III SAB/Kr 31/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: WSA Janusz Kasprzycki Sędziowie: WSA Kazimierz Bandarzewski (spr.) WSA Janusz Bociąga po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 26 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. M. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta w przedmiocie zmiany danych ewidencyjnych I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Prezydenta Miasta do załatwienia sprawy znak: [...] w przedmiocie zmiany danych ewidencyjnych, II. stwierdza, że Prezydent Miasta dopuścił się przewlekłości w załatwieniu sprawy znak: [...] w przedmiocie zmiany danych ewidencyjnych, III. stwierdza, że przewlekłość miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, IV. zasądza od Prezydenta Miasta na rzecz M. M. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. WSA/wyr.1a - sentencja wyroku (tryb [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 15 kwietnia 2015 r. znak [...], uchylił decyzję Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 10 grudnia 2014 r. znak: [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego zwrócił akta sprawy do organu I instancji w dniu 19 maja 2015 r. (data wpływu do organu). Postanowieniem z dnia 15 czerwca 2015 r. Prezydent Miasta zawiadomił M.M. o braku możliwości załatwienia sprawy w terminie oraz o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2015 r. W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że załatwienie sprawy w terminie określonym w art. 35 K.p.a. nie jest możliwe z uwagi na konieczność uzupełnienia materiału dowodowego zgodnie z powołaną wyżej decyzją Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego. W dniu 5 listopada 2015 r. sporządzono nowy operat techniczny w celu uzupełnienia dokumentów. Następnie postanowieniem z dnia 15 grudnia 2015 r. Prezydent Miasta zawiadomił stronę o braku możliwości załatwienia sprawy w uprzednio wyznaczonym terminie, tj. do dnia 31 grudnia 2015 r., jednocześnie zawiadamiając o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 30 czerwca 2016 r. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia organ wprost powtórzył argumentację zawartą w postanowieniu z dnia 15 czerwca 2015 r. W dniu 14 grudnia 2015 r. organ I instancji zawiadomił strony postępowania o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym w sprawie. Prezydent Miasta postanowieniem z dnia 28 czerwca 2016 r. zawiadomił pełnomocnika strony o braku możliwości załatwienia sprawy w uprzednio wyznaczonym terminie oraz o wyznaczeniu nowego terminu załatwienia sprawy do dnia 31 grudnia 2016 r. M.M. pismem z dnia 19 lipca 2016 r. złożył zażalenie na niezałatwienie sprawy w terminie. Następnie w dniu 20 lipca 2016 r. M. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Prezydenta Miasta w sprawie znak: [...]. Skarżący wniósł o: 1) wyznaczenie Prezydentowi Miasta miesięcznego terminu do załatwienia przedmiotowej sprawy; 2) stwierdzenie, że przewlekłe prowadzenie postępowania nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa; 3) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi podano, że zgodnie z uzasadnieniem decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 15 kwietnia 2015 r. Prezydent Miasta przy ponownym rozpoznaniu sprawy był zobligowany uzupełnić akta sprawy o brakującą dokumentację graficzną do orzeczenia wywłaszczeniowego. Realizując powyższe zalecenie Prezydent Miasta jeszcze w 2015 r. dołączył do akt sprawy pochodzący z archiwum "Plan Sytuacyjny" zawierający załącznik graficzny. W dalszej kolejności Prezydent Miasta podejmował w sprawie jedynie czynności pozorne, nie zmierzające w istocie do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Pomimo, że decyzja organu II instancji nie wskazywała na konieczność wykonywania ponownego operatu geodezyjnego, to jednak Prezydent Miasta postanowił o jego sporządzeniu. Po załączeniu operatu geodezyjnego do akt postępowania organ l instancji, kontynuując praktykę pozorowanych czynności procesowych prowadzi dalszą, bezprzedmiotową z punktu widzenia rozstrzygnięcia sprawy korespondencję z geodetą, który sporządził przedmiotowy operat. Wskazany powyżej sposób procedowania przyjęty przez organ l instancji z całą pewnością nie służy realizacji zasady szybkości postępowania administracyjnego. Nie sposób uznać, że nie wydanie decyzji w niniejszej sprawie pomimo upływu przeszło 14 miesięcy od wydania decyzji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego, stanowi przejaw szybkiego i wnikliwego procedowania. Skarżący zwrócił uwagę, że w niniejszej sprawie obowiązują ogólne terminy załatwiania spraw regulowane w art. 35 K.p.a. Prezydent Miasta nie sprostał powyższym dyrektywom dokonując wyłącznie pozornych czynności procesowych, nie mających dla rozstrzygnięcia sprawy istotnego znaczenia. W piśmie z dnia 20 marca 2017 r. stanowiącym odpowiedź na skargę Prezydent Miasta podał, że w dniu 23 września 2016 r. wydał decyzję nr [...], którą orzekł o zmianie danych ewidencyjnych objętych operatem ewidencji gruntów i budynków dla obr. [...] j. ewid. K. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, z późn. zm.), zwanej dalej w skrócie "P.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na przewlekłe prowadzenie postepowania w przypadkach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a P.p.s.a. Sprawa ta została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczyła przewlekłości postępowania przez organ. Zgodnie z art. 119 pkt 4 P.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania. Skarga została poprzedzona zażaleniem wniesionym zgodnie z art. 37 § 1 K.p.a. Zgodnie z art. 149 § 1 P.p.s.a. sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1 zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a P.p.s.a.). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie Prezydent Miasta niewątpliwie dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania znak: [...] w przedmiocie zmiany danych ewidencyjnych. Przewlekłość postępowania ma miejsce wtedy, gdy organ prowadzi postępowanie w sposób nieefektywny, poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu lub czynności pozornych, zbędnych, powodujących, że formalnie nie jest bezczynny (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 24 października 2013 r. sygn. akt II SAB/Op 59/13). Podzielić należy ocenę, że pojęcie "przewlekłość postępowania" obejmować będzie opieszałe, niesprawne i nieskuteczne działanie organu w sytuacji, gdy sprawa mogła być załatwiona w terminie krótszym, jak również nieuzasadnione przedłużanie terminu załatwienia sprawy (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 10 lipca 2013 r. sygn. akt II SAB/Po 95/12; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 października 2012 r. sygn. akt II SAB/Łd 108/12 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 sierpnia 2012 r. sygn. akt I SAB/Wa 260/12 i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z 26 września 2014 r. sygn. akt I SA/Kr 12/14). W badanej sprawie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego decyzją z dnia 15 kwietnia 2015 r. znak [...], uchylił decyzję Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 10 grudnia 2014 r. znak: [...] w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Akta do organu I instancji zwrócono w dniu 19 maja 2015 r. (data wpływu do organu). Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynikało, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ I instancji był zobligowany uzupełnić akta sprawy o brakującą dokumentację graficzną do orzeczenia wywłaszczeniowego. Realizując powyższe zalecenie Prezydent Miasta w 2015 r. dołączył do akt sprawy "Plan Sytuacyjny" zawierający załącznik graficzny pochodzący z archiwum. Po tym terminie Prezydent Miasta postanowieniami z dnia 15 czerwca 2015 r., z dnia 15 grudnia 2015 r. oraz z dnia 28 czerwca 2016 r. przedłużał termin do załatwienia sprawy. W tym czasie organ w istocie jedynie dołączył do akt sprawy ww. "Plan Sytuacyjny" zawierający załącznik graficzny i sporządził nowy operat szacunkowy, który nie był wymagany. Powyższe należy uznać za działania pozorne. Do skutecznej obrony przed zarzutem przewlekłego prowadzenia postepowania nie wystarczy bowiem, że organ formalnie wypełni obowiązek z art. 36 § 1 K.p.a. – to znaczy powiadomi strony o przyczynach niezałatwienia sprawy w terminie i wyznaczy nowy termin. Jest to oczywiście działanie konieczne, natomiast nie może ani zastępować meritum sprawy, ani też nie ogranicza kompetencji sądu administracyjnego do oceny zasadności owych przedłużeń w przypadku wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania. Jak wynika z akt sprawy Prezydent ograniczył się bowiem wyłącznie do wysyłania stronie zawiadomień o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy. Takie działanie organu jest nie do pogodzenia z zasadą pogłębiania zaufania obywateli o władzy publicznej (art. 8 K.p.a.) oraz narusza również zasadę szybkości postępowania wyrażoną w art. 12 § 1 K.p.a. zgodnie z którym każdy organ administracji publicznej powinien działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Zgodnie z art. 12 § 2 K.p.a. te sprawy, które nie wymagają zbierania dowodów, informacji lub wyjaśnień, powinny być załatwione niezwłocznie. Sąd w pkt III sentencji wyroku stwierdził, że przewlekłość miała charakter rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa w zakresie przewlekłości w wydawaniu aktu administracyjnego można mówić wówczas, gdy czas (okres) od daty wniesienia odwołania do daty jego rozpoznania przekroczył rozsądne i dające się usprawiedliwić granice. Akta sprawy zostały zwrócone organowi I instancji w dniu 19 maja 2015 r., a do dnia wniesienia skargi tj. 20 lipca 2016 r. (czyli przez okres 14 miesięcy) organ nie wydał decyzji merytorycznej, która zapadła dopiero w dniu 23 września 2016 r. W powyższym okresie postępowanie praktycznie nie toczyło się, a organ bezpodstawnie przedłużał termin do załatwienia sprawy. Sąd na podstawie okoliczności sprawy, a zwłaszcza długości trwania postępowania odwoławczego (z naruszeniem art. 35 § 3 K.p.a.) oraz braku podejmowania w tym okresie czynności dokonał oceny stanu przewlekłości i stwierdził, że przewlekłość ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Nie odbiera tego charakteru fakt, że stan przewlekłości ustał po wniesieniu skargi, a przed jej rozpoznaniem. Sąd umorzył postępowanie w zakresie zobowiązania Prezydenta Miasta do załatwienia sprawy o znaku [...] w przedmiocie zmiany danych ewidencyjnych, ponieważ o ile na datę wniesienia skargi nie była jeszcze wydana w sprawie decyzja, o tyle na datę orzekania decyzja została już wydana. Mając wszystko to na uwadze Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a. oraz art. 149 § 1a P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a., zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który dopuścił się przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W tym zakresie należało zwróci skarżącemu wpis od skargi w kwocie 100 zł. Nadto skarżący korzystał z pomocy adwokata więc w skład kosztów wchodzi również jego wynagrodzenie. Na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r. poz. 1800) jest to kwota 480 zł oraz 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa.