legalności zaskarżonego aktu wymagała zatem ustalenia, czy organ dokonał prawidłowego zastosowania art. 61a k.p.a. Przepis ten stanowi, że gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Na tle przytoczonej regulacji zauważa się, że jej zastosowanie może mieć miejsce na wstępnym etapie badania wniosku, tj. gdy nie trzeba w sprawie przeprowadzić postępowania wyjaśniającego po to, by stwierdzić, że sprawa wywołana konkretnym wnioskiem powinna zakończyć się odmową wszczęcia postępowania administracyjnego (zob. wyrok NSA z dnia 5 lutego 2015 r., sygn. akt II OSK 1609/13; LEX nr 1665665). Co równie istotne, ustawodawca wprowadził w art. 61a § 1 k.p.a. dwie samodzielne i niezależne przesłanki wydania postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania. Pierwszą z nich jest wniesienie podania przez osobę, która nie jest stroną, a drugą zaistnienie innych uzasadnionych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania. Przyczyny te nie zostały w wymienionym przepisie skonkretyzowane jednakże nie ulega wątpliwości, że dotyczy to sytuacji, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania. Z taką sytuacją będziemy mieli do czynienia np. gdy żądanie wszczęcia postępowania dotyczy sprawy, w której prowadzone jest już postępowanie, wydano w sprawie rozstrzygnięcie, albo brak jest podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia zgłoszonego żądania (wyrok NSA z dnia 7 lutego 2014 r., sygn. akt I OSK 2159/12; LEX nr 1497293). Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należało zauważyć, że wniosek skarżącego o wszczęcie postępowania administracyjnego dotyczył przyznania mu zasiłku okresowego oraz zasiłku stałego w ramach udzielenia mu pomocy finansowej na miesiąc luty 2015 r. Tymczasem decyzją Prezydenta Miasta z dnia [...] 2015 r. przyznano już skarżącemu zasiłek okresowy od dnia 1 grudnia 2014 r. do 31 lipca 2015 r. w kwocie 206,50 zł miesięcznie, a nadto - decyzją z dnia [...] 2013 r. nr [...] przyznano skarżącemu zasiłek stały od dnia 1 stycznia 2013 r. do 31 lipca 2015 r. w kwocie 529,00 zł miesięcznie. Z powyższego jednoznacznie wynika , że świadczenia te były przyznane również na miesiąc luty 2015r. Zauważyć należy , że postępowania zakończone ww. decyzjami , jak i postepowania zainicjowane wnioskami skarżącego w niniejszym postępowaniu dotyczyły tej samej osoby (skarżącego) oraz obejmowały co najmniej ten sam przedmiot (zasiłek okresowy i zasiłek stały na miesiąc luty 2015 r.). Słusznie zatem organy obu instancji uznały, że okoliczność ta niepodważalnie wyklucza możliwość wszczęcia kolejnego postępowania w tej samej sprawie. Zarówno Prezydent Miasta, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze dokonały zatem prawidłowego zastosowania art. 61a § 1 k.p.a. w realiach kontrolowanego postępowania. W tym miejscu należy ponadto wskazać, że stawiane przez skarżącego zarzuty naruszenia przez organ art. 2 , art.8, art. 32 i art.87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, jak również art. 2 ust.1 , art. 3 ust. 1w zw. z art. 38 ust. 1 pkt.1 i art. 37 ust.1 pkt. 2 ustawy o pomocy społecznej – należy uznać za oczywiście bezzasadne. W zaskarżonych postanowieniach Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie konkretyzowało bowiem norm wynikających z tych przepisów. Zarzuty te są zatem nieadekwatne do kwestionowanych przez skarżącego postanowień, których podstawę prawną stanowił art. 61a § 1 k.p.a. Tego zaś przepisu, ani innych norm regulujących kwestie wszczęcia postępowania administracyjnego na żądanie strony – Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie naruszyło. Zarzuty skargi okazały się zatem nieuzasadnione. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie stwierdził również, by zaskarżone postanowienia były dotknięte jakimikolwiek innymi uchybieniami, które uzasadniałyby ich uchylenie. Wobec powyższego skargi należało oddalić, stosownie do art. 151 p.p.s.a. W punkcie II wyroku Sąd – stosownie do art. 250 § 1 i § 2 p.p.s.a. – orzekł ponadto o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego działającemu na zasadzie prawa pomocy kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Zasądzona kwota wynika – w każdej z połączonych spraw – z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn.: Dz.U. 2013.490) . Sąd obniżył wynagrodzenie pełnomocnikowi mając na uwadze jednolity i nieskomplikowany charakter spraw. Sąd wyjaśnia , że istniały podstawy do połączenia spraw ze skarg na ww. postanowienia do wspólnego rozpoznania na podstawie art. 111 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanych sprawach skargi te, ze względu na stan faktyczny i istotę sporu, pozostawały ze sobą w związku w rozumieniu wyżej wskazanego przepisu. Mając powyższe na uwadze orzeczono jak w sentencji.