III SAB/Kr 39/11

Kraków, dnia 31 października 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janusz Bociąga po rozpoznaniu w dniu 31 października 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi A. W. na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie przewlekłego prowadzenia postępowania postanawia: przyznać skarżącej prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata A. W., reprezentowana przez pełnomocnika, wnioskiem z dnia 3 kwietnia 2013 r. (data stempla pocztowego), złożonym na urzędowym formularzu PPF wystąpiła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Zaznaczyć należy, że wniosek z dnia 3 kwietnia 2013 r. jest kolejnym wnioskiem skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Wprawdzie wcześniejszy wniosek obejmował swoim zakresem jedynie ustanowienie adwokata to jednak jego przedmiotem było cały czas przyznanie prawa pomocy. Wcześniejszy wniosek rozpoznany został odmownie postanowieniem WSA w Krakowie z dnia 24 maja 2012 r., a zażalenie zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OZ 548/12. W przedmiotowym wniosku zostało wskazane, że skarżąca jest osobą bezrobotną, poszukującą pracy i obecnie przebywa poza granicami Polski. W skład jej majątku wchodzi tylko dom drewniany, do kapitalnego remontu na działce nr [...] w miejscowości D. Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2013 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącej zwolnienie od kosztów sądowych oraz o ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Od powyższego postanowienia pełnomocnik skarżącej złożył sprzeciw, w którym podniósł, że nieudzielenie pomocy prawnej z urzędu jest zamknięciem drogi do sądu. Ponadto jest oczywiste, że sytuacja materialna A. W. nie uległa zmianie, a obecnie przebywa ona na utrzymaniu osób obcych i nadal nie pracuje. W związku z tym, że oświadczenie strony zawarte we wniosku okazało się niewystarczające Sąd zarządzeniem z dnia 24 maja 2012 r. wezwał pełnomocnika skarżącej do wyjaśnienia m.in. czy skarżąca jest zarejestrowana w urzędzie pracy, czy korzysta ze świadczeń z pomocy społecznej, czy nadal poszukuje pracy w USA i jakie są dochody rodziców skarżącej. W odpowiedzi na powyższe pełnomocnik skarżącej podał, że A. W. nie jest zarejestrowana w urzędzie pracy, nie przebywa w Polsce, matka skarżącej pobiera emeryturę w kwocie ok. 1500 zł, a ojciec odmawia ujawnienia dochodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 8 lipca 2013 r. oddalił wniosek A. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że osoba chcąc skorzystać z prawa pomocy, powinna liczyć się z koniecznością udzielania wszelkich wyjaśnień odnoszących się do jej sytuacji materialnej oraz członków jej rodziny, a także udokumentowania podnoszonych we wniosku okoliczności. Tymczasem pełnomocnik skarżącej wezwany - zarządzeniem z dnia 24 maja 2013 r. - do złożenia dodatkowych wyjaśnień, w odpowiedzi na powyższe podał tylko szczątkowe, wybiórcze informacje. Nadal nie zostały ujawnione dochody rodziców skarżącej i jej rzeczywisty stan majątkowy. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A. W., reprezentowana przez pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, iż pełnomocnik skarżącej w precyzyjny sposób odpowiada na wezwania Sądu. Pełnomocnik stwierdził, że wykazał, iż skarżąca od czerwca 2012 r. do lutego 2013 r. była zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku, jest osobą samotną i była na utrzymaniu matki. Wykazała, iż skarżąca nie pracuje i jest na utrzymaniu obcych osób. Podniosła także, że ojciec skarżącej odmawia ujawnienia swoich dochodów, bowiem uważa, że kodeks rodzinny i opiekuńczy nie obliguje go do pokrywania kosztów adwokackich czy sądowych. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 1 października 2013 r., sygn. akt I OZ 843/13 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę przedmiotowego wniosku do ponownego rozpoznania WSA w Krakowie. W uzasadnieniu wskazano, że należy wziąć pod uwagę fakt, iż skarżąca jest osoba niepracującą i przebywa na utrzymaniu obcych osób. Pełnomocnik skarżącej w odpowiedzi na zarządzenie z dnia 24 maja 2013 r. udzieliła odpowiedzi na wszystkie pytania. Niezrozumiałym jest wzywanie skarżącej do podawania dochodów jej ojca skoro z nim wspólnie nie zamieszkuje. Należy zauważyć, iż w formularzu PPF w rubryce "Dochody" należy wpisać dochody wnioskodawcy i osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym. Skoro skarżąca nie zamieszkuje wspólnie ze swoimi rodzicami to trudno oczekiwać aby prowadziła z nimi wspólne gospodarstwo domowe. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Po pierwsze zaznaczyć należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę ponownie kierował się wytycznymi zawartymi w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 października 2013 r., sygn. akt I OZ 843/13. Na gruncie obowiązujących regulacji prawnych funkcjonuje zasada, według której koszty sądowe jak również koszty wynagrodzenia fachowego pełnomocnika pokrywa strona dochodząca swych roszczeń. Jednakże przepisy postępowania sądowoadministracyjnego pozwalają skarżącym, nieposiadającym wystarczających środków finansowych koniecznych do ochrony ich interesu prawnego na ubieganie się o przyznanie tzw. prawa pomocy. W rozpatrywanej sprawie wniosek skarżącej dotyczy obu instytucji prawa pomocy tj. zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika (adwokata). Ze względu na tak określone granice wniosku, skarżąca powinna udowodnić, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Do wykazania tej okoliczności zobowiązuje ją przepis art. 246 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.); zwanej dalej jako P.p.s.a. Oceniając ponownie sytuacje majątkową skarżącej Sąd doszedł do przekonania, że uzasadnia ona przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Przede wszystkim wskazać należy, że jak wynika z formularza PPF skarżąca jest osobą bezrobotną. Obecnie przebywa poza granicami Polski i cały czas poszukuje pracy. Pełnomocnik skarżącej podała, że jest ona na utrzymaniu obcych osób, ponieważ popadła w ogromny niedostatek. Okolicznością najistotniejszą, przemawiającą za przyznaniem A. W. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie jest fakt, że nie uzyskuje ona żadnych dochodów, z których mogłaby ponieść koszty ustanowienia adwokata i koszty opłat sądowych. Z tych też względów na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 260 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.