III SA/Kr 966/24
WyrokWSA w Krakowie2024-09-17
Skład orzekający: Sędzia WSA Bogusław Wolas, Sędzia WSA Ewa Michna, Asesor WSA Magdalena Gawlikowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne, które nie zostało skutecznie doręczone stronie, może stanowić podstawę do odmowy wszczęcia kolejnego postępowania w tej samej sprawie z uwagi na jego ostateczność?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji nie dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie skuteczności doręczenia postanowienia odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów. W sytuacji, gdy nie można jednoznacznie ustalić, czy strona otrzymała oba postanowienia wysłane w jednej kopercie, wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść strony. Brak skutecznego doręczenia oznacza, że postanowienie nie funkcjonuje w obrocie prawnym jako ostateczne, a zatem nie może stanowić podstawy do odmowy wszczęcia kolejnego postępowania w tej samej sprawie.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Organ pierwszej instancji odmówił przywrócenia terminu i wszczęcia postępowania, powołując się na ostateczne postanowienie z maja 2023 r. w tej samej sprawie. Organ odwoławczy utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Skarżący kwestionował skuteczność doręczenia postanowienia z maja 2023 r., twierdząc, że otrzymał tylko jedno z dwóch wysłanych w jednej kopercie postanowień. Sąd uznał, że brak jest dowodów na skuteczne doręczenie.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2024 r. oraz zasądził od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie na rzecz skarżącego D. G. kwotę 480 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Wolas (spr.) Sędziowie : Sędzia WSA Ewa Michna Asesor WSA Magdalena Gawlikowska po rozpoznaniu w dniu 17 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi D. G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2024 r., znak: 1201-IEE.7113.2.84.2024.3.ID w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne I. uchyla zaskarżone postanowienie, II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie na rzecz skarżącego D. G. kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie, jako organ egzekucyjny, prowadzi postępowanie egzekucyjne z majątku zobowiązanego D. G. (dalej jako: Skarżący) na podstawie własnych tytułów wykonawczych:
* z dnia 19 kwietnia 2017 r. nr: [...] do [...] i [...],
* z dnia 21 września 2017 r. nr: [...] do [...] i od [...] do [...],
* z dnia 8 lutego 2018 r. nr. [...] do [...] i od [...] do [...],
- z dnia 25 lipca 2018 r. nr: [...] do [...] i [...] .
Tytuły te obejmują zaległe składki ubezpieczeniowe za okres od listopada 2014 r. do grudnia 2017 r. w łącznej kwocie 28.962,40 złotych, do której należy doliczyć odsetki za zwłokę i koszty egzekucyjne.
Pismem z dnia 13 lipca 2022 r. Skarżący, działając przez pełnomocnika, złożył zarzuty na postępowanie egzekucyjne oraz wniosek o przywrócenie terminu do ich wniesienia.
Postanowieniem z dnia 19 sierpnia 2022 r. organ egzekucyjny odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów i odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Na postanowienie to zobowiązany, pismem z dnia 7 września 2022 r. złożył zażalenie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie postanowieniem z dnia 19 października 2022 r. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji.
Postanowieniami z dnia 22.12.2022 r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem nr 180000.71.4434.2022-RED-119-KP odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutu oraz postanowieniem nr 180000.71.4435.2022-RED-119-KP odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów z uwagi na uchybienie ustawowego terminu do ich wniesienia.
Pismem z dnia 7 stycznia 2023 r. zobowiązany złożył zażalenia na w/w postanowienia.
Postanowieniami z dnia 16 marca 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienia i przekazał sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ 1 instancji.
Kolejno, postanowieniami z dnia 17 maja 2023 r. Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie po ponownym rozpatrzeniu sprawy postanowieniem nr 180000.71.2126.2023-RED-119-MZ odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów z uwagi na uchybienie ustawowego terminu do ich wniesieni oraz postanowieniem nr 180000.71.2127.2023-RED-119-MZ odmówił przywrócenia terminu wniesienia zarzutu.
Pismem z 8 czerwca 2023 r. Pełnomocnik D. G. złożył zażalenie, którym zaskarżył jedynie postanowienie nr 180000.71.2126 2023-RED-119-MZ. W dniu 20 lipca 2023 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
Postanowieniem z dnia 14 listopada 2023 r. nr 180000.71.5250.2023-RED-119.KF, Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne z uwagi na uchybienie ustawowego terminu do ich wniesienia.
W dniu 18 stycznia 2024 r. do organu egzekucyjnego wpłynęło zażalenie pełnomocnika Skarżącego, zawierające w swej treści wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne.
Postanowieniem z dnia 16 lutego 2024 r., nr 180000.71.820.2024-RED-119.KF, Dyrektor Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie (dalej jako: Organ l instancji) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie. W uzasadnieniu tej decyzji, Organ l instancji wskazał, iż w sprawie ta sama strona, działając przez pełnomocnika, ponownie wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów na prowadzone postępowanie egzekucyjne i w którym to postępowaniu zapadło już ostateczne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie. Postanowieniem z dnia 17 maja 2023 r. o nr 180000.71.2127.2023-RED-119-MZ, Organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne, zaś Skarżący nie złożył w terminie zażalenia na powyższe postanowienie do Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie. W związku z powyższym Organ l instancji stwierdził, że w sprawie nastąpiła tożsamość pomiędzy sprawą zakończoną wydaniem ostatecznego postanowienia a ponownym wnioskiem o przywrócenie terminu. W swoim kolejnym wniosku o przywrócenie terminu Skarżący nie podniósł też żadnych okoliczności, niż te podane poprzednio. Organ zaznaczył również, iż w dalszym ciągu przed Dyrektorem Izby Administracji Skarbowej w Krakowie toczy się postępowanie w związku z zażaleniem Skarżącego na postanowienie z dnia 14 listopada 2023 r. nr 180000.71.5250.2023-RED-119.KF, o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne, z uwagi na uchybienie ustawowemu terminowi do ich wniesienia. Konkludując Organ l instancji doszedł do wniosku, iż w sprawie występują te same podmioty i dotyczy ona tego samego przedmiotu tj. przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów, a nadto tego samego stanu prawnego. Nie stwierdzono również, aby uległ zmianie stan faktyczny sprawy. Dlatego też stwierdzono, iż wydanie kolejnego postanowienia stanowiłoby naruszenie generalnej zasady trwałości decyzji administracyjnych.
Skarżący, działając w dalszym ciągu przez pełnomocnika, pismem dnia 28.02.2024 r. złożył za pośrednictwem Organu egzekucyjnego, zażalenie na to postanowienie. Zażalenie złożono w terminie.
Zaskarżonemu postanowieniu zobowiązany zarzucił naruszenie:
1. art. 32 u.p.e.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na braku doręczenia Skarżącemu tytułów wykonawczych wymienionych w zażaleniu. Skarżący podniósł, że tytuły te nigdy nie zostały mu doręczone. To z kolei ma oznaczać, że został pozbawiony prawa zaskarżenia tytułów i weryfikacji prawidłowości ich wystawienia; 2. art. 58 § 1 k.p.a. polegające na niezastosowaniu poprzez odmowę przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne w sytuacji, gdy:
Skarżący nie ponosi winy w uchybieniu terminu na wniesienie rzeczonych zarzutów albowiem nic zostały mu doręczone tytuły wykonawcze,
celowo pominięto w treści uzasadnienia kwestie doręczenia tytułów wykonawczych (licznie wymienionych w zażaleniu), przez co nie zostało wykazane przez organ l instancji, że zostały one doręczone zobowiązanemu,
* niemożliwe jest ustalenie, które odpisy tytułów wykonawczych znajdowały się w poszczególnych listach z uwagi na niepodanie daty ich sporządzenia i podstawy ich wystawienia,
* nie zostały doręczone pełnomocnikowi zobowiązanego;
3. art. 138 k.p.a. poprzez niewykonanie wytycznych Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie polegające na:
* celowym pominięciu treści uzasadnienia kwestii doręczenia tytułów wykonawczych (wymienionych w zażaleniu), przez co nie zostało wykazane przez organ l instancji, że zostały doręczone zobowiązanemu,
* rozbieżności w datach doręczenia tytułów wykonawczych, a to wskazania, że list polecony zawierający odpisy tytułów wykonawczych nr: od [...] do [...] i [...] został doręczony w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 5 maja 2017 r., w sytuacji gdy wskazano, że podwójne awizo pozostawiono rzekomo w dniu 2 maja 2017 r., a zwrot przesyłki miał miejsce rzekomo w dniu 9 maja 2017 r.,
* niewskazaniu numerów listów poleconych,
* nieudokumentowaniu faktycznego doręczenia awizo przesyłek poleconych
* nieudokumentowania osobistego doręczenia Skarżącemu tytułów wykonawczych,
* niewzięciu pod uwagę, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wprost wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie doszło do skutecznego doręczenia odpisów tytułów wykonawczych,
4. art. 44 § 4 k.p.a. w zw. z art. 40 § 2 k.p.k., poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na błędnym przyjęciu, że tytuły wykonawcze zostały skutecznie doręczone Skarżącemu w sytuacji gdy:
* na kopertach oraz zwrotnych potwierdzeniach odbioru, w których rzekomo doręczono tytuły wykonawcze faktycznie listonosz nie umieścił pieczątki z datą powtórnego awiza, a tym samym również podpisu listonosza,
* na kopertach oraz zwrotnych potwierdzeniach odbioru, w których rzekomo doręczono tytuły wykonawcze nie wskazano żadnych adnotacji dotyczących pierwszego oraz drugiego awizo, nie zamieszczono też odpowiedniej pieczęci Poczty Polskiej,
- na kopertach i zwrotnych potwierdzeniach odbioru, w których rzekomo doręczano tytuły wykonawcze nie wskazano daty zwrotu przesyłek,
* nie wskazano adresu, na jaki rzekomo miały zostać doręczone tytuły wykonawcze, co uniemożliwia ustalenie prawidłowości ich doręczenia,
* błędne wskazanie, że przesyłka zawierająca odpisy tytułów wykonawczych nr od [...] do [...] [...] została doręczona w trybie doręczenia zastępczego w dniu 05 maja 2017 r. w sytuacji, gdy powtórne awizo rzekomo datowane jest na dzień 2 maja 2017 r. a zwrot miał miejsce dnia 9 maja 2017 r.,
* zobowiązany miał umocowanego pełnomocnika przez co tytuły wykonawcze winny zostać jemu doręczone, czego zaniechano;
5. art. 107 § 1 pkt 6 kpa poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na:
- celowym pominięciu w treści uzasadnienia kwestii doręczenia tytułów wykonawczych wymienionych w zażaleniu, przez co nie wykazano, że zostały one doręczone Skarżącemu jakich datach oraz w jaki sposób,
- niewskazaniu dowodów i podstawy faktycznej, na jakich organ egzekucyjny oparł swoje orzeczenie, a przede wszystkim poprzez niewskazanie numerów przesyłek, umożliwiające weryfikację prawidłowości ustaleń tego organ, nieprzedłożenie numerów dokumentów, na które powołuje się Organ l instancji w uzasadnieniu postanowienia, pomimo złożonej prośby, - art. 26 § 5 pkt 1 u.p.e.a. polegające na jego błędnej wykładni poprzez przyjęcie, że z przepisu tego wynika, że tytuły wykonawcze winny zostać doręczenie wyłącznie zobowiązanemu, a nie pełnomocnikowi,
7. błędy w ustaleniach faktycznych mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, a to niezgodne z rzeczywistym faktem ustalenie, że przesyłka zawierająca odpisy tytułów wykonawczych nr. od [...] do [...] i [...] została doręczona w trybie doręczenia zastępczego w dniu 5 maja 2017 r. w sytuacji gdy powtórne awizo rzekomo datowane jest na dzień 2 maja 2017 r., a zwrot miał miejsce dnia 9 maja 2017 r.
Skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego postanowienia i orzekniecie co do istoty sprawy, poprzez przywrócenie zobowiązanemu terminu do wniesienia zarzutów i rozpoznanie złożonych uprzednio zarzutów przeciwko wydanym tytułom wykonawczym.
Postanowieniem z dnia 10 kwietnia 2024 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie, po rozpatrzeniu zażalenia z dnia 28.07.2024 r. na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu. Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 16.02.2024 r. nr 180000.71.820.2024-RED-119-KI odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie w sprawie z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 61 a k.p.a. oraz art. 17 § 1, art. 18 oraz art. 33 u.p.e.a. - w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30.07.2020 r. w związku z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11.09.2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw, utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie wskazał, iż Organ l instancji, wydając zaskarżone postanowienie, słusznie wziął pod uwagę, że sprawa z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów została już rozstrzygnięta. Postanowieniem z dnia 17 maja 2023 r. o nr 180000.71.2127.2023-RED-119-MZ Organ egzekucyjny odmówił już bowiem przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów. Ponowne rozpatrzenie sprawy przez Organ egzekucyjny - w tym samym przedmiocie i w tym samym stanie faktycznym nie było możliwe. Wydanie identycznego rozstrzygnięcia byłoby bowiem bezprzedmiotowe, a wydanie odmiennego rozstrzygnięcia byłoby powodem stwierdzenia nieważności jednego z postanowień. W związku z tym, że sprawa została uprzednio rozstrzygnięta, Organ egzekucyjny zasadnie wydał postanowienie odmawiające wszczęcia postępowania. Ponowne rozpatrzenie sprawy naruszyłoby powagę rzeczy osądzone i trwałość rozstrzygnięć w postępowaniu administracyjnym.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Krakowie na uzasadnienie swojego stanowiska przywołał treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2023 r., sygn. III FSK 2502/21, zgodnie z którym "w sytuacji, gdy żądanie wszczęcia postępowania na wniosek strony zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Przepis ten przewiduje zatem dwie sytuacje uzasadniające odmowę wszczęcia postępowania: pierwsza występuje, gdy żądanie wszczęcia postępowania pochodzi od osoby niebędącej stroną tego postępowania; druga zaś, gdy postępowanie administracyjne nie może zostać wszczęte przez organ z innych uzasadnionych przyczyn. Do takich przyczyn należą sytuacje, które w sposób oczywisty stanowią przeszkodę do wszczęcia postępowania, np. gdy w tej samej sprawie postępowanie administracyjne już się toczy albo w sprawie takiej zapadło rozstrzygnięcie".
Z przytoczonych powyżej względów, Organ II instancji stwierdził, iż zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a zdaniem Organu również sam Skarżący nie wskazał, w jaki sposób zaskarżone postanowienie miałoby to prawo naruszać. W zażaleniu bowiem nie podważał prawidłowości załatwienia jego wniosku, a jedynie po raz kolejny domagał się przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów oraz ich rozpoznania, powołując się na niedoręczenie tytułów wykonawczych.
Skarżący D. G., reprezentowany przez pełnomocnika, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na ostateczne postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2024 r., znak 1201-IEE.7113.2.84.2024.3.ID, zaskarżając je w całości. Postanowieniu temu zarzucił naruszenie następujących przepisów: 1) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 61 a k.p.a. polegające, na tym, że:
- postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w Krakowie z dnia 17.05.2023 r. nr 180000.71. 2127.2023-RED-119-MZ nie zostało Skarżącemu nigdy doręczone
- jedynym postanowieniem, które zostało doręczone i zaskarżone przez Skarżącego jest postanowienie Dyrektora Oddziału ZUS w Krakowie z dnia 17.05.2023 180000.71.2126.2023-RED-119-MZ w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie zarzutów na postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych od [...] do [...], [...], z uwagi na uchybienie ustawowego terminu do ich wniesienia, które to zostało zaskarżone zażaleniem, sprawa jest w toku - stąd Organ II instancji powielił błąd Organu l Instancji poprzez odmowę wszczęcia postępowania w sprawie na podstawie postanowienia, które nie zostało nigdy doręczone Skarżącemu, a więc postanowienie nieistniejące.
2) art. 7 w zw. z art. 7b w zw. z art. 75 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., polegające na błędach w ustaleniach faktycznych mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a to - całkowicie błędne ustalenie, że Skarżący "po raz kolejny domagał się przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów oraz ich rozpatrzenie, powołując się na niedoręczenie tytułów wykonawczych" w sytuacji gdy Skarżący wniósł jeden wniosek o przywrócenie terminu na wniesienie zarzutów do toczących się postępowań egzekucyjnych w 2022 r., które to postępowanie dopiero zakończyło się ostatecznie zaskarżonym Postanowieniem, albowiem uprzednio co najmniej trzykrotnie Dyrektor Izby Skarbowej w Krakowie przekazywał na mocy wydanych uprzednio postanowień o przekazaniu do ponownego rozpoznania. Stanowisko Skarżącego odnosi się wyłącznie do braku doręczenia tytułów wykonawczych podczas gdy niniejsze postępowanie ma za przedmiot brak przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów do tytułów wykonawczych, na mocy których nie jest możliwe ustalenie prowadzonych postępowań egzekucyjnych, a drugie równoległe, dotyczy doręczenia tychże tytułów wykonawczych, które to nie zostały Skarżącemu doręczone.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje.
Skarga była zasadna.
Przedmiotem merytorycznej kontroli Sądu było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Krakowie z dnia 10 kwietnia 2024 r, znak 1201-IEE.7113.2.84.2024.3.ID, który po rozpatrzeniu zażalenia z dnia 28 czerwca 2024 r. na postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 16 lutego 2024 r. nr 180000.71.820.2024-RED-119-KI, odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów na postępowanie egzekucyjne, działając w oparciu o art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 i art. 61 a k.p.a. oraz art. 17 § 1, art. 18 oraz art. 33 u.p.e.a. - w brzmieniu obowiązującym przed dniem 30 lipca 2020 r. w związku z art. 13 ust. 1 z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2070 z późn. zm.), utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko Organu l instancji, zgodnie z którym sprawa została już rozstrzygnięta, albowiem postanowieniem z dnia 17 maja 2023 r. nr 180000.71.2127.2023-RED-119-MZ odmówiono przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów. Jednakże skarżący kwestionował prawidłowość doręczenia mu przedmiotowego postanowienia. Istota sporu sprowadzała się zatem do ustalenia, czy rzeczone postanowienie zostało w sposób prawidłowy doręczone Skarżącemu, a co za tym idzie, czy funkcjonuje w obrocie prawnym ze wszystkimi wynikającymi z tego konsekwencjami oraz czy wraz z upływem terminu do zaskarżenia stało się ostateczne.
Sąd uznał, że w niniejszej sprawie organy nie dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych w zakresie prawidłowości doręczenia Skarżącemu przedmiotowego postanowienia, a co za tym idzie, kontrola instancyjna w administracyjnym toku postępowania została przeprowadzona w sposób nieprawidłowy.
Jak ustalono, zgodnie z twierdzeniem Organu postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Krakowie z dnia 17 maja 2023 r. nr 180000.71.2127.2023-RED-119-MZ miało zostać doręczone Skarżącemu wraz z postanowieniem nr 180000.71.2126.2023-RED-119-MZ w jednej kopercie. Skarżący konsekwentnie jednak zaprzecza powyższemu podnosząc argument, że w kopercie znajdowało się wyłącznie jedno postanowienie o nr 180000.71.2126.2023-RED-119-MZ. Z poczynionych przez Sąd ustaleń wynika natomiast, że na podstawie zgromadzonych w sprawie informacji, nie można w sposób kategoryczny i niebudzący wątpliwości ustalić, czy wewnątrz koperty rzeczywiście znajdowały się dwa postanowienia. Skoro więc Organ nie był w stanie ustalić, że przedmiotowe postanowienie zostało faktycznie doręczone Skarżącemu i wątpliwości w tym względzie nie dają się usunąć, należało je rozstrzygnąć na korzyść strony -Skarżącego, zgodnie z dyspozycją art. 81 a § 1 k.p.a.
W orzecznictwie sądów administracyjnych podkreśla się, że wysyłanie dwóch przesyłek w jednej kopercie zwiększa prawdopodobieństwo, że jedno z wysyłanych pism omyłkowo nie zostanie włożone do koperty. ( postanowienie NSA z dnia 25 września 2018 r wydane w sprawie II GZ 323/28). Decydując się na sporządzenie odrębnych pism lub postanowień, należy konsekwentnie doręczać je w oddzielnych przesyłkach, co niweluje ewentualne pomyłki i umożliwia stronom postępowania oraz sądowi jednoznaczne ustalenie zawartości tych przesyłek ( postanowienie NSA z dnia 23 października 2020 r wydane w sprawie sygn. akt l OZ 766/20).
Zwraca się również uwagę, że podczas pokwitowania odbioru przesyłek u listonosza nie ma wystarczającej ilości czasu na konfrontowanie treści poświadczenia z zawartością tejże przesyłki. Tym samym, jedynie z treści potwierdzenia zwrotnego wynika, iż w przesyłce sądowej (w kopercie) były dwa postanowienia. Wobec tego, nie ma żadnej pewności, czy skarżący (jego pełnomocnik) otrzymał dwa postanowienia czy jedno, szczególnie wobec okoliczności, że terminowo zaskarżył jedno z tych postanowień.
Dowodowo niemożliwe jest wykazanie, że przesyłka rzeczywiście zawierała wskazane na zwrotce pisma lub ich nie zawierała - jak dowodzi strona. W obu przypadkach jest to domniemanie, które należy uprawdopodobnić. Z doświadczenia życiowego wynika, że racjonalnym działaniem strony zainteresowanej w rozpoznaniu jej sprawy jest wykonywanie wszelkich obowiązków, które są warunkiem nadania sprawie biegu. ( postanowienie NSA z dnia 25 września 2018 r wydane w sprawie II GZ 323/28)
W powyższe wpisuje się także dyrektywa wynikająca z przepisu art. 8 § 1 k.p.a., która ustanawia zasadę prowadzenia przez organy administracji publicznej postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej. Zasada ta nakazuje organowi takie wykonanie obowiązków aby budziły zaufanie do organów. Ma ona zastosowanie, zarówno w zakresie stosowania przepisów prawa materialnego, jak i przepisów procesowych. Realizacja tej zasady w zakresie przepisów postępowania, to przestrzeganie reguł rządzących postępowaniem podatkowym zaczynając od zasad ogólnych przez rozwiązania przyjęte w przepisach szczególnych.
Ponadto wskazać wreszcie należy, że przepisy o doręczeniach mają charakter gwarancyjny, a ich zadaniem jest zapewnienie stronie realizacji jej praw w toku toczącego się postępowania. Gwarancyjny charakter instytucji doręczenia oznacza, że tylko prawidłowe doręczenie zapewnia skuteczność czynności podejmowanych przez organ. Skuteczność prawna czynności faktycznej doręczenia oznacza osiągnięcie przez nadawcę zamierzonego rezultatu, jakim jest wprowadzenie do obrotu prawnego aktu stosowania prawa. Skuteczność czynności doręczenia pisma wiąże się bezpośrednio również z tym, że data prawidłowego (skutecznego) doręczenia wyznacza początek biegu terminów procesowych.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 8 lipca 2010 roku o sygn. akt II FSK 372/09 stwierdził, że "Organ podatkowy ma prawo doręczyć dwie decyzje w jednej kopercie. Powinien jednak zaznaczyć, że przysyła dwa pisma na kopercie i zwrotce pocztowej".
Skoro więc w niniejszej sprawie nie można kategorycznie stwierdzić, że przesłanie dwóch pism w jednej kopercie zostało w powyższy sposób oznaczone, należało przyjąć, iż doręczenie to było nieprawidłowe. Organ nie wezwał bowiem pełnomocnika strony skarżącej do przedłożenia koperty w której przesłane były sporne postanowienia.
W tych okolicznościach zasadnym jest stanąć na stanowisku, iż Skarżącego nie można obciążać negatywnymi konsekwencjami niezawinionych przez niego uchybień przy doręczaniu mu korespondencji.
Mając powyższe na uwadze, Sąd uznał skargę za zasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło