I SA/Łd 1136/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk-Drozda (spr.) Sędzia WSA Bożena Kasprzak Sędzia WSA Paweł Kowalski Protokolant Tomasz Naraziński po rozpoznaniu w dniu 21 listopada 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości oddala skargę. W dniu 3 kwietnia 2012 r. J. K. wystąpił do Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z wnioskiem o wydanie indywidualnej interpretacji podatkowej dotyczącej opodatkowania przychodu z odpłatnego zbycia nieruchomości. Wnioskodawca przedstawił następujący stan faktyczny: w 2001 r. zawarł ze spółdzielnią mieszkaniową umowę o budowę lokalu. Na podstawie umowy spółdzielnia zobowiązała się do wybudowania i ustanowienia odrębnej własności lokalu, zaś wnioskodawca do uiszczenia ceny. Ponieważ spółdzielnia nie wywiązywała się z przyjętego zobowiązania, wnioskodawca wystąpił do sądu powszechnego z powództwem o zobowiązanie spółdzielni do złożenia oświadczenia woli przeniesieniu na rzecz wnioskodawcy własności lokalu wraz z pomieszczaniem przynależnym oraz udziałem w częściach wspólnych budynku. W dniu 5 października 2005 r. zapadł korzystny dla wnioskodawcy wyrok, któremu w dniu 22 listopada 2005 r. nadano klauzulę wykonalności uprawniającą do egzekucji. Wnioskodawca podał również że bez jego zgody lokal został obciążony hipoteką na rzecz banku. W związku z powyższym wnioskodawca występował do spółdzielni z żądaniem "zdjęcia hipoteki". W dniu 18 czerwca 2007 r. miało miejsce podpisanie aktu notarialnego przenoszącego na wnioskodawcę własność lokalu. Wnioskodawca zaznaczył, iż faktycznie użytkuje lokal od 30 czerwca 2003 r. Na początku 2012 r. wnioskodawca sprzedał mieszkanie. Na tle powyżej przedstawionego stanu faktycznego wnioskodawca zadał następujące pytanie: czy przychód uzyskany ze sprzedaży lokalu podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a jeśli tak, to w jakiej wysokości? W ocenie wnioskodawcy w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości decydujące znaczenie dla określenia zasad opodatkowania przychodu z tego tytułu, ma data nabycia nieruchomości. Zdaniem wnioskodawcy do nabycia lokalu doszło w dniu nadania wyrokowi sądu zastępującemu oświadczenie woli spółdzielni mieszkaniowej, klauzuli wykonalności. Wobec powyższego, w ocenie strony sprzedaż lokalu będzie opodatkowana według zasad obowiązujących do końca 2006 r. Zdaniem wnioskodawcy przychód osiągnięty ze sprzedaży lokalu będzie zwolniony z opodatkowania stosownie do art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ) ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity Dz. U. z 2010 r. Nr 51, poz. 307 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako: "p.d.o.f". W ocenie organu podatkowego stanowisko wnioskodawcy jest nieprawidłowe ponieważ do nabycia lokalu doszło w dniu podpisania aktu notarialnego, tj. w dniu 18 czerwca 2007 r. Z tym dniem na wnioskodawcę przeszły wszelkie prawa i obowiązki związane z własnością lokalu. W związku z powyższym pięcioletni termin, o którym stanowi art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a ) p.d.o.f. należy liczyć od końca roku 2007. W konsekwencji przychód ze sprzedaży lokalu w roku 2012 podlega opodatkowaniu. Zdaniem organu podatkowego nadanie wyrokowi sądu powszechnego klauzuli wykonalności uprawniało do egzekucji wyroku w zakresie przeniesienia własności lokalu, jednak nie może być uznane za równoznaczne z datą nabycia własności nieruchomości. Dyrektor Izby Skarbowej podał, że zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 209, poz. 1316 ze zm.) do przychodu (dochodu) z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw określonych w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a-c ustawy zmienianej w art. 1, nabytych lub wybudowanych (oddanych do użytkowania) w okresie od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2008 r., stosuje się zasady określone w ustawie zmienianej w art. 1, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r. W dalszej części interpretacji organ podatkowy przedstawił przepisy regulujące opodatkowanie przychodu ze sprzedaży nieruchomości obowiązujące w na dzień 31 grudnia 2008 r. Po bezskutecznym wezwaniu organu podatkowego do usunięcia naruszenia prawa, podatnik wniósł skargę na przedstawioną powyżej interpretację podatkową, w której zarzucił naruszenie: 1) art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) p.d.o.f., poprzez przyjęcie, że do nabycia lokalu doszło w 2007 r., a jego sprzedaż polega opodatkowaniu ponieważ wnioskodawca ani jego żona nie byli w nim zameldowani na pobyt stały przez okres co najmniej 12 miesięcy, 2) art. 121 § 1 w związku z art. 14h Ordynacji podatkowej. Skarżący wniósł o uchylenie interpretacji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi, podobnie jak we wniosku o udzielenie interpretacji, skarżący zaprezentował pogląd, iż nabycie lokalu miało miejsce w dacie nadania wyrokowi zastępującemu oświadczenie woli spółdzielni mieszkaniowej, klauzuli wykonalności, tj. w dniu 22 listopada 2005 r. W konsekwencji pięcioletni okres po upływie, którego sprzedaż mieszkania nie podlega opodatkowaniu, upłynął z końcem 2010 r. W odpowiedzi na skargę organ podatkowy wniósł o jej oddalenie podtrzymując własne stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej interpretacji podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Z treści wniosku wynika, że skarżący w 2001 r. zawarł ze spółdzielnią mieszkaniową umowę o budowę lokalu, uregulowaną w art. 18 i następnych ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 27 ze zm. ). Stosownie do wymienionego przepisu, w brzmieniu obowiązującym w roku 2001, z członkiem spółdzielni ubiegającym się o ustanowienie odrębnej własności lokalu spółdzielnia zawiera umowę o budowę lokalu. Umowa, zawarta w formie pisemnej pod rygorem nieważności, powinna zobowiązywać strony do zawarcia umowy o ustanowienie odrębnej własności lokalu. Przepis przewiduje, że umowa powinna zawierać szereg innych postanowień, których treść nie ma znaczenia w niniejszej sprawie. Dla rozpoznawanej sprawy zasadnicze znaczenie ma natomiast okoliczność, że do ustanowienia odrębnej własności lokalu niezbędne jest zawarcie umowy. Ze stanu faktycznego przedstawionego we wniosku o udzielenie interpretacji wynika, że spółdzielnia mieszkaniowa nie wykonała dobrowolnie obowiązku zawarcia umowy ustanowienie odrębnej własności lokalu. Wobec powyższego skarżący wystąpił przeciwko spółdzielni z powództwem mającym oparcie w art. 64 Kodeksu cywilnego i art. 1047 Kodeksu postępowania cywilnego, o zobowiązanie spółdzielni do złożenia oświadczenia woli o ustanowieniu odrębnej własności lokalu. Stosownie do art. 1047 § 1 K.p.c. jeżeli dłużnik jest obowiązany do złożenia oznaczonego oświadczenia woli, prawomocne orzeczenie sądu zobowiązujące do złożenia oświadczenia zastępuje oświadczenie dłużnika. Treść art. 64 K.c. jest zbliżona. Zgodnie z tym przepisem prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek danej osoby do złożenia oznaczonego oświadczenia woli, zastępuje to oświadczenie. Z obu cytowanych przepisów wynika, że prawomocne orzeczenie sądu stwierdzające obowiązek pozwanego (w niniejszej sprawie spółdzielni) do złożenia oświadczenia woli zastępuje wyłącznie to oświadczenie, nie zastępuje zaś samej umowy. Jeżeli więc oświadczenie to ma stanowić składnik umowy, jaka ma być zawarta pomiędzy stronami, do zawarcia tej umowy konieczne jest złożenie odpowiedniego oświadczenia woli przez drugą stronę z zachowaniem wymaganej formy. Z powyższego wynika, że dla ustanowienia odrębnej własności lokalu niezbędne było uzyskanie prawomocnego wyroku sądu zastępującego oświadczenie woli spółdzielni oraz zawarcie umowy o ustanowieniu odrębnej własności lokalu. Mając na uwadze powyższe, Sąd nie podzielił poglądu skarżącego, zgodnie z którym ustanowienie odrębnej własności lokalu nastąpiło na podstawie prawomocnego wyroku sądu. W ocenie Sądu nie doszło tym samym do naruszenia art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) p.d.o.f. Niezależnie od zarzutów skargi należy zauważyć, że dla ustanowienia odrębnej własności lokalu oprócz zawarcia umowy niezbędny jest wpis do księgi wieczystej. Zgodnie bowiem z art. 7 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.) umowa o ustanowieniu odrębnej własności lokalu powinna być dokonana w formie aktu notarialnego; do powstania tej własności niezbędny jest wpis do księgi wieczystej. Z powyższego wynika, po pierwsze, że pięcioletni termin, o którym stanowi art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) p.d.o.f. należy liczyć od końca roku, w którym nastąpił wpis do księgi wieczystej. Po drugie, data wpisu do księgi wieczystej (a nie wyrok sądu czy zawarcie umowy) ma decydujące znaczenie dla określenia reguł opodatkowania przychodu ze sprzedaży lokalu. O ile zatem wpis do księgi miał miejsce w okresie od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 31 grudnia 2008 r., to do opodatkowania przychodu z odpłatnego zbycia lokalu stosuje się zasady określone w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych, w brzmieniu obowiązującym na dzień 31 grudnia 2008 r., tj. w brzmieniu przedstawionym w zaskarżonej interpretacji podatkowej. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 13 marca 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, oddalił skargę. t.n.