III SAB/Kr 162/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Halina Jakubiec (spr.) Sędziowie: WSA Ewa Michna WSA Barbara Pasternak po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. M. na bezczynność Dyrektora Pałacu Młodzieży postanawia I. odrzucić skargę, II. zwrócić skarżącemu uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł (sto złotych). G. M., zwany dalej skarżącym, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w piśmie z dnia 16 lipca 2018 r. skargę na bezczynność Dyrektora Pałacu Młodzieży w sprawie dotyczącej przyjęcia jego syna M. M. na zajęcia do publicznej placówki oświatowej Pałacu Młodzieży w pracowni grafiki komputerowej i wspinaczki w roku szkolnym 2017/2018. Skarga ta została wyłączona ze skargi na decyzję Dyrektora Pałacu Młodzieży z dnia 30 maja 2018 r. znak [...] umarzającą postępowanie w sprawie dotyczącej przyjęcia syna skarżącego M. M. na zajęcia do publicznej placówki oświatowej Pałacu Młodzieży w pracowni grafiki komputerowej i wspinaczki w roku szkolnym 2017/2018 z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania. Skarżący zwrócił się do Sądu o stwierdzenie, że bezczynność Dyrektora Pałacu Młodzieży nosiła cechy rażącej, poza tym zarzuty skargi kwestionowały rozstrzygnięcie organu sprowadzające się do wniosku, że nastąpiła bezprzedmiotowość postępowania z uwagi na zakończenie roku szkolnego, w którym syn skarżącego starał się o przyjęcie na opisane wyżej zajęcia. Skarga została poprzedzona wezwaniem Dyrektora Pałacu Młodzieży pismem z dnia 25 maja 2018 r. "do przestrzegania przepisów prawa, respektowania wyroków sądowych oraz weryfikacji działań, organu, który działa na niekorzyść dziecka". W odpowiedzi na skargę Dyrektor Pałacu Młodzieży wniósł o odrzucenie skargi z uwagi na niewyczerpanie środka zaskarżenia, ewentualnie o oddalenie skargi z uwagi na jej bezzasadność. Organ przytoczył stan faktyczny sprawy i wskazał, że skarżący w dniu 20 czerwca 2017 r. złożył wnioski o przyjęcie swojego syna M. M. na cztery formy zajęć: Grafika Komputerowa, Wspinaczka, Ceramika, Judo, które prowadzone są w Pałacu Młodzieży. Ponadto, jeszcze przed ogłoszeniem naboru, w dniu 5 maja 2017 r., skarżący złożył deklarację o kontynuowaniu uczestnictwa w zajęciach Pałacu Młodzieży w roku szkolnym 2017/2018 przez syna M. M. w zakresie zajęć Judo. Po dokonaniu weryfikacji wniosków, Komisja Rekrutacyjna podała w dniu 10 lipca 2017 roku do publicznej wiadomości listy przyjętych i nieprzyjętych kandydatów. Skutkiem przeprowadzonej rekrutacji i weryfikacji wniosków M. M. został przyjęty na dwie formy zajęć: Judo oraz Ceramika. Skarżący w dniu 11 lipca 2017 r. zwrócił się do Dyrektora Pałacu Młodzieży o uzasadnienie nieprzyjęcia syna na zajęcia ze Wspinaczki oraz Grafiki Komputerowej. Otrzymał odpowiedź na piśmie z dnia 13 lipca 2017 r. wskazującą, iż M. M. znalazł się na liście nieprzyjętych na zajęcia ze wspinaczki z uwagi na wiek, natomiast przyjęcie go na zajęcia z grafiki komputerowej było niemożliwe z uwagi na brak miejsc. Skarżący pismem z dnia 14 lipca 2017 r. (ta sama data wpływu do Pałacu Młodzieży) odwołał się od rozstrzygnięcia Komisji Rekrutacyjnej do Dyrektora Pałacu Młodzieży, który w piśmie z dnia 24 lipca 2017 r. nie uwzględnił odwołania, podtrzymując stanowisko w sprawie odmowy przyjęcia syna skarżącego na wybrane zajęcia. Następnie, skarżący pismem z dnia 23 sierpnia 2017 r. złożonym za pośrednictwem Dyrektora Pałacu Młodzieży, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na decyzję Dyrektora Pałacu Młodzieży z dnia 24 lipca 2017 r. znak [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 15 grudnia 2017 r. sygn. akt III SA/Kr 1128/17 uchylił zaskarżoną decyzję. Ponownie rozpoznając sprawę, Dyrektor Pałacu Młodzieży wydał w dniu 30 maja 2018 r. decyzję znak [...] umarzającą postępowanie w sprawie dotyczącej przyjęcia syna skarżącego M. M. na zajęcia do publicznej placówki oświatowej Pałacu Młodzieży w pracowni grafiki komputerowej i wspinaczki w roku szkolnym 2017/2018 z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania (upływ roku 2017/2018). Decyzja ta została zaskarżona przez G. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który wydał w dniu 22 listopada 2018 r. wyrok o sygn. akt III SA/Kr 899/18 oddalający skargę. Wyrok jest prawomocny. Dyrektor Pałacu Młodzieży, uzasadniając brak podstaw do stwierdzenia bezczynności, zwrócił uwagę na okoliczność, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po wydaniu w dniu 15 grudnia 2017 r. wyroku o sygn. akt III SA/Kr 1128/17 doręczył go organowi dopiero w dniu 27 lutego 2018 roku. Akta administracyjne wróciły do organu z kolei w dniu 4 maja 2018 roku, i dopiero po tym dniu możliwe było ponowne wydanie decyzji w sprawie. Skarżący został pismem z dnia 18 maja 2018 r. zawiadomiony o zakończeniu postępowania w sprawie i o prawie do wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań w terminie 7 dnia od dnia doręczenia zawiadomienia. W odpowiedzi na zawiadomienie, pismem z dnia 25 maja 2018 roku, skarżący wniósł o przestrzeganie przepisów prawa, respektowanie wyroków sądowych oraz weryfikację działań organu, który w jego ocenie działa na niekorzyść jego dziecka. Organ wskazał, że działania organu zostały podjęte bez zbędnej zwłoki z uwzględnieniem okoliczności późnego zwrotu akt administracyjnych. Organ wskazał ponadto, że wbrew dacie wskazanej w uzasadnieniu wyroku w sprawie III SA/Kr 899/18, doręczenie odpisu wyroku III SA/Kr 1128/17 nastąpiło w dniu 27 lutego 2018 r., a nie jak Sąd wskazał, w dniu 2 lutego 2018 r. Organ nie posiada koperty zawierającej odpis wyroku, jednak, jak zwrócono uwagę, pismo przewodnie do korespondencji zawierającej odpis wyroku datowane jest na dzień 19 lutego 2018 roku, zatem wyrok nie mógł zostać doręczony 2 lutego 2018 roku, natomiast prawomocny stał się dopiero od dnia 30 marca 2018 roku. Organ podkreślił, że głównym celem istnienia Pałacu Młodzieży jest prowadzenie działalności oświatowej, wychowawczej i kulturalnej. Zasadniczo Dyrektor Pałacu Młodzieży, mimo, iż jest organem administracji, koncentruje swoje obowiązki służbowe na wynikającą z istoty instytucji Pałacu Młodzieży, działalność, co nie pozostaje bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a zwłaszcza, w przypadku stwierdzenia, że w niniejszej sprawie doszło do bezczynności organu, dla orzeczenia czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Równie istotne znaczenie dla ewentualnej bezczynności organu ma fakt, że skarżący wręcz zalewa organ ogromna ilością wniosków i skarg w wielu sprawach, co siłą rzeczy wpływa na możliwości załatwiania ich w jak najkrótszych, a nawet ustawowych terminach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga G. M. podlega odrzuceniu ze względu na niewyczerpanie trybu zaskarżenia bezczynności Dyrektora Pałacu Młodzieży w sprawie przyjęcia jego syna M. M. na zajęcia do publicznej placówki oświatowej Pałacu Młodzieży w pracowni grafiki komputerowej i wspinaczki w roku szkolnym 2017/2018. Zgodnie z przepisem art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn., Dz.U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm., dalej P.p.s.a) skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba, że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Zgodnie z § 2 przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Z powołanej regulacji wynika, że wyczerpanie stosownych środków zaskarżenia jest podstawową przesłanką dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego. W przypadku skargi na bezczynność organu administracji, wyczerpanie środków zaskarżenia następuje poprzez wniesienie środka przewidzianego w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm., dalej Kpa). Zgodnie z aktualnym brzmieniem tego przepisu obowiązującym od dnia 1 czerwca 2017 r., w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935, dalej zwanej ustawą zmieniającą) stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: 1) nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność); względnie 2) jeżeli postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie wnosi się: 1) do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie; względnie 2) do organu prowadzącego postępowanie – jeżeli nie ma organu wyższego stopnia. Środek zaskarżenia bezczynności jest swoistym środkiem prawnym, do którego nie można stosować przepisów dotyczących odwołania czy zażalenia. Organem właściwym do rozpatrzenia środka zaskarżenia (ponaglenia) jest organ wyższego stopnia nad organem pozostającym w zwłoce niezależnie od tego, czy przepisy przewidują inny organ odwoławczy (por. postanowienie NSA z dnia 21 maja 1999 r., sygn. akt I SAB 118/98, Lex nr 48577). Inaczej rzecz ujmując, wniesienie ponaglenia do organu, który byłby w sprawie właściwy do rozstrzygania sprawy w administracyjnym toku instancji nie jest równoznaczne automatycznie z wyczerpaniem trybu zaskarżenia bezczynności. W niniejszej sprawie spełnienie przesłanki dopuszczalności skargi na bezczynność Dyrektora Pałacu Młodzieży miałoby miejsce jedynie wówczas, gdyby skarżący poprzedził skargę ponagleniem do Prezydenta Miasta. Skarżący tego nie uczynił. W aktach sprawy znajduje się jedynie poprzedzające skargę na bezczynność pismo do Dyrektora Pałacu Młodzieży, w którym zwrócił się o przestrzeganie przepisów prawa, respektowanie wyroków sądów oraz weryfikację działań organu (...)", które nie spełnia cech ponaglenia z przepisu art. 37 § 1 Kpa ze względu na nieprawidłowego adresata. Dyrektor Pałacu Młodzieży jest co prawda organem odwoławczym w administracyjnym toku instancji dotyczącym odmowy przyjęcia kandydata na zajęcia do placówki, jednak jak wskazano powyżej na gruncie spraw o bezczynność nie utożsamia się automatycznie organu wyższego stopnia z organem odwoławczym. Pałac Młodzieży jest placówką oświatowo – wychowawczą należącą do grupy placówek wychowania pozaszkolnego, której organem prowadzącym oraz jednocześnie organem nadzoru jest Gmina (dane wynikające ze Statutu Pałacu Młodzieży). Prezydent Miasta jako organ Gminy Miasta jest organem wyższego stopnia względem Dyrektora Pałacu Młodzieży, na co wskazują przepisy ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. Prawo oświatowe (Dz.U z 2018 r., poz. 996 ze zm.), w szczególności przepisy art. 4 pkt 16, art. 10 ust. 1 oraz art. 29 tej ustawy określające zakres kompetencji i zadania organu prowadzącego, koncentrujące się wokół spraw organizacyjnych i administracyjnych. Wobec powyższego Sąd uznał, że skarżący nie wyczerpał trybu zaskarżenia bezczynności Dyrektora Pałacu Młodzieży i skargę odrzucił na podstawie przepisu art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W pkt II Sąd orzekł na podstawie przepisu art. 232 § 1 pkt 1 ww. ustawy.