III SAB/Kr 21/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Kasprzycki po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 sierpnia 2025 r. skargi P. W. na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie w sprawie wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia postanawia: 1) odrzucić wniosek "o wydłużenie terminu" do uzupełnienia braków formalnych skargi, 2) odrzucić skargę. P. W., zwany dalej skarżącym, złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w sprawie wydania decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia. Na podstawie akt sprawy, nadesłanych przed organ do sygn. akt III SAB/Kr 37/25 Sąd ustalił, że wyrokiem z dnia 18 września 2024 r., sygn. akt III SAB/Kr 39/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił już skargę skarżącego na bezczynność Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie w przedmiocie ustalenia poziomu wsparcia. Od powyższego wyroku została złożona skarga kasacyjna. W dniu 6 września 2024 r. Wojewódzki Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie wydał decyzję, która ustalił skarżącemu potrzebę wsparcia na poziomie 89 pkt. W dniu 14 października 2024 r. skarżący złożył do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej wyżej wskazaną decyzją z dnia 6 września 2024 r. W dniu 9 grudnia 2024 r. (data wpływu do organu 23 grudnia 2024 r.) skarżący złożył ponaglenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia 14 lutego 2025 r., znak: ON-II.9534.1.315.2024, Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Krakowie pozostawił ww. ponaglenie bez rozpoznania, z uwagi na okoliczność, że zostało ono złożone przedwcześnie. Mając na uwadze powyższe Sąd przyjął, że przedmiotowa skarga, dotyczy stanu procedowania przez organ po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 18 września 2024 r. (res iudicata), to jest postępowania zainicjowanego wnioskiem skarżącego z dnia 14 października 2024 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy. Sąd podkreśla przy tym, że pozostawienie ponaglenia bez rozpoznania prowadzi do wniosku, że ponaglenie nie może zostać uznane za wniesione skutecznie. Jednak w piśmie procesowym z dnia 21 maja 2025 r. profesjonalny pełnomocnik skarżącego podał, że skarżący wniósł ponaglenie, spełniając tym samym warunki formalne do wniesienia przedmiotowej skargi i podtrzymał skargę w całości. Zarządzeniem z dnia 16 czerwca 2025 r. wezwano zatem pełnomocnika skarżącego o wykazanie, że przedmiotowa skarga została poprzedzona ponagleniem do organu wyższego stopnia, w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Ww. wezwanie pełnomocnik skarżącego otrzymał w dniu 2 lipca 2025 r. W dniu 3 lipca 2025 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik wniósł "o wydłużenie terminu" do uzupełnienia braków formalnych skargi. W postaci wykazania, że skarga na bezczynność została poprzedzona stosownym ponagleniem. Jednocześnie wniósł o zobowiązanie organu do przedłożenia do akt sprawy odpisu ponaglenia z dnia 23 grudnia 2024 r. na dowód wyczerpania przez skarżącego trybu przedskargowego. Do chwili obecnej pełnomocnik skarżącego nie wykazał, że przedmiotowa skarga została poprzedzona skutecznie wniesionym ponagleniem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Rozpoznając wniosek "o wydłużenie terminu" do uzupełnienia braków formalnych skargi zauważyć należy, że zgodnie z art. 84 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935; dalej: "P.p.s.a."), przewodniczący może z ważnej przyczyny przedłużyć termin sądowy z urzędu lub na wniosek strony zgłoszony przed upływem terminu, a także skrócić termin sądowy na wniosek strony. Przedłużeniu nie podlegają natomiast terminy ustawowe, a takim jest termin do uzupełnienia braków formalnych skargi wskazany w art. 49 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Terminy ustawowe nie podlegają przedłużeniu. Ustawa wyznacza ich początek oraz długość. Bieg terminów ustawowych nie może ulec ani przedłużeniu, ani skróceniu, tak jak to ma miejsce w przypadku terminów sądowych. W związku z tym termin na uzupełnienie braków formalnych w niniejszej sprawie nie mógł być przedłużony na wniosek strony. Brak możliwości przedłużenia terminów ustawowych znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (tak m.in. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 czerwca 2022 r., sygn. akt I FZ 73/22; z dnia 5 października 2022 r., sygn. akt I GZ 330/20; z dnia 7 maja 2021 r., sygn. akt I OZ 148/21). Wniosek pełnomocnika skarżącego "o wydłużenie terminu" na uzupełnienie braków formalnych skargi należało zatem odrzucić jako niedopuszczalny Z kolei merytoryczne rozpoznanie zasadności skargi poprzedzone jest w postępowaniu przed sądem administracyjnym badaniem dopuszczalności jej wniesienia. Stosownie do art. 52 § 1 i § 2 P.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia rozumieć należy sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Przepis art. 53 § 2b P.p.s.a. stanowi zaś, że skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu. W myśl art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r., poz. 572.; dalej "k.p.a.") stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli: nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność) (pkt 1) lub postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) (pkt 2). Ponaglenie wnosi się: do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie bądź do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (art. 37 § 3 k.p.a.). Jeżeli ponaglenie zostało wniesione przed upływem terminu określonego w art. 35 albo przepisach szczególnych, organ prowadzący postępowanie pozostawia ponaglenie bez rozpoznania. Przepisów § 4-8 nie stosuje się (art. 37 § 3a k.p.a.). Z powołanych wyżej przepisów wynika zatem zdaniem Sądu, że warunkiem dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego na bezczynność organu jest uprzednie wniesienie ponaglenia w sposób respektujący unormowanie art. 37 § 3a k.p.a., a więc po upływie terminu na załatwienie sprawy przez organ administracji, określonego w art. 35 k.p.a. albo przepisach szczególnych. Zastrzeżony w art. 37 § 3a k.p.a. rygor, w postaci pozostawienia ponaglenia bez rozpoznania prowadzi do wniosku, że ponaglenie przedwczesne w świetle art. 37 § 3a k.p.a., nie może zostać uznane za wniesione skutecznie. Ponaglenie złożone przed upływem terminu na załatwienie sprawy - jako przedwczesne, i z tego powodu podlegające pozostawieniu bez rozpoznania - nie wywiera skutku procesowego w postaci wyczerpania środków zaskarżenia w rozumieniu art. 52 § 1 P.p.s.a. W konsekwencji skarga na bezczynność wniesiona po takim ponagleniu podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna z innych przyczyn w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. (por. m. in. postanowienie NSA z dnia 20 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 2772/21, CBOSA). W ocenie Sądu, aprobując ten pogląd i odnosząc go do stanu faktycznego i prawnego niniejszej sprawy stwierdzić należy, że przedmiotowa skarga na bezczynność nie została poprzedzona skutecznie wniesionym ponagleniem skoro wniesione uprzednio nie wywarło swoich procesowych skutków. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, dokonując wykładni logicznej - argumentum a contrario (wnioskowania z przeciwieństwa) i stosowania art. 84 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935) orzekł, jak w pkt 1 postanowienia o odrzuceniu wniosku "o wydłużenie terminu" do uzupełnienia braków formalnych skargi. W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935) orzekł, jak w pkt 2 postanowienia, o odrzuceniu skargi na bezczynność jako niedopuszczalnej.