I SA/Łd 1079/11

Dnia 26 marca 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Sędzia WSA Joanna Tarno po rozpoznaniu w dniu 26 marca roku na posiedzeniu niejawnym wniosku strony skarżącej o przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 rok postanawia: odmówić stronie skarżącej przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Wyrokiem z [...] r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Warszawie na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł, z [...] r. określającą skarżącej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób prawnych za 2006 r. W dniu [...] r. do Sądu wpłynęła skarga kasacyjna podatniczki od powyższego rozstrzygnięcia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej w wysokości 1.000 zł Spółka wystąpiła z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych, gdyż jak twierdzi, nie posiada obecnie środków na ich opłacenie wobec zajęcia jej rachunku bankowego. Ze złożonego na urzędowym formularzu PPPr oświadczenia o majątku i dochodach oraz dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego wynika, że spółka prowadzi działalność w zakresie transportu drogowego, sprzedaży hurtowej i detalicznej samochodów osobowych i furgonetek, produkcji wyrobów tartacznych sprzedaży hurtowej drewna, materiałów budowlanych i wyposażenia. Ostatni rok obrotowy zakończyła stratą w wysokości około 405.913 zł, ujemny wynik finansowy spółka notuje od 2006 r. Zgodnie z bilansem za 2011 r. skarżąca nie posiadała środków trwałych, jej aktywa trwałe zamykały się kwotą 481.464zł zł (poz. A.I. bilansu); aktywa obrotowe kwotą 4.529.445 (poz. B.I, II, III.). Jednocześnie zobowiązania spółki stanowiły w tym czasie kwotę 5.883.741 zł. Jej kapitał zakładowy wynosi 50.000 zł. Saldo na rachunku bankowym na dzień 31 grudnia 2012. to - 35 zł, przy czym skarżąca nie dostarczyła dowodów jego zajęcia. Z nadesłanych przez skarżącą deklaracji podatkowych (VAT-7) za ostatnie 4 miesiące wynika, że jej przychód we wrześniu 2012 r. wyniósł 808.521 zł, w tym miesiącu skarżąca dokonała także nabycia towarów i usług za kwotę 477.453 zł, w październiku wartości te wynosiły odpowiednio: przychód 610.443 zł, nabycie 615.488 zł, w listopadzie: przychód 610.964 zł, nabycie 585.975 zł, zaś w grudniu: przychód zamknął się kwotą 359.085 zł, a nabycie wyniosło 281.703 zł. Postanowieniem z [...] r. referendarz sądowy odmówił Spółce przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W sprzeciwie od tego orzeczenia pełnomocnik skarżącej podniósł, że przedstawione przez wnioskodawczynię dokumenty potwierdzają trudną sytuację finansową. Wskazał, że Spółka ponosi straty, a na jej rachunku, w okresie objętym wezwaniem Sądu, znajdowały się znikome środki. Zaznaczył też, że rachunek został zablokowany na poczet zabezpieczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. W myśl art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 13 marca 2012 r. poz. 270 ze zm.) – dalej P.p.s.a. - prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Prawo pomocy obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 244 § 1 P.p.s.a.). W myśl art. 245 § 1 P.p.s.a. prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. W niniejszej sprawie skarżąca wystąpiła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, czyli o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Zgodnie z art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do treści art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Wykazanie powyższych okoliczności powinno nastąpić przez złożenie stosownego oświadczenia obejmującego dokładne dane o sytuacji majątkowej. Od sądu zależy uznanie oświadczenia za wystarczające do udzielenia prawa pomocy. W przedmiotowej sprawie wpis stosunkowy od skargi kasacyjnej wynosi 1.000 złotych. Ze złożonego na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz dokumentów wynika, że skarżąca Spółka od 2006 r. ponosi straty z prowadzonej działalności gospodarczej (strata za rok 2011 wyniosła 405.913 zł), skarżąca nie wskazała wyniku finansowego za rok 2012. Średnie miesięczne obroty Spółki w okresie ostatnich 4 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku, ustalone w oparciu o deklaracje VAT-7, wynosiły około 597.253 zł. Podkreślić należy, że w poszczególnych miesiącach spółka dokonywała także zakupów towarów i usług na kwoty w granicach 280.000 – 600.000 zł miesięcznie. Powyższe dowodzi, że Spółka bez przeszkód prowadzi działalność gospodarczą w dużych rozmiarach i przeczy jej twierdzeniom o trudnej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej ponoszenie kosztów postępowania. Wątpliwości budzi także oświadczenie Spółki dotyczące posiadanych rachunków bankowych. We wniosku o prawo pomocy skarżąca nie wskazała numeru żadnego z rachunków bankowych podnosząc, że jej konto zostało zablokowane, ale okoliczności tej w żaden sposób nie wykazała. W odpowiedzi na wezwanie do uzupełnienia wniosku o prawo pomocy nadesłała wyciąg z rachunku bankowego za okres od 1 listopada do 31 grudnia 2012 r., którego saldo początkowe wynosiło -32 zł zaś końcowe na dzień 31 grudnia 2012 r. -35 zł, a suma uznań w tym okresie zamknęła się kwotą 69 zł. Zestawienie, z jednej strony deklarowanego przez Spółkę stanu jej rachunku bankowego, tj. -35 zł, z drugiej zaś, podstawy opodatkowania z tytułu "dostawy towarów oraz świadczenia usług na terytorium kraju", wynoszącej według deklaracji VAT-7 za grudzień 2012 r. 359.085 zł uzasadnia przypuszczenie, że skarżąca posiada jeszcze inne rachunki bankowe, które nie zostały ujawnione na potrzeby prowadzonego postępowania w przedmiocie prawa pomocy. Stosownie bowiem do art. 22 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz. U. z 2010 r., Nr 220, poz. 1447). dokonywanie lub przyjmowanie płatności związanych z wykonywaną działalnością gospodarczą następuje za pośrednictwem rachunku bankowego przedsiębiorcy w każdym przypadku, gdy jednorazowa wartość transakcji, bez względu na liczbę wynikających z niej płatności, przekracza równowartość 15.000 euro przeliczonych na złote według średniego kursu walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym dokonano transakcji. Wielkość obrotów oraz zakupów spółki za listopad i grudzień 2012 r., wynikająca z przedłożonych deklaracji VAT-7, wskazuje na konieczność dokonywania ich za pośrednictwem rachunku bankowego, z którego wyciąg nie został przedstawiony w toku postępowania w przedmiocie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z 30 lipca 2012 r. sygn. akt II FZ 486/12). Biorąc powyższe pod uwagę, a także wysokość wpisu od skargi kasacyjnej, który w przedmiotowej sprawie wynosi 1.000 zł, należało uznać, że skarżąca nie wykazała braku dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Za uwzględnieniem wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych nie może przemawiać jedynie okoliczność ponoszenia strat z prowadzonej działalności gospodarczej. Trzeba mieć na uwadze, że strata w zakresie prowadzonej działalności jest jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, nie oznacza natomiast braku środków finansowych (por. przykładowo postanowienia NSA: z dnia 24 czerwca 2008 r., sygn. akt I FZ 260/08, LEX nr 479125 i z dnia 22 marca 2011 r. sygn. akt II GZ 112/11, LEX nr 783893). Wielkość miesięcznych wydatków na nabycie towarów i usług (585.975 zł w listopadzie 2012 r., 281.703 zł w grudniu 2012 r.) świadczy o tym, że skarżąca w ramach prowadzonej działalności obraca kwotami wielokrotnie przewyższającymi wysokość wpisu od skargi kasacyjnej w przedmiotowej sprawie, mimo, jak twierdzi, blokady rachunku bankowego. Udzielenie stronie prawa pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym jest formą dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno sprowadzać się do przypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe. Twierdzenie skarżącej o braku środków koniecznych na opłacenie postępowania sądowego w sytuacji, w której jej obrót w miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku wyniósł 359.085 zł, a zakupy towarów i usług wyniosły 281.703 zł, świadczyć może jedynie o preferencyjnym traktowaniu zobowiązań o charakterze prywatnoprawnym, które w żaden sposób nie uzasadnia przerzucania ciężaru prowadzonego przez Spółkę postępowania na podatników. Z tych wszystkich względów, Sąd na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji. P.C.