I SA/Łd 1193/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi Wydział I w składzie następującym: sędzia WSA Joanna Tarno po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2014 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 kwietnia 2014 r. w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] . nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2012 postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 9 kwietnia 2014 r. oddalił skargę A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminowi do wniesienia odwołania od decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2012. W dniu 22 maja 2014 r. skarżąca wniosła do Sądu wniosek o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że wskazany przez spółkę adres do korespondencji jest miejscem zamieszkania jej prezesa, który – z uwagi na podeszły wiek (64 lata) oraz stan zdrowia (przewlekłe schorzenie kręgosłupa) nie był w stanie wystąpić w ustawowym terminie ze stosownym wnioskiem. Dalej wskazano, że zawiadomienie o terminie publikacji orzeczenia spółka otrzymała już po terminie publikacji, zaś informację o treści zapadłego rozstrzygnięcia otrzymała drogą telefoniczną w dniu 22 maja 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje: Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Stosownie do treści przepisu art. 87 § 2 powołanej ustawy przywrócenie terminu podlega ocenie pod kątem uprawdopodobnienia, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego oraz zachowania wymogów formalnych do złożenia tego wniosku. Kryterium braku winy, jako przesłanka przywrócenia terminu, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przez brak winy, o jakim mowa w art. 86 § 1 cytowanej ustawy, należy rozumieć sytuacje, w których z przyczyn obiektywnie niezależnych, nawet przy zachowaniu najwyższej staranności skarżący nie miał możliwości dochowania ustawowego terminu. Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej należy brać pod uwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, ale także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Zdaniem Sądu, wskazana przez skarżącą okoliczność nie stanowi o braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Należy wskazać, że choroba strony (osoby ją reprezentującej) jako przyczyna nieterminowego dokonania czynności procesowej stanowiła przedmiot licznych orzeczeń sądów administracyjnych. Wobec tego utrwalony jest podgląd, że tylko choroba nagła stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności, jednak muszą zostać spełnione określone warunki, tj. choroba musi mieć charakter niespodziewany lub musi wystąpić nagłe pogorszenie zdrowia, którego nie dało się przewidzieć (zob. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 października 2010 r., sygn. akt I OZ 767/10, publ. Lex nr 742025). Nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile strona ma obiektywne możliwości podjęcia czynności w postępowaniu sądowym, nie może być powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe uchybienie terminu było niezawinione. Nie wyłącza winy wnioskodawcy choroba przewlekła i niewyłączająca świadomości podejmowanych działań, gdyż winien mieć on świadomość ewentualnego wpływu choroby na jego samopoczucie w razie pogorszenia zdrowia i przedsięwziąć środki zapobiegawcze (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 25 sierpnia 2011 r., sygn. akt II FZ 431/11, publ. Lex nr 896370, z dnia 31 sierpnia 2011 r., sygn. akt I FZ 255/11, publ. Lex nr 896215). Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 23 marca 2011 r. zauważył, że okolicznością faktyczną uzasadniającą brak winy może być nagła choroba, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą. Dla uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu konieczne jest uwiarygodnienie przez stronę jej niemożności działania mimo dołożenia staranności w przezwyciężaniu takiej przeszkody. Powołując się na chorobę, jako fakt uniemożliwiający dokonanie czynności procesowej, strona powinna zatem wskazać, że rodzaj i przebieg choroby rzeczywiście pozbawiał ją możliwości podjęcia działania oraz że nie istniała możliwość skorzystania z pomocy innych osób w jej dokonaniu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 marca 2011 r., sygn. akt II FSK 2125/09, publ. Lex nr 1080015). W rozpoznawanej sprawie choroba prezesa spółki, co wynika z treści wniosku o przywrócenie terminu, miała charakter przewlekły i sama w sobie nie przesądza o braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. W ocenie Sądu niezłożenie wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie jest wynikiem niezachowania należytej staranności procesowej przez reprezentującego skarżącą prezesa, który mógł przypuszczać, że w marcu bądź w kwietniu może zostać ogłoszony wyrok i dlatego powinien poczynić odpowiednie kroki celem uniknięcia negatywnych skutków w tym zakresie. W tym miejscu wskazać należy, że choć Spółka informację o terminie odroczonej publikacji orzeczenia istotnie otrzymała już po dniu 9 kwietnia 2014 r., to jednak ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienia o terminie rozprawy (która odbyła się 26 marca 2014 r.) odebranego w dniu 17 marca 2013 r. wynika, że skarżąca wiedziała o możliwości wydania wyroku w jej sprawie. Jeżeli z powodu choroby, której Sąd nie podważa i nie kwestionuje, osoba reprezentująca skarżącą nie mogła stawić się osobiście na ogłoszeniu orzeczenia, co jednak nie jest wymagane, to mogła np. telefonicznie dowiedzieć się o wyniku sprawy, a następnie w terminie nadać wniosek o sporządzenie uzasadnienia, posługując się w tym zakresie np. osobą trzecią. Na marginesie odnotować trzeba, że to właśnie drogą telefoniczną, dopiero w dniu 22 maja 2014 r. – co również wynika z treści wniosku o przywrócenie terminu – spółka uzyskała informację o treści zapadłego wyroku, choć brak jest podstaw do przyjęcia, że to właśnie tego dnia stan zdrowia reprezentującego stronę prezesa uległ poprawie pozwalającej na dopełnienie czynności procesowej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 86 § 1 cytowanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji. i.ś.