I SA/Łd 1044/13
WyrokWSA w Łodzi2013-10-29
Skład orzekający: Bogusław Klimowicz, Joanna Grzegorczyk-Drozda, Tomasz Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochody otrzymywane przez osobę fizyczną z tytułu wynagrodzenia, zwrotu kosztów ubezpieczenia społecznego oraz diet za oficjalne wyjazdy, finansowane ze środków bezzwrotnej pomocy międzynarodowej organizacji (UNDP) na realizację programu pomocowego, podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?Ratio decidendi
Dochody otrzymywane przez osobę fizyczną z tytułu wynagrodzenia, zwrotu kosztów ubezpieczenia społecznego oraz diet za oficjalne wyjazdy, finansowane ze środków bezzwrotnej pomocy międzynarodowej organizacji (UNDP) na realizację programu pomocowego, podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 46 UPDOF, jeżeli spełnione są przesłanki pochodzenia środków od organizacji międzynarodowej przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umowy (lit. a) oraz bezpośredniej realizacji celu programu przez podatnika (lit. b). Sąd uznał, że zawarcie umowy bezpośrednio z organizacją międzynarodową (UNDP), która przyznała środki na podstawie jednostronnej deklaracji, nie wyłącza zastosowania zwolnienia, a skarżący bezpośrednio realizował merytoryczne zadania programu.Stan faktyczny
Skarżący, Ł. D., zawarł umowę z Programem Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju (UNDP) na realizację programu pomocowego. UNDP, jako organizacja międzynarodowa, przyznała środki na realizację programu na podstawie jednostronnej deklaracji. Skarżący otrzymywał wynagrodzenie, zwrot kosztów ubezpieczenia społecznego oraz diety za wyjazdy służbowe bezpośrednio od UNDP. Skarżący złożył wniosek o interpretację przepisów prawa podatkowego, pytając o zwolnienie tych dochodów z podatku dochodowego od osób fizycznych. Dyrektor Izby Skarbowej uznał, że dochody te nie podlegają zwolnieniu, ponieważ skarżący nie spełnił przesłanki bezpośredniej realizacji celu programu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Bogusław Klimowicz Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda Sędzia WSA Tomasz Adamczyk (spr.) Protokolant: asystent sędziego Marta Aftowicz-Korlińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 października 2013 roku sprawy ze skargi Ł. D. na interpretację Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie: interpretacji przepisów prawa podatkowego w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych 1. uchyla zaskarżoną interpretację; 2. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. działającego z upoważnienia Ministra Finansów na rzecz strony skarżącej kwotę 457,- (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
W dniu [...] Ł. D. złożył wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania wynagrodzenia otrzymanego od międzynarodowej organizacji UNDP.
We wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny.
Wnioskodawca zawarł z Programem Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju z siedzibą w Nowym Jorku (dalej: UNDP), umowę dotyczącą wykonywania pracy polegającej na realizacji programu Social Innovation in Europe and CIS (Innowacje społeczne w Europie i krajach Wspólnoty Niepodległych Państw) na stanowisku Asystent Kierownika Projektu (dalej: Umowa). Umowa została zawarta na czas określony od dnia 6 grudnia 2011 r. do dnia 31 maja 2013 r. Strony przewidują możliwość jej przedłużenia, jeżeli program będzie kontynuowany.
UNDP jest organem pomocniczym Organizacji Narodów Zjednoczonych (dalej: ONZ) działającym na podstawie Karty Narodów Zjednoczonych (Dz. U. z 1947 r., Nr 23, poz. 90 ze zm.) i Konwencji dotyczącej przywilejów i immunitetów Narodów Zjednoczonych zatwierdzonej przez Ogólne Zgromadzenie Narodów Zjednoczonych dnia 13 lutego 1946 r. (Dz. U. z 1948 r., Nr 39, poz. 86), a także rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ. UNDP posiada status organizacji międzynarodowej, a jej działania są traktowane jako działania własne UNDP a niejako działania ONZ.
Obowiązki Wnioskodawcy ograniczają się do wykonywania wymienionych w Umowie zadań. Realizowane zadania związane są z bezpośrednią obsługą programu pomocowego Social Innovation in Europe and CIS (Innowacje społeczne w Europie i krajach CIS) finansowanego ze środków pochodzących z bezzwrotnej pomocy (dalej: Program). Na terytorium Polski Program realizowany jest bezpośrednio przez UNDP. Działania podejmowane w ramach Programu, w zakresie w jakim bierze w nich udział Wnioskodawca, polegają przede wszystkim na wsparciu organizacji pozarządowych działających na terytorium kraju.
Celem Programu jest wzrost zaangażowania obywatelskiego w sprawy rozwoju społecznego, w tym wspieranie inicjatyw służących przeciwdziałaniu wykluczeniu społecznemu w regionie oraz transferowi wiedzy z krajów rozwiniętych do krajów uboższych i nisko rozwiniętych. Jest on realizowany poprzez wdrażanie programów pomocowych w obszarach priorytetowych dla Systemu ONZ: rozwój demokratycznych rządów, redukcja ubóstwa, przeciwdziałanie sytuacjom kryzysowym i odbudowa po kryzysach, zrównoważony rozwój i energia, przeciwdziałania HIV/AIDS.
Wykonywane przez Wnioskodawcę czynności polegają na pomocy kierownikowi Projektu oraz specjalistom Projektu w sprawach związanych z działaniami projektowymi, między innymi poprzez:
1) przygotowywanie projektów baz wiedzy, prowadzenie researchy internetowych dotyczących zagadnień związanych z Projektem, utrzymanie sieci wiedzy w ramach Projektu,
2) pomoc w koordynacji Projektu,
3) organizację warsztatów, wizyt studyjnych i seminariów tematycznych związanych z Projektem.
Dodatkowo Wnioskodawca prowadzi rozliczenie finansowe Projektu oraz jest odpowiedzialny za przygotowanie i opisywanie dokumentacji finansowej w ramach Projektu. Umowa zawarta została na czas określony, wyznaczony w oparciu o zakres realizowanych przez Wnioskodawcę czynności.
Wynagrodzenie za usługi wykonywane przez Wnioskodawcę wypłacane jest bezpośrednio przez UNDP, jako część środków bezzwrotnej pomocy przeznaczonych do realizacji Programu w drodze jednostronnej deklaracji UNDP. Wskazane środki UNDP wypłaca osobom fizycznym realizującym, podobnie jak Wnioskodawca, cele Programu poprzez wykonywanie związanych z Programem zadań oraz innym podmiotom współpracującym przy organizacji Programu, w tym przede wszystkim organizacjom pozarządowym. Należności otrzymywane przez Wnioskodawcę obejmują zryczałtowaną kwotę należną za każdy miesiąc realizacji Umowy. Kwota ta nie obejmuje jednak żadnych świadczeń dodatkowych, płatności, subsydiów ani rekompensat.
UNDP nie jest płatnikiem składek na ubezpieczenie społeczne. Na podstawie dokumentów poświadczających rejestrację Wnioskodawcy w systemie ubezpieczeń społecznych UNDP wpłaca jedynie zwrot kosztów dobrowolnego ubezpieczenia Wnioskodawcy. Ponadto na pokrycie kosztów oficjalnych wyjazdów wypłacana jest specjalna dieta, której wysokość została ustalona w oparciu o wyznaczone do tego celu stawki.
W związku z powyższym zadano następujące pytanie.
Czy dochody otrzymywane przez Wnioskodawcę w związku z realizacją Umowy w 2013 r. oraz w latach przyszłych, finansowane ze środków programu pomocowego obejmujące wynagrodzenie zasadnicze z tytułu Umowy, zwrot kosztów ubezpieczenia społecznego oraz diety za oficjalne wyjazdy, podlegają zwolnieniu z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych?
Zdaniem Wnioskodawcy, na wskazane powyżej pytanie należy udzielić odpowiedzi twierdzącej. Zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 46 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowych od osób fizycznych (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 14, poz. 176 ze zm., dalej jako: UPDOF) wolne od podatku dochodowego od osób fizycznych (dalej jako: podatek dochodowy) są dochody otrzymane przez podatnika, jeżeli spełnione zostaną wskazane w tym przepisie przesłanki.
W ocenie Wnioskodawcy nie budzi wątpliwości, iż spełniona została przesłanka wskazana w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. a) UPDOF. Wnioskodawca otrzymuje wynagrodzenie od organu organizacji międzynarodowej udzielającego bezzwrotnej pomocy w ramach Programu. Uzyskiwane przez Wnioskodawcę środki pochodzą z funduszu Programu i wypłacane są przez UNDP z zagranicy bez pośrednictwa podmiotów trzecich.
Autor wniosku podkreślił, iż w opisanym stanie faktycznym nie znajdzie również zastosowania wyłączenie od zwolnienia dotyczące dochodów podmiotów realizujących cel programu nie w oparciu o stosunek prawny łączący je bezpośrednio z fundatorem lub podmiotem upoważnionym do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy, lecz działających na podstawie zlecenia otrzymanego od podatnika podatku dochodowego realizującego bezpośrednio cel programu. Wnioskodawca otrzymuje bowiem wskazane w umowie świadczenia pieniężne bezpośrednio ze środków programu pomocowego. UNDP jest przy tym organem organizacji międzynarodowej wskazanej w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. a) UPDOF, a nie podatnikiem podatku dochodowego, o jakim mowa jest w ostatnim zdaniu art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. b) UPDOF.
Zdaniem Wnioskodawcy spełniona została przesłanka bezpośredniej realizacji celów programu. Wnioskodawca wykonuje zadania merytoryczne związane z realizacją Programu. Wykonywane czynności pomocnicze i organizacyjne nie wchodzą w zakres zasadniczych obowiązków Wnioskodawcy. Interpretacja zakładająca zwolnienie z opodatkowania dochodów Wnioskodawcy związanych z bezpośrednią realizacją zadań o charakterze merytorycznym służących realizacji celu Programu odpowiada powszechnie przyjętej wykładni zakładającej, iż - jak to stwierdził Dyrektor Izby Skarbowej w W. w interpretacji indywidualnej z dnia [...] sygn. [...] - zwolnieniu podlegają dochody otrzymane w związku z realizacją umowy, która: "(...) służy bezpośredniej realizacji celu programu pomocowego, co ma miejsce w przypadku, gdy określona osoba wykonuje w ramach programu czynności o charakterze merytorycznym (...)".
Ścisły związek wykonywanej przez Wnioskodawcę pracy z Programem wynika również z konstrukcji Umowy. Zarówno okres wykonywania pracy, jak i zakres obowiązków Wnioskodawcy, wskazany w załączniku do Umowy są ściśle powiązane z procesem realizacji Programu.
Jego zdaniem, na zastosowanie zwolnienia przewidzianego w art. 21 ust. 1 pkt 46 UPDOF, nie ma przy tym wpływu charakter stosunku prawnego łączącego Wnioskodawcę i UNDP. Z uwagi na specyfikę wykonywanej pracy i jej ścisłe powiązanie z realizowanym Programem nie sposób twierdzić, iż Umowa dotyczy świadczenia usług na rzecz UNDP w całym zakresie działalności tego podmiotu.
Zwrócono przy tym uwagę, iż nawet w wypadku typowych stosunków pracy dopuszcza się zastosowanie przedmiotowego zwolnienia, o ile wykonywana praca polega wyłącznie na realizacji celu programu, z którego finansowane jest wynagrodzenie podatnika, a umowa o pracę nie została zawarta z osobą fizyczną bezpośrednio realizującą cel programu.
Wnioskodawca stwierdził, że jego zdaniem wykonywane przez niego obowiązki i charakter umowy powodują, że jest on osobą, która może zostać uznana za bezpośrednio realizującą cel programu finansowanego ze środków z bezzwrotnej pomocy w rozumieniu art. 21 ust. 1 pkt 46 UPDOF.
Autor wniosku podniósł, że zwolnienie dotyczyć będzie zarówno zasadniczej części wynagrodzenia otrzymywanej w związku z wykonywaniem zadań przewidzianych w Umowie, jak i diet wypłacanych z tytułu oficjalnych wyjazdów oraz zwrotu kosztów ubezpieczenia. Należności wypłacane są w formie diet w związku z czynnościami zmierzającymi do realizacji Programu a wykonywanymi poza miejscem przewidzianym, jako miejsce wykonywania usług przez Wnioskodawcę. Także zwrot kosztów ubezpieczenia społecznego winien być w ocenie Wnioskodawcy uznany za dochód związany realizacją programu. Kwoty składek na ubezpieczenie społeczne stanowią, bowiem koszt jaki musi ponieść Wnioskodawca realizujący postanowienia Umowy. Są zatem niezbędne dla zgodnej z prawem realizacji celów Programu. Biorąc powyższe pod uwagę należy uznać, iż całość dochodów uzyskiwanych przez Wnioskodawcę w wyniku realizacji Umowy otrzymywana jest w związku z bezpośrednią realizacją celu programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy.
W ocenie Wnioskodawcy nie budzi wątpliwości, że w opisanym stanie faktycznym spełniona została przesłanka wskazana w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. a) UPDOF. Wnioskodawca otrzymuje wynagrodzenie od organizacji międzynarodowej, pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy przeznaczonych na realizację Programu. Uzyskiwane przez Wnioskodawcę środki pochodzą z funduszu Programu i zostały przez organizację międzynarodową tj. UNDP, przeznaczone do realizacji Programu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie jej jednostronnej deklaracji.
Fakt, że podstawą wypłaty wynagrodzenia jest łącząca Wnioskodawcę z UNDP umowa, nie uniemożliwia zastosowania zwolnienia podatkowego. Art. 21 ust. 1 pkt 46 UPDOF wskazuje bowiem, że dochody podatnika podlegają zwolnieniu, jeżeli: "pochodzą (...) ze środków bezzwrotnej pomocy, (...), przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub Umowy (...)". Wymóg przyznania środków na podstawie jednostronnej deklaracji lub umowy odnosi się zatem nie do dochodów podatnika, lecz do środków przekazanych na program pomocowy. Przedmiotowy przepis określa, w jaki sposób środki na program pomocowy winny zostać zadysponowane. Sposób udostępniania tych środków podatnikowi nie został przez ustawodawcę uregulowany.
Zawarta przez Wnioskodawcę Umowa określa jedynie stosunek prawny, na podstawie którego UNDP wypłaca Wnioskodawcy wynagrodzenie za realizację celów Programu. Umowy mają więc charakter techniczny i określają sposób rozdysponowania środków przeznaczonych już przez organizację międzynarodową (UNDP) na realizację Programu w drodze jednostronnej deklaracji.
Zdaniem Wnioskodawcy, w opisanym stanie faktycznym nie znajduje zastosowania wyłączenie dotyczące dochodów podmiotów realizujących cel programu nie w oparciu o stosunek prawny łączący je bezpośrednio z fundatorem lub podmiotem upoważnionym do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy, lecz na podstawie zlecenia otrzymanego od podatnika podatku dochodowego realizującego bezpośrednio cel programu. Wnioskodawca otrzymuje bowiem wskazane w Umowie świadczenia pieniężne bezpośrednio ze środków programu pomocowego. UNDP posiada przy tym status organizacji międzynarodowej. Jest więc jednym z podmiotów wskazanych w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. a) UPDOF i nie może być przy tym uznane za podatnika podatku dochodowego, o jakim mowa w ostatnim zdaniu art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. b) UPDOF.
Z tych też powodów nie można porównywać Umowy z umowami o pracę zawieranymi przez pracowników z pracodawcami uzyskującymi z zagranicy środki pomocowe. Umowa została zawarta wyłącznie w związku z realizacją Programu, na okres, w którym będzie on realizowany i w związku z przeznaczeniem środków finansowych do realizacji Programu w drodze jednostronnej deklaracji UNDP. Wnioskodawca wskazuje, że nie można zatem porównywać Jego sytuacji z sytuacją osób, których pracodawcy otrzymali środki finansowe z programu pomocowego i finansują z nich wynagrodzenie.
Pochodzenie środków otrzymywanych kwalifikowane dla potrzeb art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. b) UPDOF, nie jest bowiem determinowane sposobem uzyskiwania środków finansowych przez pracodawcę i jego decyzją kierującą Wnioskodawcę do wykonywania zadań przy realizacji Programu, ale tym, że organizacja międzynarodowa - UNDP w drodze jednostronnej deklaracji przeznaczyła środki finansowe na realizację Programu i rozdysponowując przedmiotowe środki zawarła z Wnioskodawcą Umowę powierzając Mu realizację czynności niezbędnych do realizacji celów Programu.
Związek wykonywanych przez Wnioskodawcę czynności z Programem wynika z konstrukcji Umowy. Zarówno okres wykonywania pracy, jak i zakres obowiązków Wnioskodawcy wskazany w załącznikach do Umowy są ściśle powiązane z procesem realizacji Programu. Wnioskodawca nie posiada statusu pracownika ONZ i w związku z tym nie wykonuje, co do zasady, czynności związanych z realizacją innych zadań lub programów tej organizacji.
Pewne podobieństwa Umowy do umowy o pracę nie mogą więc przesłonić wskazanych powyżej przesłanek wskazujących, na to, że Wnioskodawca jest bezpośrednim wykonawcą programu pomocowego ze środków otrzymywanych od organizacji międzynarodowej.
Zdaniem Wnioskodawcy, spełniona została również przesłanka bezpośredniej realizacji celów programu pomocowego. Wnioskodawca wykonuje ściśle określone zadania o charakterze merytorycznie związanym z realizacją Programu.
W ocenie Wnioskodawcy, zwolnienie obejmuje zarówno zasadniczą część wynagrodzenia otrzymaną w związku z wykonywaniem zadań przewidzianych w Umowie, jak diety wypłacane z tytułu oficjalnych wyjazdów oraz zwrot kosztów ubezpieczenia społecznego. Należności w formie diet wypłacane są w związku z czynnościami zmierzającymi do realizacji Programu, wykonywanymi poza miejscem przewidzianym, jako miejsce wykonywania usług przez Wnioskodawcę. Także zwrot kosztów ubezpieczenia społecznego winien być uznany za dochód związany z realizacją Programu. Kwoty składek na ubezpieczenie społeczne stanowią bowiem koszt, jaki musi ponieść Wnioskodawca realizując postanowienia Umowy. Ich poniesienie jest zatem niezbędne dla zgodnej z prawem realizacji celów Programu. W konsekwencji całość dochodów uzyskiwanych przez Wnioskodawcę, w wyniku realizacji Umowy otrzymywana jest w związku z bezpośrednią realizacją celu programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy.
Wydając zaskarżoną interpretację indywidualną prawa podatkowego z dnia [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. działając z upoważnienia Ministra Finansów uznał powyższe stanowisko Wnioskodawcy za błędne.
Powołując się na art. 9 ust. 1 UPDOF podkreślono, że zastosowanie zwolnienia jest możliwe po spełnieniu łącznie wymienionych w powyższej regulacji przesłanek, co oznacza, iż dochód uzyskany przez podatnika musi pochodzić od podmiotów wymienionych w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. a) ze środków bezzwrotnej pomocy albo podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy, przyznanych jednostronnie przez te podmioty, bądź na podstawie umowy, ale zawartej z wymienionymi w tym przepisie podmiotami polskimi. Przy czym zwolnienia nie stosuje się do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca - bez względu na rodzaj umowy - wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem (lit. b).
Na tle przedstawionego we wniosku stanu faktycznego podzielono stanowisko Wnioskodawcy, co do spełnienia warunku określonego w lit. a) cytowanego wyżej przepisu, tj. źródła pochodzenia otrzymanych środków.
Nie podzielono natomiast opinii Wnioskodawcy o spełnieniu przesłanki określonej w lit. b) w art. 21 w ust. 1 w pkt 46 ustawy.
Reasumując uznano, iż Wnioskodawca nie był bezpośrednim beneficjentem projektu, na realizację którego przyznane zostały środki pomocowe, a jedynie zatrudniony był w instytucji realizującej bezpośrednio cel Programu, a tym samym nie została spełniona druga z przesłanek warunkujących przyznanie zwolnienia podatkowego. Zatem otrzymane przez Wnioskodawcę dochody w 2013 r. i latach następnych, obejmujące wynagrodzenie zasadnicze z tytułu zawartej Umowy, zwrot kosztów ubezpieczenia społecznego oraz diety za oficjalne wyjazdy nie podlegają zwolnieniu przedmiotowemu, o którym mowa wart. 21 ust. 1 pkt 46 UPDOF.
Nie zgadzając się ze stanowiskiem wyrażonym w powyższej interpretacji strona wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa.
W odpowiedzi na to wezwanie organ wydający interpretację stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji indywidualnej w przedmiotowej sprawie.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi interpretacji z [...] Ł. D. zarzucił naruszenie przepisu prawa materialnego, t.j. art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. b) UPDOF poprzez uznanie, że dochody skarżącego nie korzystają ze zwolnienia podatkowego, o którym mowa w powołanym przepisie, mimo że skarżący wskazał, iż wykonuje działania zmierzające do realizacji celu programu pomocowego oraz otrzymuje środki bezpośrednio od organizacji międzynarodowej UNDP, która przeznaczyła te środki na realizację programu pomocowego w drodze jednostronnej deklaracji.
W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonej interpretacji w całości i stwierdzenie, iż interpretacja nie może być wykonana w całości, a także orzeczenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ, który wydał zaskarżoną interpretację, wniósł o jej oddalenie powielając argumenty przedstawione w interpretacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) Sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez m.in. kontrolę administracji publicznej. Kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem wydawanych przez nią decyzji, postanowień bądź innych aktów. Stosownie zaś do art. 3 § 1 i § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej "p.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez Sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Sąd uwzględniając skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego uchyla taką interpretację (art. 146 § 1 p.p.s.a.). Rozpoznając skargę na interpretację prawa podatkowego Sąd administracyjny kontroluje poprawność merytoryczną dokonanej interpretacji oraz prawidłowość prowadzonego w tej sprawie postępowania interpretacyjnego, a więc zgodność z prawem samej czynności według stanu prawnego z daty jej dokonania oraz legalność postępowania poprzedzającego jej wydanie.
Dokonując kontroli zaskarżonej interpretacji indywidualnej w oparciu o przedstawione wyżej zasady orzekający w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie zaznaczyć należy, że postępowanie w przedmiocie wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie jest szczególnym rodzajem postępowania, w którym zastosowanie znajdują tylko te przepisy Działu IV ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 2012, poz. 749 ze zm.: dalej w skrócie "O.p."), które zostały wskazane w art. 14h ustawy. W sprawach dotyczących wydania interpretacji podatkowej organ nie prowadzi postępowania dowodowego, a w konsekwencji nie dokonuje ustaleń faktycznych. Przedstawienie wyczerpującego stanu faktycznego (zaistniałego lub przyszłego) oraz własnego stanowiska w sprawie jego oceny prawnej należy do wnioskodawcy, co jednoznacznie wynika z treści art. 14b § 3 O.p. Rolą organu wydającego interpretację jest jedynie ocena stanowiska pytającego oraz przedstawienie uzasadnienia prawnego tej oceny. Innymi słowy Minister Finansów ogranicza się jedynie do zaprezentowania sposobu rozumienia przepisów prawa podatkowego, wskazanych we wniosku, w oparciu o stan faktyczny opisany przez zainteresowanego.
Przechodząc do meritum stwierdzić należy, że istota przedmiotowej sprawy sprowadza się do ustalenia, czy wynagrodzenie wypłacone ze środków bezzwrotnej pomocy przeznaczonej na realizację projektu w ramach Programu Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju z siedzibą w Nowym Jorku (UNDP) i wypłacone skarżącemu bezpośrednio przez UNDP korzysta ze zwolnienia z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt. 46 UPDOF.
W niniejszej sprawie skarżący przedstawiając stan faktyczny wskazał wyraźnie, że zawarł z Organizacją Narodów Zjednoczonych - Programem Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju z siedzibą w Nowym Jorku, dalej UNDP, umowę dotyczącą wykonywania pracy polegającej na realizacji programu Social lnnovation in Europe and CIS (Innowacje społeczne w Europie i krajach Wspólnoty Niepodległych Państw) na stanowisku asystent kierownika Projektu. Środki na realizację umowy przyznane zostały na podstawie jednostronnej deklaracji UNDP. UNDP posiada status organizacji międzynarodowej, a jej działania są traktowane jako działania własne UNDP, a niejako działania ONZ. Wynagrodzenie za realizację programu przez skarżącego wypłacane jest bezpośrednio przez UNDP, jako część środków bezzwrotnej pomocy przeznaczonych do realizacji Programu.
Stosownie do art. 21 ust. 1 pkt 46 UPDOF wolne od podatku dochodowego są dochody otrzymane przez podatnika, jeżeli:
a) pochodzą od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych lub międzynarodowych instytucji finansowych ze środków bezzwrotnej pomocy, w tym ze środków programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra, agencje rządowe lub agencje wykonawcze, w tym również w przypadkach gdy przekazanie tych środków jest dokonywane za pośrednictwem podmiotu upoważnionego do rozdzielania środków bezzwrotnej pomocy oraz
b) podatnik bezpośrednio realizuje cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy; zwolnienie nie ma zastosowania do dochodów osób fizycznych, którym podatnik bezpośrednio realizujący cel programu zleca - bez względu na rodzaj umowy - wykonanie określonych czynności w związku z realizowanym przez niego programem.
Analiza punktu a) powyższego przepisu wskazuje, że zwolnieniu podlegają dochody podatników pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy przyznanych przez rządy państw obcych, organizacje międzynarodowe, międzynarodowe instytucje finansowe, w tym z programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej jak również z programów NATO.
Z zacytowanego przepisu wynika również, że zwolnieniu podlegają dochody podatników pochodzące ze środków bezzwrotnej pomocy, przyznanych zarówno na podstawie umów jak i na podstawie jednostronnych deklaracji podmiotów wymienionych w punkcie a) powołanego przepisu. Oznacza to, że przyznanie środków na podstawie jednostronnej deklaracji przez jeden z podmiotów wymienionych w punkcie a) umożliwia skorzystanie ze zwolnienia.
Minister Finansów w zaskarżonej interpretacji nie kwestionuje, iż przesłanka zwolnienia określona w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. a) UPDOF została przez skarżącego spełniona. Organ interpretujący uznał natomiast, iż z przedstawionego stanu faktycznego w interpretacji wynika, iż wnioskodawca nie spełnia przesłanki określonej w art. 21 ust.1 pkt 46 lit. b) UPDOF, bowiem wykonuje czynności związane z merytoryczną obsługą programu pomocowego na zlecenie podmiotu bezpośrednio realizującego cel programu.
W tym miejscu należy wprowadzić odróżnienie pomiędzy przyznaniem środków na realizację określonego programu na podstawie jednostronnej deklaracji, a zawarciem umowy dotyczącej realizacji tego programu. Stanowisko wyrażone przez Ministra Finansów w zaskarżonej interpretacji wskazuje, że w ocenie organu, zawarcie przez podatnika umowy o wykonanie programu bezpośrednio z podmiotem, który na podstawie jednostronnej deklaracji przyznał określone środki w ramach bezzwrotnej pomocy eliminuje możliwość skorzystania ze zwolnienia.
W ocenie Sądu, stanowisko to jest nieprawidłowe. Jak słusznie wskazał skarżący w skardze, fakt że skarżący otrzymuje dochody na podstawie umowy zawartej bezpośrednio z organizacją międzynarodową, która na podstawie jednostronnej deklaracji przyznała określone środki w ramach bezzwrotnej pomocy finansowej nie oznacza, że wyłączone jest zastosowanie do tych dochodów zwolnienia z art. 21 ust. 1 pkt 46 UPDOF Wbrew twierdzeniom organu, w rozpoznawanej sprawie skarżący nie otrzymuje środków finansowych od beneficjenta Programu lub podmiotu realizującego Program z puli środków bezzwrotnej pomocy otrzymanych od organizacji międzynarodowej. Podmiot, z którym skarżący zawarł umowę - UNDP nie jest beneficjentem Programu. Jak wyraźnie wskazano we wniosku - UNDP jest organizacją międzynarodową przeznaczającą na podstawie jednostronnej deklaracji środki finansowe na realizację programu pomocowego, a więc podmiotem, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 46 lit. a UPDOF.
Skarżący wskazał również we wniosku, że bezpośrednio realizuje zadania, które związane są z bezpośrednią merytoryczną obsługą programu pomocowego Social lnnovation in Europe and CIS (Innowacje społeczne w Europie i krajach CIS) finansowanego ze środków pochodzących z bezzwrotnej pomocy.
Postępowanie w sprawie udzielenia indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego jest – jak wskazano na wstępie rozważań - postępowaniem szczególnym. W jego toku organ nie tylko nie dokonuje ustalenia stanu faktycznego, ale związany jest stanem faktycznym przedstawionym we wniosku (art. 14 b § 3 O.p.). Jeżeli elementy stanu faktycznego przedstawione we wniosku zgodne są ze stanem faktycznym określonym w danej normie prawnej, która w ocenie podatnika ma zastosowanie w danej sprawie, organ wydając interpretację zobowiązany jest uznać prawidłowość stanowiska wnioskodawcy.
Podsumowując, w niniejszej sprawie skarżący wskazał we wniosku o udzielenie interpretacji, że :
a. realizuje, na podstawie umowy zawartej z organizacją międzynarodową, program pomocowy Social lnnovation in Europe and CIS (Innowacje społeczne w Europie krajach CIS),
b. w ramach powyższej umowy realizuje zadania związane z bezpośrednią merytoryczną obsługą programu,
c. środki na realizację tego programu przyznane zostały przez organizację międzynarodową, z którą zawarł umowę,
d. środki te przyznane zostały na podstawie jednostronnej deklaracji organizacji międzynarodowej, z którą następnie skarżący zawarł umowę.
Oznacza to, zdaniem Sądu, że spełnione zostały przesłanki, od których zaistnienia uzależnione jest zastosowanie art. 21 ust. pkt 46 UPDOF Wobec powyższego, stanowisko wrażone przez Ministra Finansów w zaskarżonej interpretacji uznać należy za wadliwe, przy czym wadliwość ta wynika z błędnej wykładni art. 21 ust. pkt 46 UPDOF polegającej na przyjęciu, że zwolnienie o którym mowa w cytowanym artykule nie przysługuje, gdy umowa, na podstawie której podatnik otrzymuje dochody, została zawarta bezpośrednio pomiędzy podatnikiem a podmiotem prawa międzynarodowego, który uprzednio, na podstawie jednostronnej deklaracji, przyznał środki w ramach bezzwrotnej pomocy.
W zakresie opodatkowania wynagrodzenia otrzymanego od międzynarodowej organizacji UNDP wielokrotnie wypowiadały się sądy administracyjne podzielając stanowisko wnioskodawców , iż tego rodzaju dochody są wolne od podatku dochodowego, co zdaniem sądu pozwala na stwierdzenie , iż w tej kwestii można już mówić o utrwalonym orzecznictwie sądowym , wyrazem czego jest także niniejsze rozstrzygnięcie ( por. wyrok WSA w Łodzi z 09.07.2013 r. sygn. I SA/Łd 535/13; wyrok WSA w Warszawie z 29.06.2012 r. sygn. III SA/Wa 2560/11; wyrok WSA w Łodzi z 07.06.2011 r. sygn. akt I SA/Łd 552/11 i powiązany z nim wyrok NSA z 12.09.2013 r. sygn. akt II FSK2577/11; wyrok WSA w Lublinie z 22.02.2013 , sygn. I SA/Lu 61/13 ; wyrok WSA w Warszawie z 24 stycznia 2012 r., sygn. III SA/Wa 1708/11; wyrok WSA w Warszawie z 17 września 2012 r., sygn. III SA/Wa 2773/12).
Minister Finansów, ponownie rozpatrując niniejszą sprawę, powinien rozważyć stanowisko skarżącego, uwzględniając interpretację art. 21 ust. 1 pkt. 46 UPDOF przedstawioną w niniejszym uzasadnieniu, a ponadto odnieść się do warunku bezpośredniego realizowania przez skarżącego wskazanych we wniosku celów przedmiotowych programów.
W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na mocy art. 146 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a ustawy – prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną interpretację. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 niniejszej ustawy oraz § 14 ust. 2 pkt. 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1349). W ocenie Sądu brak podstaw do zastosowania w niniejszej sprawie przepisu art. 152 p.p.s.a., czego domagał się skarżący, bowiem przepis ten nie ma zastosowania do aktów lub czynności z natury rzeczy niepodlegających wykonaniu.
AKE.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło