III SAB/Kr 5/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Czarny-Drożdżejko po rozpoznaniu w dniu 6 kwietnia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A Sp. z o.o. z siedzibą w K na bezczynność Prokuratora Okręgowego w sprawie wydania zaświadczenia z akt postępowania przygotowawczego postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić stronie skarżącej A Sp. z o.o. z siedzibą w K kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. A Sp. z o.o. z siedzibą w K – dalej skarżąca, wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Prokuratora Okręgowego w sprawie wydania zaświadczenia z akt postępowania przygotowawczego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi. W ocenie organu zarzuty skargi są bezzasadne, ponieważ Sąd Administracyjny nie jest właściwy w przedmiotowej sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy zainicjowanej skargą sąd administracyjny obowiązany jest ocenić jej dopuszczalność, w tym dopuszczalność drogi sądowej. Zgodnie bowiem z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329 dalej jako: "p.p.s.a."), jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, sąd skargę odrzuca. Zakres właściwości rzeczowej sądu administracyjnego określa art. 3 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267, z późn. zm.) oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613) oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Stosownie natomiast z art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a., sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a) oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (§ 3). Ponadto, w myśl art. 4 p.p.s.a., sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Należy też wyjaśnić, że przez organy administracji publicznej, zgodnie z art. 5 § 2 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dal jajko: "k.p.a.") rozumie są ministrów, w znaczeniu określonym w następnym punkcie tego przepisu, centralne organy administracji rządowej, wojewodów, działających w ich lub we własnym imieniu inne terenowe organy administracji rządowej (zespolonej i niezespolonej), organy jednostek samorządu terytorialnego oraz organy i podmioty wymienione w art. 1 pkt 2 k.p.a. Ten ostatni przepis wymienia zaś inne niż organy administracji publicznej organy państwowe oraz inne podmioty, które są powołane z mocy prawa lub na podstawie porozumień do załatwiania spraw określonych w pkt 1 tego artykułu, czyli spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnych. Z tego wynika, że Prokurator Okręgowy mógłby być uznany za organ administracji publicznej, gdyż jest innym niż organ administracji publicznej organem państwowym, ale tylko wtedy, gdyby był powołany do załatwienia spraw indywidualnych rozstrzyganych w drodze decyzji administracyjnej (zob. postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 29.02.2008 r. sygn. akt II SAB/Gd 4/08, opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako: "CBOSA"). Tymczasem w przedmiotowej sprawie skarżąca domaga się wydania na podstawie art. 217 § 1 i 2 k.p.a. zaświadczenia w sprawie, która jest przedmiotem postępowania przygotowawczego, a więc w sprawie, która nie jest sprawą indywidualną rozstrzyganą w drodze decyzji administracyjnej. Postępowanie przygotowawcze jest bowiem częścią postępowania karnego uregulowanego w Kodeksie postępowania karnego. Zatem w sprawie tej nie miały zastosowania przepisy k.p.a., dotyczące wydawania zaświadczeń, w tym przepisy mówiące o obowiązku wydania postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia (art. 219 k.p.a.). Nie jest to zatem żadna sprawa, w której zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., można wnieść skargę na bezczynność organu administracji publicznej. Należy zauważyć, że żaden z przepisów kodeksu postępowania karnego jak również przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 kwietnia 2016 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (Dz.U. z 2017 r. poz. 1206) nie odsyła do stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w toku postępowania przygotowawczego, jak i także nie umożliwia wydawania zaświadczeń z akt sprawy. Z kolei zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 28 stycznia 2016 r. Prawo o prokuraturze (Dz.U. z 2021 r. poz. 66), prokuratura wykonuje zadania w zakresie ścigania przestępstw oraz stoi na straży praworządności. Zadania te Prokurator Generalny, Prokurator Krajowy, pozostali Zastępcy Prokuratura Generalnego oraz podlegli im prokuratorzy wykonują przez czynności określone w art. 3 § 1 ww. ustawy, nie zaś poprzez wydawanie decyzji, postanowień, bądź innych aktów z zakresu administracji publicznej. Nie oznacza to jednak, że strona pozbawiona jest możliwości dostępu do akt postępowania jej dotyczącego, jednak zasady korzystania z tych akt wyznaczane są przepisami dotyczącymi dostępu do akt sprawy, a przede wszystkim § 158 – 162 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 7 kwietnia 2016 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury oraz art. 156 k.p.k. (zob. wyrok NSA z dnia 22 stycznia 2013 r. sygn. akt II OSK 30/13, CBOSA). W oparciu o powyższe regulacje należy stwierdzić, że bezczynność organów polegająca na nierozpatrzeniu takiej skargi nie podlega kognicji sądów administracyjnych. W tym stanie rzeczy, Sąd uznając skargę za niedopuszczalną na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 i § 3 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd z urzędu zwraca stronie cały uiszczony wpis od pisma odrzuconego lub cofniętego do dnia rozprawy.