III SA/Kr 972/15
PostanowienieWSA w Krakowie2016-09-12
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedłożyła wymaganych dokumentów i nie wykazała swojej sytuacji materialnej w sposób przekonujący?Ratio decidendi
Postępowanie w części dotyczącej żądania zwolnienia od kosztów sądowych zostało umorzone, ponieważ sprawa dotyczyła pomocy społecznej, co z mocy ustawy zwalniało stronę z obowiązku uiszczania kosztów. Wniosek o ustanowienie adwokata został oddalony, ponieważ strona skarżąca, pomimo wezwania, nie wykazała swojej sytuacji materialnej w sposób przekonujący, co jest niezbędne do przyznania prawa pomocy w tym zakresie.Stan faktyczny
Z. Ś. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Skarżący przedstawił niekompletne informacje dotyczące swojej sytuacji materialnej i dochodów. Pomimo wezwania do uzupełnienia wniosku i przedłożenia dokumentów, skarżący nie wykazał swojej sytuacji materialnej w sposób przekonujący, ograniczając się do przedstawienia decyzji odmownych z pomocy społecznej i oświadczenia o braku dochodów.Rozstrzygnięcie
Postanowiono umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych oraz oddalić wniosek o ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 12 września 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. Ś. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu podania stronie postanawia: I. umorzyć postępowanie w części obejmującej żądanie zwolnienia od kosztów sądowych, II. oddalić wniosek o ustanowienie adwokata.
Skarżący w złożonym dnia 25.07.2016 r. (po wezwaniu) na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata.
Przedstawiane we wniosku informacje skarżący ograniczył do wskazania, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwiema córkami, że należy do niego mieszkanie określone jako "nora", że miesięczny dochód rodziny to 0 zł z "mops"
Uzasadnienie swoich starań ograniczył do zdawkowej wzmianki o art. 108 kpa.
Zarządzeniem z dnia 19.08.2016 r. wezwano skarżącego o złożenie dodatkowych oświadczeń oraz dokumentów źródłowych. Mających na celu wyjaśnienie:
• dlaczego w rubryce "10. Dochody" poczynił adnotację o treści "zakaz zasiłków dla rodziny od mops" i wykazał jako łączny dochód "0 zł" skoro we wniosku składanym w sprawie o sygn. III SA/Kr 878/15 łączyny dochód określił na 300 zł z "mops"? Przedłożenie kopii decyzji MOPS o przyznaniu świadczeń dla skarżącego i rodziny,
• udokumentowanie miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny, w tym wysokości czynszu, energii elektrycznej, gazu, innych opłat. Jeśli występują problemy z terminowym regulowaniem tych należności przedłożenie kopii stosownych monitów, wezwań o zapłatę, nakazów, wyroków zasądzających etc.
• przedłożenia zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o nadaniu skarżącemu statusu osoby bezrobotnej,
• oświadczenie się czy skarżący uzyskuje dochód z prac dorywczych lub zleconych a jeśli tak to w jakiej wysokości;
Skarżący w nadesłanej odpowiedzi oświadczył, że nie sprawdził dokumentów za co przeprasza. Dołącza jednak również dwie inne decyzje odmowne z pomocy społecznej, dla wykazania nieprzychylności tamtejszego ośrodka. Nie wykazał ani nie udokumentował miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny. Oświadczył, że nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna. Nie podejmuje się prac dorywczych.
Z urzędu stwierdza się, że na przestrzeni ostatnich dwóch lat skarżący wnosił wielokrotnie o prawo pomocy. Czynił to także w niniejszej sprawie (k. 11; 47). We wszystkich wnioskach swoją sytuacją materialną przedstawia w sposób tak niekompletny jak wyżej opisany. Zazwyczaj nie wykonuje kierowanych do niego wezwań (por. k. 15 i 18; 61- i 64). Skarżący zdaje sobie również sprawę z tego, że niekorzystne dla skarżącego rozstrzygnięcia powodowane są wybiórczym, a co za tym idzie, nieprzekonywującym zaprezentowaniem przez skarżącego własnej sytuacji majątkowej. Zna bowiem treść postanowień tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (por. k. 22-25; 69-73) jak też postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego w tej (k. 86-88) i innych licznych sprawach skarżącego (por. przykł. postanowienie NSA z dnia 29.11.2012 r. sygn. akt I OZ 848/12 oraz postanowienie WSA w Krakowie wydanego w sprawie do sygn. akt III SA/Kr 305/12).
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Zgodnie z art. 239 §1 pkt 1 lit. a ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, obowiązek uiszczenia kosztów sądowych nie ciąży na stronie skarżącej działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej. W konsekwencji uznania, że strona korzysta z ustawowego zwolnienia od kosztów sądowych - co oznacza całkowite zwolnienie z obowiązku wnoszenia zarówno opłat sądowych jak i ponoszenia wydatków – rozpoznanie wniosku w tym zakresie jest zbędne a w związku z tym postanowiono jak w punkcie pierwszym sentencji działając na zasadzie art. 249a ppsa w związku z art. 258 §1 i § 2 pkt. 7 ppsa.
Co się natomiast tyczy żądanego ustanowienia adwokata, to stosownie do art. 252 w związku z art. 246 § 1 pkt. 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym o ile nie jest w stanie ponieść tych kosztów postępowania bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Po drugie, że oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04).
W realiach rozstrzyganego przypadku skarżący pomimo wezwania nie przedłożył dodatkowych dokumentów, które były niezbędne do oceny jego sytuacji majątkowej. Wybiórcze, decyzje które okazał są niewystarczające. Na dobra sprawę dokumentują, że skarżący z przyczyn sobie wiadomych nie podejmuje współpracy z organami pomocy społecznej przy aktualizacji wywiadu rodzinnego. Skoro zaś taka była decyzja skarżącego to po raz kolejny w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym przypomnieć wypada, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Jak również, że niedostosowanie się do wezwania o którym mowa w art. 255 ppsa należy interpretować na niekorzyść wnioskodawcy (por. postan. NSA z 12 stycznia 2006 r. II OZ 1405/05).
Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 252, art. 246 § 1 pkt. 2 ppsa i art. 245 § 3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło