III SO/Kr 16/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Piotr Lechowski Sędziowie WSA Janusz Kasprzycki WSA Tadeusz Wołek spr. Protokolant Urszula Ogrodzińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2010 r. sprawy ze skargi P. J. w przedmiocie wniosku o wymierzenie grzywny Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu postanawia : I. wymierzyć Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu grzywnę w kwocie 500 zł (pięćset złotych) , II. nakazać ściągnąć od Samorządowego Kolegium Odwoławczego kwotę 100 (sto złotych) tytułem nie uiszczonego wpisu. P. J. w skierowanym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie wniosku z dnia 2 marca 2009r. zawarła żądanie nałożenia na Samorządowe Kolegium Odwoławcze grzywny. Wskazała, że 16 stycznia 2009r. złożyła "zażalenie" na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które do dnia wniesienia wniosku nie wpłynęło do Sądu. Organ nie kwestionując tego, że skarga do Sądu i odpowiedź na skargę w sprawie III SA/Kr 195/09 (jak i w sprawie III SA/Kr 194/09 ze skargi K. J.) zostały przekazane do Sądu z uchybieniem 30 dniowego terminu, wniósł o oddalenie wniosku z uwagi na nieznaczność uchybienia i niewywołanie z tego powodu dla strony ujemnych skutków. Z akt sprawy III SA/Kr 195/09 wynika, że skarga P. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2008r. znak [...] została złożona do Kolegium w dniu 16 stycznia 2009r. Do Sądu została przekazana wraz z odpowiedzią na skargę w dniu 26 lutego 2009r. Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] 2008r. znak [...] o przyznaniu skarżącej zasiłku celowego specjalnego na zakup węgla. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie postanowieniem z dnia 17 czerwca 2009 r. sygn. akt III SO/Kr 5/09 wymierzył Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu grzywnę w wysokości 1000 zł na podstawie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zażalenie na powyższe postanowienie wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 15 października 2009 r. sygn. akt I OZ 880/09 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. W uzasadnieniu NSA stwierdził, że opowiedział się za stanowiskiem, iż wypełnienie przez organ obowiązku, o jakim mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. nawet po upływie terminu przewidzianego w tym przepisie, a przed wydaniem postanowienia kończącego postępowanie wywołanego wnioskiem o wymierzenie organowi grzywny wyłącza możliwość wymierzenia grzywny. Wymierzenie grzywny jest środkiem dyscyplinującym, mającym na celu doprowadzenie do wykonania przez organ ciążącego na nim obowiązku procesowego. Dopełnienie tego obowiązku - choćby z uchybieniem terminu, ale zanim Sąd orzeknie w tej sprawie - czyni postępowanie bezprzedmiotowym. Skoro, zatem Kolegium przekazało skargę do Sądu przed wydaniem postanowienia w sprawie wymierzenia grzywny, postępowanie to stało się bezprzedmiotowe, a Sąd I instancji miał obowiązek je umorzyć. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny, o którym mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. zdanie pierwsze, jest wnioskiem wszczynającym postępowanie sądowe, o którym mowa w art. 63 tej ustawy. Do tego typu wniosków stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, co oznacza, że stosownie do art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. wniosek taki podlega wpisowi. Wysokość wpisu od wniosku o wszczęcie postępowania została określona w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi i wynosi, bez względu na przedmiot sprawy, 100 zł. Wpis od wniosku o nałożenie grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. będzie należny, także w tych sprawach, które na podstawie art. 239 pkt 1 p.p.s.a. objęte są zwolnieniem o charakterze przedmiotowym. Powołany przepis stanowi, bowiem, że nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach tam wymienionych. Wykładnia gramatyczna tego przepisu, prowadzi, zatem do wniosku, że zwolnienie to nie obejmuje wypadku wszczęcia postępowania wskutek wniosku, o którym mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. W ocenie NSA stosownie do art. 223 § 2 p.p.s.a., jeżeli nie została uiszczona należna opłata sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji nakaże ściągnąć tę opłatę od strony, która obowiązana była ją uiścić. W tej sytuacji, po ponownym rozpoznaniu sprawy, obowiązkiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie będzie nakazanie ściągnięcia od skarżącej nieuiszczonego wpisu. Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Wykładnia ta obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe. Należy jednakże zauważyć, że Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. II GPS 3/09 (LEX nr 530144) stwierdził, że: "Przepis artykułu 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nie ma zastosowania w przypadku, gdy po wniesieniu wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 p.p.s.a. organ przekazał skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę." Zgodnie z treścią art. 269 § 1 p.p.s.a.: jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Przepis art. 187 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. Stanowisko zajęte w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego konsumuje niejako wykładnię dokonaną w podjętym wcześniej wyroku tego Sądu. Granice związania uchwałą NSA składów orzekających w sprawach do których uchwała ta ma zastosowanie, wyznacza więc data jej podjęcia (wyrok WSA we Wrocławiu, sygn. I SA/Wr 1374/08, 2009.05.18, LEX nr 528108). Podzielając ten pogląd należy zauważyć, że stanowisko zajęte przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r. sygn. II GPS 3/09 jest odmienne aniżeli w niniejszej sprawie zajął Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 15 października 2009 r. sygn. akt I OZ 880/09. Dlatego też Sąd badał czy zachodzą przesłanki do wymierzenia organowi grzywny. Zgodnie z art. 54 § 1 p.p.s.a skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 p.p.s.a.). Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. stanowi, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 , sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu kary grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tj. w wysokości do dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanym przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wniosek w tym przedmiocie został złożony. Z akt sprawy III SA/Kr 195/09 wynika, że skarga P. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] 2008r. znak [...] została złożona do Kolegium w dniu 16 stycznia 2009r. Do Sądu została przekazana wraz z odpowiedzią na skargę w dniu 26 lutego 2009r. a więc z przekroczeniem terminu określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a. W sprawie niniejszej organ nie podał przyczyn zwłoki w uchybieniu terminu i dlatego wniosek P. J. zasługuje na uwzględnienie. Z obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 19 lutego 2009 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2008 r. i w drugim półroczu 2008 r. (M.P. nr 11 poz. 138) wynika, że przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej wynosiło 2578,26 zł (w pierwszym półroczu) i 2.666,77 zł w drugim półroczu. Uwzględniając to, że uchybienie terminu nie jest znaczne i wynosi 10 dni, Sąd uznał, że wymierzenie grzywny w wysokości 500 zł jest adekwatne do stopnia zaniedbania ustawowych obowiązków przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, orzekając na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Wniosek o wymierzenie organowi grzywny, o którym mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., jest wnioskiem wszczynającym postępowanie sądowe, o którym mowa w art. 63 p.p.s.a. Do tego typu wniosków stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, co oznacza, że stosownie do art. 230 § 1 i 2 p.p.s.a. wniosek taki podlega wpisowi. Jeżeli nie została uiszczona należna opłata sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie w danej instancji nakaże ściągnąć tę opłatę od strony, która obowiązana była ją uiścić (art. 223 § 2 p.p.s.a.). Interpretacji tego przepisu należy dokonać w powiązaniu z treścią art. 200 p.p.s.a. który stanowi, że w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W sprawie gdyby skarżąca wpis od skargi uiściła, organ musiałby ten wpis jej zwrócić w oparciu o powyższy przepis. W sytuacji, gdy skarżąca nie uiściła wpisu, to obowiązek poniesienia w ramach tych kosztów wpisu od skargi obciąża stronę przeciwną, czyli organ. W związku z tym, że od skargi nie został uiszczony należny wpis w wysokości 100 zł określony w § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193, ze zm.), Sąd orzekł o tym obowiązku na podstawie art. 223 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 200 p.p.s.a.