III SAB/Kr 52/14
PostanowienieWSA w Krakowie2015-06-12
Skład orzekający: Grzegorz Karcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata może zostać oddalony z powodu niewykazania przez skarżącego przesłanek materialnych do przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Sąd oddalił wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, ponieważ skarżący nie wykazał w sposób przekonywujący swojej sytuacji majątkowej i nie przedstawił wymaganych dokumentów potwierdzających brak możliwości poniesienia kosztów postępowania, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy na podstawie art. 246 §1 ppsa.Stan faktyczny
Skarżący Z. Ś. złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, wskazując, że nie posiada dochodów ani wartościowego majątku, a jego gospodarstwo domowe obejmuje mieszkanie o powierzchni 41 m2 i trzy córki. Wcześniejszy wniosek został oddalony z powodu braku dostarczenia wymaganych dokumentów potwierdzających sytuację majątkową i wydatki na utrzymanie rodziny. Skarżący wielokrotnie składał podobne wnioski, które były oddalane z powodu niekompletności i niewiarygodności przedstawionych danych.Rozstrzygnięcie
Oddalił wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie – Grzegorz Karcz po rozpoznaniu w dniu 12 czerwca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. Ś. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi Z. Ś. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego postanawia: oddalić wniosek.
Skarżący w złożonym dnia 01.06.2015 r. na urzędowym formularzu "PPF" wniosku o przyznanie prawa pomocy domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, oświadczając że nie zatrudnia i nie pozostaje w innym stosunku prawnym z jakimkolwiek kwalifikowanym pełnomocnikiem.
Objaśniając swoją sytuację rodzinną podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z trzema córkami.
Określając majątek swój i osób pozostających z nim we wspólnym gospodarstwie domowym uwidocznił, że w jego skład wchodzi mieszkanie o powierzchni 41 m2. Twierdzi, że nie posiada zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych.
Przy dochodach gospodarstwa domowego adnotował kwotę "0 zł"
Uzasadnienie swoich starań ograniczył do lakonicznych wzmianki o art. 108 kpa i zagrożeniu życia.
Z urzędu stwierdza się, że w niniejszej sprawie jest to kolejny wniosek skarżącego. Poprzedni (k. 21) został przez referendarza sądowego oddalony dla tej przyczyny, że skarżący nie uczynił w pełni zadość nałożonemu przez referendarza sądowego obowiązkowi dostarczenia określonych oświadczeń i dokumentów. W szczególności nie podał żadnych informacji o wysokości wydatków związanych z koniecznym utrzymaniem rodziny. Oświadczył jedynie, że utrzymanie rodziny jest na poziomie 0 zł, co nie może być uznane za wiarygodne (k. 34-37). Sprzeciw skarżącego nie odniósł zamierzonego skutku i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie odmówił skarżącemu zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata podnosząc, że skoro skarżący w dalszym ciągu nie przedstawił stosownych dokumentów, to zdaniem Sądu należy uznać, że tym samym nie wykazał przesłanek z art. 246 §1 ppsa (k. 49-50)
Z urzędu stwierdza się również, że na przestrzeni ubiegłego roku skarżący złożył ponad 40 wniosków o zwolnienie od kosztów i ustanowienie adwokata w najrozmaitszych sprawach, w których swoją sytuacją materialną przedstawiał w sposób tak niekompletny jak wyżej opisany. Z tego względu m.in. w sprawie prowadzonej do sygn. akt. III SA/Kr 305/12, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29.11.2012 r. sygn. akt I OZ 848/12 oddalił zażalenie skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8.08.2012 r. oddalające wnioski skarżącego o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata wydane po sprzeciwie skarżącego od postanowienia referendarza sądowego. W uzasadnieniu tego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skarżący pomimo wezwania do uzupełnienia złożonego wniosku poprzez udokumentowanie swoich miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem swoim i członków swojej rodziny, przedłożenia zaświadczenia z właściwego urzędu pracy o nadaniu skarżącemu statusu osoby bezrobotnej oraz przedłożenie kserokopii decyzji MOPS o przyznaniu zasiłków dla skarżącego lub członków jego rodziny, złożenia oświadczenia o braku uzyskiwania dochodów z prac dorywczych, ograniczył się wyłącznie do wskazania, że nie podejmował wraz z żoną żadnego dodatkowego zatrudnienia oraz, ze jego wydatki sprowadzają się do zakupu 1 chleba i masła dziennie, starając się przy tym częściowo przerzucić na Sąd ciężar uzyskania dokumentów, do których przedstawienia został wezwany. W konsekwencji niekorzystne dla skarżącego rozstrzygniecie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie spowodowane było wyłącznie wybiórczym, a co za tym idzie, nieprzekonywującym zaprezentowaniem przez skarżącego własnej sytuacji majątkowej.
Mając na uwadze powyższe zważyć należało co następuje:
Stosownie do art. 252 w związku z art. 246 §1 pkt. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zwanej dalej "ppsa", osoba fizyczna może domagać się przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmujące zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie m.in. adwokata o ile nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oświadczenie strony zgodnie z wolą ustawodawcy ma być "dokładne", a owa "dokładność" stopniowana jest przeświadczeniem sądu, że strona okoliczności te wykazała, czyli przedstawiła je w sposób przekonywujący, bo generalnie ciężar dowodu co do wykazania okoliczności uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na stronie składającej wniosek o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 18 czerwca 2004 r. FZ 165/04).
W realiach rozstrzyganego przypadku skarżący przeszedł nad tym po raz kolejny do porządku, choć po lekturze uzasadnienia postanowień zapadłych w niniejszej sprawie przy jego wcześniejszym wniosku a także po lekturze powołanego wyżej postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29.11.2012 r. sygn. akt I OZ 848/12 i postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wydanego w sprawie do sygn. akt III SA/Kr 305/12 oraz szeregu podobnych orzeczeń w innych, licznych sprawach skarżącego, zdawał on sobie sprawę, jakie dane oraz jakie dokumenty źródłowe należało przedstawić. Nadto przesyłając mu do wypełnienia urzędowy formularz PPF wyjaśniono mu w trybie art. 6 ppsa co powinno zawierać oświadczenie strony. Jednak i tym razem decyzja skarżącego była inna. Wskazując zaś na powyższe przypomnieć wypada w ślad za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że ponieważ prawo do sądu nie ma charakteru absolutnego i może być przedmiotem uzasadnionych prawnie ograniczeń (postan. NSA z 15 marca 2006 r. II OZ 258/06), to sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy (por. postan. NSA z 31 marca 2005 r. I FZ 63/05).
Z przytoczonych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 243 §1 ppsa oraz art. 252 ppsa w związku z art. 246 §1 pkt. 2 ppsa i art. 245 §3 ppsa.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło