I SA/Łd 1083/03

WyrokWSA w Łodzi2004-11-25

Skład orzekający: Sędzia NSA A. Wrzesińska - Nowacka, Sędzia NSA J. Antosik, Sędzia NSA A. Cudak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatki na zakup środków trwałych (chłodziarko-zamrażarka, kamera video, wieża, regał) oraz wydatki związane z podróżami służbowymi i kosztami biura mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeśli dokumentacja jest niekompletna lub budzi wątpliwości co do związku z działalnością gospodarczą?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy skarbowe nie zebrały kompletnego materiału dowodowego, co uniemożliwiło pełną ocenę sprawy. Brak protokołów oględzin uniemożliwił ocenę wykorzystania chłodziarko-zamrażarki i wieży. W przypadku kamery i regału, brak dowodów potwierdzających ich użycie dla celów działalności gospodarczej uzasadniał odmowę zaliczenia wydatków do kosztów. W kwestii podróży służbowych prezesa zarządu, sąd wskazał na konieczność ponownej oceny dowodów przez organ odwoławczy. Wydatki na koszty biura i telefony komórkowe nie zostały uznane za zasadne ze względu na niezgodność z umową najmu i brak szczegółowej specyfikacji.
Stan faktyczny
Spółka A z o.o. zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej w Ł., która określiła jej zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 1997 r. po uchyleniu decyzji organu pierwszej instancji. Izba Skarbowa nie zgodziła się ze stanowiskiem Spółki w kwestii zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na zakup środków trwałych (chłodziarko-zamrażarka, kamera, wieża, regał), wydatków z tytułu jazd zamiejscowych pracownika i prezesa zarządu prywatnym samochodem oraz wydatków na usługi biurowe i telefony komórkowe od powiązanej Spółki B. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o CIT i Ordynacji podatkowej, kwestionując ustalenia organów co do braku środków trwałych i sposobu wykorzystania pojazdów.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w Ł. i zasądzono od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej Spółki koszty postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA A. Wrzesińska - Nowacka, Sędziowie NSA J. Antosik (spr.), A. Cudak, Protokolant A. Łuczyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 listopada 2004 roku sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Łodzi na decyzję Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1997 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję; 2) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz skarżącej Spółki 93,60 (dziewięćdziesiąt trzy 60/100) zł z tytułu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją Izba Skarbowa w Ł. - po rozpatrzeniu odwołania A Spółki z o.o. w Ł. od decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. z dnia [...]określającej zobowiązanie i zaległość w podatku dochodowym od osób prawnych za 1997 r. w kwotach po 2736,80 zł oraz odsetki za zwłokę w wysokości 4806,30 zł - uchyliła tę decyzję i określiła zobowiązanie i zaległość w tym podatku w kwotach po 2338,50 zł i odsetki za zwłokę w wysokości 4106,80 zł. Izba Skarbowa uwzględniła część zarzutów odwołania, natomiast nie podzieliła stanowiska Spółki odnośnie do następujących kwestii dotyczących zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o wydatki (powołując się na niżej przedstawione argumenty): 1) na zakup chłodziarko-zamrażarki, kamery video, wieży Watson CD i regału audiowizualnego, ujętych w ewidencji środków trwałych (odpisów amortyzacyjnych dokonano jednorazowo) Izba podała, że do środków trwałych zalicza się te rzeczowe składniki, które są wykorzystywane przez podatnika na potrzeby związane z prowadzoną przez niego działalnością gospodarczą (§ 2 ust. 1 rozporządzenia z dnia 17 stycznia 1997 r., Dz. U nr 6, poz. 35 ze zm.). Tymczasem sam prezes zarządu Spółki złożył oświadczenie, iż sporna chłodziarko-zamrażarka stanowi wyposażenie lokalu mieszkalnego przy ul. A, należącego do małżonki prezesa. W czasie kontroli w siedzibie Spółki znajdowała się zwykła lodówka. Naoczne stwierdzenie różnic między lodówką a chłodziarko-zamrażarką pozwoliło kontrolującej wysnuć wniosek, że ujęta w ewidencji środków trwałych chłodziarko-zamrażarka znajduje się poza siedzibą firmy i służy zaspokojeniu potrzeb osobistych rodziny prezesa zarządu. Potwierdza to również ww. oświadczenie prezesa i oględziny mieszkania przy ul. A. Chłodziarko-zamrażarka nie została wymieniona w wykazie, o którym mowa w odwołaniu, bowiem wykaz ten obejmuje wyłącznie te sprzęty, których zakup obciążył koszty w latach 1998-2001. Również kamera video w dniu oględzin znajdowała się w lokalu przy ul. A. Spółka, poza oświadczeniami zebranymi od pracowników, nie przedstawiła żadnych dowodów potwierdzających używanie kamery dla potrzeb działalności; brak jakichkolwiek materialnych dowodów wykorzystywania kamery np. w formie dokumentacji filmowej utrwalonej na kasetach VHS. Ponadto Spółka nie wyjaśniła sposobu zastosowania kamery przy "tworzeniu prototypowych ekspozytorów pod nowe grupy asortymentowe" (jak podano w odwołaniu). Ze zgromadzonego materiału nie wynika, aby Spółka przygotowywała nowatorskie projekty tego typu. Kontrola ujawniła również brak zakupionych wieży Watson CD i regału audiowizualnego. Sprzętu tego nie stwierdzono w siedzibie Spółki w toku oględzin 17.07.2001 r.; protokół oględzin podpisał prezes zarządu jako kompletny i zgodny ze stanem rzeczywistym. Przedstawione przez Spółkę oświadczenia pracowników zostały wzięte pod uwagę i ocenione przez inspektor. Jednak brak tych przedmiotów w siedzibie Spółki i braki w dokumentacji Spółki dotyczące zniszczenia regału, tj. brak protokołu likwidacji i stosownej adnotacji w ewidencji środków trwałych zdecydowały o tym, że oświadczeń tych nie można było uznać za wiarygodne. Przy ocenie tych oświadczeń inspektor wzięła pod uwagę, że zostały złożone przez osoby będące w stosunku podległości do prezesa zarządu i głównego udziałowca Spółki J.K., a ponadto część tych osób nie była zatrudniona w Spółce w 1997 r.; 2) w kwocie 940,71 zł wypłaconej pracownikowi K. G. z tytułu odbycia jazd zamiejscowych samochodem prywatnym w listopadzie 1997 r. Izba uznała, że brak delegacji i ewidencji przebiegu pojazdu dyskwalifikuje uznanie wydatków poniesionych na rzecz pracowników z tytułu używania samochodów prywatnych na potrzeby Spółki w jazdach zamiejscowych, co wynika z art. 16 ust. 1 pkt 30 i ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Zgodnie z tym ostatnim przepisem, w razie braku tej ewidencji wydatki ponoszone przez podatnika na rzecz pracowników z tytułu korzystania przez nich z samochodów na potrzeby podatnika nie stanowią kosztu uzyskania przychodu. Natomiast Izba, inaczej niż organ I instancji, uznała za koszty uzyskania przychodów kwotę wypłaconą K. G. z tego tytułu w grudniu, mimo braków formalnych w ewidencji i delegacjach; 3) kwot wypłaconych J. K. - udziałowcowi pełniącemu funkcję prezesa zarządu (634,98 zł i 1257,70 zł) w związku z jego podróżami służbowymi odbytymi prywatnym samochodem, wobec nieprowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu Izba podała, że z art. 16 ust. 1 pkt 51 powołanej ustawy wynika, że zasadniczo koszty tego typu mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, ale wyłącznie w pewnych granicach i pod warunkiem zadośćuczynienia określonym wymogom formalnym; w ewidencji przebiegu pojazdu powinny być zapisane wyjazdy służbowe, które mają oparcie w prawidłowym udokumentowaniu, potwierdzającym związek tych wydatków z prowadzoną działalnością gospodarczą. Podkreślono, że w wyroku z 21.05.1997 r., SA/Sz 269/97, NSA co prawda stwierdził, że w przypadku, gdy spółka nie prowadziła ewidencji organ podatkowy może po analizie okazanej dokumentacji uznać, że wymóg prowadzenia ewidencji został spełniony, ale tylko pod warunkiem, że przedstawiona dokumentacja w postaci rachunków i zestawień przebiegu pojazdu zawiera wszystkie dane i nie budzi wątpliwości, że pojazdy były używane dla potrzeb podatnika. Jednak skarżąca Spółka nie przedłożyła rachunków i zestawień, na których podstawie byłoby możliwe odtworzenie ewidencji wg obowiązującego wzoru, a okazany komputerowy wydruk trasy przejazdu wraz z jej opisem - w dodatku możliwy do odtworzenia w każdym czasie i przez każdego, kto takim programem dysponuje, a podróży takiej wcale nie odbył - dowodu takiego nie stanowi. Natomiast Izba zgodziła się ze stanowiskiem pełnomocnika Spółki, że w przedmiotowej sprawie nie znajduje zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 38 powołanej ustawy (przytoczony przez organ I instancji), bowiem zwrot kosztów używania samochodu udziałowca nie jest wydatkiem ponoszonym na jego rzecz w rozumieniu tego przepisu. Wydatki Spółki z tego tytułu podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy w wysokości nieprzekraczającej limitu określonego w art. 16 ust. 1 pkt 51; 4) wynikających z faktur wystawionych przez Spółkę z o.o. B za usługi biurowe we wrześniu - w kwocie 300 zł dot. "kosztów biura" za lipiec-wrzesień, w październiku - 938,97 zł dot. "kosztów biura" i używania telefonów komórkowych sieci "Plus", w listopadzie - 100 zł dot. "kosztów biura" i w grudniu - 730 zł dot. "kosztów biura" i używania telefonów komórkowych (nie zakwestionowano pozostałych wydatków wynikających z tych faktur - z tytułu czynszu, energii, sprzątania, telefonów TP SA) Izba podała, że powiązana osobowo Spółka B prowadzi działalność w tym samym lokalu i zatrudnia tych samych pracowników, w tym księgową, co Spółka skarżąca. Zawarta z nią umowa najmu przewidywała, że najemca (czyli Spółka skarżąca) będzie płacić wynajmującemu (czyli Spółce B) czynsz najmu w wysokości połowy wszystkich zobowiązań związanych z utrzymaniem nieruchomości, jakie musi płacić wynajmujący miesięcznie, zaś rozliczenia pomiędzy wynajmującym i najemcą będą odbywać się w oparciu o szczegółową specyfikację wszystkich kosztów operacyjnych poniesionych przez wynajmującego. W umowie tej brak jest wzmianki o obciążeniu najemcy dodatkowymi ustalonymi ryczałtowo kosztami biura, które - jak wyjaśnia pełnomocnik - stanowią koszty bieżącego prowadzenia i utrzymania biura (kawa, herbata, woda, materiały biurowe). Umowa najmu nie przewidywała takiej formy rozliczeń, a Spółka nie przedstawiła specyfikacji tych kosztów, nie dysponuje również dowodami, na których podstawie można ustalić wielkość poniesionych wydatków i ich związek z prowadzoną działalnością. Odnośnie do kosztów telefonów cyfrowych, Izba zauważyła, że Spółka ma prawo korzystać z takich telefonów; korzystała ona w tym czasie z usług sieci ERA GSM, a poniesione z tego tytułu wydatki nie zostały zakwestionowane. Nie uznano natomiast wydatków na telefony, które stanowiły własność Spółki B; Spółka nie okazała umowy, na którą powołuje się w odwołaniu ani wykazów rozmów (bilingów), które dowodziłyby, że telefony były wykorzystywane dla jej działalności. W związku z powyższym wydatki te nie stanowią kosztów uzyskania przychodów w myśl art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. W skardze zarzucono naruszenie art. 15 ust. 1 wymienionej ustawy oraz art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Spółki ustalenia co do braku w trakcie postępowania kontrolnego wymienionych w decyzji środków trwałych są nieprawidłowe. Organ odwoławczy jedynie z faktu stwierdzenia braku tych środków w siedzibie Spółki wywodzi skutek w postaci niemożliwości uznania wydatków na ich zakup za koszt uzyskania przychodów, pomijając dowód w postaci faktur zakupu oraz oświadczeń prezesa i pracowników. Przez cały okres kontroli chłodziarko-zamrażarka (jedyny tego typu sprzęt zakupiony w historii firmy) i wieża Watson znajdowały się w siedzibie Spółki, zaś regał audiowizualny został zniszczony w 2000 r. Jedynie kamera video znajdowała się w dniu oględzin poza siedzibą firmy. Organ nie ustalił kontrdowodów podważających dowody w postaci złożonych oświadczeń; nie wykazano przy tym, że przedmiotowe środki de facto nie były wykorzystywane przez Spółkę. Odnośnie do wydatków z tytułu podróży K. G. niezrozumiałe dla autora skargi jest uznanie wydatków z tego tytułu poniesionych w grudniu 1997 r. Spółka przedstawiła bowiem ewidencje za listopad i grudzień, co znajduje potwierdzenie w uwagach do protokołu z 14 sierpnia 2002 r., dlatego niezrozumiałe jest wskazywanie na brak ewidencji za listopad. Bezpodstawne, w ocenie strony skarżącej, jest także nieuznanie za koszt uzyskania przychodu wydatków z tytułu zagranicznych podróży służbowych prezesa zarządu w sytuacji, gdy nie został zakwestionowany służbowy charakter tych podróży i istnieją dowody potwierdzające te wyjazdy (kontrakt, zaproszenie, rachunki za hotel, parkowanie i za korzystanie z autostrad oraz zestawienia przebiegu pojazdów z dokładnym rozliczeniem przejechanych kilometrów). Podkreślono, że w art. 16 ust. 1 pkt 51 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych brak jest analogicznej sankcji jak w art. 16 ust. 5 odnoszącym się do ust. 1 pkt 30. Natomiast w wypadku kosztów biura ich wysokość wynikała ze szczegółowej specyfikacji. Nie jest prawdą, że umowa najmu ich nie obejmowała; były one właśnie ujmowane w specyfikacji przewidzianej w umowie. Podstawę do sporządzenia specyfikacji stanowiły faktury obciążające B; skarżący nie był i nie może być w ich posiadaniu, bo są to dokumenty innego podmiotu. W tym zakresie kontrolujący nie zbadali dokumentacji znajdującej się w B, w tym bilingów telefonicznych. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 1) odnośnie do wydatków na zakup chłodziarko-zamrażarki, kamery video, wieży Watson CD i regału audiowizualnego Ustalenia organów skarbowych w tym zakresie opierają się przede wszystkim na protokołach oględzin lokalu siedziby Spółki oraz lokalu przy ul. A. Jednakże w aktach podatkowych nadesłanych przez Izbę Skarbową brak jest tych protokołów, mimo odroczenia poprzedniej rozprawy i wezwania Izby przez sąd do uzupełnienia akt z powodu ich niekompletności (co nie jest przypadkiem odosobnionym, jeżeli chodzi o akta spraw przekazywane sądowi administracyjnemu przez Izbę Skarbową w Ł.). Stanowiło to nie tylko naruszenie art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (DzU nr 74, poz. 368 ze zm.), obowiązującej przed dniem 1 stycznia 2004 r., ale także art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. Przez wynikający z tego ostatniego przepisu obowiązek zebrania całego materiału dowodowego należy rozumieć także obowiązek skompletowania tego materiału w aktach sprawy. Brak całości materiału dowodowego w aktach uniemożliwia sądowi administracyjnemu pełną ocenę dokonanych przez organy skarbowe ustaleń dotyczących wykorzystania chłodziarko-zamrażarki i wieży Watson CD dla celów prowadzonej przez skarżącą Spółkę działalności gospodarczej. Co prawda odnośnie do chłodziarko-zamrażarki organy skarbowe powołują się także na znajdujące się w nadesłanych aktach sprawy oświadczenie prezesa zarządu Spółki (stwierdzające, że chłodziarko-zamrażarka jest "na wyposażeniu Białostockiej"), jednakże brak protokołów oględzin i ustaleń co do charakteru i sposobu korzystania z lokalu przy ul. A uniemożliwia odniesienie się do zarzutów skargi w tym zakresie. Można jedynie zauważyć, odnosząc się do argumentów skargi, że faktura zakupu stanowi tylko dowód zakupu danego składnika majątkowego, natomiast nie może stanowić wystarczającego dowodu wykorzystywania tego składnika na cele prowadzonej działalności gospodarczej, a tym samym w celu uzyskania przychodu (art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - DzU z 1993 r. nr 106, poz. 482 ze zm.). Dlatego dla ustalenia tej ostatniej okoliczność istotne są inne dowody; niebagatelne przy tym znaczenie ma ustalenie sposobu wykorzystania czy miejsca znajdowania się danego przedmiotu, dotyczy to przede wszystkim sprzętu, który może być wykorzystywany także w celach osobistych, jak w szczególności sprzęt gospodarstwa domowego, jakim jest chłodziarko-zamrażarka, czy sprzęt audiowizualny. W każdym bądź razie kwestia ta musi być powtórnie oceniona przez organ odwoławczy po skompletowaniu wszystkich dowodów powołanych w uzasadnieniach decyzji organów obu instancji, przede wszystkim wymienionych protokołów oględzin. Inaczej natomiast w rozpatrywanej sprawie przedstawia się kwestia wykorzystania kamery video i regału audiowizualnego. W tym zakresie jest niesporne, że w czasie kontroli sprzętu tego nie było w siedzibie skarżącej Spółki, tak więc brak w aktach podatkowych protokołu oględzin pozostaje bez znaczenia dla oceny tej kwestii. W tym zakresie organy skarbowe nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów (art. 191 Ordynacji podatkowej) w postaci oświadczeń pracowników Spółki co do wykorzystywania kamery i regału dla potrzeb prowadzonej działalności. Oświadczenia te, tak samo jak i wyjaśnienia Spółki, co do wykorzystywania kamery video w toku prowadzonej przez nią działalności gospodarczej są gołosłowne, ponieważ nie znajdują żadnego potwierdzenia, chociażby w postaci jakiegokolwiek zapisu zarejestrowanego na kasecie video, nie mówiąc o tym, że Spółka nie podała żadnego konkretnego wypadku użycia kamery do rejestracji obrazu potrzebnego w jej działalności; Spółka ograniczyła się do ogólnikowych stwierdzeń o używaniu kamery do nagrywania filmów dokumentujących możliwości asortymentów potencjalnych kontrahentów oraz do używania kamery na targach i wystawach, w szczególności przy "tworzeniu prototypowych ekspozytorów pod nowe grupy asortymentowe", nie precyzując, o jakich kontrahentów ani o jakie targi i wystawy chodzi. Natomiast w wypadku regału audiowizualnego, wyjaśnienia co do zniszczenia go w 2000 r. nie znajdują żadnego odzwierciedlenia w dokumentacji Spółki, w szczególności w ewidencji środków trwałych. W związku z powyższym zarzuty skargi należy uznać za niezasadne; 2) odnośnie do wydatku z tytułu zamiejscowych podróży służbowych pracownika odbytych własnym samochodem w listopadzie 1997 r.: Zarzuty skargi w tym zakresie są bezzasadne. Przede wszystkim nie można zgodzić się z twierdzeniem, że Spółka przedstawiła ewidencję przebiegu pojazdu za listopad 1997 r. W uwagach z dnia 14 sierpnia 2002 r. do protokołu kontroli, na które powołano się w skardze, mowa jest o sporządzeniu w dniu 21 czerwca 2002 r. duplikatów ewidencji. Jednakże duplikat ewidencji sporządzony w kilka lat (ponad 4) po upływie miesiąca, którego ma dotyczyć, przy jednoczesnym braku oryginału, nie może być uznany za ewidencję przebiegu pojazdu w rozumieniu art. 16 ust. 5 ustawy o podatku od towarów i usług. Z zawartego w zdaniu pierwszym tego przepisu sformułowania o konieczności potwierdzania przez podatnika tej ewidencji na koniec każdego miesiąca wynika, że dokument ten musi być prowadzony na bieżąco. Natomiast niezrozumiałe, w ocenie strony skarżącej, uznanie przez podatkowy organ odwoławczy za koszt uzyskania przychodów wydatków z tego samego tytułu za grudzień 1997 r., zostało spowodowane, jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji, inną oceną (bardziej liberalną niż zaprezentowana przez organ pierwszej instancji) braków formalnych istniejącej ewidencji przebiegu pojazdu za ten miesiąc oraz delegacji służbowych. W każdym bądź razie, gdyby nawet hipotetycznie przyjąć, że uznanie przez organ odwoławczy spełnienia przez Spółkę obowiązku prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu za grudzień było niezasadne, to założenie to nie może mieć wpływu na nieuznanie za koszty uzyskania przychodów wydatków z tego tytułu poniesionych w listopadzie z powodu braku ewidencji; 3) odnośnie do wydatków z tytułu podróży służbowych prezesa zarządu: W tym zakresie zaskarżona decyzja narusza przepisy art. 187 § 1 oraz art. 210 § 1 pkt 6 i § 4 Ordynacji podatkowej. Należy zauważyć, że organ pierwszej instancji nie uznał zakwestionowanych wydatków za koszty uzyskania przychodów wyłącznie z powodu nieprowadzenia ewidencji przebiegu pojazdów, o której mowa w art. 16 ust. 1 pkt 51 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (z tym, że w odniesieniu do części tych wydatków - kwoty 634,98 zł - organ ten powołał się także na pkt 38 powołanego art. 16 ust. 1, co Izba Skarbowa zasadnie uznało za błąd). W związku z tym w uzasadnieniu decyzji pierwszej instancji brak jest jakiejkolwiek analizy innych dowodów, wskazujących na użycie samochodu prezesa zarządu (niebędącego pracownikiem) dla potrzeb działalności Spółki. Natomiast Izba Skarbowa, powołując się na wyrok NSA z dnia 21 maja 1997 r., SA/Sz 269/97 (LEX, nr orzecz. 30783), dopuściła możliwość, mimo braku ewidencji przebiegu pojazdu, uznania za spełniony wymóg prowadzenia tej ewidencji pod warunkiem przedstawienia odpowiedniej dokumentacji (rachunków i zestawień przebiegu pojazdu) i niebudzącego wątpliwości ustalenia, że pojazd był używany dla potrzeb podatnika. Co do zasady stanowisko to na gruncie stanu prawnego obowiązującego w 1997 r. należy uznać za zasadne; przepis art. 16 ust. 5 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych w brzmieniu wówczas obowiązującym nie przewidywał, w razie braku ewidencji, sankcji w postaci niezaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków, o których mowa w ust. 1 pkt 51 wymienionego artykułu; sankcja ta odnosiła się tylko do wydatków z ust. 1 pkt 30, czyli ponoszonych na rzecz pracowników. Jednakże Izba Skarbowa, dopuszczając możliwość uznania tego rodzaju wydatków za koszty uzyskania przychodów, mimo braku ewidencji przebiegu pojazdu, przyjęła, że Spółka nie przedłożyła odpowiednich dokumentów pozwalających na odtworzenie ewidencji, bez uprzedniego przeprowadzenia analizy wszystkich dowodów zebranych w postępowaniu kontrolnym, a które - zdaniem Spółki - potwierdzały użycie samochodu prezesa zarządu do odbycia podróży służbowych służących działalności Spółki; Izba ograniczyła się tylko do ustosunkowania się do komputerowego wydruku trasy przejazdu, podczas gdy z akt podatkowych wynika istnienie jeszcze innych dowodów. Dlatego obowiązkiem Izby Skarbowej było dokonanie oceny tych dowodów - tym bardziej, że wcześniej nie dokonał jej organ pierwszej instancji - co powinno znaleźć odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. W dokonaniu tej oceny nie może organu podatkowego zastąpić na etapie rozpatrywania skargi sąd administracyjny; 4) wydatki na rzecz Spółki z o.o. B Zarzuty Spółki w tym zakresie są bezzasadne. Z zawartej z wymienioną spółką umowy najmu z dnia 1 lipca 1997 r. wynika, że rozliczenie czynszu najmu (stanowiącego połowę wszystkich zobowiązań związanych z utrzymaniem nieruchomości, jakie musi płacić wynajmujący, czyli Spółka B, miesięcznie) będzie dokonywane "w oparciu o szczegółową specyfikację wszystkich kosztów operacyjnych poniesionych przez wynajmującego związanych z przedmiotową nieruchomością" (§ 4 ust. 1 i 2 umowy). Wynika z tego, że koszty te muszą: po pierwsze, być związane z utrzymaniem nieruchomości, po drugie, być rzeczywiście poniesione, po trzecie, wynikać ze szczegółowej specyfikacji sporządzonej przez wynajmującego. Niewątpliwie wymogu tego nie spełniają wydatki (w ryczałtowej takiej samej w każdym miesiącu kwocie 100 zł) nazwane "kosztami biura". Wskazane postanowienia umowy nie przewidują określania tych kosztów w sposób ryczałtowy, lecz "szczegółowy", co należy rozumieć, jako konieczność konkretnego określenia rzeczywiście poniesionych przez wynajmującego wydatków. Takie ogólnikowe wskazanie omawianych wydatków ("koszty biura") w fakturach, niezależnie od tego, że jest niezgodne z umową najmu, uniemożliwia ustalenie, czy wydatki te zostały rzeczywiście poniesione w celu osiągnięcia przychodów skarżącej Spółki (art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych). Ponadto, gdyby nawet przyjąć - na co brak jest jakichkolwiek dokumentów - że obejmowały one, jak wyjaśniała to Spółka, wydatki na kawę, herbatę, wodę i materiały biurowe, to trudno tego rodzaju wydatki uznać za związane z utrzymaniem nieruchomości; są to typowe wydatki na zakup środków (napojów, materiałów biurowych) związanych z funkcjonowaniem pracowników skarżącej Spółki czy innych osób obsługujących jej biuro usytuowane w wynajętym obiekcie. Za wydatki związane z utrzymaniem nieruchomości nie można również uznać wydatków z tytułu używania telefonów komórkowych, tym bardziej, że w wymienionej umowie najmu uregulowano kwestię korzystania przez najemcę z telefonów stacjonarnych (na co wskazuje także wyszczególniona w specyfikacjach dołączonych do faktur pozycja "telefony TP SA"). Wobec tego, należy uznać, że w tym zakresie organy skarbowe nie dopuściły się naruszenia zarzucanych w skardze przepisów art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, a w konsekwencji art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ oraz art. 200 i 209 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU nr 153, poz. 1270) w związku z art. 97 § 1 z dnia 30 sierpnia 2002 r Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DzU nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło