III SAB/Kr 52/14

PostanowienieWSA w Krakowie2016-06-10

Skład orzekający: Grzegorz Karcz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata może zostać oddalony, jeśli strona skarżąca nie przedstawiła wyczerpujących informacji o swojej sytuacji majątkowej i wydatkach związanych z utrzymaniem rodziny, pomimo wcześniejszych wezwań i pouczeń?
Ratio decidendi
Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata został oddalony, ponieważ strona skarżąca po raz kolejny nie wykazała w sposób przekonujący swojej sytuacji majątkowej, nie przedstawiła wymaganych dokumentów ani wyjaśnień dotyczących wydatków na utrzymanie rodziny, mimo wcześniejszych wezwań i pouczeń. Ciężar dowodu w zakresie wykazania przesłanek do przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek.
Stan faktyczny
Skarżący Z. Ś. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, oświadczając, że nie posiada zasobów pieniężnych ani wartościowych przedmiotów, a dochody gospodarstwa domowego wynoszą "50 groszy na dzień". W przeszłości jego podobne wnioski były oddalane z powodu braku wyczerpujących informacji o sytuacji majątkowej i wydatkach na utrzymanie rodziny. Skarżący wielokrotnie wnosił o prawo pomocy, przedstawiając swoją sytuację materialną w sposób niekompletny i nie wykonując kierowanych do niego wezwań.
Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. Ś. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego postanawia: oddalić wniosek. Skarżący w złożonym dnia 20.05.2016 r. (wpływ) na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, oświadczając że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem. Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z dwiema córkami. Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi mieszkanie określane jako "nora". Twierdzi, że nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Przy dochodach gospodarstwa domowego adnotował "50 groszy na dzień mops. Uzasadnienie swoich starań ograniczył do lakonicznej wzmianki o art. 108 kpa. Z urzędu stwierdza się, że w niniejszej sprawie jest to kolejny wniosek skarżącego. Poprzednie (k. 21) został przez referendarza sądowego oddalony dla tej przyczyny, że skarżący nie uczynił w pełni zadość nałożonemu przez referendarza sądowego obowiązkowi dostarczenia określonych oświadczeń i dokumentów. W szczególności nie podał żadnych informacji o wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem rodziny. Oświadczył jedynie, że utrzymanie rodziny jest na poziomie 0 zł, co nie może być uznane za wiarygodne (k. 34-37). Sprzeciw skarżącego nie odniósł zamierzonego skutku i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata podnosząc, że skoro skarżący w dalszym ciągu nie przedstawił stosownych dokumentów, to zdaniem Sądu należy uznać, że tym samym nie wykazał przesłanek z art. 246 §1 ppsa (k. 49-50). Przy kolejnym wniosku (k. 92) skarżący przeszedł nad tym wszystkim do porządku choć przesyłając mu do wypełnienia urzędowy formularz PPF wyjaśniono mu w trybie art. 6 ppsa co powinno zawierać oświadczenie strony. W konsekwencji również ten wniosek został oddalony (k. 96) Z urzędu stwierdza się także, że na przestrzeni ostatnich dwóch lat skarżący wnosił wielokrotnie o prawo pomocy. We wszystkich wnioskach swoją sytuacją materialną przedstawia w sposób tak niekompletny jak wyżej opisany. Nie wykonuje także kierowanych do niego wezwań. Skarżący wie przy tym, jakie dane oraz jakie dokumenty źródłowe należy przedstawić. Zdaje sobie również sprawę z tego, że niekorzystne dla skarżącego rozstrzygnięcia powodowane są wybiórczym, a co za tym idzie, nieprzekonywującym zaprezentowaniem przez skarżącego własnej sytuacji majątkowej. Zna bowiem treść postanowień tutejszego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jak też postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego w licznych sprawach skarżącego (por. przykł. postanowienie NSA z dnia 29.11.2012 r. sygn. akt I OZ 848/12 oraz postanowienie WSA w Krakowie wydanego w sprawie do sygn. akt III SA/Kr 305/12). Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje: Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. adwokata o ile nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04). W realiach rozstrzyganego przypadku skarżący przeszedł nad tym po raz kolejny do porządku, choć po lekturze powołanych wyżej postanowień Naczelnego Sądu Administracyjnego i Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wydanych w tych i szeregu innych, licznych spraw skarżącego, zdawał sobie doskonale sprawę, jakie dane oraz jakie dokumenty źródłowe należało przedstawić. Skoro jednak po raz kolejny taka była decyzja skarżącego to w konsekwencji nie było obecnie potrzeby wzywania strony o dodatkowe wyjaśnienia. Jedynym refleksem takiego działania byłoby bowiem przedłużanie postępowania, co stoi w oczywistej sprzeczności z dyspozycją art. 7 ppsa nakładającym na sąd (a w zakresie powierzonych czynności także i referendarza) obowiązek podejmowania czynności zmierzających do szybkiego załatwienia sprawy i podjęcia rozstrzygnięcia na pierwszym posiedzeniu. W ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym przypomnieć równocześnie wypada, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05). Z przytoczonych względów orzeczono jak w punkcie drugim sentencji na podstawie art. 252, art. 246 §1 pkt. 1 ppsa i art. 245 §2 ppsa.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło