III SA/Kr 966/18
WyrokWSA w Krakowie2018-11-15
Skład orzekający: Krystyna Kutzner, Barbara Pasternak, Maria Zawadzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo uchylił prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków od 1 lutego 2018 r. w sytuacji, gdy dochód męża skarżącej został utracony w listopadzie 2017 r., a następnie uzyskany w grudniu 2017 r. (z wynagrodzeniem wypłaconym w lutym 2018 r.), a umowa o pracę była zawarta do 3 marca 2018 r.?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji nieprawidłowo ustaliły moment uzyskania dochodu przez męża skarżącej oraz błędnie określiły końcową datę utraty prawa do świadczeń. Kluczowe jest rozróżnienie między uzyskaniem zatrudnienia a faktycznym uzyskaniem dochodu, a także prawidłowe ustalenie, czy umowa o pracę została przedłużona, co ma wpływ na okres, od którego świadczenia nie przysługują.Stan faktyczny
Skarżąca M. D. otrzymała decyzję uchylającą prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków od 1 lutego 2018 r. z powodu zmiany sytuacji dochodowej rodziny po utracie zatrudnienia przez męża w listopadzie 2017 r. i jego ponownym zatrudnieniu od grudnia 2017 r. Skarżąca podniosła, że dochód za styczeń 2018 r. został wypłacony w lutym 2018 r., a umowa męża obowiązywała do marca 2018 r., co powinno skutkować uchyleniem świadczeń od marca 2018 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Kutzner Sędziowie WSA Barbara Pasternak (spr.) WSA Maria Zawadzka Protokolant sekretarz sądowy Honorata Kuźmicka-Wełna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 listopada 2018 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 czerwca 2018 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku rodzinnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji
Decyzją z dnia [...] 2018 r. ([...]) na podstawie art. 3; art. 4 ust. 2; art. 5; art. 6; art. 8; art. 24, art. 25 ust. 1, art. 26, art. 32 ust. 1 d ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2017, poz. 1952 ze zm.), Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz zakresu informacji, jakie mają być zawarte we wniosku, zaświadczeniach i oświadczeniach o ustalenie prawa do świadczeń rodzinnych (Dz. U. z 2017r., poz. 1466), Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 7 sierpnia 2015 r. w sprawie wysokości dochodu rodziny albo dochodu osoby uczącej się stanowiących podstawę ubiegania się o zasiłek rodzinny i specjalny zasiłek opiekuńczy, wysokości świadczeń rodzinnych oraz wysokości zasiłku dla opiekuna (Dz. U. z 2015 r., poz. 1238), Upoważnienia Burmistrza Gminy i Miasta dla Dyrektora Miejsko-Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej do wydawania decyzji administracyjnych w sprawach świadczeń rodzinnych i do prowadzenia w tych sprawach postępowań Nr [...] z dnia 9 kwietnia 2014 r. oraz art. 104 i art. 107 kpa, w związku z ustaleniem prawa do zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego na wniosek złożony przez M. D., Burmistrz Miasta i Gminy zmienił decyzję [...] z dnia 2017-[...] w sprawie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do zasiłku rodzinnego w części dotyczącej:
1) K. D., data urodzenia: 2005- [...]
uchylić prawo do zasiłku rodzinnego na okres od 2018-02-01 do 2018-10-31
uchylić prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości 100,00 zł jednorazowo we wrześniu 2018
2) B. D., data urodzenia: 2012-[...]
uchylić prawo do zasiłku rodzinnego na okres od 2018-02-01 do 2018-10-31
uchylić prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości 100,00 zł jednorazowo we wrześniu 2018
3) M. D., data urodzenia: 2017- [...]
uchylić prawo do zasiłku rodzinnego na okres od 2018-02-01 do 2018-10-31
uchylić prawo do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu wychowywania w rodzinie wielodzietnej na okres od 2018-02-01 do 2018-10-31
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ podał, że decyzją Burmistrza Gminy i Miasta numer [...] z dnia 2017-12-06 przyznano M. D. zasiłki rodzinne oraz dodatki do zasiłku rodzinnego na dzieci: K. D., data ur. 2005-[...]; B. D., data ur. 2012-[...] oraz M. D., data ur. 2017-[...] na okres od 2017-11-01 do 2018-10-31. Na podstawie art. 4 ustawy o świadczeniach rodzinnych zasiłek rodzinny ma na celu częściowe pokrycie wydatków na utrzymanie dziecka. Prawo do zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku przysługuje: rodzicom, jednemu z rodziców albo opiekunowi prawnemu dziecka; opiekunowi faktycznemu dziecka; osobie uczącej się. Zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674,00 zł. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy w przypadku, gdy członkiem rodziny jest dziecko legitymujące się orzeczeniem o niepełnosprawności lub orzeczeniem o umiarkowanym albo o znacznym stopniu niepełnosprawności, zasiłek rodzinny przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 764,00 zł. Tymczasem z dokumentacji przedłożonej do akt sprawy nie wynika, aby członkiem rodziny M. D. było dziecko legitymujące się orzeczeniem o — niepełnosprawności, zatem kryterium dochodowe w rozpatrywanym wniosku wynosi 674,00 zł.
Dodał organ, że na podstawie art. 25 ustawy o świadczeniach rodzinnych w przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania dochodu lub-innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, w tym na wysokość otrzymywanych świadczeń, osoba, o której mowa w art. 21 ust. 1 ustawy, jest obowiązana do niezwłocznego powiadomienia o tym organu właściwego wypłacającego świadczenia rodzinne. W dniu 13 lutego 2018 r. do akt sprawy dołączono kopię świadectwa pracy, z treści którego wynika, że mąż M. D. – P. D. utracił zatrudnienie w dniu 30 listopada 2017. Zgodnie z art. 3 pkt 23 lit. c ustawy o świadczeniach rodzinnych utrata dochodu oznacza utratę dochodu spowodowaną utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W myśl art. 5 ust. 4 przedmiotowej ustawy w przypadku utraty dochodu przez członki rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego w roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy lub po tym roku, ustalając ich dochód, nie uwzględnia się dochodu utraconego. Zgodnie z treścią § 5 pkt 3 lit. g Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy Polityki Społecznej do wniosku należy dołączyć dokument, w tym oświadczenie, określający datę utraty dochodu oraz wysokość i rodzaj utraconego dochodu.
Organ zaznaczył, że do akt sprawy dołączono kopię świadectwa pracy potwierdzającego fakt utraty zatrudnienia przez P. D. w dniu 30 listopada 2017 r. w Przedsiębiorstwie Wielobranżowym B Sp. z o.o., mającym swą siedzibę w D, ul. C. Jednocześnie M. D. złożyła i pisemne oświadczenie, z treści którego wynika, że P. D. w roku 2016 uzyskał dochód w wysokości 20 531,28 zł wyłącznie z tytułu umowy o pracę w w/w przedsiębiorstwie. Biorąc pod uwagę powyższe, dochód męża M. D. traktuje się za utracony, zgodnie z zapisem art. 5 ust. 4 oraz art. 3 pkt 23 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Nadto w aktach sprawy znajduje się zaświadczenie pracodawcy potwierdzające fakt podjęcia zatrudnienia przez P. D. na podstawie umowy o pracę zawartej na czas określony od 2017-12-04 do 2018-03-03.
Wyjaśniono, że uzyskanie dochodu, zgodnie z art. 3 pkt 24 lit. c cytowanej ustawy, oznacza uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Na podstawie art. 5 ust. 4b ustawy w przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy, dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych. Zgodnie z treścią § 5 pkt 3 lit. i Rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej do wniosku należy dołączyć dokument, w tym oświadczenie, określający datę uzyskania dochodu oraz wysokość i rodzaj dochodu uzyskanego za miesiąc następujący po miesiącu w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Zgodnie art. 5 ust. 4b ustawy do dochodu rodziny należało doliczyć dochód uzyskany przez P. D. za styczeń 2018 roku. Z dołączonego do akt sprawy zaświadczenia wynika, że P. D. - uzyskał dochód za miesiąc styczeń 2018 roku w wysokości 2 206,86 zł netto. Tak więc po uwzględnieniu "dochodu utraconego" oraz doliczeniu "dochodu uzyskanego", miesięczny dochód na osobę w rodzinie wynosi 815,04 zł i przekracza kryterium dochodowe 674,00 zł o 141,04 zł. Zasadne jest zatem uchylenie prawa do zasiłków rodzinnych wraz z dodatkami od 1 lutego 2018 r.
Od powyższej decyzjo odwołanie złożyła M. D., nie zgadzając się z zapadłym rozstrzygnięciem.
Decyzją z dnia 27 czerwca 2018 r. ([...]) na podstawie art. 3 pkt 1, 2, 10, 23, 24, art. 4 ust. 1 i 2, art. 5 ust. 1i ust. 4-4 c, art. 24 ust. 7, art. 32 ust. 1 kpa Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu Instancji.
Organ odwoławczy przytoczył treść przepisów, na których oparł rozstrzygnięcie oraz podał, co następuje:
W dniu 13 lutego 2017 r. M. D. zwróciła się o uchylenie decyzji przyznającej świadczenia rodzinne i dołączyła do akt sprawy dokument z którego wynika, że jej mąż utracił zatrudnienie w dniu 30 listopada 2017 r. w Przedsiębiorstwie Wielobranżowym B Sp. z o. o., mającym siedzibę w D, gdzie był zatrudniony od 1 stycznia 2004 r. Jednocześnie M. D. oświadczyła, że w 2016 r. jej mąż uzyskał dochód wyłącznie z tytułu umowy o pracę w ww. przedsiębiorstwie. To oznacza, że dochód męża M. D. z 2016 r. jest dochodem utraconym. Ponadto M. D. dołączyła umowę o pracę, z której wynika, że jej mąż podjął zatrudnienie w firmie A Sp. z o.o. od 4 grudnia 2017 r., a za miesiąc styczeń 2018 r. uzyskał wynagrodzenie w wysokości 2 206,86 zł.
Po uwzględnieniu dochodu utraconego i doliczeniu dochodu uzyskanego, miesięczny dochód na osobę w rodzinie wynosi 815,04 zł i przekracza kryterium dochodowe. Ustalenia te wynikają z następujących obliczeń: miesięczny dochód M. D. w 2016 r. to 1 868,34 zł. Do dochodu tego doliczamy uzyskany w 2017 r. dochód męża M. D., tj. 2 206,86 zł i otrzymujemy kwotę 4 075,20 zł. Następnie kwotę 4075,20 zł dzielimy przez 5 członków rodziny i otrzymujemy miesięczny dochód na członka rodziny w wysokości 815,04 zł. Oznacza to, że od 1 lutego 2018 r. nie przysługują świadczenia rodzinne i organ I instancji prawidłowo uchylił prawo do tych świadczeń od tej daty.
Należy wyjaśnić, iż przepis art. 5 ust. 4b ustawy stanowi: "W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny, osobę uczącą się lub dziecko pozostające pod opieką opiekuna prawnego po roku kalendarzowym poprzedzającym okres zasiłkowy dochód ich ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, dochodu osoby uczącej się lub dochodu dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego, powiększonego o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń rodzinnych."
W przedmiotowej sprawie uzyskanie dochodu przez męża wnioskodawczyni nastąpiło w grudniu 2017 r. (podjęcie pracy), zatem należało powiększyć dochód o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc styczeń 2018 r. Nie ma znaczenia dla sprawy, że wynagrodzenie za styczeń 2018 r. faktycznie zostało wypłacone w lutym 2018 r.
W ocenie Kolegium, organ I instancji zasadnie uchylił prawo do świadczeń rodzinnych od dnia 1 lutego 2018 r., przyznanych decyzją z dnia [...] 2017 r. Nr [...], nastąpiła bowiem zmiana sytuacji dochodowej rodziny.
Na powyższe rozstrzygnięcie M. D. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie.
Podała, że zrozumiałym jest, że "dochód przybyły" za miesiąc następujący po miesiącu, w którym został uzyskany więc winien być to miesiąc styczeń. Podniosła, że zarówno Ośrodek Pomocy społecznej jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie zwróciło uwagi na to, iż jej mąż osiągnął ten dochód w lutym, więc prawo do świadczeń powinno być uchylone od marca. Dodała, że pieniądze były istotne, ponieważ mąż osiągnął wypłatę później a przy 5 osobowej rodzinie wydatków nie brakuje; utrzymywała rodzinę ze swojej pensji, która nie jest wysoka, świadczenia wychowawczego na dwójkę dzieci oraz świadczenia rodzinnego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.Dz.U.2017.2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania. Zgodnie z treścią art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.Dz.U.2016.270 ze zm.) dalej p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi, oraz powołaną podstawą prawną. Orzekanie - w myśl art. 135 p.p.s.a. - następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa.
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. b), oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt.1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 kodeksu postępowania administracyjnego sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt. 2 p.p.s.a.), jeżeli zachodzą przyczyny określone w innych przepisach, sąd stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa.
Kontrolując zaskarżoną decyzję zgodnie z przywołanymi wyżej zasadami należało uznać, że skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie w całości z powodu zarzutu sformułowanego przez skarżącą.
Podstawę prawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U.2016.1518 ze zm.), dalej w skrócie u.ś.r.
Stosownie do art. 2 u.ś.r. świadczeniami rodzinnymi są m.in. zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego. Zasiłek rodzinny przysługuje w sytuacji, gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę albo dochód osoby uczącej się nie przekracza kwoty 674,- zł, a to zgodnie z brzmieniem art. 5 ust. 1 u.ś.r. w stanie prawnym istniejącym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, oraz w dniu wydania decyzji o przyznaniu zasiłku rodzinnego i dodatków do tego zasiłku, tj. 6 grudnia 2017 r. Niesporne w sprawie jest, że dochód rodziny skarżącej w okresie poprzedzającym okres zasiłkowy 2017/2018 tj. w roku 2016 r. wyniósł 632,14 zł, co stało się podstawą wydania przez Burmistrza Miasta i Gminy decyzji z dnia [...] 2017 r. nr [...], przyznającej skarżącej zasiłek rodzinny i dodatki do zasiłku rodzinnego na troje dzieci. Na skutek utraty dochodu przez męża skarżącej w dniu 30 listopada 2017 r. a następnie uzyskania przez męża dochodu w wyniku uzyskania zatrudnienia na podstawie umowy o pracę zmieniła się sytuacja dochodowa rodziny, o czym skarżąca zawiadomiła właściwy organ. Okoliczności powyższe stały się podstawą wydania decyzji na podstawie art. 32 ust. 1 u.ś.r., zgodnie z którym organ właściwy oraz wojewoda mogą bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych, członek rodziny nabył prawo do świadczeń rodzinnych w innym państwie w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, osoba nienależnie pobrała świadczenie rodzinne lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do świadczeń. Powołany przepis określa nadzwyczajny tryb dopuszczający zmianę lub uchylenie decyzji administracyjnej i stanowi odstępstwo od zasady trwałości decyzji administracyjnej. Wystąpienie przesłanek wskazanych w tej normie uprawnia właściwy organ do wydania decyzji zmieniającej lub uchylającej przyznane stronie świadczenia rodzinne, bądź tez modyfikacji okresu, na jaki świadczenia zostały przyznane. W niniejszej sprawie tą szczególna sytuacja jest zmiana sytuacji dochodowej rodziny skarżącej w okresie pobierania świadczeń, tj w okresie zasiłkowym 2017/2018 r.
Stan faktyczny sprawy został ustalony przez organy w sposób prawidłowy i wystarczający do jego oceny w świetle brzmienia przepisów art. 5 pkt. 1, art. 24 pkt. 7 i art. 32 ust. 1 u.ś.r. Skarżąca nie kwestionowała w toku postępowania ani w skardze dokonanych przez organy ustaleń faktycznych. Zbędne jest więc ponowne przytaczanie treści tych ustaleń dokonanych przez organy. Kwestią sporną w sprawie jest natomiast ocena tego stanu, skutkująca uchyleniem skarżącej prawa do zasiłku rodzinnego oraz do dodatku do tego zasiłku na wszystkie dzieci od 1 lutego 2018 r. do końca okresu zasiłkowego tj. do 31 października 2018 r., co skarżąca uznaje za nieprawidłowe i niezgodne z prawem twierdząc, że prawo do świadczenia powinno być uchylone od 1 marca 2018 r. Stanowisko skarżącej wynika z faktu, iż wynagrodzenie z tytułu pracy za styczeń 2018r. mąż otrzymał w lutym 2018 r. Stwierdzić trzeba, że sam fakt utraty dochodu przez męża skarżącej w wyniku utraty zatrudnienia z dniem 30 listopada 2017 r. nie miał wpływu na sytuację dochodową rodziny w świetle przepisu art. 5 ust. 1 u.ś.r. Miesięczny dochód rodziny w przeliczeniu na osobę wynosił w 2016 r. (przed utratą dochodu przez męża skarżącej) 611,56 zł (k. 25-27 akt adm.), zatem świadczenie przysługiwało przed utratą dochodu, jak również przysługiwałoby po jego utracie. Jednakże bezpośrednio po utracie dochodu nastąpiło uzyskanie przez męża skarżącej dochodu, skutkujące utratą prawa do świadczeń. Okoliczności powyższe spowodowały, że kryterium dochodowe określone w art. 5 pkt. 1 u.ś.r. (dochód rodziny w przeliczeniu na osobę) zostało przekroczone o 141,04 zł. Zgodnie zaś z art. 24 pkt. 7 u.ś.r. w przypadku, gdy uzyskanie dochodu powoduje utratę prawa do świadczeń rodzinnych lub obniżenie ich wysokości, świadczenia nie przysługują, lub przysługują w niższej wysokości od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Zdaniem organów, zdarzenia w postaci najpierw utraty dochodu przez męża skarżącej a następnie uzyskania przez męża dochodu skutkują uchyleniem decyzji przyznającej zasiłek rodzinny wraz z dodatkami z dniem 1 lutego 2018 r. Ocena taka zdaniem organu wynika z tego, że mąż skarżącej utraciwszy dochód na skutek utraty zatrudnienia 30 listopada 2017 r., zawarł następnie w umowę o pracę na czas określony, tj. na okres od 4 grudnia 2017 r. do 3 marca 2018 r. i wynagrodzenie miesięczne zostało ustalone na kwotę 3 100,00 złotych. (k. 29, 30, 31 akt adm.). Ocena ta co do zasady jest trafna, tj. uzyskanie dochodu przez męża skarżącej istotnie spowodowało utratę prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami. W tym miejscu należy jednak przypomnieć, że ustawodawca definiując pojęcie dochodu w art. 3 pkt. 1 .ś.r. u.ś.r. odwołał się wprost do przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na gruncie tych przepisów jest zaś zasadą, że "przychodem" - a co za tym idzie, także "dochodem" - są pieniądze (wartości pieniężne, wartość otrzymanych świadczeń w naturze, wartość innych nieodpłatnych świadczeń) "otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika" (art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych). Zatem przy identyfikowaniu faktu i momentu uzyskania dochodu podstawowe znaczenie ma, co do zasady, sam moment zyskania możliwości faktycznego dysponowania kwotą danego świadczenia, a nie okres, za jaki formalnie ono przypada. Powyższe koresponduje z poglądem wyrażonym m.in. przez WSA w Gdańsku w wyroku z dnia 29 czerwca 2017 r., III SA/Gd 374/17 (LEX nr 2320895), który Sąd podziela, że: "Dopiero więc faktyczne uzyskanie dochodu wskutek zatrudnienia ma wpływ na uprawnienie do świadczeń rodzinnych. Związane jest to z pomocową istotą świadczeń rodzinnych. Wpływ na uprawnienie do tych świadczeń mieć mogą jedynie faktycznie uzyskane dochody, a nie wierzytelności czy ekspektatywa uzyskania dochodu". Wynika to również z prawidłowego odczytania przepisu art. 3 pkt. 24 u.ś.r. który stanowi, że uzyskaniem dochodu jest uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Nie można więc utożsamiać pojęć "uzyskanie zatrudnienia" i "uzyskanie dochodu", gdyż są to pojęcia określające różne zdarzenia następujące po sobie w ten sposób, że w sytuacji typowej najpierw mamy do czynienia z uzyskaniem zatrudnienia a następnie z uzyskaniem dochodu spowodowanym tym faktem. Nie w każdej sytuacji uzyskanie zatrudnienia będzie się łączyło z uzyskaniem dochodu w tym samym miesiącu. W świetle powyższych stwierdzeń, zdaniem Sądu w sprawie nie została wyjaśniona okoliczność mająca istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia na podstawie art. 24 pkt. 7 u.ś.r. , czyli w istocie ustalenia od którego miesiąca nie przysługują skarżącej świadczenia w postaci zasiłków rodzinnych na synów, oraz dodatków do tych zasiłków. Aby prawidłowo ustalić od którego miesiąca świadczenie nie przysługuje, czyli prawidłowo zastosować powyższy przepis należy przede wszystkim ustalić, w którym miesiącu nastąpiło uzyskanie dochodu. Z treści zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że organy uznały za okoliczność oczywistą, iż pierwszym miesiącem, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu przez męża skarżącej był grudzień 2017 r. Stwierdzenie to wywiodły organy jednak wyłącznie z treści zawartej przez męża skarżącej umowy o pracę, z której wynika, że w dniu 4 grudnia 2017 r. nastąpiło podjęcie przez Ww. zatrudnienia. Brak natomiast dowodu na to, że również w grudniu 2017 r. nastąpiło uzyskanie dochodu z tytułu podjęcia zatrudnienia. Organy skupiły się na kwestii wypłaty wynagrodzenia mężowi skarżącej za styczeń 2018 r. w lutym, tymczasem nie ustaliły w sposób nie budzący wątpliwości, który miesiąc był pierwszym miesiącem uzyskania dochodu przez męża skarżącej, co w świetle udokumentowanych twierdzeń o wypłacie wynagrodzenia za styczeń 2018 r. w lutym 2018 może budzić wątpliwości. Tylko bowiem ustalenie, że wynagrodzenie za pracę podjętą i świadczoną przez męża skarżącej w grudniu 2017 r. zostało uzyskane w tym miesiącu powodowałoby, że uzyskanie dochodu w rozumieniu powyższych przepisów nastąpiło w grudniu. Taki stan uzasadniałby istotnie uchylenie prawa do świadczenia z dniem 1 lutego 2018 r. gdyż grudzień 2017 r. byłby miesiącem, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu spowodowanie uzyskaniem zatrudnienia, styczeń 2017 r. – pierwszym miesiącem od miesiąca w którym nastąpiło uzyskanie dochodu a luty miesiącem następującym po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Brak jednakże w aktach dowodu na to, że uzyskanie dochodu spowodowane uzyskaniem zatrudnienia w grudniu 2017 r. nastąpiło również w grudniu. W tej sytuacji nieistotne byłoby faktycznie, że wynagrodzenie za styczeń zostało wypłacone w lutym 2017 r.
Kolejnym istotnym uchybieniem jest rozstrzygnięcie dotyczące końcowej daty uprawnienia do pobierania zasiłku wychowawczego. Skoro z przedłożonej przez skarżącą umowy o pracę zawartej przez męża wynikało, że umowa ta została zawarta na okres od 4 grudnia 2017 r. do 3 marca 2018 r., to organ I instancji wydając decyzję dnia 16 lutego 2018 r. nie mógł przewidywać i czynić takiego ustalenia, że umowa ta będzie przedłużona do końca okresu zasiłkowego i w konsekwencji bezpodstawnie orzec o uchyleniu prawa do świadczenia do dnia 31 października 2018 r. czyli do końca okresu zasiłkowego. Także organ odwoławczy nie dysponując nowym materiałem dowodowym, bez istniejącej ku temu podstawy uznał, że umowa o pracę jest kontynuowana, nie wzywając skarżącej do wyjaśnienia tej kwestii. Takie orzeczenie stanowi naruszenie art. 24 pkt. 7 u.ś.r. Co prawda przepis ten nie precyzuje końcowej daty utraty prawa do świadczenia ze względów oczywistych, jednakże nie sposób nie zauważyć, że w przypadku kolejnej zmiany w sytuacji dochodowej rodziny mającej wpływ na prawo do zasiłku rodzinnego w danym okresie zasiłkowym, organ ma obowiązek wydania kolejnego orzeczenia, uwzględniającego taką zmianę.
Jak z powyższego wynika, zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania – tj. art. 7 , 77 i 80 kpa przez brak prawidłowego ustalenia, który miesiąc był pierwszym miesiącem uzyskania dochodu przez męża skarżącej co mogło mieć istotny wpływ na treść wynik sprawy, oraz z naruszeniem art. 24 pkt. 7 u.ś.r, co miało wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę organy uzupełnią postępowanie dowodowe celem wyjaśnienia, który miesiąc był w istocie pierwszym miesiącem uzyskania dochodu przez męża skarżącej ( a nie uzyskania zatrudnienia) w szczególności czy uzyskał on dochód w grudniu 2017 r., oraz wyjaśnią, czy umowa o pracę została przedłużona do końca okresu zasiłkowego.
W związku z powyższym, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c p.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło