III SA/Kr 968/11

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 28 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. – "A" o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. S. – "A" na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie rozłożenia na raty kary pieniężnej postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z żoną, córką i synem. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że nie posiada nieruchomości ani zasobów pieniężnych a z przedmiotów wartościowych trzy samochody ciężarowe: jeden Volvo z 1997 r. i dwa Renault [...] z 2002 r. i 2000 r., które wykorzystuje w prowadzonej działalności gospodarczej. Miesięczne dochody swego gospodarstwa domowego skarżący oszacował na kwotę 2.500 zł. Uzasadniając swoje starania zaakcentował, że jego sytuacja materialna jest bardzo ciążka. Uzyskuje miesięczne dochody w wysokości 1500 zł. Nie posiada żadnego majątku. Na utrzymaniu ma dwoje małoletnich dzieci w wieku 7 i 10 lat. Żona podjęła pracę w sklepie z umową na czas określony do końca września 2011 r. Cały czas boryka się z trudnościami finansowymi. Spłonął mu samochód dostawczy przez co obniżyły się jego dochody i możliwości zarobkowe. Żona zarabia 1000 zł. Posiada kredyt inwestycyjny na samochód ciężarowy w wysokości 42.700 zł, zadłużenie w Urzędzie Skarbowym na 57.900 zł, limit debetowy w rachunku na 65.000 zł, kredyt konsolidacyjny na 43.000 zł. Mieszka w domu rodziców, prowadzi jednak oddzielne gospodarstwo domowe. Partycypuje w ogrzewaniu domu i mediach. Podnosi, że niejednokrotnie jest w niedostatku i czasami brakuje mu na podstawowe potrzeby rodziny. Ma problemy zdrowotne, choruje na cukrzycę, pozostaje pod stałą kontrolą lekarską, zmuszony jest poddawać się częstym badaniom, lekarz zaleca operację. Wezwany okazał kopię złożonej przez siebie deklaracji podatkowej za rok 2010. Wynika z niej, że przy 898.341,50 zł przychodu i 838.406,42 zł kosztów jego uzyskania odnotował 59935,08 zł dochodu od czego zapłacił podatek dochodowy w wysokości 10.182 zł. Przedłożył kopie umowy kredytowej w banku [...] wraz z harmonogramem spłat która obrazuje, że na chwile obecną zadłużenie skarżącego wynosi 54.237,46 zł, kopie umowy z bankiem [...] z której wynika że obecne zadłużenie skarżącego wynosi 31.000 zł, oraz kopię umowy z bankiem [...] dotyczącej przyznanego w dniu 30.04.2009 r. na okres 12 miesięcy limitu debetowego w wysokości 100.000 zł. Okazał kopię umowy o pracę żony. Wyjaśniając wysokość miesięcznych obciążeń gospodarstwa domowego przedłożył kopię faktury za gaz na 352,44 zł, kopie rachunków za prąd na 258,62 zł, kopie faktur MZGKiM na 593,31 zł oświadczając, że każdy z tych rachunków jego rodzina opłaca w 4/6 części. Skarżący nie przedłożył wyciągów z posiadanych rachunków bankowych obrazujących historię przeprowadzonych na nich operacji w okresie ostatnich trzech miesięcy. Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym m.in. poprzez zwolnienie od kosztów sądowych (art. 245 §3 ppsa) o ile – poza samym wnioskiem (art. 243 ppsa) - wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Oświadczenie to zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne" (art. 252 ppsa) przy czym owa dokładność stopniowana jest przekonaniem sądu i referendarza, że strona podnoszone przez siebie okoliczności "wykazała". W realiach niniejszej sprawy skarżący złożył oświadczenie o jakim mowa w art. 252 ppsa udzielając następnie na wezwanie dodatkowych wyjaśnień. Z uzupełnionych wyjaśnień skarżącego wynika, że dochód rodziny skarżącego realnie liczyć należy na ok. 5 tyś. zł (z wyliczenia 59935,08 zł dochodu - 10.182 zł podatku / 12 miesięcy + 1 tyś. zł wynagrodzenia żony). Obciążają go przy tym wykazane wydatki ponoszone w 4/6 części na gaz (ok. 250 zł), prąd (ok. 170 zł) i do MZGKiM (ok. 400 zł). Sprzeciwić należało się jednak zaliczeniu do wydatków obciążających budżet domowy skarżącego rat pozaciąganych kredytów. Nie można bowiem tracić z pola widzenia, że umowy te skarżący pozaciągał pod szyldem "A", "B" M. S. jako przedsiębiorca. Oznacza to, że raty kredytów finansowane są z przychodu jaki przynosi jego działalność gospodarcza wchodząc w koszty jego uzyskania, co pomniejsza wykazywany przed organami skarbowymi dochód. W konsekwencji po odliczeniu wszystkich wskazywanych obciążeń rodzinie pozostaje do rozporządzenia miesięcznie kwota około 4 tyś zł. Wynika to z prostych operacji arytmetycznych przeprowadzonych w oparciu o przedstawione przez wnioskodawcę rachunki. Wyliczona kwota pozwala więc obiektywnie na czynienie pewnych oszczędności. Skarżący wbrew wyraźnemu zaleceniu nie przedłożył też wyciągów z posiadanych rachunków bankowych obrazujących historię przeprowadzonych na nich operacji w okresie ostatnich trzech miesięcy uniemożliwiając tym samym dokonanie jednoznacznej oceny jakie tak naprawdę są jego prawdziwe możliwości płatnicze. Skoro jednak taka była decyzja strony, to sąd ani referendarz nie są zobowiązani do prowadzenia dochodzeń gdy przedstawione dane uniemożliwiają pełną ocenę sytuacji życiowej strony, albo gdy nie jest ona do końca jasna wobec uchylania się strony od złożenia stosownych wyjaśnień (por. postan. WSA w Gd. z14 listopada 2005 r. I SA/Gd 140/04). W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym przypomnieć też wypada, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Wreszcie skarżący powinien sobie uzmysłowić, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05). Mając na uwadze powyższe postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 243 §1 oraz art. 252 i art. 255 w związku z art. 246 §1 pkt. 2 i art. 245 §3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).