III SAB/Kr 100/14

PostanowienieWSA w Krakowie2016-01-29

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) może zostać uwzględniony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wyczerpujących danych o swojej sytuacji materialnej i majątkowej, mimo wcześniejszych wyjaśnień i pouczeń?
Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy został oddalony, ponieważ strona skarżąca po raz kolejny nie wykazała w sposób przekonujący swojej sytuacji materialnej i majątkowej, ograniczając się do zdawkowych informacji. Ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na stronie składającej wniosek, a prawo do sądu może być przedmiotem uzasadnionych ograniczeń, jeśli strona nie spełnia ustawowych przesłanek.
Stan faktyczny
Skarżący Z. Ś. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata do skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Mimo otrzymania urzędowego formularza i wyjaśnień, skarżący przedstawił jedynie szczątkowe informacje o swojej sytuacji materialnej i dochodach, ograniczając się do wskazania liczby córek, metrażu mieszkania i dochodu "0 zł". Skarżący wielokrotnie składał podobne, niekompletne wnioski o prawo pomocy w przeszłości.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata do skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia w sprawie ze skargi Z. Ś. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego postanawia: oddalić wniosek. W kierowanym do Naczelnego Sądu Administracyjnego piśmie z dnia 17.10.2015 r. skarżący sformułował m.in. "wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu" (k. 99) Przedmiotowe pismo skarżącego "pozostawiono do rozpoznania przez WSA w Krakowie jako wniosek o przyznanie prawa pomocy (m.in. w zakresie ustanowienia pełnomocnika celem wniesienia skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia" (k. 98) Zarządzeniem za dnia 24 grudnia 2015 r. przesłano skarżącemu urzędowy formularz "PPF" zgodny z obowiązującym od dnia 29 sierpnia 2015 r. wzorem określonym przez rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. (Dz.U. z 28.08.2015 r. poz. 1257) celem jego wypełnienia i podpisania w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania (art. 252 i 257 ppsa), wyjaśniając jednocześnie stronie w trybie art. 6 ppsa m.in. to, że wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie rodzinnym, majątkowym i dochodach strony oraz osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym a okoliczności przez siebie podnoszone strona powinna wykazać, co oznacza że na poparcie swych twierdzeń powinna przedstawić np. kopie rachunków, odcinków świadczeń, zaświadczeń, pisemnych oświadczeń os. trzecich itp.; W zakreślonym terminie skarżący złożył na urzędowym formularzu "PPF" wniosek o przyznanie prawa pomocy domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Pomimo otrzymanego wyjaśnienia skarżący przedstawiane informacje ograniczył do wskazania, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwiema córkami i że należy do niego mieszkanie o powierzchni 41 m2 "nora". Twierdzi, że nie posiadają żadnych zasobów ani przedmiotów wartościowych. Przy dochodach gospodarstwa domowego adnotował kwotę "0 zł". Uzasadnienie ograniczył do zdawkowych insynuacji i wzmianki, że "nie będzie wygłupiał się w tym piśmie." Z urzędu stwierdza się, że na przestrzeni ostatnich dwóch lat skarżący wnosił wielokrotnie o prawo pomocy. Czynił to także w niniejszej sprawie (k. 48). We wszystkich wnioskach swoją sytuacją materialną przedstawia w sposób tak niekompletny jak wyżej opisany. Skarżący wie przy tym, jakie dane oraz jakie dokumenty źródłowe należy przedstawić. Zdaje sobie również sprawę z tego, że niekorzystne dla skarżącego rozstrzygnięcia (także w niniejszej sprawie k. 63) powodowane są wyłącznie wybiórczym, a co za tym idzie, nieprzekonywującym zaprezentowaniem przez skarżącego własnej sytuacji majątkowej. Zna bowiem treść postanowień tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jak też postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego w licznych sprawach skarżącego (por. przykł. postanowienie NSA z dnia 29.11.2012 r. sygn. akt I OZ 848/12 oraz postanowienie WSA w Krakowie wydanego w sprawie do sygn. akt III SA/Kr 305/12). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. adwokata o ile nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). W realiach rozstrzyganego przypadku skarżący przeszedł nad tym po raz kolejny do porządku, choć po lekturze uzasadnienia wcześniejszego postanowienia oraz lekturze powołanych wyżej postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wydanych w szeregu innych, licznych spraw skarżącego, zdawał sobie doskonale sprawę, jakie dane oraz jakie dokumenty źródłowe należało przedstawić. Skoro jednak po raz kolejny taka była decyzja skarżącego to w konsekwencji nie było obecnie potrzeby wzywania strony o dodatkowe wyjaśnienia. Jedynym refleksem takiego działania byłoby bowiem przedłużanie postępowania, co stoi w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 7 ppsa nakładającym na sąd (a w zakresie powierzonych czynności także i referendarza) obowiązek podejmowania czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i podjęcia rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym przypomnieć równocześnie wypada, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 ppsa oraz art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ppsa i art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło