III SAB/Kr 17/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Pasternak Sędziowie WSA Halina Jakubiec (spr.) WSA Janusz Bociąga Protokolant Monika Wójcik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 września 2013 r. sprawy ze skargi D. M. na bezczynność Dyrektora [...] Szkoły [...] w K w przedmiocie wydania decyzji o przyjęciu na aplikację ogólną skargę oddala Skarżący D. M. wniósł za pośrednictwem Dyrektora [...] Szkoły [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność tego organu polegającą na niezałatwieniu w terminie sprawy przyjęcia go na aplikację [...], zarzucając w tym względzie naruszenie przepisu art. 23 ust. 4 ustawy z 17 lutego 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz.U.2012.1230) i art. 8, 12, 35 § 1 36 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U.2013.267) poprzez ich niezastosowanie. Wniósł jednocześnie o zobowiązanie Dyrektora [...] Szkoły [...] do niezwłocznego wydania decyzji o przyjęciu go na aplikację ogólną, z zaznaczeniem, że w przypadku rozpoczęcia już zajęć na aplikacji aplikację ma odbywać w indywidualnym toku. Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny: Decyzją z dnia 04 listopada 2010r. Nr [...] Dyrektor [...] Szkoły [...] odmówił przyjęcia skarżącego na aplikację [...] w roku 2010/2011, wskazując, że zajął on [...] pozycję na liście kwalifikacyjnej kandydatów na aplikację. Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia 20 grudnia 2010 r. Nr [...] utrzymał w mocy ww decyzję. Decyzja ta została zaskarżona przez skarżącego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 12 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 465/11 uchylił decyzję Ministra Sprawiedliwości, wskazując organowi konieczność odniesienia się do zarzutu o niezaliczeniu skarżącemu odpowiedzi na pytanie nr [...] testu konkursowego. Minister Sprawiedliwości złożył skargę kasacyjną od ww wyroku, która została przez Naczelny Sąd Administracyjny oddalona wyrokiem z dnia 2 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 1461/11. Minister Sprawiedliwości, ponownie rozpoznając sprawę decyzją z dnia 24 maja 2012 r. znak [...] po raz kolejny utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji Dyrektora z 04.11.2010 r. Decyzja została również zaskarżona przez D. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 10 października 2012 r. sygn. akt II SA/Wa 1347/11 uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na uchybienia proceduralne (nieodniesienie się do zarzutów skarżącego). Wyrok został zaskarżony przez Ministra Sprawiedliwości do NSA, który oddalił w dniu 28 maja 2013 r. skargę kasacyjną (sygn. akt I OSK 3108/12). Według skarżącego powyższy tok sprawy obliguje Dyrektora [...] Szkoły [...] do wydania decyzji o przyjęciu go na aplikację [...], zwłaszcza wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 12 maja 2011r. Skarżący powołał się przy tym na kierowane do Dyrektora oraz do Ministra Sprawiedliwości pisma, w których wyrażał gotowość podjęcia aplikacji [...]j. Między innymi pismem z dnia 15.03.2012 r. skarżący wniósł zażalenie do Ministra Sprawiedliwości na Dyrektora [...] Szkoły [...] w K. W odpowiedzi na skargę Dyrektor [...] Szkoły [...] wniósł w pierwszej kolejności o jej odrzucenie skargi ze względu na niepoprzedzenie skargi zażaleniem do organu wyższego stopnia, względnie o oddalenie skargi z uwagi na to, że Dyrektor nie pozostaje w bezczynności, gdyż odmawiając skarżącemu przyjęcia na aplikację decyzją z 04 listopada 2010r. zakończył postępowanie pierwszej instancji. Jest to decyzja nieostateczna i do dnia dzisiejszego pozostaje w obrocie prawnym. Organ zauważył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 12 maja 2011r. uchylił jedynie decyzję Ministra Sprawiedliwości z 20 grudnia 2010r. i nie uchylił decyzji Dyrektora z 4 listopada 2010r. Jak organ zauważył, kwestia bezczynności Dyrektora miałaby rację bytu gdyby Sąd Warszawie uchylił jednocześnie decyzję Ministra Sprawiedliwości jak i decyzję Dyrektora, co jednak w sprawie nie miało miejsca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Art. 3 § 2, art. 4 i art. 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz.270 ze zm.), w skrócie p.p.s.a., wyznaczają zakres, w jakim sądy administracyjne wykonują funkcje kontrolne wobec administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt. 8 p.p.s.a. kontroli sądowej podlega bezczynność organów administracji publicznej w sytuacjach braku wydania decyzji, zaskarżalnego postanowienia, aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, oraz pisemnych interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnych sprawach. Stosownie do art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia przysługujących skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Jeżeli skarga dotyczy, jak w niniejszej sprawie, bezczynności organu administracji, przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć wniesienie zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie w trybie przewidzianym w art. 37 kpa. Skarżący wniósł pismem z dnia 15.03.2012 r. zażalenie do Ministra Sprawiedliwości jako do organu wyższego stopnia nad Dyrektorem [...] Szkoły [...] i z tego względu spełniony został formalny warunek wniesienia skargi na bezczynność organu, co otwiera możliwość rozpoznania skargi merytorycznie. Ogólnie rzecz ujmując, z bezczynnością organu mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności (tak T. Woś [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, kom. do art. 3 ustawy). Zgodnie z art. 149 p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność organów w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt. 1-4a sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Żaden ze wskazanych wyżej stanów faktycznych uzasadniających bezczynność organu nie zachodzi w sprawie. Skarga niniejsza dotyczy bezczynności Dyrektora [...] Szkoły [...], który na gruncie ustawy z dnia 23 stycznia 2009r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz.U.2009.26.157 ze zm.) jest organem pierwszego stopnia w sprawach wydawania decyzji o przyjęciu kandydata na aplikację [...] (art. 23 ust. 1). Skarżący zarzuca organowi, że nie wydał pozytywnej dla niego decyzji o przyjęciu na aplikację [...], wywodząc przekonanie o konieczności wydania decyzji z uruchomionego przez siebie toku zaskarżenia pierwszej i jak dotąd ostatniej decyzji organu pierwszej instancji to jest decyzji z dnia 04 listopada 2010r. Nr [...], na podstawie której Dyrektor odmówił przyjęcia skarżącego na aplikację [...] w roku 2010/2011. Istotne jest jednak to, czego nie zauważa skarżący, że rozstrzygnięcia kontrolne administracyjnej i sądowej kontroli na dzień wniesienia skargi dotyczyły jedynie decyzji organu drugiej instancji – Ministra Sprawiedliwości. Wynika z ostatniego orzeczenia w sprawie – wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 maja 2013r., że prawomocnym stał się wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 października 2012 r. uchylający zaskarżoną decyzję Ministra Sprawiedliwości z 24 maja 2012 utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora [...] z 4 listopada 2010 r., i co ważne, uchylający jedynie tę decyzję, nie odnoszący się w żaden sposób do decyzji organu pierwszej instancji. Decyzje wydane przez Ministra Sprawiedliwości zostały dwukrotnie uchylone. Znaczy to, że jedynym zobowiązanym do wydawania decyzji wskutek rozstrzygnięć kontrolnych był Minister Sprawiedliwości a nie Dyrektor [...]. Minister był uprawniony do ewentualnego wzruszenia ww decyzji z 4 listopada 2010r. (w zależności od wyników postępowania odwoławczego), niemniej stan rzeczy na dzień wniesienia skargi D. M. jest tego rodzaju, że decyzja Dyrektora [...] Szkoły [...] z 4 listopada 2010 r. pozostaje w obrocie prawnym, jest nieprawomocna, gdyż organ odwoławczy jej nie zmienił i nie uchylił. Również sądy administracyjne orzekły jedynie wobec decyzji organu odwoławczego. Brak jest zatem podstaw faktycznych i prawnych do wydania przez Dyrektora ponownie decyzji w kwestii przyjęcia D. M. na aplikację [...]. Przekładając rozumowanie to na pojęcie bezczynności – Dyrektor nie pozostaje bezczynny w sprawie przyjęcia skarżącego na aplikację [...], gdyż jego decyzja z 4 listopada 2010 r. na dzień wniesienia skargi funkcjonuje w obrocie prawnym a ewentualne ponowne wydanie decyzji przez Dyrektora narażałoby go na zarzut orzekania w warunkach res iudicata, o ile sprawa zostałaby prawomocnie zakończona. Wobec powyższego Sąd na podstawie przepisu art. 151 p.p.s.a oddalił skargę D. M.