I SA/Łd 1119/15
WyrokWSA w Łodzi2016-10-12
Skład orzekający: Cezary Koziński, Joanna Tarno, Tomasz Adamczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wpłaty dokonywane przez uczestników zajęć na rzecz Fundacji, udokumentowane dowodami KP, mogą stanowić przychód Fundacji podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych, a wydatki poniesione przez Fundację na podróże związane z obserwacjami astronomicznymi mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wpłaty dokonywane przez uczestników zajęć na rzecz Fundacji, mimo że nie wszystkie miały charakter darowizny, stanowiły przychód Fundacji w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., ponieważ Fundacja rzeczywiście otrzymała te środki na podstawie umowy o partnerstwie. Jednocześnie Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że Fundacja nie przedłożyła wiarygodnych dowodów źródłowych dokumentujących poniesienie wydatków na podróże związane z obserwacjami astronomicznymi, które mogłyby być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.Stan faktyczny
Fundacja A złożyła zeznanie podatkowe CIT-8 za 2010 r., wykazując przychody i koszty w tej samej wysokości (19.161,00 zł), co skutkowało zerowym zobowiązaniem podatkowym. Organ I instancji zakwestionował zarówno przychody, jak i koszty. Dyrektor Izby Skarbowej uchylił decyzję organu I instancji i określił zobowiązanie w wysokości 0 zł, uznając, że wpłaty na rozwój B nie stanowiły przychodu Fundacji, a wydatki na podróże nie były kosztami uzyskania przychodu. Fundacja wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Fundacji A.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Cezary Koziński Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Tarno (spr.) Sędzia WSA Tomasz Adamczyk Protokolant: St. sekretarz sądowy Dominika Borowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2016 r. sprawy ze skargi Fundacji A. z siedzibą w Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 2010 oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z [...] Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. uchylił w całości decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. z [...] określającą Fundacji A zobowiązanie w podatku dochodowym od osób prawnych za 2010 r. w wysokości 0 zł i określił zobowiązanie w tej samej wysokości.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu 29 marca 2011 r. Fundacja A złożyła w Urzędzie Skarbowym Ł. - Ś. zeznanie podatkowe CIT- 8 za okres 1 stycznia 2010 r. – 31 grudnia 2010 r., natomiast w dniu 17 czerwca 2011 r. nadała w Urzędzie Pocztowym korektę tego zeznania, w której wykazała: przychody: 19.161,00 zł, koszty uzyskania przychodów: 19.161,00 zł, dochód: 0,00 zł.
W wyniku kontroli podatkowej organ I instancji stwierdził, że Fundacja błędnie wykazała zarówno przychody jak i koszty uzyskania przychodów. Organ uznał, że Fundacja nie miała podstaw prawnych do pobierania opłat za zajęcia prowadzone w B w Ł. (dalej: B), zatem uzyskane w ten sposób środki finansowe nie mogły stanowić przychodu statutowego Fundacji. Analogicznie środki finansowe tak zebrane i następnie pobrane z kasy Fundacji przez Prezesa M. B., nie stanowiły kosztu uzyskania przychodu Fundacji, gdyż strona nie przedstawiła dokumentów potwierdzających ich związek z działalnością statutową.
Uchylając decyzję organu I instancji i orzekając co do istoty sprawy Dyrektor Izby Skarbowej w Ł. w decyzji z dnia [...] w pierwszej kolejności wskazał, że wg odpisu Krajowego Rejestru Sądowego (wg danych na dzień wydania decyzji) Fundacja A jest podmiotem nadal istniejącym. Ostatni wpis dokonany w dniu [...] dotyczy działu 6 rubryka 1 - likwidacja. Wskazuje on, że uchwałą zarządu nr [...] podjęto decyzję w sprawie likwidacji Fundacji A, gdzie likwidatorem został M. B. Wobec powyższego organ odwoławczy za nieprawdziwe uznał informacje zawarte w pismach z dnia: 9 lutego 2015 r. - gdzie wskazano pełnomocnika Fundacji M. B., 2 kwietnia 2015 r. - gdzie wskazano, że z dniem [...] Fundacja została wykreślona z Krajowego Rejestru Sądowego.
Organ odwoławczy wskazał również, strona otrzymała wydruk decyzji będącej przedmiotem odwołania, w formacie dwustronnym, gdzie druga strona na skutek błędu drukarki nie została zadrukowana. Natomiast prawidłową kserokopię niewydrukowanej strony Fundacja otrzymała w siedzibie organu w tym samym dniu - co nie jest kwestionowane. Nie można zatem się zgodzić, że rozstrzygnięcie to dotknięte jest wadą w rozumieniu art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej, a tym bardziej, że była to samoistna podstawa do wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.
Dalej organ odwoławczy stwierdził, że istotę sporu w rozpatrywanej sprawie stanowi kwestia, czy przychód w kwocie 19.161 zł potwierdzony dowodami wpłat KP "wpłata na rozwój i modernizację B oraz obserwacje w terenie" jest przychodem Fundacji A, a także czy koszty poniesione w wysokości 19.161 zł dotyczące wyjazdów ówczesnego Dyrektora Fundacji są jej kosztami uzyskania przychodów.
Zdaniem organu odwoławczego należy zgodzić się z uzasadnieniem decyzji organu I instancji, że w przedmiotowej sprawie wyżej opisany przychód nie może być potraktowany jako przychód Fundacji A, zaś strona w całym postępowaniu nie udowodniła, iż poniosła wydatki, które mogą stanowić jej koszt uzyskania przychodu rozpatrywanego roku podatkowego. Materiał dowodowy w sprawie wskazuje, że Fundacja A powołana została aktem notarialnym Rep. A nr [...] w dniu [...] W Krajowym Rejestrem Sądowym nr [...] zarejestrowana została w dniu 22 marca 2002 r. Zgodnie ze Statutem, Fundacja realizuje swoje cele między innymi poprzez:
- "prowadzenie obserwacji zakryć gwiazd przez Księżyc i planetoidy oraz zaćmienia słońca i księżyca, których wyniki są przesyłane do centrali w T. i opracowywane wraz z innymi z całego świata (...),
- stworzenie w posesji przy ulicy C (obecnie ul. D) szkoły samorządowej z bogatym w pomoce dydaktyczne zapleczem,
- zbudowanie w dogodnym dla miasta terenie. Kina B (...), pomoc nauczycielom, którzy pragną wykorzystywać B, jako narzędzie dydaktyczne (...),
- projektowanie, wprowadzenie i usprawnienie systemów edukacyjnych i dydaktycznych, wdrażanie opracowań własnych i obcych (...),
- gromadzenie w aktualnie działającym B, informacji o programach komputerowych (....),
- gromadzenie środków oraz osiąganie korzyści materialnych przeznaczonych na rozbudowę, wyposażanie B oraz E m. Ł., docelowo na wybudowanie nowego obiektu i podobnych obiektów służących oświacie."
Ponadto § 6 ww. statutu stanowi, że dochodami fundacji są: wpływy z działalności gospodarczej Fundacji, subwencje, zapisy, darowizny i spadki, odsetki bankowe od funduszu założycielskiego, zbiórki publiczne.
W niniejszej sprawie istotną kwestią jest deklarowana przez stronę współpraca pomiędzy Fundacją A a B. Statut B w § 2 przewidywał realizację celów, dla których został powołany poprzez współpracę z Fundacją A.
Organ wskazał przy tym, że Fundacja, mimo swojego niekomercyjnego charakteru, jest podatnikiem podatku dochodowego.
Z materiału dowodowego wynika, że wstęp do B był bezpłatny (pismo przesłane przez B w dniu 18 marca 2014 r.), ponadto B nie pobierało żadnych opłat za przeprowadzone zajęcia, zaś dowody KP wystawiane przez Fundację A miały tytuł: "Wpłata na rozwój i modernizację B oraz obserwację w terenie". Tymczasem uczestnictwo w zajęciach, które odbywały się na terenie B uzależniono od wniesionej opłaty w wysokości 3 zł, którą ponosili uczniowie, zaś udział dla nauczycieli - opiekunów grupy był bezpłatny. Zatem, wpłaty te nie miały charakteru darowizny, bowiem wynikają z przeliczenia kwoty 3 zł od osoby. Powyższą okoliczność potwierdzili uczestnicy zajęć (których dane wynikają z dowodów wpłat KP), m. in Spółdzielnia Mieszkaniowa F, Gmina Z, Publiczne Gimnazjum nr [...] w Ł., Szkoła Podstawowa nr [...], [...] LO w Ł.. Gminna Biblioteka w P. i Centralny Szpital Kliniczny Instytut Stomatologii w Ł. nie potwierdzili, że dokonywali jakiejkolwiek płatności na rzecz Fundacji.
Skoro zaś przedmiotowa kwota uiszczona została tytułem opłat za zajęcia w B, do pobierania których Fundacja nie była uprawniona, to nie może ona stanowić statutowego przychodu Fundacji. Wpłaty dokonywane przez uczestników zajęć odbywających się w B w łącznej kwocie 19.161 zł (pomimo, iż potwierdzenie wpłaty było wystawiane przez Fundację) zdaniem organu odwoławczego nie mogą stanowić przychodu Fundacji A w myśl art. w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 r., nr 74. poz. 397 ze zm.), dalej: "u.p.d.o.p.".
Odnosząc się do kwestii braku poniesienia przez Fundację kosztów uzyskania przychodów w kwocie 19.161 zł organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 tej ustawy.
Orzecznictwo sądów w tej kwestii nie pozostawia wątpliwości, że podatnik, który powołuje się na poniesienie konkretnego wydatku powinien dysponować dowodami zawierającymi niezbędne informacje do stwierdzenia faktu rzeczywistego poniesienia tego wydatku oraz stwierdzenia występowania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy jego poniesieniem a osiągnięciem przychodu. Podatnik, który nie dopełnił tych obowiązków musi liczyć się z ujemnymi konsekwencjami takiego postępowania.
Organ odwoławczy wskazał na zebrany w sprawie materiał dowodowy w postaci przesłuchań świadków: B. F.(w 2010 roku w B pełnił funkcję specjalisty do spraw kontaktów ze szkołami), J. L. (Dyrektora B), A. W. (w latach 2010/2011 oraz do połowy lipca 2012 r. wykonującej obowiązki nauczyciela, od połowy lipca 2012 r. do 30 kwietnia 2013 r. pełniącej obowiązki Dyrektora B). Ponadto na wniosek strony przeprowadzono dowody z zeznań świadków: K. L.- fundatora Fundacji A, Z. W., R. J., Z. W., którzy potwierdzili, że w 2010 r. wyjeżdżali na obserwacje nieba organizowane przez Fundację A; podróże odbywały się samochodem M. B. (Prezesa), koszty wyjazdów pokrywała Fundacja.
Organ wskazał również na dowody dostarczone przez stronę m.in. w postaci: zapisu obserwacji na płycie CD ROM, kserokopii dokumentu z obserwacji plam słonecznych z dnia 3 stycznia 2010 r. oraz wydruku parametrów obserwacyjnych zjawiska w dniu 15 lipca 2012 r. wraz z objaśnieniami, wydruku sprawozdania z 32 [...] (ESOP 32) w B. 23-25 sierpnia 2013 r. w sprawie obserwacji astronomicznych, wydruku zawierającego internetowe adresy wyników obserwacji wykonywanych z innymi obserwatorami w ramach SOPiZ PTMA, dotyczące: ESOP 2009 N., konferencja SOPiZ PTMA 20090906 w Ł. w SOPP PiOA, listę członków niezrzeszonych i efemerydy - Zjawiska zakryciowe, adresy stron internetowych.
Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że zapisy znajdujące się na płycie CD wskazują na daty zdarzeń, tj. 8 lipca 2010 r., 9 lipca 2010 r., 20 sierpnia 2010 r. oraz 21 grudnia 2010 r. i nie odpowiadają datom oraz celom podróży wskazanym na przedstawionych przez Fundację służbowych poleceniach wyjazdu w 2010 roku. Adresy stron internetowych wskazanych przez stronę dotyczą m.in. zdarzeń z roku 2012, 2003, 2011 - zatem materiały dowodowe nie mają nic wspólnego z udokumentowaniem poniesionych wydatków Fundacji na realizację celu statutowego, do którego Fundacja została powołana.
Fundacja nie dostarczyła żadnych innych dowodów (poza wyżej opisanymi), w tym przede wszystkim dokumentacji źródłowej pozwalającej na potwierdzenie wydatkowania określonych kwot, chociażby w postaci rachunków potwierdzających zakup paliwa, noclegów w miejscach obserwacji w dacie odbytych obserwacji.
Organ odwoławczy ocenił, że w niniejszej sprawie Fundacja nie zadbała o to, aby dokumentacja odzwierciedlała związek kosztów i przychodu. Nie wystarczy bowiem powołanie się na oświadczenie M. B., iż podróż się odbyła i obserwacje były prowadzone. Niezbędne są dokumenty źródłowe wskazujące na rozdysponowanie określonej kwoty, które umożliwią weryfikację na czyją rzecz, tytułem czego i jaką kwotę wydatkowano oraz, czy miało to związek z uzyskanym (potencjalnie) przychodem i celem statutowym Fundacji.
Jeżeli jednak - jak wynika z materiału dowodowego, M. B. wraz z innymi osobami odbył swoim samochodem podróże jak np. wynika z zestawienia w dniu 7 grudnia 2010 r. do m. K. - 501 km od Ł., w dniu 13 grudnia 2010 r. do m. S. - 897 km od Ł., zaś w dniu 16 grudnia 2010 r. do m. I.- 215 km od Ł.- to Fundacja powinna dysponować rachunkami za te podróże i wykazać, że wyjazdy te miały charakter służbowy. W sprawie brak jednak jakichkolwiek dowodów źródłowych, czy to dotyczących paliwa, noclegów, wyżywienia. Fundacja nie przedłożyła wiarygodnych i miarodajnych materiałów źródłowych dokumentujących celowość poniesionego wydatku, a tym samym nie wykazała związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy tym wydatkiem a uzyskanym przychodem.
Istotą sprawy nie jest przy tym sam fakt odbycia deklarowanych przez M. B. podróży i obserwacji, ale okoliczność prawnie znacząca, jaką jest ich sfinansowanie (poddająca się weryfikacji), ze środków Fundacji pozostających w związku z uzyskaniem przez tę Fundację przychodem. Okoliczności tej nie dowiedziono. Skoro zaś sporna kwota nie stanowi przychodu statutowego Fundacji w badanym roku, to i nie sposób uznać, by kwota ta (przy tym bez jej wyraźnego rozliczenia) mogła stanowić koszt statutowy.
Organ odwoławczy nie dał wiary zeznaniom świadków przesłuchanych z wniosku strony. Pamiętali oni jedynie, że obserwacje nieba miały miejsce w 2010 r., nie pamiętali jednak żadnych szczegółów związanych z wyjazdami. Żaden ze świadków nie potwierdził faktu przekazywania wyników obserwacji do B, ani też ich wykorzystywania przez B w celach dydaktycznych - na co wskazuje statut Fundacji. Odnośnie obserwacji w terenie, M. B. w wyjaśnieniach z dnia 11 lipca 2015 r. wskazał, że wyniki swojej i przyjaciół pasji publikował też w mediach publicznych, co trudno uznać za argumentację na rzecz stanowiska, iż wydatkowane środki stanowiły koszty uzyskania przychodu Fundacji.
Odnosząc się do zarzutu braku weryfikacji wpisów dokonywanych przez B. F. w "Tygodniowych planach zajęć" z wpisami z delegacji, organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż B. F. w wyjaśnieniach z dnia 10 września 2013 r. wskazał w sposób jednoznaczny, że cyt. "nie docierały do mnie dokumenty dotyczące obserwacji astronomicznych Fundacji A". W toku postępowania odwoławczego, pomimo wezwania do uzupełnienia odwołania, a także po zapoznaniu się strony z odpowiedzią na zarzuty zawarte w pismach - odwołaniach od decyzji organu I instancji - strona nie wyjaśniła rozbieżności istniejących pomiędzy dostarczonymi dowodami a wskazanymi przez siebie datami odbytych obserwacji i wyjazdami z nimi związanymi.
W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, rozstrzygnął sprawę odmiennie od rozstrzygnięcia organu I instancji z uwagi na wskazanie innej podstawy prawnej. Dyrektor Izby Skarbowej podejmując swoją decyzję nie zmienił wysokości zobowiązania Fundacji, jedynie stanął na stanowisku, że w przedmiotowej sprawie nie może mieć zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 38a u.p.d.o.p., zaś organ I instancji dokonał błędnej subsumcji stanu faktycznego pod istniejącą normę. W jego ocenie w myśl art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. wpłaty dokonywane przez uczestników zajęć odbywających się w B na rzecz tego B w łącznej kwocie 19.161 zł, nie mogą stanowić przychodu Fundacji A. Natomiast, zgodnie z treścią przepisu art. 15 ust. 1 tej ustawy kwota 19.161 zł nie stanowi kosztów uzyskania przychodów.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Fundacja A wniosła o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzuciła:
- pominięcie materiału dowodowego istotnego dla pełnomocnika Fundacji A, wbrew zasadzie prawdy obiektywnej, bez badania rozkładu ciężaru dowodu,
- bezczynność w poszukiwaniu wskazanych przez pełnomocnika źródeł dokumentów potwierdzających wykonanie obserwacji astronomicznych w terenie, wydanie decyzji po półrocznym okresie, którą w konsekwencji uchylono decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł. - Ś. z dnia [...],
- ustawione działanie na niekorzyść podatnika, którego zobowiązanie podano w kwocie 0 zł,
- nieprzyjęcie prawdy in dubio pro tributario (wątpliwości na korzyść podatnika) i wynikającej zasady, że braki w zakresie zebranego materiału dowodowego i wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść podatnika,
- naruszenie zasady prawdy obiektywnej, wprowadzenie zasady "wyczucia - doświadczenia życiowego" w doborze materiału dowodowego,
- odrzucenie całkowicie zasad kontroli zarządczej,
- błędne przyjęcie, że Fundacja nie skorzystała z uprawnień wynikających z art. 81 b Ordynacji podatkowej i nie złożyła korekty zeznania podatkowego CIT-8 za rok 2010,
- stosowanie ułatwienia kopiowania komputerowego szablonów zdań prawniczych, często odbiegających sensownie od podawanej treści,
- wielokrotne kopiowanie długich cytatów z pism pełnomocnika, powiększając wzrokowo wagę dokumentu,
- nieuwzględnianie prawdziwej przyczyny rozpoczęcia kontroli wobec Fundacji w dniu 23 lipca 2013 roku, chociaż wiadomo, że kontrola nastąpiła na podstawie pism: donosu B. F. i Urzędu Miasta Ł., które są w dyspozycji Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. i które B. F. pokazywał M. B. grożąc pomówieniami,
- korzystanie przez Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś. z pomówień, przez co zostali zapraszani świadkowie, którzy są wrogami M. B. i niewyciąganie wniosków po powołaniu i przesłuchaniu świadków, którzy uczestniczyli w wyjazdowych obserwacjach w terenie,
- brak odpowiedzi na pisma M. B., pomimo wskazywania w pismach wypaczeń postępowania kontrolnego, kopiowania starych tekstów do kolejnej sprawy,
- negatywną ocenę umiejętności prawniczych pełnomocnika, poprzez stosowanie wybranego cytatu znajdującego się w odwołaniu od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego Ł.-Ś.,
- nienapisanie zapytania do International Occultation Timing Association European Section o wyniki obserwacji sprawozdawane do nich (OTA ES) przez P. M.,
- nienapisanie zapytania do Wydziału Edukacji Urzędu Miasta Ł., dlaczego pozwolono dyrektorowi J. L. na likwidację trzech stanowisk pomocników nocnych obserwacji, którzy mogli zeznać, że samochód M. B. wyjeżdżał w teren i wracał w nocy z terenu przewożąc sprzęt i obserwatorów,
- nieuwzględnienie delegacji opisanych i zaksięgowanych w czasie rzeczywistym i stanowiących dokument niepodważalny wykonania wyjazdu na obserwacje w terenie, gdzie jednoosobowe akceptacje uzasadnienia wyjazdu były zaakceptowane przez postanowienie Zarządu Fundacji A.
- nieuwzględnienie rozliczeń delegacji, które były realizowane zgodnie z zasadami księgowania,
- niedokonanie ustaleń i brak sprawdzenia zarzutów pełnomocnika,
- podawanie wykładni prawa przy rzadkim nawiązywaniu do dokumentacji sprawy,
- nieuwzględnianie, że Fundacja została wykreślona z dniem [...]z Krajowego Rejestru Sądowego,
- nieuwzględnienie, iż decyzja organu I instancji była wydana stronie bez 2 strony uzasadnienia,
- niedokonanie oceny ustaleń dokonanych przez organ pierwszej instancji poprzez wyłączne ich cytowanie,
- błędne przyjęcie, iż Fundacja nie miała podstaw prawnych do pobierania opłat za zajęcia, zatem uzyskane przez nią środki finansowe nie mogą stanowić jej statutowego przychodu,
- oparcie się na wymuszonych zeznaniach uczestników zajęć i zeznaniach świadka B. F., który własnoręcznie wpisywał w KP tekst jednoznacznie opisujący darowiznę "Wpłata na rozwój i modernizację B oraz obserwację w terenie".
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Przede wszystkim należy stwierdzić, że błędny jest zarzut skargi dotyczący wykreślenia Fundacji z Krajowego Rejestru Sądowego z dniem [...]. Organ wykazał bowiem, że według danych z KRS istniejących na dzień wydania decyzji, Fundacja A była podmiotem nadal istniejącym. Ostatni wpis dokonany w dniu [...] wskazuje, że uchwałą Zarządu nr [...] podjęto decyzję w sprawie likwidacji Fundacji A, zaś likwidatorem został M. B. Nie oznacza to jednak, że proces likwidacji został zakończony w tym właśnie dniu.
Przedmiot sporu dotyczy przychodów oraz kosztów uzyskania przychodu Fundacji A, które strona w deklaracji podatkowej wykazała w tej samej wysokości, tj. 19.161,00 zł, organ zaś określił je na 0 zł.
W pierwszej kwestii Sąd nie podzielił stanowiska organu, że nie można zaliczyć do przychodów Fundacji A wpłat udokumentowanych dowodami KP, wystawionymi przez skarżącą na rzecz różnych podmiotów, najczęściej szkół, z przeznaczeniem na rozwój i modernizację B oraz obserwacje w terenie.
Na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p. przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz art. 14, są w szczególności: otrzymane pieniądze (...).
W ocenie Sądu pieniądze uzyskane z tytułu tych wpłat rzeczywiście zostały przez Fundację otrzymane i zasiliły jej kasę. Fakt ten potwierdza wiele dowodów. Przede wszystkim są nimi dowody KP, z których jednoznacznie wynika, że dokumentują one wpłaty na rzecz Fundacji A dokonane przez podmioty, których nazwy zostały wpisane odręcznie. Potwierdzają to również wyjaśnienia Dyrektora B zawarte w piśmie z dnia 18 marca 2014 r. (k. 251 akt podatkowych) oraz zeznania świadka B. F., który w 2010 r. był skarbnikiem Fundacji.
W tym kontekście należy zwrócić uwagę na treść umowy o partnerstwie i wzajemnej współpracy zawartej pomiędzy B i Fundacją w dniu 11 października 2007 r. Wynika z niej bowiem, że Fundacja ma dokonywać zbiórek funduszy na realizację celu zawartego w § 3 swojego Statutu, z przeznaczeniem na rzecz Ew Ł.(tj. B), czyli prowadzenie obserwacji w terenie. Dalej umowa stanowi, że realizacja tego celu jest możliwa dzięki finansowaniu przez Fundację wyjazdów terenowych ze sprzętem obserwacyjnym.
Przytoczony fragment umowy dowodzi zatem, że jej strony ustaliły, iż na terenie B Fundacja będzie dokonywać zbiórek pieniędzy, które zasilą konto Fundacji, z którego następnie wydatkowane zostaną środki na realizację celu zawartego w § 3 Statutu.
Zdaniem Sądu istnienie przychodu po stronie Fundacji nie jest uwarunkowane oceną czy faktycznie został realizowany cel, na który dokonano wpłat. Nietrafiony jest również argument organu odwoławczego, że przedmiotowe wpłaty nie miały charakteru darowizny dlatego, że wynikają z przemnożenia kwoty 3 zł przez ilość osób uczestniczących w zajęciach w B. W ocenie Sądu nie jest to kryterium wyłączające możliwość zawarcia umowy darowizny. Wysokość darowizny nie musi być określana przez darczyńcę, może wynikać ona również z inicjatywy obdarowanego, jeżeli darczyńca wyraża na to zgodę. W sytuacji zaistniałej w omawianej sprawie, gdy zbiórki datków dokonywane były od młodzieży szkolnej, wskazanie jednej, niewielkiej zresztą kwoty, znacznie ułatwiało osiągnięcie zamierzonego celu. Wprawdzie z treści informacji otrzymanych przez organ od podmiotów wpłacających, wynika, że nie do końca były one zorientowane jaki jest rzeczywisty charakter tych wpłat. Niektóre z nich jednak wprost wskazywały, że były to wpłaty dobrowolne (np. Publiczne Gimnazjum nr [...] w Ł.- k. 241 akt podatkowych, czy [...] LO w Ł.- k. 237), co upodobniało je do darowizn. W ocenie Sądu nawet gdyby przyjąć, że nie wszystkie wpłaty były darowiznami, nie można pominąć faktu, że skarżąca rzeczywiście otrzymała te pieniądze, do czego doszło w oparciu o umowę o partnerstwie i wzajemnej współpracy zawartą z B. W tej sytuacji nawet gdyby uznać, że charakter niektórych wpłat nie mieścił się w kategorii dochodu określonego w § 6 Statutu, nie można automatycznie zakładać, że przychód w ogóle nie nastąpił i tylko z tego tytułu otrzymane wpłaty są neutralne podatkowo.
Reasumując tę część rozważań, Sąd doszedł do przekonania, że przedmiotowe wpłaty stanowiły jednak przychód Fundacji, o którym mowa w art. 12 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.p., a zajmując odmienne stanowisko - organ dopuścił się naruszenia tego przepisu.
Kolejna kwestia dotyczy kosztów uzyskania przychodów. Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p. są nimi koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 u.p.d.o.p.
Artykuł 15 u.p.d.o.p. nie definiuje zasad dokumentowania wydatków. W myśl art. 9 u.p.d.o.p. podatnik jest zobowiązany do prowadzenia stosownych ewidencji rachunkowych, co powinien czynić w oparciu o zgromadzone dowody, którymi oprócz typowych dokumentów takich jak faktury, czy umowy, zawierające podstawowe dane o transakcjach i kontrahentach, w pewnych sytuacjach mogą być nawet paragony fiskalne potwierdzające poniesienie kosztu. Wydatek kosztowy powinien znaleźć potwierdzenie również w wewnętrznym materiale dowodowym podatnika, dokumentującym np. podróże służbowe (jak w omawianej sprawie), ich cel i związek z funkcjonowaniem podmiotu. Organ musi jednak mieć możliwość zweryfikowania dowodów wskazujących na poniesienie wydatków, które podatnik chce zaliczyć do kosztów uzyskania przychodu. Należy zgodzić się z Dyrektorem Izby Skarbowej, że dokument wewnętrzny jakim jest wypełniony druk polecenia wyjazdu służbowego, nawet potwierdzony oświadczeniem osoby reprezentującej podmiot, czy dość nieprecyzyjnymi zeznaniami świadków, nie może stanowić zasadniczego dowodu dokumentującego poniesienie wydatku. Fundacja nie dysponowała bowiem żadnymi fakturami, zewnętrznymi rachunkami, czy innymi dokumentami potwierdzającymi odbycie podróży do określonych miejsc, które w zestawieniu ze stosowną dokumentacją wewnętrzną (jakiej Fundacja oprócz wypełnionych druków delegacji również nie przedstawiła) pozwoliłyby wykazać, że wyjazdy te miały charakter służbowy.
Sąd w składzie orzekającym w dniu dzisiejszym podziela pogląd zawarty w wyroku z 16 lipca 2010 r. II FSK 1760/09, w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że jeżeli źródłem przychodów osoby prawnej (art. 7 ust. 1 u.p.d.o.p.) jest działalność statutowa, koszty związane z tą działalnością mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.o.p.
Sąd podziela również stanowisko organu odwoławczego, że Fundacja A nie przedłożyła wiarygodnych dowodów, z których wynikałoby, że wydatki wskazane w poleceniach wyjazdów służbowych wystawionych dla Prezesa Fundacji, w ogóle można zaliczyć do kosztów działalności statutowej tego podmiotu. W tym zakresie niezbędne bowiem są dokumenty źródłowe wskazujące na rozdysponowanie określonej kwoty zgodnie z celem statutowym Fundacji. Nie stanowiły takich dokumentów jednak dowody przedstawione przez Fundację na płycie CD, czy w postaci sprawozdania z 32 [...] w B., gdyż daty zakwestionowanych wyjazdów służbowych nie pokrywały się z datami wynikającymi z tych materiałów. Podobnie wskazywane przez stronę adresy stron internetowych dotyczyły zdarzeń z innych lat podatkowych. Nie można uznać również, że wystarczające są oświadczenia M. B., stwierdzającego, że zarówno podróże, jak i obserwacje odbyły się, gdyż takich dowodów nie można zweryfikować.
W tym miejscu należy odnieść się do Statutu Fundacji, który w § 4 pkt 1 stanowi m. in., że celem Fundacji jest "Prowadzenie obserwacji zakryć gwiazd przez Księżyc i planetoidy oraz zaćmienia Słońca i Księżyca, których wyniki są przesyłane do centrali w T. i opracowywane wraz z innymi z całego świata oraz wykorzystywane przez profesjonalistów przyczyniają się do badań ruchu wirowego Ziemi jak również ruchu orbitalnego Księżyca.". W myśl § 4 pkt 3 celem Fundacji jest również "Wdrażanie opracowań własnych i obcych (po uzyskaniu stosownych zezwoleń)".
Z cytowanej treści Statutu wynika zatem, że nie jest celem Fundacji prowadzenie jakichkolwiek obserwacji zakryć gwiazd przez Księżyc i planetoidy oraz zaćmienia Słońca i Księżyca, a jedynie takich, których wyniki są przesyłane do centrali w T. i opracowywane wraz z innymi z całego świata oraz wykorzystywane przez profesjonalistów przyczyniają się do badań ruchu wirowego Ziemi jak również ruchu orbitalnego Księżyca. W omawianej sprawie Fundacja nie przedłożyła dowodów na prowadzenie takich obserwacji w dniach wynikających z zakwestionowanych delegacji. Skarżąca Fundacja nie wykazała również, aby w wyniku wyjazdów wskazanych w tych delegacjach, dokonano opracowań własnych, które następnie zostały wdrożone (po uzyskaniu stosownych zezwoleń). Nie potwierdzają tego bowiem żadne dokumenty, ani nawet zeznania świadków przesłuchanych na wniosek skarżącej Fundacji, ani zapiski dokonane przez tych świadków w wyniku prowadzenia obserwacji zakryć, ani też dowody, na które skarżąca powołuje się w pismach procesowych.
Sąd nie wyeliminował zaskarżonej decyzji z obrotu prawnego, ponieważ jej uchylenie z powodu niezaliczenia do przychodów Fundacji wpłat udokumentowanych dowodami KP, mogłoby prowadzić do wydania w przyszłości aktu pogarszającego sytuację materialnoprawną skarżącej w porównaniu z sytuacją wynikającą z zaskarżonej decyzji. Nie można wykluczyć bowiem, że dochód zaistniały w ten sposób podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Takie działanie Sądu ma swoje umocowanie w treści art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.". Zgodnie z tym przepisem Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności.
W ocenie składu orzekającego w niniejszej sprawie zaskarżona decyzja nie naruszała prawa w stopniu skutkującym stwierdzeniem jej nieważności.
Z powyższych względów na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd orzekł jak w sentencji.
MS
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło